Sá»± kiện Chúa Giêsu chịu Phép Rá»a là gạch nối giữa hai giai Ä‘oạn quan trá»ng: sống ẩn dáºt 30 năm âm thầm vá»›i gia đình tại Nadarét và rao giảng công khai sứ vụ loan báo Tin Mừng. Äây cÅ©ng là gạch nối giữa hai mùa phụng vụ : Giáng sinh và Thưá»ng niên.
Hôm nay Chúa nháºt I thưá»ng niên, Giáo Há»™i sẽ cùng đồng hà nh vá»›i Chúa Giêsu qua các biến cố cá»§a Ä‘á»i rao giảng, khởi đầu là sá»± kiện Chúa chịu phép rá»a cá»§a Gioan Tẩy Giả tại sông GioÄ‘an.
Bà i Tin Mừng nói đến ba dạng Phép rá»a.
1. Phép rá»a sám hối.
Äây là Phép Rá»a bằng nước do Gioan thá»±c hiện tại sông GioÄ‘an “Tôi là m phép rá»a bằng nước để là m dấu hiệu cho thấy anh em đã ăn năn sám hối “(Mt 3,11). Ai chịu phép rá»a Ä‘á»u phải có má»™t thái độ ná»™i tâm cÅ©ng như bên ngoà i, phải tin và o sứ Ä‘iệp cá»§a Gioan, phải trở lại thá»±c lòng, phải quay vá» vá»›i Thiên Chúa.Tuy nhiên, phép rá»a cá»§a Gioan chỉ có tÃnh cách tượng trưng, tá»± nó không có sức xóa bỠđược tá»™i lá»—i mà chỉ là nghi thức nhắc nhở cho má»i ngưá»i phải ăn năn sám hối và cải thiện Ä‘á»i sống. Phép rá»a sám hối chỉ là nghi thức mang tÃnh tẩy trần, nếu có giá trị thì chỉ theo quy định cá»§a lá» luáºt thôi, còn chưa có hiệu quả Ä‘Ãch thá»±c tôn giáo. ChÃnh Gioan Tẩy Giả đã minh định : “Äấng cao trá»ng hÆ¡n tôi Ä‘ang đến, Ngà i quyá»n phép hÆ¡n tôi, chÃnh Ngà i sẽ rá»a anh em trong Thánh Thần và bằng lá»aâ€. (Mt 3,11). Gioan là m phép rá»a sám hối để dá»n lòng dân chúng đón chá» Äấng Cứu Thế.
2. Phép rá»a mạc khải.
Khởi đầu cuá»™c sống công khai, Chúa Giêsu tìm đến sông GioÄ‘an để xin Gioan Tẩy Giả cá» hà nh phép rá»a cho mình. Phép rá»a Chúa Giêsu chịu là Phép rá»a mạc khải vá» má»™t ká»· nguyên má»›i đã bắt đầu. ChÃnh khung cảnh thần hiển cá»§a bà i Tin mừng kể là má»™t mạc khải sống động vá» Ba Ngôi: Chúa Giêsu cúi mình trên dòng nước, Chúa Thánh Thần ngá»± xuống dưới hình bồ câu và tiếng Chúa Cha xác nháºn “Nà y là Con Ta yêu dấuâ€.
Tháºt lạ lùng, trong số những ngưá»i đến “xưng thú tá»™i lá»—i†( Mc 1,5) và chịu “ phép rá»a sám hối để đước Æ¡n tha tá»™i†(Mc 1,4) lại có Chúa Giêsu. Ngưá»i là Äấng Thánh, là Thiên Chúa, siêu việt tuyệt đối, tại sao lại đến xin Gioan là m phép rá»a sám hối ? Ngưá»i là Äấng mà Gioan “không đáng cúi xuống cởi quai dép cho Ngà i †lại có thể đứng chung vá»›i đám đông ngưá»i tá»™i lá»—i chỠđến lượt mình được chịu thanh tẩy? Äây là động thái gây kinh ngạc cho con ngưá»i thá»i nay, vì khó hiểu: Äấng không có tá»™i lại Ä‘i nháºn phép rá»a là m gì? Nhưng ngưá»i ta cÅ©ng sá»›m hiểu ra rằng: phép rá»a cá»§a Gioan Tẩy Giả chỉ là nghi thức mang tÃnh tẩy trần, nếu có giá trị thì chỉ theo quy định cá»§a lá» luáºt thôi, còn chưa có hiệu quả Ä‘Ãch thá»±c tôn giáo. ChÃnh Gioan Tẩy Giả đã minh định: “Tôi rá»a anh em trong nước, nhưng Äấng đến sau tôi sẽ rá»a anh em trong Thánh Thần và trong lá»aâ€. Khi Chúa Giêsu nháºn phép rá»a nà y, ngoà i việc “nháºp thế đến cùngâ€, khiêm tốn xếp hà ng đứng chung vá»›i các tá»™i nhân đợi chỠđến phiên, Ngưá»i còn hữu ý qua động thái có má»™t không hai đó, công khai khởi đầu cuá»™c sống má»›i: cuá»™c rao giảng Tin Mừng cho má»i ngưá»i.
