TỪ �ỌC KINH �ẾN �ỌC TH�NH KINH

I. VÀO �Ề

Nếu bạn vào bất cứ một nhà th� nào ở Roma, Paris, London hay Bruxelles nửa tiếng đồng hồ trước gi� cử hành thánh lễ, bạn sẽ thấy một bầu khí thinh lặng rất thánh thiêng, trong đó có nhi�u giáo dân quỳ hay ngồi lần chuỗi hay đ�c và suy gẫm L�i Chúa …

Nếu bạn vào bất cứ một nhà th� nào ở Hà Nội, Sài gòn, Huế, Nha Trang, �à Nẵng, Cần Thơ … nửa tiếng đồng hồ trước gi� cử hành thánh lễ, bạn sẽ thấy trong nhà th� râm ran tiếng đ�c Kinh.

�ó là sự khác biệt nổi bật nhất của hai cách thực hành tây và ta. Chúng ta thử bàn v�  hai cách thực hành này. Nói cách khác chúng ta sẽ bàn v� việc �ỌC KINH và việc �ỌC TH�NH KINH.

II. �ỌC KINH

2.1 Việc đ�c Kinh rất quan tr�ng đồi với giáo dân Việt Nam. Chuyện ấy không có gì phải bàn cãi. �ối với nhi�u giáo dân, cầu nguyện là đ�c kinh và đ�c kinh là cầu nguyện.

Thật ra đ�c kinh có thể là cầu nguyện chứ không đương nhiên là cầu nguyện. Nếu miệng đ�c, lòng suy, tâm trí hướng v� Chúa thì mới là cầu nguyện.

Còn nếu chỉ có đ�c ngoài miệng mà tâm hồn không hướng v� Chúa thì không phải là cầu nguyện.
Còn cầu nguyện thì không chỉ là đ�c kinh.
Cầu nguyện chủ yếu là nâng tâm hồn lên với Chúa, là hướng lòng trí v� Chúa.
Cầu nguyện còn là suy niệm L�i Chúa, là cầu nguyện với L�i Chúa, là chiêm niệm hay sống thân mật với Chúa.
Cầu nguyện còn là cảm tạ, ngợi khen, chúc tụng Chúa, là xin ơn và cam kết, th� nguy�n với Chúa.

Như vậy thì cầu nguyện bao gồm nhi�u công việc (nội dung) hơn là đ�c Kinh.

2.2 Phải thành thật mà nói rằng, cách đ�c Kinh của ngư�i giáo dân Việt Nam rất độc đáo, nhất là đối với ngư�i Phương Tây, vì tiếng Việt là ngôn ngữ có dấu (nặng, sắc, huy�n, h�i, ngã) nên đ�c cũng như hát.
Tuy trong Giáo Hội Việt Nam chưa có ai nghiên cứu sâu rộng và đầy đủ v� quá trình hình thành các Kinh, nhưng chúng ta có thể nói được rằng các vị thừa sai và cha ông ngư�i Việt chúng ta đã có một sáng kiến tuyệt v�i khi đặt ra các Kinh và cho thực hành trong các cộng đoàn, nhất là vào giai đoạn chưa có sách vở, nhi�u ngư�i chưa biết đ�c chữ như ở những thế kỷ đầu của lịch sử Giáo hội Việt Nam (1).

2.3 ��c Kinh chung có ít nhất là 2 cái lợi:

* một là tạo nên một bầu khí cầu nguyện đưa tâm hồn các tín hữu vào bầu khí thinh lặng;

* hai là là giúp giáo dân nhớ những đi�u cốt yếu của giáo lý (những đi�u phải tin và những việc phải làm).

Có lẽ đó là lý do chính khiến nhi�u ngư�i cho rằng chúng ta nên duy trì việc đ�c Kinh chung của cộng đoàn, nhất là trước các gi� lễ ngày thư�ng cũng như ngày chủ nhật.

2.4 Nhưng nếu suy nghĩ sâu xa hơn, chúng ta sẽ thấy việc đ�c Kinh chung cũng có khuyết điểm của nó. Chẳng hạn như ngư�i đ�c Kinh dễ rơi vào tình trạng thụ động, máy móc, đ�c ngoài miệng mà không có suy niệm trong lòng. Lúc đó việc đ�c Kinh chung không còn đem lại ơn ích thiêng liêng cho ngư�i tín hữu nữa.

2.5 Việc đ�c Kinh chung không lôi cuốn được ngư�i trẻ. Bằng chứng là đại đa số ngư�i trẻ căn gi� thật kỹ, chỉ đến nhà th� 5,3 phút trước gi� lễ, chứ không đến sớm 15-20 phút để cùng với cộng đoàn đ�c Kinh trước lễ.

2.6 Ngoài những vấn đ� nêu trên còn có một số ít Kinh cần được thay đổi l�i văn cho phù hợp với ngôn ngữ và văn hóa th�i đại và với giáo lý Công đồng Vatican II hơn (2).

