LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN IV THƯỜNG NIÊN 2021 (05/02/2021) – (Mc 6, 14-29) – 24 tháng Chạp năm Canh Tý

ÔNG GIOAN TẢY GIẢ BỊ TRẢM QUYẾT
“”ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TẨY GIẢ TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.
BÀI ĐỌC I: Dt 13, 1-8
“Đức Giêsu Kitô hôm qua, hôm nay và cho đến muôn đời vẫn như thế”.
Trích thơ gửi tín hữu Do-thái.
Anh em thân mến, tình bác ái huynh đệ phải tồn tại trong anh em. Anh em đừng lãng quên việc cho khách đỗ nhà: vì khi làm như vậy, có kẻ không ngờ mình đã đón tiếp các thiên thần. Anh em hãy nhớ đến những tù nhân như chính anh em bị tù đày chung với họ, và hãy nhớ đến những kẻ đau khổ, vì chính anh em cũng đang ở trong thân xác như họ. Mọi người phải tôn trọng hôn nhân, hãy giữ phòng the cho tinh khiết, vì Thiên Chúa sẽ đoán phạt các người tà dâm và ngoại tình. Trong nếp sống, anh em đừng tham lam; hãy bằng lòng với những gì đang có, vì Chúa đã phán: “Ta sẽ không để mặc ngươi và không bỏ rơi ngươi đâu”, đến nỗi chúng ta có thể tin tưởng mà thưa rằng: “Chúa là Đấng phù trợ tôi, tôi chẳng sợ người đời làm gì được tôi”. Anh em hãy nhớ đến các vị lãnh đạo anh em, là những người đã rao giảng lời Chúa cho anh em. Hãy nhìn xem đời họ kết thúc ra sao mà noi gương đức tin của họ. Đức Giêsu Kitô hôm qua, hôm nay, và cho đến muôn đời vẫn như thế.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 26, 1. 3. 5. 8b-9abc
Đáp: Chúa là sự sáng và là Đấng cứu độ tôi (c. 1a).
1) Chúa là sự sáng, là Đấng cứu độ tôi, tôi sợ chi ai? Chúa là Đấng phù trợ đời tôi, tôi sợ gì ai? – Đáp.
2) Nếu thiên hạ đồn binh hạ trại để hại tôi, lòng tôi sẽ không kinh hãi, nếu thiên hạ gây chiến với tôi, tôi vẫn tự tin. – Đáp.
3) Vì ngày tai hoạ, Chúa sẽ che chở tôi trong nhà Chúa, Chúa sẽ giấu tôi trong nơi kín đáo ở Đền Người, trên tảng đá vững chắc Người sẽ cất nhắc tôi lên. – Đáp.
4) Và lạy Chúa, con tìm ra mắt Chúa. Xin Chúa đừng ẩn mặt xa con, xin đừng xua đuổi tôi tớ Ngài trong thịnh nộ. Chúa là Đấng phù trợ con, xin đừng hất hủi con. – Đáp.
ALLELUIA: Mt 4, 4b
Alleluia, alleluia! – Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mc 6, 14-29
“Đó chính là Gioan Tẩy Giả trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.
Khi ấy, vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu, vì danh tiếng Người đã lẫy lừng, kẻ thì nói: “Gioan Tẩy giả đã từ cõi chết sống lại, nên ông đã làm những việc lạ lùng”; kẻ thì bảo: “Đó là Êlia”; kẻ khác lại rằng: “Đó là một tiên tri như những tiên tri khác”.
Nghe vậy, Hêrôđê nói: “Đó chính là Gioan trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”. Vì chính vua Hêrôđê đã sai bắt Gioan và giam ông trong ngục, nguyên do tại Hêrôđia, vợ của Philipphê anh vua mà vua đã cưới lấy. Vì Gioan đã bảo Hêrôđê: “Nhà vua không được phép chiếm lấy vợ anh mình”. Phần Hêrôđia, nàng toan mưu và muốn giết ông, nhưng không thể làm gì được, vì Hêrôđê kính nể Gioan, biết ông là người chính trực và thánh thiện, và giữ ông lại. Nghe ông nói, vua rất phân vân, nhưng lại vui lòng nghe. Dịp thuận tiện xảy đến vào ngày sinh nhật Hêrôđê, khi vua thết tiệc các quan đại thần trong triều, các sĩ quan và những người vị vọng xứ Galilêa.