Có ba dấu hiệu bà i Tin mừng mạc khải không những tiên báo sá»± sống lại vinh hiển cá»§a Äức Kitô mà còn tiên báo thá»i đại ân sá»§ng mà Ngưá»i mang đến cho loà i ngưá»i.
-Dấu hiệu 1 : Trá»i mở ra.
Sách Sáng thế đã nói : AÄ‘am và Evà phạm tá»™i, cá»a thiên đà ng đóng lại (St 3,23-24). Qua biết bao thế ká»·, Dân Thiên Chúa đã thiết tha cầu nguyện “Ôi ước chi Ngà i xé rách các tầng trá»i và ngá»± xuống†(Is 64,1). Nhá» Chúa Kitô, từ nay trá»i mở ra, má»™t kiểu nói cá»§a Thánh Kinh ngụ ý là con ngưá»i từ nay được sống thông hiệp vá»›i Thiên Chúa.
-Dấu hiệu 2 : Thánh thần ngự xuống như chim bồ câu.
Sách Sáng Thế có nói:Trước khi tạo dá»±ng trá»i đất thì “Thánh Thần Thiên Chúa bay lượn trên mặt nước†(St 1,2) như để thông truyá»n sức sống. Khi Chúa Giêsu chịu phép rá»a, Chúa Thánh Thần ngá»± xuống dưới hình chim bồ câu thì ngụ ý: Chúa Giêsu là con ngưá»i má»›i và trong Ngưá»i nhân loại sẽ được tạo dá»±ng lại, sẽ được đổi má»›i. ChÃnh Thánh Phaolô xác định : “Äiá»u quan trá»ng chẳng phải là việc cắt bì hay không cắt bì, nhưng là trở thà nh tạo váºt má»›i†(Gal 6,15)
– Dấu hiệu 3 : Lá»i cá»§a Chúa Cha : “Con là con yêu dấu cá»§a Taâ€.
Qua lá»i tuyên bố nà y chúng ta nháºn biết Äức Giêsu là con tháºt cá»§a Thiên Chúa, và sau nà y Äức Giêsu dạy cho biết: những ai tin và o Ngưá»i và nháºn phép rá»a nhân danh Ngưá»i thì cÅ©ng được thông phần và o địa vị là m con Thiên Chúa.
