Người sống nhớ tới kẻ đã qua đời
Tôn giáo nào cũng dạy về lòng hiếu thảo với các đấng sinh thành, ông bà tổ tiên. Giới răn thứ 4 trong đạo Chúa nói rất rõ bổn phận này. Riêng tại Việt Nam, đạo ‘Ông Bà’ hình như là đạo của mọi gia đình. Thời mới đón nhận tin mừng, để tránh sự nhầm lẫn thờ kính Chúa và tôn kính ông bà, giáo hội xem chừng khá khắt khe trong việc thực hành chuyện bái lậy di ảnh ông bà cha mẹ. Còn bây giờ ít ai còn chưa phân biệt vị trí của Thiên Chúa và ông bà cha mẹ, nên chúng ta thoải mái hơn trong việc niệm hương bái lậy hình ảnh ông bà tổ tiên.
Bên nhà Phật có đại lễ Vu Lan (rằm tháng 7 âm lịch) hướng về các hồn ông bà tổ tiên, cũng như các ‘cô hồn’ chốn âm ty. Còn bên Công giáo thì có ngày lễ đặc biệt cầu cho các đẳng linh hồn vào mồng 2 tháng 11 dương lịch hằng năm. Chẳng những thế, giáo hội còn mời các tín hữu chú tâm đặc biệt vào chuyện hỗ trợ các linh hồn ở luyện ngục trong suốt cả tháng. Dịp cầu hồn réo gọi thân hữu bạn bè còn tại thế đừng quên kẻ đã ra đi. Các Linh mục được đặc cách cử hành 3 thánh lễ ‘cầu hồn’ trong ngày 2/11 này. Giáo dân thì hay kéo nhau ra đất thánh để cầu nguyện và dự một thánh lễ riêng dâng cho các linh hồn. Giáo hội dạy rõ : Không có hồn nào tại luyện ngục bị bỏ quên. Thành ra bên đạo Chúa không bao giờ chính thức dùng chữ các ‘linh hồn mồ côi’ (bị hiểu lầm về các hồn không có thân nhân nhớ tới).
Đây tháng của ký ức. Đây mùa của tưởng nhớ. Kẻ ở người đi để lại bao mến thương.
Uống nước nhớ nguồn. Lá rụng về cội. Ta quên sao được những chân lý cao đẹp này. Thành ra hãy tỏ ra biết ơn các vị đi trước chúng ta. Làm như thế là ta thi hành đức HIẾU THẢO một cách tuyệt vời. Đền ơn về phần hồn còn cao quý hơn phần thể xác rất nhiều. Vào ngày 9 tháng 12 năm 1939, thánh bộ Truyền giáo đã ra một sắc lệnh đòi giáo dân thi hành điều hiếu thảo thiêng liêng này như một bổn phận trọng đại của mỗi người.
Tháng 11 khởi đầu ‘mùa tưởng nhớ’. Dẫu sống trên xứ người, tâm tư chúng ta nhiều lần như bị xoáy tròn theo 4 mùa thay đổi. Lúc này, Thu đã dần kết thúc để đưa ta vào tiết lạnh. Lòng người tỵ nạn tha hương cũng bắt đầu se lại.
Chúng ta tạm phác họa vài cách thi hành thực tế : Trưng bày di ảnh ông bà cha mẹ dưới phần bàn thờ chính của gia đình. Ngoài dịp đại lễ cầu hồn 2/11, ta cũng nên tổ chức những ngày giỗ, mời mọi thành viên gia đình và thân nhân dự thánh lễ và đọc kinh cho các ngài tại tư gia. Dĩ nhiên quan trọng hơn là phải thực hành lòng hiếu thảo này ngay khi ông bà cha mẹ còn sống (thi hành vào các dịp lệ tết, sinh nhật…) nhất là phải dạy cho đoàn con lũ cháu hiểu và thấm tinh thần này. Quan trọng hơn nữa là đoan hứa sẽ cah6n thành tuân giữ những điều hay lẽ phải, lễ cầu hồn 2 tháng 11 năm 1963 mà ông bà cha mẹ đã liên tục nhắn nhủ cho con cháu. Ước mơ lớn nhất là sau này con cháu sẽ cùng được về chung hưởng quê trời với các ngài.
LM Giuse Nguyễn Văn Thư