Khi con gái nàng Hêrôđia tiến vào nhảy múa, làm đẹp lòng Hêrôđê và các quan khách, thì vua liền nói với thiếu nữ ấy rằng: “Con muối gì, cứ xin, trẫm sẽ cho”, và vua thề rằng: “Con xin bất cứ điều gì, dù là nửa nước, trẫm cũng cho”. Cô ra hỏi mẹ: “Con nên xin gì?” Mẹ cô đáp: “Xin đầu Gioan Tẩy Giả”. Cô liền vội vàng trở vào xin vua: “Con muốn đức vua ban ngay cho con cái đầu Gioan Tẩy Giả đặt trên đĩa”. Vua buồn lắm, nhưng vì lời thề và vì có các quan khách, nên không muốn làm cho thiếu nữ đó buồn. Và lập tức, vua sai một thị vệ đi lấy đầu Gioan và đặt trên đĩa. Viên thị vệ liền đi vào ngục chặt đầu Gioan, và đặt trên đĩa trao cho thiếu nữ, và thiếu nữ đem cho mẹ. Nghe tin ấy, các môn đệ Gioan đến lấy xác ông và mai táng trong mồ.
Đó là lời Chúa.
_________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mc 6, 14-29)
“”ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TẨY GIẢ TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI
Đó là câu nói của vua Hêrôđê Antipas, biểu lộ sự bối rối, phân vân, hoang mang cực độ, pha lẫn với sự sợ hãi, vì chính vua mới ra lệnh chém đầu Gioan Tảy giả vì Gioan đã can đảm, mạnh dạn ngăn cản vua Hêrôđê không được lấy bà Hêrôđia, vợ của anh vua, hiện còn sống. Chỉ vì một phút say men rượu, vua đã trúng kế của bà Hêrôđia. Vua đã phải ra lệnh cho chặt đầu Gioan, mặc dù vua rất kính trọng Gioan.
Sự kiện kinh hoàng đó mới xảy ra đây.
Nay lại có sự xuất hiện Chúa Giêsu, với bao lời giáo huấn và bao phép lạ Chúa đã thực hiện, dân chúng theo Ngài rất đông. Lại làm dấy lên những ký ức của vua về Gioan Tảy Giả.
Thánh sử Marcô tranh thủ thời gian Chúa Giêsu sai Nhóm Mười Hai đi rao giảng Tin mừng, những sự kiện về Chúa Giêsu đành ngưng lại, Marcô đã tranh thủ để tường thuật sự kiện Gioan Tảy giả bị chém đầu.
Vua Hêrôđê đã nghe rất nhiều dư luận về Chúa Giêsu.
Marcô viết:
“Khi ấy, vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu, vì danh tiếng Người đã lẫy lừng, kẻ thì nói: “Gioan Tẩy giả đã từ cõi chết sống lại, nên ông đã làm những việc lạ lùng”; kẻ thì bảo: “Đó là Êlia”; kẻ khác lại rằng: “Đó là một tiên tri như những tiên tri khác”.
Nghe vậy, Hêrôđê nói: “Đó chính là Gioan trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”
Sự xuất hiện của Chúa Giêsu là MỘT DẤU HỎI LỚN đối với vua Hêrôđê, nó như một sự trừng phạt, sự dằn vặt lương tâm của một ông vua háo sắc, tàn bạo và loạn luân.
Làm sao lại có thể nhầm lẫn giữa Gioan Tảy Giả với Chúa Giêsu được, cũng như làm sao có thể nhầm lẫn giữa vị Tiền hô và Đấng Cứu thế.
Vua Hêrôđê biết rất rõ điều đó, nhưng ông vẫn nói về Chúa Giêsu như sau:
“”ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TẨY GIẢ TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.
Câu nói đó Hêrôđê nói ra như muốn tự trấn an ông và để thanh minh cho các quần thần.