3. Phép Rá»a tái sinh.
Phép Rá»a cá»§a Gioan là Phép Rá»a bằng nước má»i gá»i sám hối. Phép rá»a cá»§a Chúa Giêsu là Phép Rá»a tái sinh. Phép rá»a nà y ban cho ngưá»i được rá»a má»™t Ä‘á»i sống má»›i. Thánh Phaolô đã giải thÃch vá» Ä‘á»i sống nà y cho những ngưá»i vừa được rá»a tá»™i như sau: “Khi được rá»a tá»™i, anh em được an táng vá»›i Äức Kitô và trong phép rá»a anh em cÅ©ng được sống lại vá»›i Äức Kitô. Anh em đã từng bị chết vá» mặt tâm linh nhưng giỠđây Thiên Chúa đã mang anh em đến nguồn sống cùng vá»›i Äức Kitô.â€(Cl 2,12-13). Như váºy qua Phép Rá»a tái sinh, Chúa Giêsu chia sẻ cho những ngưá»i được rá»a tá»™i Ä‘á»i sống thần linh cá»§a Ngà i. Äó là sá»± sống trong Chúa Ba Ngôi. Ngưá»i tÃn hữu trở thà nh thà nh viên trong Dân Chúa Cha, chi thể trong Thân Mình Chúa Kitô và viên đá sống động kiến tạo Äá»n Thá» Chúa Thánh Thần, nghÄ©a là trở nên con cái Thiên Chúa và được thông phần và o sá»± sống cá»§a chÃnh Thiên Chúa hằng sống. Bà tÃch Rá»a tá»™i chÃnh là má»™t phép lạ cả thể tác động trên má»™t cá thể trong suốt chiá»u dà i cuá»™c sống. Ngưá»i ta được tắm gá»™i trong sá»± chết và phục sinh cá»§a Äức Kitô và được thần hóa má»™t cách nhiệm mầu, để từ đó có thể phát biểu ngất ngây như thánh Phaolô: “Tôi sống nhưng không phải tôi sống mà là Äức Kitô sống trong tôiâ€, hay đầy xác quyết như thánh Augustinô: “Chúa đã tạo dưng con ngưá»i cách lạ lùng và còn tái tạo con ngưá»i cách lạ lùng hÆ¡n nữaâ€.
Bà TÃch Rá»a Tá»™i là ná»n tảng cá»§a toà n bá»™ Ä‘á»i sống Kitô hữu, là cá»a ngõ dẫn và o Ä‘á»i sống thần linh và má»i bà tÃch khác. Nhá» bà tÃch nà y chúng ta được giải thoát khá»i tá»™i lá»—i và tái sinh là m con cái Thiên Chúa, thà nh chi thể cá»§a Äức Kitô, được gia nháºp và tham dá»± sứ mạng cá»§a Há»™i Thánh (GLCG #1213).
Bà TÃch Rá»a Tá»™i tha thứ nguyên tá»™i, má»i tá»™i cá nhân và các hình phạt do tá»™i. Bà TÃch Rá»a tá»™i cho tham dá»± và o Ä‘á»i sống cá»§a Thiên Chúa Ba Ngôi nhá» Æ¡n thánh hoá, nhá» Æ¡n công chÃnh hoá giúp tháp nháºp và o Äức Kitô và Há»™i Thánh. Bà tÃch nà y cho tham dá»± và o chức tư tế cá»§a Äức Kitô và tạo ná»n tảng cho sá»± hiệp thông vá»›i tất cả các Kitô hữu. Bà tÃch nà y trao ban các nhân đức đối thần và các hồng ân cá»§a Chúa Thánh Thần. Ngưá»i lãnh nháºn bà tÃch Rá»a tá»™i thuá»™c vá» Äức Kitô luôn mãi: hỠđược đóng ấn không thể xóa được cá»§a Äức Kitô (GLCG #263).
Cuá»™c gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và Gioan tại sông GioÄ‘an đã là m nên lịch sá» và đã được Giáo há»™i chá»n là m khởi Ä‘iểm cho mùa thưá»ng niên là mùa phụng vụ cá» hà nh các mầu nhiệm cuá»™c Ä‘á»i rao giảng tin mừng cá»§a Chúa Giêsu. Biến cố nà y không chỉ là cuá»™c bà n giao cÅ© má»›i mà còn là điểm giao duyên giữa trá»i và đất, giữa Thần khà và nước, giữa Tân ước và Cá»±u ước. Từ nay nhân loại được tái sinh trong Ä‘á»i sống má»›i. Qua Bà tÃch Rá»a tá»™i, chúng ta được tái sinh trong cá»§a Chúa Giêsu nhá» ghi dấu ấn tÃn cá»§a Chúa Thánh Thần và được trở nên con cái Thiên Chúa. Trong phép lần hạt Năm Sá»± Sáng, gẫm thứ nhất, chúng ta vẫn Ä‘á»c: “Thứ nhất thì ngắm, Äức Giêsu chịu phép rá»a tại sông GioÄ‘an. Ta hãy xin cho được sống xứng đáng là con cái Chúaâ€. Theo gương Mẹ Maria, chúng ta xin được sống gắn bó vá»›i Chúa Giêsu máºt thiết hÆ¡n, để xứng đáng là những ngưá»i con yêu dấu cá»§a Thiên Chúa.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An

