Việc nhà cầm quyá»n Trung quốc đối xá» vá»›i ngưá»i Duy Ngô NhÄ© là “má»™t trong những thảm kịch nhân loại nghiêm trá»ng nhất kể từ sau thảm há»a Holocaust,†hai Äức Hồng y à châu và 74 nhà lãnh đạo tôn giáo khác đã viết trong má»™t tuyên bố đưa ra ngà y 8 tháng Tám.
Äức Hồng y Charles Maung Bo, Tổng Giám mục Yangon và Chá»§ tịch Liên Ä‘oà n các Há»™i đồng Giám mục à châu; và Äức Hồng y Ignatius Suharyo, Tổng Giám mục Jakarta, Indonesia, nằm trong số 76 ngưá»i ký tên kêu gá»i “cầu nguyện, Ä‘oà n kết và hà nh động để chấm dứt những hà nh động tà n bạo hà ng loạt nà y†chống lại ngưá»i Hồi giáo thiểu số ở Trung quốc.
“Sau Holocaust, thế giá»›i đã nói ‘Không bao giá» lặp lại.’ Hôm nay, chúng ta lặp lại những từ đó ‘Không bao giá» lặp lại nữa,’ tất cả không bao giá» lặp lại. Chúng tôi sát cánh vá»›i ngưá»i Duy Ngô NhÄ©. Chúng tôi cÅ©ng sát cánh vá»›i các Pháºt tá» Tây Tạng, các há»c viên Pháp Luân Công và Kitô hữu trên khắp Trung quốc, những ngưá»i Ä‘ang đối mặt vá»›i cuá»™c đà n áp tồi tệ nhất đối vá»›i tá»± do tôn giáo hoặc tÃn ngưỡng kể từ cuá»™c Cách mạng Văn hóa,†tuyên bố viết.
“Chúng tôi thá»±c hiện má»™t lá»i kêu gá»i đơn giản cho công lý, Ä‘iá»u tra những tá»™i ác nà y, buá»™c những ngưá»i có trách nhiệm phải giải trình và thiết láºp má»™t con đưá»ng hướng tá»›i việc khôi phục phẩm giá con ngưá»i,†tuyên bố nêu rõ.
Những ngưá»i ký tên trong bức thư – bao gồm cá»±u Tổng giám mục Canterbury Rowan Williams và các nhà lãnh đạo Hồi giáo, Do Thái, Pháºt giáo và Kitô giáo khác – đã trÃch dẫn việc Trung quốc tống giam má»™t triệu ngưá»i Hồi giáo và chiến dịch cưỡng bức triệt sản trong số “nhiá»u cuá»™c đà n áp và hà nh động tà n bạo hà ng loạt.â€
Theo nhiá»u báo cáo, từ 900.000 đến 1,8 triệu ngưá»i Duy Ngô NhÄ© và các dân tá»™c thiểu số khác đã bị bá» tù ở Tân Cương, tỉnh cách xa vá» phÃa tây bắc cá»§a Trung quốc. Nhà cầm quyá»n đã thiết láºp hÆ¡n 1.300 trại tạm giam, nÆ¡i những ngưá»i sống sót được báo cáo là bị tuyên truyá»n chÃnh trị và chống tôn giáo, tra tấn, đánh Ä‘áºp và cưỡng bức lao động.
AP đưa tin và o ngà y 29 tháng Sáu rằng nhiá»u ngưá»i Duy Ngô NhÄ© cÅ©ng đã báo cáo rằng bị chÃnh quyá»n buá»™c phải cấy vòng tránh thai và thá»±c hiện các hình thức kiểm soát sinh sản khác, cÅ©ng như buá»™c phải phá thai và triệt sản để thá»±c thi chÃnh sách kế hoạch hóa gia đình cá»§a Trung quốc. Má»™t chuyên gia nói vá»›i AP rằng chiến dịch nà y là “tá»™i ác diệt chá»§ng, táºn diệt.â€
Ngoà i ra, giá»›i cầm quyá»n đã thiết láºp má»™t hệ thống giám sát hà ng loạt trong khu vá»±c để theo dõi sá»± Ä‘i lại cá»§a ngưá»i dân, bao gồm lấy mẫu DNA và công nghệ nháºn dạng khuôn mặt, cÅ©ng như những cương lÄ©nh chÃnh sách dá»± Ä‘oán.
Tuyên bố cá»§a các nhà lãnh đạo tôn giáo khẳng định rằng chiến dịch cưỡng bức triệt sản phụ nữ Duy Ngô NhÄ© trong độ tuổi sinh đẻ tại bốn quáºn có dân cư cá»§a ngưá»i Duy Ngô NhÄ© có thể nâng hà nh động nà y lên mức diệt chá»§ng theo Công ước Diệt chá»§ng năm 1948.
“Mục Ä‘Ãch trắng trợn cá»§a nhà cầm quyá»n Trung quốc là xóa bá» danh tÃnh ngưá»i Duy Ngô NhÄ©. Truyá»n thông nhà nước cá»§a Trung quốc đã tuyên bố rằng mục tiêu là ‘phá vỡ dòng dõi cá»§a há», phá vỡ nguồn gốc cá»§a há», phá vỡ các mối quan hệ cá»§a há» và phá vỡ nguồn gốc cá»§a há»,’†tuyên bố viết.
“Các nghị sÄ©, chÃnh phá»§ và luáºt gia có trách nhiệm Ä‘iá»u tra,†nêu rõ. “Là những nhà lãnh đạo đức tin, chúng tôi không phải là nhà hoạt động hay nhà hoạch định chÃnh sách. Nhưng chúng tôi có nhiệm vụ kêu gá»i cá»™ng đồng cá»§a chúng tôi có trách nhiệm chăm sóc đồng loại và hà nh động khi há» gặp nguy hiểm.â€
Hai mươi giáo sÄ© Do Thái và 19 Imam đã ký và o bản tuyên bố, cÅ©ng như đại diện cá»§a Äức Äạt Lai Lạt Ma ở Châu Âu và Tổng Giám mục ChÃnh thống giáo Coptic-Tổng giám mục Angaelos ở London. Những ngưá»i ký tên Công giáo khác bao gồm Äức Giám mục Declan Lang cá»§a Clifton, Vương quốc Anh; và Cha Nicholas King, má»™t tuyên úy tại Äại há»c Oxford.
Nhà ủng há»™ nhân quyá»n Benedict Rogers đã trả lá»i tuyên bố bằng cách há»i khi nà o Äức Thánh Cha Phanxicô và Äức Tổng Giám mục Canterbury Justin Welby sẽ lên tiếng vá» tình cảnh cá»§a ngưá»i Duy Ngô NhÄ© ở Trung quốc.
“Có lẽ hỠđã có lý do để trì hoãn thá»i gian cá»§a mình cho đến bây giá». Tuy nhiên, bây giá» có rất nhiá»u giáo sÄ© cá»§a há» Ä‘ang lên tiếng, thế giá»›i sẽ trông đợi phản ứng cá»§a hai nhà lãnh đạo tinh thần nà y,†Rogers viết ngà y 10 tháng Tám. “Khi nói đến tá»™i ác diệt chá»§ng, tá»™i ác chống lại loà i ngưá»i và hà nh động tà n bạo hà ng loạt, thế giá»›i mong các nhà lãnh đạo đức tin giữ vững láºp trưá»ng.â€
Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn
Thanhlinh