Mặc dù vô lý nhưng vua Hêrôđê rất muốn cho điều đó trở thành sự thật để làm nhẹ đi sự dằn vặt lương tâm của ông. Ông rất muốn Gioan Tảy giả sống lại.
Phần sau của Bài Tin mừng, thánh sử Marcô cho ta thấy Hêrôđê không phải thủ phạm chính trước cái chết của Gioan mà là bà Hêrôđia, một người đàn bà hoang dâm, ác độc, và tàn ác. Bà là đạo diễn chính trong cuộc xử trảm này, bà lợi dụng tiệc sinh nhật của Hêrôđê và lợi dụng lúc Hêrôdê đã ngà ngà say nên mới ra tay.
Hêrôđê không phải thủ phạm chính, vua chỉ muốn giam Gioan vào ngục để dẹp tan các dư luận không tốt về ông. Trái lại vua còn dành cho Gioan nhiều ưu đãi, còn bảo vệ ông nữa.. Nhưng Hêrôđê vẫn là người lãnh trách nhiệm chính, vì Hêrôđê đã ra lệnh chặt đầu Gioan.
Nếu Hêrôđê không ra lệnh thì bà Hêrôđia vẫn không thể làm gì được vì bà đã nhiều lần mưu sát Gioan nhưng đều thất bại.
Như vậy mặc dù Hêrôđê không phải là thủ phạm chính, nhưng ông vẫn là người lãnh toàn bộ trách nhiệm trước cái chết của Gioan.
Vì thế ta mới hiểu sự hoang tưởng của Hêrôđê khi ông nói với quần thần về Chúa Giêsu:
“”ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TẨY GIẢ TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.
Như vậy ta mới thấy sự dằn vặt lương tâm nó khủng khiếp chừng nào.
Người ta thường nói: Khi con vật ăn thịt đồng loại, nó có thể ngủ ngon lành. Nhưng khi con người giết đồng loại thì anh ta không thể nào ngủ được.
Khi làm một điều xấu, một điều ác, thì lương tâm của người đó sẽ bị ám ảnh và dằn vặt suốt đời. Nó sẽ ám ảnh người đó cho đến hết cuộc đời.
Cái chết của Gioan Tảy Giả như là một lời chứng, một mẫu gương sống động cho con người qua mọi thời đại.
Dù có bị đàn áp, bị trù dập thế nào, thì đâu đó vẫn có những Gioan Tảy Giả dám lên tiếng bảo vệ cho công lý, cho sự thật. Thực tế đã có bao tù nhân lương tâm trong xã hội hôm nay. Đó những bản sao của Gioan Tảy Giả qua mọi thời đại.
Những cái chết của chứng nhân Tin mừng, chứng nhân công lý là những vị anh hùng bất khuất.
Đó là bản hùng ca bất tận.
TRONG BÀI ĐỌC I, Trích thơ gửi tín hữu Do-thái.
Thánh Phaolô nhắn nhủ các tín hữu Do Thái và cho các Kitô hữu chúng ta:
“”ĐỨC GIÊSU KITÔ HÔM QUA, HÔM NAY VÀ CHO ĐẾN MUÔN ĐỜI VẪN NHƯ THẾ”.
Có nghĩa Chúa Giêsu không hề thay đổi, vì Ngài là Thiên Chúa hằng sống. Chúa Giêsu không hề thay đổi. Như vậy những giáo huấn của Chúa, các phép lạ chữa lành của Chúa trong Tân ước, cách chúng ta hơn 2.000 năm thì nó vẫn nguyên giá trị cho thế giới hôm nay.
Chúa Giêsu không hề thay đổi nên niềm tin của Kitô hữu vào Ngài cũng không thay đổi. Cho dù cuộc sống của con người, nhịp sống của thế giới luôn biến động và thay đổi không ngừng.
Những giáo huấn của Chúa không hề thay đổi và thánh Phaolô đã nhắc lại cho các Kitô hữu những giáo huấn bất di bất dịch:
“tình bác ái huynh đệ phải tồn tại trong anh em. Anh em đừng lãng quên việc cho khách đỗ nhà: vì khi làm như vậy, có kẻ không ngờ mình đã đón tiếp các thiên thần. Anh em hãy nhớ đến những tù nhân như chính anh em bị tù đày chung với họ, và hãy nhớ đến những kẻ đau khổ, vì chính anh em cũng đang ở trong thân xác như họ”
…………………………..
“Mọi người phải tôn trọng hôn nhân, hãy giữ phòng the cho tinh khiết, vì Thiên Chúa sẽ đoán phạt các người tà dâm và ngoại tình”
“Trong nếp sống, anh em đừng tham lam; hãy bằng lòng với những gì đang có, vì Chúa đã phán: “Ta sẽ không để mặc ngươi và không bỏ rơi ngươi đâu”.
Những giáo huấn này không bao giờ thay đổi vì:
“ĐỨC GIÊSU KITÔ HÔM QUA, HÔM NAY VÀ CHO ĐẾN MUÔN ĐỜI VẪN NHƯ THẾ.
Với một vài dòng suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
____________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mc 6, 14-29)
“KHI ẤY, VUA HÊRÔĐÊ NGHE NÓI VỀ CHÚA GIÊSU, VÌ DANH TIẾNG NGƯỜI ĐÃ LẪY LỪNG, KẺ THÌ NÓI: “GIOAN TẨY GIẢ ĐÃ TỪ CÕI CHẾT SỐNG LẠI, NÊN ÔNG ĐÃ LÀM NHỮNG VIỆC LẠ LÙNG”;
KẺ THÌ BẢO: “ĐÓ LÀ ÊLIA”; KẺ KHÁC LẠI RẰNG: “ĐÓ LÀ MỘT TIÊN TRI NHƯ NHỮNG TIÊN TRI KHÁC”.
NGHE VẬY, HÊRÔĐÊ NÓI: “ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.
Vua Hêrôđê nói đến trong Bài Tin mừng là Hêrôđê Antipas (từ nay sẽ gọi tắt là Hêrôđê), là con của vua Hêrôđê Cả, người đã mưu sát các hài nhi ở Bêtlem thời Chúa Giêsu sinh ra. Là em cua vua Hêrôđê Philipphê, chồng của bà Hêrôđia. Hêrôđê Antipas làm Thủ hiến miền Galilê và Pêrê, nơi Đức Giêsu đang rao giảng Tin mừng.
Marcô cho biết, lúc này Đức Giêsu đã nổi danh được mọi người biết đến và dĩ nhiên trong số đó có cả Hêrôđê. Ông đang thắc mắc về Ngài.
“Có kẻ nói: “Đó là ông Gio-an tẩy giả từ cõi chết trỗi dậy, nên mới có quyền năng làm phép lạ.” Kẻ khác nói: “Đó là một ngôn sứ như một trong các ngôn sứ.” Vua Hê-rô-đê nghe thế, liền nói: “Ông Gio-an ta đã cho chém đầu, chính ông đã trỗi dậy!”
“Đó là ông Gio-an tẩy giả từ cõi chết trỗi dậy, nên mới có quyền năng làm phép lạ”.
Đây là sự ngộ nhận rất lớn của Hêrôđê, vì Gioan Tảy Giả trong các sách Tin mừng, ông không hề làm một phép lạ nào, trong khi Chúa Giêsu thực hiện vô số các phép lạ.
Nếu vua Hêrôđê nhầm lẫn Gioan Tẩy Giả với Chúa Giêsu, vì Gioan có quyền năng làm phép lạ, đó là điều sai hoàn toàn.
Đức Giêsu đang là dấu hỏi lớn đối với Hêrôđê, ông ta luôn thận trọng không muốn tiếp tục phạm sai lầm, vì trước đó ông đã cho chém đầu Gioan Tẩy Giả trong một lúc cao hứng vì rượu, một người mà ông ngưỡng mộ và kính trọng. Ông đang nghe những ý kiến người chung quanh nói về Đức Giêsu.
