Những ngà y qua, cùng vá»›i những tin tức nóng hổi khác, mạng thông tin toà n cầu truyá»n Ä‘i má»™t video dà i khoảng 19 phút, video nà y ghi lại bà i chia sẻ cá»§a ông Tshering Tobgay, Thá»§ Tướng nước Bhutan tại má»™t há»™i nghị cá»§a tổ chức TED Talk. Äây là má»™t cá»™ng đồng há»c thuáºt uy tÃn và bà i phát biểu được coi là gây chấn động. Ná»™i dung bà i chia sẻ vá» vấn đỠmôi trưá»ng, những thà nh tá»±u cá»§a Bhutan vá» môi trưá»ng và những thao thức cÅ©ng như cố gắng cá»§a quốc gia nà y mong muốn đóng góp cho môi trưá»ng toà n cầu.
Nếu có thể được nên xem toà n bá»™ video nà y để thấy được Bhutan đã và đang cống hiến những gì cho môi trưá»ng sống cá»§a nhân loại.
Cảm giác đầu tiên cá»§a tôi là ngưỡng má»™ vị Thá»§ Tướng cá»§a đất nước nà y. Gần 20 phút ở nghị trưá»ng ông hoà n toà n là m chá»§ há»™i nghị. Phong thái đơn giản, dà dá»m, ngôn ngữ bình dị gần gÅ©i, kiến thức dà n trải bao phá»§ vấn đỠtrình bà y, khả năng Anh ngữ lưu loát, vá»›i bằng ấy thứ ông đủ thuyết phục và là m cho má»i ngưá»i say sưa theo dõi. Chúng ta nghe nhiá»u trà ng pháo tay dà nh cho bà i nói chuyện nà y, những tán thưởng và khâm phục thá»±c sá»± cá»§a các khán giả có tầm hiểu biết sâu rá»™ng, đến từ nhiá»u quốc gia, không há» vá»— tay má»™t cách gượng ép, vá»— theo quán tÃnh và theo công thức chỉ đạo như chúng ta luôn thấy trong các há»™i nghị ở Việt Nam mình. DÄ© nhiên bản lÄ©nh cá»§a vị Thá»§ Tướng nà y là m ta liên tưởng đến các quan chức kém cá»i và tầm thưá»ng cá»§a chúng ta má»—i khi xuất hiện trước công chúng.
Cảm giác tiếp theo là cảm giác mang tên… buồn tá»§i. Từ má»™t đất nước tá»± hà o rừng và ng biển bạc, ngà y nay sạch trắng cả biển lẫn rừng, không chỉ mất rừng trong phần đất cá»§a mình mà còn sang cả nước láng giá»ng phá rừng xẻ núi. Mấy ngà y nay cá chết trắng bá» biển, những con cá to cả chục ký lô nằm phÆ¡i thây cho ruồi muá»—i bu quanh. Bhutan ra chỉ tiêu diện tÃch được rừng che phá»§ là 60%, nhưng thá»±c tế là 72%. Nhá» có rừng, Bhutan gìn giữ được sá»± Ä‘a dạng sinh há»c; nhá» có rừng, Bhutan tăng khả năng hấp thụ CO2, là m giảm khả năng hiệu ứng nhà kÃnh; nhá» có rừng, Bhutan sản xuất Ä‘iện sạch dư dùng và bán sang các nước lân cáºn. Quá cảm phục Bhutan và quá buồn tá»§i cho đất nước mình.
Bhutan miá»…n phà trong việc đà o tạo và giáo dục, miá»…n phà cho má»i công dân, không má»™t ai phải đóng tiá»n hết, lên đại há»c có những sinh viên chăm ngoan còn được miá»…n phÃ. Bhutan miá»…n phà toà n bá»™ các dịch vụ y tế cho má»i công dân. Bhutan miá»…n phà điện cho các miá»n thôn quê… Quá buồn tá»§i khi nhìn vỠđất nước mình !
Äứng trước má»™t đất nước tan hoang cả trong lẫn ngoà i, trong thì xuống cấp toà n diện, cả lương tri, ngoà i thì mất đảo, mất biển, mất đất, mất rừng. Môi trưá»ng sống bị đầu độc trầm trá»ng.
Là ngưá»i Kitô hữu chúng ta lắng nghe tiếng Chúa. Thông Äiệp Laudato Si dạy ta những gì? Thá»§ phạm gây ra sá»± tà n phá môi trưá»ng là ai? Äâu là thái độ phải có cá»§a ngưá»i Kitô hữu. Äức Thánh Cha khi phân tÃch cho chúng ta vá» sá»± vô ý thức gây tà n phá môi trưá»ng rồi đỠnghị chúng ta phải được há»c há»i linh đạo môi trưá»ng và thay đổi cách ứng xá» vá»›i môi trưá»ng, Äức Thánh Cha cÅ©ng không ngần ngại vạch ra cho chúng ta thấy má»™t ná»n kinh tế chỉ nhắm đến lợi nhuáºn, lợi Ãch nhóm, má»™t ná»n kinh tế thá»±c dân áp đặt trên các nước nghèo biến há» thà nh những bãi rác công nghiệp, và những chế độ đôc tà i là những nguyên nhân chÃnh, nguyên nhân lá»›n nhất gây ra tà n phá môi trưá»ng. Giáo Há»™i cùng lúc giáo huấn và giúp nhân loại gìn giữ ngôi nhà chung, Giáo Há»™i còn có bổn pháºn lên tiếng cảnh báo mạnh mẽ vá» những hệ thống kinh tế và những thể chế phá hoại nà y.
Thách đố quá lớn lao nhưng là thách đố của Lòng Tin hôm nay.
Lm. VĨNH SANG

