St 7:14-15,18-20; Tv 85:2-4,5-6,7-8; Mt 12:46-50
Thá»±c Hà nh Lá»i Chúa
Má»—i tác giả Tin Mừng Ä‘á»u có má»™t lối giải thÃch vá» thái độ cá»§a Chúa Giêsu đối vá»›i gia đình cá»§a Ngà i, và sá»± khẳng định vá» tình liên đới cá»§a Ngà i đối vá»›i gia đình thiêng liêng gồm những ai thá»±c thi ý Chúa. Ãối vá»›i thánh Marcô, thái độ cá»§a Chúa Giêsu được tá» ra sau khi Chúa chá»n Nhóm Mưá»i Hai. Trong Nhóm Mưá»i Hai đã có má»™t cuá»™c tranh cãi sôi nổi vá» chuyện ai sẽ được ngồi bên tả hay bên hữu Chúa Giêsu; những ngưá»i có há» hà ng vá»›i Ngà i dÄ© nhiên nuôi nhiá»u hy vá»ng hÆ¡n. ChÃnh trong bối cảnh đó, Chúa Giêsu khẳng định trong Nước Ngà i, quan hệ máu má»§ ruá»™t thịt không quan trá»ng bằng niá»m tin; gần gÅ©i vá»›i Ngà i không đương nhiên là bà con ruá»™t thịt, mà chÃnh là những ai thá»±c thi ý Chúa.
Trong Tin Mừng Luca, thì thái độ cá»§a Chúa Giêsu đối vá»›i gia đình ruá»™t thịt cá»§a Ngà i được ghi lại như má»™t kết luáºn cá»§a toà n bá»™ những lá»i giảng dạy cá»§a Ngà i vá» Nước Chúa, cÅ©ng như những Ä‘iá»u kiện để thuá»™c vá» Nước Chúa. Như váºy, đối vá»›i Luca, chỉ có việc lắng nghe và thá»±c thi Lá»i Chúa má»›i thá»±c sá»± là m cho con ngưá»i được Ä‘i và o quan hệ máºt thiết vá»›i Chúa Giêsu.
Trình thuáºt Tin Mừng hôm nay xem chừng tháºt khó hiểu trong bối cảnh ná»n văn hóa Việt Nam. Vá»›i văn hóa ngưá»i Việt chúng ta, chữ hiếu luôn được đặt lên hà ng đầu “Trai thá»i trung hiếu là m đầu, gái thá»i tiết hạnh là m câu trau mìnhâ€, và do đó, thái độ thiếu tôn trong vá»›i ngưá»i lá»›n hÆ¡n, nhất là báºc sinh thà nh cá»§a mình thì tháºt khó mà chấp nháºn được.
Nếu xét ở khÃa cạnh văn hóa ấy, thì Äức Giêsu trong trình thuáºt hôm nay tháºt là má»™t Ä‘iá»u khó chấp nháºn. Có vẻ như Ngà i thiếu sá»± tôn trá»ng, thiếu sá»± lá»… độ và lòng tôn kÃnh đối vá»›i thân mẫu cá»§a mình. Trình thuáºt kể rằng: Äang khi Chúa Giêsu giảng dạy cho đông đảo dân chúng, thì có mẹ Maria và các anh em bà con (Mt 13,55) cá»§a Ngà i đến tìm, nhưng há» không sao lại gần Ngà i được vì những kẻ đến nghe Ngà i giảng dạy quá đông.
Do đó, có má»™t ngưá»i ngồi gần Chúa Giêsu đã thông báo cho Ngà i biết vá» sá»± hiện diện cá»§a mẹ và để ngưá»i có thể ra ngoà i gặp há». Nhưng tháºt lạ lùng, thay vì Chúa Giêsu nói, “ồ, tôi cám Æ¡n anh đã thông tin†hay đại loại là “cám Æ¡n anh†và tháºm chà Ngà i chỉ cần gáºt đầu để để xác nháºn tin báo cÅ©ng đủ. Thế mà , má»i ngưá»i như ngỡ ngà ng,… ánh mắt Chúa Giêsu rảo quanh nhìn đám đông Ä‘ang ngồi quanh mình, rồi cao giá»ng nói vá»›i há» và ngưá»i đưa tin “Ai là mẹ tôi? Ai là anh em tôi?â€. Nghe lá»i ấy, nếu chúng ta Ä‘ang hiện diện ở đó, chắc hẵn ta cÅ©ng sẽ tá» vẻ khó chịu vá»›i Ngà i, bởi có cái gì đó thiếu lá»… độ và ý nhị. Vì lẽ, ta nghÄ©, sao ông nà y vô duyên đến thế, ngưá»i ta thông báo không cám Æ¡n thì thôi, lại còn tá» ra khó chịu và thiếu lá»… độ vá»›i thân nhân mình và ngưá»i khác.