Marcô tường thuật Bài Tin mừng này theo truyền thống dân chúng. Lúc ấy trong dân chúng cũng đang có nhiều luồng dư luận khác nhau về Đức Giêsu. Marcô viết: “Đức Giê-su và các môn đệ của Người đi tới các làng xã vùng Xê-da-rê Phi-líp-phê. Dọc đường, Người hỏi các môn đệ: “Người ta nói Thầy là ai?” Các ông đáp: “Họ bảo Thầy là ông Gio-an Tẩy Giả, có kẻ thì bảo là ông Ê-li-a, kẻ khác lại cho là một ngôn sứ nào đó.” (Mc 8, 27-28).
Những dư luận về Chúa Giêsu rất khác nhau: Gioan Tẩy giả sống lại, Êlia, một ngôn sứ… Ngày nay cũng có nhiều dư luận về Chúa Giêsu, trong đó có những dư luận không tốt và không đúng, do người ta tuyên truyền, nhồi sọ và bịa đặt. Tất cả chỉ do chính trị mà ra.
Tôi phải làm gì để cho người khác hiểu đúng về Ngài?
Tên “Giêsu” nghĩa là “Chúa Cứu Độ,” hay nói theo ngôn ngữ thông dụng, Ngài là Đấng “Cứu thế.” người ta không quan tâm lắm đến các danh hiệu khác của Ngài: Con Thiên Chúa, Kitô Messia, Con Vua Đavít…. Nếu Ngài là Đấng cứu nhân độ thế thì ai cũng thấy cần đến Ngài cứu giúp, hoặc vật chất hoặc tinh thần.
Nhưng làm sao cho người ta không chỉ biết mà còn thấy rõ Ngài là Đấng cứu thế?
Giáo Hội và các môn đệ phải cho người ta thấy điều đó qua cách sống và những việc làm của mình.
Nói chung dư luận quần chúng đang đề cao Đức Giêsu, nhưng họ không diễn tả đúng căn tính của Ngài, đó là Con Thiên Chúa. Hôm nay những người thân cận với Hêrôđê cũng trả lời với vua giống như thế.
Nhưng Hêrôđê thiên về ý kiến cho rằng Đức Giêsu chính là Gioan Tẩy Giả, người mà ông đã cho chém đầu, nay trỗi dậy. Trong thâm tâm, cho dù vô lý đi mữa nhưng ông đang muốn cho điều đó xảy ra, vì chỉ có vậy mới làm nhẹ nỗi dằn vặt trong lương tâm ông.
Đến đây phần dư luận nói về Đức Giêsu đã kết thúc, Marcô chuyển sang phần thứ hai, đó là thuật lại sự kiện Gioan Tẩy Giả bị chém đầu.
“VÌ CHÍNH VUA HÊRÔĐÊ ĐÃ SAI BẮT GIOAN VÀ GIAM ÔNG TRONG NGỤC, NGUYÊN DO TẠI HÊRÔĐIA, VỢ CỦA PHILIPPHÊ ANH VUA MÀ VUA ĐÃ CƯỚI LẤY. VÌ GIOAN ĐÃ BẢO HÊRÔĐÊ: “NHÀ VUA KHÔNG ĐƯỢC PHÉP CHIẾM LẤY VỢ ANH MÌNH”.
Ta nên nhớ, bà Hêrôđia lúc này đã 40 tuổi, bà là một phụ nữ có nhan sắc, nhưng đầy tham vọng, bà muốn chiếm đoạt cả nước của Hêrôđê, chứ không cần nửa nước như Hêrôđê đã hứa với con gái bà.
Trong lịch sử thế giới ta đã chứng kiến, khi một phụ nữ có nhan sắc đồng thời cũng đam mê quyền lực, ắt hẳn sẽ dẫn đến thảm họa. Bà Hêrôđia là một dẫn chứng cụ thể.
Đối với Hêrôđê, bà vừa là cháu, vừa là chị dâu. Bà Hêrođia là cháu của hoàng hậu hiện thời, là vợ chính thức của vua Hêrôđê.
Như vậy nếu Hêrôđê cương quyết lấy bà Hêrôđia, cả 02 người sẽ phạm tội loạn luân đến 02 lần.
