Äể trả lá»i câu há»i trên cá»§a má»™t số độc giả, tôi xin được trả lá»i vắn gá»n như sau::
A- Trước hết là các GIÃO PHỤ (Church Fathers):
Danh xưng nà y được dùng để chỉ các Giám mục hay giáo dân đã có những tác phẩm hay bà i viết, bà i giảng có ná»™i dung sâu sâu sắc vá» giáo lý,(doctines) tÃn lý (dogmas) và thần há»c (Theology), tinh tuyá»n, phản ảnh trung thá»±c các chân lý cá»§a Äức Tin mà chÃnh Chúa Kitô đã giảng dạy , đã mặc khải và truyá»n lại cho các Tông Äồ tiên khởi..Như thế, các Giáo Phụ là những ngưá»i không những có Ä‘á»i sống thánh thiên gương mẫu mà còn giảng dạy, quảng bá và bênh vá»±c các chân lý cá»§a Phúc Âm để chống lại các bè rối (heretics) và những kẻ dạy sai lạc giáo lý tinh tuyá»n do các Tông Äồ truyá»n lại .như Thánh Phaolô đã nhắc nhở môn đệ cá»§a ngà i là Ti-mô-Thê như sau:
“Vá»›i đức tin và đức mến cá»§a má»™t ngưá»i được kết hợp vá»›i Äức Kitô- Giêsu, anh hãy lấy là m mẫu má»±c những lá»i là nh mạnh anh đã nghe tôi dạy. Giáo lý tốt đẹp đã giao phó cho anh, anh hãy bảo toà n, nhỠđó Thánh Thần ngá»± trong chúng ta.â€(2 Tm 1: 13-14)
Lại nữa, Thánh Phaolô cÅ©ng lưu ý môn đệ cá»§a ngà i vá» nguy cÆ¡ có những ngưá»i dạ y giáo lý sai lạc như sau:
“Thần khà phán rõ rà ng : và o những thá»i cuối cùng, má»™t số ngưá»i sẽ bỠđức tin và theo những thần khà lừa dối, những giáo huấn cá»§a ma quỉ, đó là trò giả hình cá»§a những tên nói dối mà lương tâm như bị thÃch dấu sắt nung.†(1 Tm 4: 1-2)
Trước nguy cÆ¡ đó, các Thánh Giáo Phụ cá»§a Giáo Há»™i là những ngưá»i từ thá»i sÆ¡ khai đã đóng góp phần quan trá»ng và o việc gìn giữ và giảng dạy giáo lý tinh tuyá»n đã được truyá»n lại từ các Thánh Tông Äồ cho các ngưá»i kế vị các ngà i để tiếp tục loan báo Tin Mừng.và giảng dạy những chân lý cá»§a đức tin.
Trong hà ng ngÅ© các Thánh Giáo Phụ tiên khởi , ngưá»i ta phân biệt: các Giáo Phụ Hy Lạp (Greek Fathers) tức các Giáo Phụ giảng dạy ở Äông Phương (trước năm 1054 là năm hai Giáo Há»™i Công Giáo Äông và Tây chấm dứt hiệp thông vá»›i nhau vì má»™t số bất đồng vá» tÃn lý, phụng vụ) và quyá»n bÃnh) trong khi các Giáo Phụ Latinh (Latin Fathers) giảng dạy ở Phương Tây, nÆ¡i tiếng Latinh là ngôn ngữ chÃnh được dùng trong Phụng vụ, há»c hà nh và giảng dạy.
Các Giáo Phụ được phân chia theo thởi gian sống và giảng dạy như sau:
I–Trước hết là Các Giáo Phụ Tông Äồ (Apostolic Fathers) tứ c các Giáo Phụ sống rất gần các Thánh Tông Äồ tiên khởi trong khoảng giữa thế ká»· thứ nhất và đầu thế ká»· thứ hai.
Có 6 vị được biết đến như sau:
1-Thánh Barnabas, (cuối thể kỷ 1 và đầu thế kỷ 2)
2-Thánh Clement of Rome,(sống và o thế kỷ 1)
3-Thánh Ignatius of Antioch,(thế kỷ 1)
4-Thánh Polycarp of Smyrna (mất năm 156)
5-Thánh Hermas (đầu thế kỷ 2)
6-Thánh Papias (đầu thế kỷ 2)
II-Thá»i Trưá»ng phái Alexandria tức là và o khoảng cuối thế ká»· thứ hai cho đến năm 315
III- Thá»i Hoà ng Kim (Golden Age) là thá»i các Giáo Phụ sống và giảng dạy trong khoảng từ Công Äồng Nicea (325) cho đến năm 444 A.D vá»›i các Giáo Phụ tiêu biểu là thánh Basil (mất t năm 379) Thánh Gregory Nazianzen (390), Thánh John Chrysothom (407), Thánh Anathasius (373).Các Giáo Phụ nà y thuá»™c Giáo Há»™i Hy Lạp (Greek Church).tức thuá»™c Giáo Há»™i Công Giáo Äông Phương. Các vị thuá»™c Giáo Há»™i Latinh, tức Giáo Há»™i Công Giáo Phương Tây, gồm có:Thánh Ambrose (mất năm 397), Thánh Jerome (420) Thánh Augustine (430)
IV- Thá»i cuối cùng , từ năm 450 cho đến A.D 750.
Sau đây là các đại Giáo Phụ đã được xưng tụng trong toà n Giáo Hội:
1-Thánh Ambrose thà nh Milan (mất năm 397)
2-Thánh Augustine, Giám Mục Hippo cũng là Thánh Tiến Sĩ Hội Thánh (mất năm 430)
3-Thánh Jerome (mất năm 420)
4-Thánh Gregory of Nazianzen (mất năm 390)
5-Thánh Basil the Great (mất năm 379)
6-Thánh John Chrysostom (mất năm 407)
7-Thánh Athanasius (mất năm 373)
Muốn được phong danh hiệu Giáo Phụ, các Giám mục hay các nhà văn giáo dân phải có những Ä‘iá»u kiện sau đây:
1- Thứ nhất, phải sống trong khoảng 6 thể ká»· đầu cá»§a Kiô Giáo, nghÄ©a là sống gần vá»›i thá»i các thánh Tông Äồ, hay gần các ngưá»i kế vị theo sau các Tông Äồ ; và do đó, được hiểu biết rõ hÆ¡n vá» những chân lý cá»§a Äạo thánh mà các Tông Äồ đã trá»±c tiếp lãnh nháºn từ Chúa Kitô..
2- Có Ä‘á»i sống thánh thiện, đáng là m gương mẫu cho ngưá»i khác.
3- Có viết sách hay bà i giảng nhiá»u Ãt để lại cho mục Ä‘Ãch bảo vệ, gìn giữ và dạy dá»— giáo lý đức tin Ä‘ich thá»±c đã được mặc khải và truyá»n lại từ các Tông Äồ tiên khởi
4-ÄÆ°á»£c Giáo Há»™i công nháºn và phong thánh vá»›i danh hiệu Thánh Giáo Phụ (Church Fathers)
B- Các Tiến sĩ Hội Thánh (Doctor of the Church)
Danh hiệu Tiến SÄ© ở đây (Doctor) không đồng nghÄ©a vá»›i há»c vị tiến sÄ© được trao cho các sinh viên đã đạt trình độ kiến thức cao nhất vá» má»™t ngà nh chuyên môn nà o ở các Äại há»c trên thế giá»›i. Trong Giáo Há»™i Công Giáo, ngược lại, danh xưng Tiến SÄ© (Há»™i Thánh), bắt nguồn từ nguyên ngữ Latin “docereâ€có nghÄ©a là dạy đỗ. Danh hiệu nà y được trao tặng cho các vị mà nay đã được phong thánh, vì có Ä‘á»i sống thánh thiện và có phẩm hay bà i viết, bà i giảng góp phần quan trá»ng cho việc há»c há»i các chân lý đức tin vững chắc và con đưá»ng nên thánh. thá»±c dụng.
NghÄ©a là , các Thánh Tiến SÄ© là những ngưá»i, khi còn sống, không những đã có Ä‘á»i sống thánh thiện, có linh đạo (spirituality) sâu sắc và có Ãt nhiá»u chứng từ để lại vá»›i ná»™i dung dạy dá»— và bảo vệ đức tin chân chÃnh, cÅ©ng như chỉ dẫn con đưá»ng nên thánh, đáng là m khuôn và ng thước ngá»c cho má»i ngưá»i trong Giáo Há»™i noi theo để được nên thánh và sống hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i vá»›i Thiên Chúa trên Nước Trá»i
.Như thế, các Thánh Tiến sÄ© cÅ©ng là các thầy dạy đức tin vững chắc, tức là dạy con đưá»ng nên thánh vá»›i gương sống thánh thiện cá»§a các ngà i cho má»i ngưá»i trong Giáo Há»™i noi theo đê được nên thánh như các ngà i.
Cụ thể, thánh Therese Giêsu Hà i Äồng (Therese of LÃsieux, 1873 -97) má»›i có 15 tuổi, chưa há»c hết báºc trung há»c, và đã được đặc cách thâu nháºn và o Dòng kÃn Lisieux (Pháp) năm 1888. Nhưng sau chÃn năm sống ở đây và mất năm 1897 khi má»›i 24 tuổi, đã để lại cho Giáo Há»™ i má»™t d i sản thiêng liêng hiêm quý. Vì thế, bà đã được phong Tiến SÄ© Há»™i Thánh năm 2000, vì Giáo Há»™i nhìn nháºn con đưá»ng tu đức đơn sÆ¡ nhưng sâu sắc và gương sống thánh thiên, khiêm nhu cá»§a bà , đáng là m khuôn mẫu cho má»i ngưá»i trong Giáo Há»™i noi theo để được nên thánh bằng “con đưá»ng thiêng liêng nhá» bé (Little Way)â€mà bà đã sống và thá»±c hà nh suốt 9 năm trong Dòng kÃn Lisieux.

Như váºy, Thánh Tiến SÄ© không phải là những ngưá»i, khi còn sống, đã dạy những kiến thức cá»§a ngưá»i Ä‘á»i mà là dạy con đưá»ng nên thánh vá»›i gương sống và ảnh hưởng tinh thần có sức lôi kéo ngưá»i khác há»c theo để nên thánh, nên trá»n là nh như Chúa Giêsu đã kêu gá»i “Anh em hay nên hoà n thiện như Cha anh em trên Trá»i là Äấng hoà n thiện.â€(Mt 5:48).
Danh xưng Tiến SÄ© Há»™i Thánh phải được Äức Thánh Cha hay má»™t Công Äồng Äại kết (ecumenical Council) nhìn nháºn và công bố cho toà n Giáo Há»™i há»c há»i và noi theo để sống và thá»±c hà nh đức tin tinh tuyá»n cùng vá»›i đỠi sống thánh thiện mà Chúa Kitô đã giảng dạy và được lưu truyá»n từ các Thánh Tông Äồ cho đến các thế hệ tiếp theo trong Giáo Há»™i.
Vá» phÃa Tây phương, có bốn Thánh Tiến Sì được tuyên phong năm 1298 là các Thánh Ambrose thà nh Milan (Ã), Thánh Jerome, Thánh Augustine of Hippo và Gregory the Great thuá»™c Giáo Há»™i Phương Tây. Bên Äông phương, cÅ©ng có bốn vị được tuyên phong năm 1568 là các thánh Athanasius, John Chrysotom (Miệng Và ng), Basil the Great và Gregory of Nazianus.
Sau đây là danh sách các Thánh Tiến Sĩ Hội Thánh xếp theo thứ tự năm được phong Tiến Sĩ Hội Thánh:
1-Thánh Thomas Aquinas năm 1567
2-Thánh Bonaventure, năm 1588
3-Thánh Anselm of Canterbury năm 1720
4-Thánh Isidore of Serville, năm 1722
5-Thánh Peter Chrysologus, năm 1729
6-Thánh Leo the Great, năm 1754
7 Thánh -Peter Damian, năm 1828
8Thánh -Bernard of Clairvaux, năm 1830
9Thánh -Hilary of Poitiers, năm 1851
10Thánh -Alphonsus Liguori, năm 1871
11Thánh -Francis de Sales năm 1877
12-Thánh Cyril of Alexandria, Cyril of Jerrusalem, năm 1882
13Thánh -John of Damascus, năm 1890
14Thánh -The Venerable Bede, năm 1899
15-Thánh Ephraem the Serian, năm 1920
16-Peter Canisius, năm 1925
17-Thánh John of the Cross, năm 1926
18 Thánh -Robert Bellarmine năm 1931
19-Thánh Albertus Magnus, năm 1932
20-Thánh -Anthony of Padua, năm 1946
21-Thánh Lawrence of Brindisi, năm 1959
22-Thánh Teresa of Avila, Catherine of Siena,năm 1970
23Thánh -Therese of Lisieux ( Child Jesus) năm 2000.
Chúng ta cầu xin cùng các Thánh Giáo Phụ và Tiến SÄ© cách riêng phù trợ chúng ta trong Ä‘á»i sống thiêng liêng và noi gương các ngà i để trở nên thánh, vì “Cha chúng ta ở trên trá»i là Äấng Thánh”.
Lm.Fx.Ngô Tôn Huấn