Ãoạn Tin Mừng hôm nay là phần kết luáºn cá»§a trình thuáºt vá» cuá»™c chiến đấu giữa thần khà Chúa và thần khà ma quỉ. Ma quỉ vốn là m cho con ngưá»i ra câm Ä‘iếc đối vá»›i Lá»i Chúa; do đó, như ngưá»i câm được Chúa Giêsu chữa là nh, con ngưá»i cÅ©ng cần phải được tháo cởi khá»i xiá»ng xÃch cá»§a ma quỉ má»›i có thể lắng nghe được Lá»i Chúa và thần khà cá»§a Ngà i. Ãức Maria chÃnh là mẫu má»±c cá»§a con ngưá»i không há» bị giam hãm trong xiá»ng xÃch cá»§a ma quỉ. Mẹ luôn luôn lắng nghe và đáp trả Lá»i Chúa. ChÃnh vì lắng nghe Lá»i Chúa mà Mẹ đã cưu mang Con Chúa; nÆ¡i Mẹ, quan hệ máu má»§ ruá»™t thịt vá»›i Chúa Giêsu được xây dá»±ng trên chÃnh thái độ lắng nghe Lá»i Chúa; Mẹ chỉ là Mẹ Chúa Giêsu, bởi vị Mẹ đã lắng nghe Lá»i Chúa.
Chúa Giêsu đã đỠcao thái độ cá»§a Mẹ Maria, để từ đó nói lên mối giây liên kết Ä‘Ãch thá»±c trong gia đình Giáo Há»™i mà Ngà i sẽ thiết láºp. Hầu hết các tôn giáo Ä‘á»u dá»±a trên gia đình như là cá»™ng Ä‘oà n ná»n tảng nhất. Truyá»n thống khôn ngoan và luáºt Do Thái luôn đỠcao tầm quan trá»ng cá»§a gia đình. Chúa Giêsu xem ra đã là m má»™t cuá»™c cách mạng táo bạo khi xây dá»±ng tôn giáo cá»§a Ngà i, không dá»±a trên mạng lưới những quan hệ gia đình, mà trên ná»n tảng cá»§a sá»± tá»± do. Trong gia đình Giáo Há»™i, con ngưá»i trở nên thân thiết vá»›i nhau, không nhất thiết nhá» máu má»§ ruá»™t thịt, mà do chÃnh niá»m tin.
DÄ© nhiên, gia đình tá»± nhiên vốn là nÆ¡i con ngưá»i đón nháºn và nuôi dưỡng Ä‘á»i sống đức tin; gia đình là trưá»ng há»c đầu tiên vá» cung cách là m ngưá»i cÅ©ng như sá»± trưởng thà nh trong đức tin. Chúa Giêsu không bao giá» chối bá» vai trò ấy cá»§a gia đình. Cá»™ng Ä‘oà n xã há»™i, nhất là xã há»™i gia đình là môi trưá»ng cần thiết giúp con ngưá»i đón nháºn và phát huy đức tin.
Khi đỠcao thái độ lắng nghe và thá»±c thi Lá»i Chúa cá»§a Ãức Maria, Chúa Giêsu muốn chúng ta thấy rằng đức tin là sá»± gặp gỡ cá biệt giữa con ngưá»i vá»›i Thiên Chúa, đó là cuá»™c gặp gỡ cá»§a má»—i ngưá»i mà không ai có thể thay thế được. Cà ng sống Lá»i Chúa, cà ng Ä‘i sâu và o sá»± thân tình vá»›i Chúa, con ngưá»i cà ng nháºn ra tương quan cá»§a mình vá»›i tha nhân. Hai giá»›i răn mến Chúa và yêu ngưá»i gắn liá»n máºt thiết vá»›i nhau là thế đó: ngưá»i yêu mến Chúa má»™t cách nồng nà n không thể không yêu thương ngưá»i anh em cá»§a mình, trái lại, lòng bác ái đối vá»›i tha nhân cÅ©ng không thể không là m cho con ngưá»i thêm gần gÅ©i vá»›i Chúa hÆ¡n.