Nhưng độc giả sẽ thắc mắc, tại sao Gioan Tẩy Giả lại chỉ chú trọng vào nố loạn luân Hêrôđê lấy vợ anh mình, mà không nhắc gì đến việc hai chú cháu lấy nhau?
Thưa, chỉ nguyên việc lấy vợ anh mình cũng đủ sức ngăn chặn Hêrôđê. Điều này ghi rõ trong luật Môsê, Sách Lêvi (Lv 18,16; 20,21).
Thắc mắc thứ hai, Gioan Tẩy Giả có can gián vua Hêrôđê trực tiếp không? Có nghĩa ông có vào triều đình nhà vua để nói điều đó không?
Chuyện đó không quan trọng.
Rất nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, không nhất thiết Gioan Tẩy Giả phải vào triều đình, ra trước mặt và can gián Hêrôđê, bởi vì điều đó cũng khó có thể xảy ra. Nhưng điều chắc chắn là: trong xã hội đương thời, Thánh Gioan đã có một lập trường rõ ràng. Gioan đã công bố lời kết án về sự cấu kết bất chính đó trong những lần giảng dạy cho người Do Thái tại sông Giocđan.
Như vậy ta có thể hiểu Gioan Tẩy Giả đã kết án Hêrôđê trong những lần giảng dạy dân chúng. Ông đã giảng dạy điều Thiên Chúa truyền cho ông và can đảm nói trước công chúng để chặn đứng sự suy đồi đạo đức trong dân.
Hêrôđê là một ông vua, chỉ vì sắc đẹp mà đã chà đạp lên Luật Chúa, đó sẽ là gương mù dịp tội cho người khác nếu những người có trách nhiệm tôn giáo không lên tiếng.
Trong Bài Tin mừng này Marcô không đề cập gì đến thái độ của Thượng tế, Kinh sư và Pharisêu, chứng tỏ họ không dám lên tiếng trước một việc xấu quá rõ ràng, vì sợ liên lụy đến bản thân.
PHẦN HÊRÔĐIA, NÀNG TOAN MƯU VÀ MUỐN GIẾT ÔNG, NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC, VÌ HÊRÔĐÊ KÍNH NỂ GIOAN, BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI CHÍNH TRỰC VÀ THÁNH THIỆN, VÀ GIỮ ÔNG LẠI. NGHE ÔNG NÓI, VUA RẤT PHÂN VÂN, NHƯNG LẠI VUI LÒNG NGHE.
Và Hêrôđê đã cho lệnh bắt Gioan, Marcô mô tả chi tiết số phận của Gioan, không những ông bị giam trong ngục mà còn bị xiềng nữa. Như vậy đủ chứng tỏ sự tức giận của Hêrôđê đến mức nào.
PHẦN HÊRÔĐIA, NÀNG TOAN MƯU VÀ MUỐN GIẾT ÔNG, NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC
Marcô dùng cụm từ “toan mưu”, như vậy Gioan là trở ngại duy nhất và nguy hiểm nhất cho tham vọng của bà Hêrôđia, bà phải giết Gioan cho bằng được để từ nay không còn ai có thể cản trở bà nữa.
Người ta thường nói, khi một người sa vào điều xấu thì thường họ sẽ đi đến cùng để phạm vào một điều ác. Vì tham vọng, bà quyết lấy Hêrôđê, đó là điều xấu, bà sẽ đi bước kế tiếp đó là phải giết Gioan, đó là một điều ác. Như vậy chỉ vì tham vọng bà sẽ phạm vào điều ác kinh tởm, đó là đổ máu người công chính.
“NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC”
Nhưng Marcô nói, bà không thể làm gì được. vì bà không có quyền gì trên lãnh thổ của Hêrôđê, lúc này cả hai chỉ lén lút với nhau chứ chưa dám công khai, vả lại Hêrôđê đang che chở cho Gioan.
Marcô nói: Hêrôđê sợ Gioan vì Gioan là người công chính thánh thiện.