III. �ỌC TH�NH KINH

3.1 Nếu đ�c Kinh là cách cầu nguyện tốt đối với phần đông giáo dân, thì còn có một thực hành khác còn tốt hơn cho ngư�i giáo dân: �ó là việc đ�c Thánh Kinh! Thật vậy dù có tốt lành và đáng duy trì đến mấy thì việc đ�c KINH làm sao sánh bằng với việc đ�c TH�NH KINH. ��c KINH là chúng ta nói (chuyện) với Chúa. Còn đ�c TH�NH KINH là Chúa nói (chuyện) với chúng ta hay đúng hơn là chúng ta nghe Chúa nói với chúng ta. Mẹ Thánh Têrêxa Calcutta nói là việc chúng ta nói với Chúa không quan tr�ng mà việc Chúa nói với chúng ta mới quan tr�ng. Chúa nói với chúng ta để mạc khải v� chính Ngài cho chúng ta, để chỉ cho chúng ta biết thánh ý, kế hoạch, chương trình của Ngài.

3.2 Dù sao chúng ta cũng không nên b� việc đ�c Kinh. Nhưng nếu có ý kiến đ� nghị thay thế dần dần và một phần việc đ�c Kinh chung bằng một hay nhi�u thực hành khác thì chúng ta nghĩ sao? Các thực hành nào (chẳng hạn đ�c Thánh Kinh) đáng chúng ta nghiên cứu để thay thế?

Nhưng làm thế nào để giáo dân làm quen với việc đ�c TH�NH KINH?  �ây là một vấn đ� lớn cần suy nghĩ, nghiên cứu và thử nghiệm.

3.3 Trong truy�n thống tốt lành của Giáo Hội, có nhi�u phương pháp tiếp cận L�i Chúa mà giáo dân có thể thực hành, không quá khó. �ó là các Phương Pháp Thánh Kinh thực hành. Có thể kể ra như sau:

• Phương Pháp Lectio Divina (đ�c, suy niệm, cầu nguyện, chiêm niệm L�i Chúa và dấn thân phục vụ),
• Phương Pháp Chia sẻ L�i Chúa 7 bước,
• Phương Pháp Chia sẻ L�i Chúa Xem Xét Làm,
• Phương Pháp Thánh Kinh 18 tuần hay Thánh Kinh Cầu Nguyện,
• Phương Pháp Thánh Kinh 100 tuần.

3.4 Mỗi Phương Pháp Thánh Kinh thực hành trên đem lại nhiểu lợi ích khác nhau, nhưng có một điểm chung là lấy Thánh Kinh L�i Chúa làm trung tâm buổi sinh hoạt (cầu nguyện, h�c h�i, chia sẻ).

Các Phương Pháp ấy chưa được phổ biến và thực hành rộng rãi trong các hội đoàn và giáo xứ vì các linh mục xứ chưa quan tâm đủ đến việc mở các Khóa huấn luyện v� các “Phương Pháp Thánh Kinh thực hành� cho giáo dân nói chung, cho các giới, hội đoàn nói riêng … Một khi giáo xứ có một số đông giáo dân đã biết thực hành các Phương Pháp này rồi thì giáo xứ có thể thay thế việc ��c Kinh bằng việc ��c Thánh Kinh, ít nhất là trong một số ngày trong tuần.

3.5 Vạn sự  khởi đầu nan. Lúc đầu thì rất khó. Nhưng nếu thực sự muốn nâng cấp giáo dân (3) và kiên trì trong đư�ng hướng mục vụ thì chúng ta sẽ dần dần chuyển được TỪ �ỌC KINH SANG �ỌC TH�NH KINH trong gi� phụng vụ chung của cộng đoàn.

Có lẽ tốt nhất là các giáo xứ nên mở các Khóa Thánh Kinh 100 tuần để tập cho giáo dân có thói quen tốt lành là tự đ�c Thánh Kinh và đ�c Toàn Bộ Thánh Kinh Cựu và Tân Uớc gồm 73 cuốn tất cả (4).

Sàigòn đầu tháng 3/2016 kính Thánh Giu-se

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội

Chú thích
(1) Kinh Lạy Cha theo bản dịch cổ là Kinh rất hay, ví dụ câu: “xin cho hằng ngày dùng đủ�.  Chẳng có bản dịch nào khác có thể đ� được với cách dịch hay như vậy.
Kinh “Thương ngư�i có 14 mối� (thương xác 7 mối, thương linh hồn 7 mối) cũng là kinh rất hay.
(2) Kinh 14 Chặng �àng Thánh Giá cũng là Kinh rất hay nhưng có nhi�u từ, nhi�u cách diễn tả cần sửa lại cho phù hợp hơn với ngôn ngữ và giáo lý th�i nay. Ví dụ: l�t mặt Chúa Giê-su (lau mặt Chúa Giê-su), quân dữ (những kẻ đánh đòn, phỉ nhổ, đóng đinh Chúa Giê-su vào thập giá) v.v …
(3) Trình độ giáo lý nói chung và trình độ hiểu biết Thánh Kinh nói riêng của đại đa số giáo dân chúng ta còn rất hạn chế. Nếu nhìn sang  Tin Lành thì chúng ta sẽ thấy giáo dân chúng ta còn thua kém anh chị em Tin Lành rất nhi�u trong việc h�c h�i và hiểu biết Thánh Kinh.
(4) Hy v�ng vào đầu tháng sau, tôi sẽ có dịp chia sẻ v� các Khóa Thánh Kinh 100 tuần.

Gieronimo Nguyễn Văn Nội