Ta chỉ dá»±a và o mấy câu Tin mừng ngắn ngá»§i để xét Ä‘oán Chúa Giêsu e là không công minh lắm. Chúng ta cần đặt Ä‘oạn Tin mừng nà y trong bối cảnh cá»§a chương 11-12-và 13, khi Chúa Giêsu Ä‘ang rao giảng cho dân chúng vá» mầu nhiệm Nước Trá»i, mà ở vương quốc ấy không còn sá»± phân biệt bà con ruá»™t thịt theo kiểu thế tục cá»§a trần gian, nhưng tất cả Ä‘á»u là anh chị em vá»›i nhau, con cá»§a má»™t Äấng duy nhất là Thiên Chúa. Như thế, ta thấy Chúa Giêsu đã táºn dụng rất tốt, rất tinh tế cÆ¡ há»™i có má»™t không hai nà y, để nói cho dân chúng biết vá» mối hiệp thông trong Thiên Chúa, tức là vương quốc Nước Trá»i, má»™t gia đình thiêng liêng vÄ©nh cá»u. Ở gia đình thiêng liêng nà y, mối hiệp thông ruá»™t thịt bị lu má» Ä‘i xem như không có, để là m nổi báºt lên má»™t mối hiệp thông siêu nhiên, nÆ¡i mà má»i liên lạc Ä‘á»u được xây dá»±ng trên ý cá»§a Thiên Chúa.
Hiểu như váºy, chúng ta sẽ thấy tháºt tá»± hà o, tháºt hạnh phúc vá»›i lá»i cá»§a Chúa Giêsu: “Äây là mẹ tôi, đây là anh em tôi. Vì phà m ai thi hà nh ý muốn cá»§a Cha tôi, Äấng ngá»± trên trá»i, ngưá»i ấy là anh chị em tôi, là mẹ tôi.†Ngà i Ä‘ang nhìn, Ä‘ang nói vá»›i chÃnh má»—i ngưá»i chúng ta rằng: anh – chị – em là anh là chị là em cá»§a tôi. Tất cả những ai thi hà nh ý muốn cá»§a Thiên Chúa thì kẻ ấy chÃnh là bà con thân thuá»™c vá»›i Ngà i, chÃnh là mẹ và là anh em cá»§a Ngà i. Còn gì hạnh phúc bằng khi nghe má»™t vị Thiên Chúa nói vá»›i chÃnh mình như thế.
Trở vá» vá»›i cuá»™c sống cá»§a mình, đôi lúc chúng ta quá báºn tâm vá»›i các mối quan hệ ruá»™t rà “má»™t giá»t máu đà o hÆ¡n ao nước lãâ€, mà quên mất anh chị em xung quanh mình, nhất là những ngưá»i tin và o Chúa Giêsu là Chúa thì có cùng vá»›i chúng ta “huyết nhục thần linhâ€. Do váºy, chúng ta luôn tìm má»i cách để bảo vệ cho quyá»n lợi những ngưá»i thân cá»§a mình, những ngưá»i ta yêu mến và dá»… dà ng là m tổn hại đến lợi Ãch kẻ khác mà quên mất sá»± liên đới thần linh và tÃnh công bằng bác ái.
Ước gì sá»± ý thức vá» gia đình thiêng liêng trong Chúa, chúng ta sẽ sống mối tình liên đới tốt là nh vá»›i hết thảy má»i ngưá»i trong Ä‘á»i sống và công việc hằng ngà y, bởi trong Chúa, há» chÃnh là anh chị em vá»›i Chúa Giêsu, là và anh chị em vá»›i chÃnh ta. Lạy Chúa, xin chúc là nh và trợ lá»±c cho má»—i chúng con. Amen!
Ước gì chúng ta biết chạy đến vá»›i Ãức Maria như mẫu gương cá»§a lắng nghe và thá»±c hà nh Lá»i Chúa; chạy đến vá»›i Ngưá»i như ngưá»i Mẹ thân thương cá»§a má»—i ngưá»i, chúng ta cÅ©ng hãy đón nháºn tha nhân như ngưá»i anh em trong cùng má»™t gia đình cá»§a Chúa.
Huệ Minh