Một ông vua có quyền lực lại đi sợ một tù nhân sao, điều này cho ta thấy sức mạnh của lẽ phải nó mạnh thế nào, và nó cũng cho thấy sự xấu hổ, mặc cảm khi làm điều xấu thế nào. Khi ta sống ngay thẳng, chính trực thì ta có được một sức mạnh, sức mạnh đó đến từ Thiên Chúa, vì Ngài là Đấng Chân Thiện Mỹ.
Hêrôđê còn che chở cho ông, đây là điểm khác biệt giữa các Thánh sử. Bài Tin mừng này được 02 Thánh sử thuật lại: Matthêu (Mt 14, 3-12 ); Marcô (Mc 6, 14-29).
Ở Matthêu: “Ông Gio-an có nói với vua: “Ngài không được phép lấy bà ấy.” Vua muốn giết ông Gio-an, nhưng lại sợ dân chúng, vì họ coi ông là ngôn sứ.” Như vậy quan điểm của Marcô và Matthêu hoàn toàn khác nhau.
+ Theo Matthêu, vua Hêrôdê muốn giết Gioan nhưng lại sợ dân chúng.
+ Còn Marcô cho rằng vua Hêrôđê rất kính trọng Gioan, chỉ giam lai một chỗ dể dập tắt dư luận thôi.
Như vậy, ngay phần mở đầu của Bài Tin mừng, Hêrôđê thiên về ý nghĩ cho Đức Giêsu là Gioan, đã bị chém đầu nay đã sống lại (“Ông Gio-an ta đã cho chém đầu, chính ông đã trỗi dậy!”). Mặc dù sự suy nghĩ này hoàn toàn vô lý, nhưng Hêrôđê lại muốn sự vô lý ấy xảy ra để giảm bớt sự dằn vặt trong lương tâm ông.
Marcô còn cho biết: “Nghe ông nói, nhà vua rất phân vân, nhưng lại cứ thích nghe.” Có lẽ Hêrôđê đang bị sâu xé bởi 02 trạng thái tâm lý, một đàng thích bà Hêrôđia và quyết tâm chiếm đoạt bà, còn đàng kia thì biết đó là điều không được phép.
PHÂN VÂN – LƯỠNG LỰ.
Như vậy, Hêrôđê chưa hẳn là con người xấu. Khi một người còn biết lưỡng lự trước điều xấu, điều ác, chứng tỏ họ vẫn còn lương tâm. Nhưng điều đó vẫn chưa thể giúp họ nên tốt khi họ chưa dám sống theo tiếng nói lương tâm đó.
“DỊP THUẬN TIỆN XẢY ĐẾN VÀO NGÀY SINH NHẬT HÊRÔĐÊ, KHI VUA THIẾT TIỆC CÁC QUAN ĐẠI THẦN TRONG TRIỀU, CÁC SĨ QUAN VÀ NHỮNG NGƯỜI VỊ VỌNG XỨ GALILÊA.”
Đối với dân Do Thái, tiệc mừng sinh nhật, đây là thói quen của dân ngoại chứ không phải của người Do Thái. Hêrôđê mời những chức sắc trong triều, gồm những vị bộ trưởng, tướng quân đội và các thân hào trong vùng.
Nhóm người này kết hợp lại thành nhóm bảo hoàng Hêrôđê, hay còn gọi là phe Hêrôđê như Marcô thường nói đến (Mc 3,6; 12,13).
Nơi tổ chức tiệc không được nói tới, nhưng rất có thể xảy ra trong cung đình của Hêrôđê Antipas ở bờ hồ Tibêriade, vì chỉ nghe nói tới những thân hào miền Galilê đến dự tiệc mà không nghe nói tới nhóm thuộc miền Pêrê. Có lẽ Pêrê chỉ là miền nhỏ không quan trọng. Ta nên nhớ Hêrôđê Antipas làm Thủ hiến cả Galilê và Pêrê.
Marcô nhấn mạnh hôm nay là Sinh nhật của vua Hêrôđê, nhưng bà Hêrôđia lại biến nó thành ngày Tử của người công chính. Điều này không được phép vì bất cứ lý do gì, đấy là ta chưa nói đến các tù nhân sẽ được tha trong ngày này. