Nhà lãnh đạo tôn giáo và nguyên thá»§ quốc gia luôn có các thuá»™c tÃnh riêng cá»§a mình. Mùa hè nà y ban biên táºp I.Media có loạt bà i vá» vị đại diện Chúa Kitô ở trần thế.
Kể từ khi được bầu chá»n giáo hoà ng năm 2013, Äức Phanxicô đã chá»n phong cách đơn giản và tối thiểu nhất. Do đó, giáo hoà ng Châu Mỹ La Tinh đầu tiên trong lịch sỠđã cất và o tá»§ má»™t số phẩm phục và các váºt dụng truyá»n thống dà nh riêng cho ngưá»i kế vị Thánh Phêrô.
Và i ngà y trước lá»… Giáng Sinh năm 2016, nhà thuốc Rôma đón má»™t ngưá»i khách bất ngá». Khách hà ng không ai khác là Äức Phanxicô, ngà i đến mua má»™t đôi già y chỉnh hình má»›i, thÃch hợp cho cÆ¡n Ä‘au ở hông. Nếu sau ngà y ngà i được bầu chá»n, ngà i chịu mặc áo trắng má»—i ngà y thì ngà i dứt khoát giữ đôi già y Ä‘en cÅ© kỹ cá»§a mình.
Vì thế các đôi già y vải nổi tiếng cá»§a giáo hoà ng, loại già y mà u đỠnà y sẽ được cất và o kho Ãt nhất trong triá»u giáo hoà ng Äức Phanxicô. Mà u sắc rá»±c rỡ cá»§a chúng là dấu tÃch mà u sắc giáo hoà ng cổ đại, trước khi giáo hoà ng Piô V (1566-1572) giữ áo mà u trắng cá»§a Dòng Äa Minh. Các đôi già y sẽ vẫn mà u Ä‘á». Gắn liá»n vá»›i quyá»n lá»±c, mà u đỠtượng trưng cho uy quyá»n giáo hoà ng nhưng cÅ©ng là mà u cá»§a Sá»± Thương Khó Chúa Kitô: do đó, ngưá»i đứng đầu Giáo há»™i công giáo thấm trong đôi chân mình máu các vị tỠđạo.
Trong nhiá»u thế ká»·, đôi già y được trang trà bằng thánh giá lá»›n thêu chỉ và ng. Lần lượt, các tÃn hữu đến hôn đôi già y giáo hoà ng như dấu hiệu cá»§a sá»± tôn kÃnh. Nhưng đến năm 1958, thói quen nà y thà nh lá»—i thá»i, Äức Gioan XXIII (1958-1963) thay đổi thánh giá bằng cái khuyên đơn giản là m cho các đôi già y vải cá»§a ngà i giống già y cá»§a các hồng y. Äến Ä‘á»i Äức Phaolô-VI (1963-1978) thì ngà i bá» luôn cái khuyên.
Theo thá»i gian các đôi già y vải còn thay đổi mà u sắc. Vì thế dưới thá»i Äức Gioan-Phaolô II (1978-2005), già y giáo hoà ng có mà u đỠrượu, gần như nâu. Còn Äức Bênêđictô XVI thÃch trở lại mà u đỠmáu. Má»™t mà u sắc rá»±c rỡ là m má»i ngưá»i chú ý và tạo tiếng đồn. Năm 2007, Vatican phải Ä‘Ãnh chÃnh đây không phải là các đôi già y sang trá»ng hiệu Prada. Trên thá»±c tế, đó là tác phẩm cá»§a má»™t nghệ nhân ý tặng giáo hoà ng.
Äể chống lạnh và chống nắng
MÅ© camauro
CÅ©ng mà u Ä‘á», camauro là chiếc mÅ© che cổ che tai theo truyá»n thống các giáo hoà ng đội trong mùa đông, mÅ© được lót bằng lông chồn hay lông thiên nga. Nếu gần đây nó được may bằng vải sa-tanh hoặc nhung thì đầu tiên nó được may bằng lông lạc đà – động váºt nguồn gốc cho tên cá»§a mÅ© nà y. Chiếc mÅ© nà y trước tiên là các tu sÄ© đội, chỉ từ sau thế ká»· 15 má»›i dà nh riêng cho giáo hoà ng.
Qua nhiá»u thế ká»·, các giám mục giáo pháºn Rôma rất Ãt dùng mÅ© đỠnà y cho đến khi Äức Gioan XXIII đặt nó lên hà ng danh dá»± lại. Äến ná»—i chiếc mÅ© được chôn theo “giáo hoà ng tốt bụng†nà y năm 1963. Chiếc mÅ© bị biến mất má»™t thá»i gian cho đến buổi tiếp kiến chung ngà y 21 tháng 12 năm 2005 nó má»›i xuất hiện lại. Äể chống lạnh, Äức Bênêđictô XVI đội chiếc mÅ© nà y và ngay láºp tức nó lá»t và o mắt xanh cá»§a giá»›i truyá»n thông toà n thế giá»›i. Khi được há»i vá» sá»± lá»±a chá»n nà y, Äức Bênêđictô XVI trả lá»i rất đơn giản: “Chỉ vì tôi lạnh và tôi rất nhạy cảm vá»›i cái đầu. (…) Kể từ đó tôi không đội để khá»i gây các bà n tán phù phiếmâ€.

MÅ© saturn
Trong buổi tiếp kiến ngà y 6 tháng 9 năm 2006, Äức Bênêđictô XVI đội má»™t chiếc mÅ© giáo hoà ng khác, lần nà y để chống nắng. Äó là chiếc mũ saturn, chiếc mÅ© tròn được các linh mục ngà y xưa đội. Nhưng chiếc mÅ© giáo hoà ng khác là nó mà u đỠvà được thêu chỉ và ng. Chiếc mÅ© nà y được các giáo hoà ng dùng từ lâu nhưng đến Ä‘á»i Äức Gioan-Phaolô II thì thà nh lá»—i thá»i, ngà i hiếm khi đội. Vá» phần mình, Äức Gioan XXIII thÃch dùng chiếc mũ saturn mà u trắng.

Ão choà ng tabarro
Bị bá» năm 1969 không dùng cho các hồng y, tabarro mà u đỠlà trang phục giáo hoà ng khác được các nhà lãnh đạo Giáo há»™i công giáo tiếp tục mặc, Ãt nhất cho đến năm 2013. Äây là chiếc áo choà ng len lá»›n mà u đỠdà i tá»›i chân. Luôn tá»± bảo vệ mình khá»i lạnh, Äức Bênêđictô XVI đã mặc chiếc áo nà y trong buổi tiếp kiến ngà y 21 tháng 12 năm 2005. Nhưng có lẽ vì Äức Gioan-Phaolô II cÅ©ng đã mặc nên chiếc tabarro Ãt gây tranh cãi hÆ¡n chiếc mũ camauro và vì thế Äức Bênêđictô XVI tiếp tục mặc trong các dịp khác.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

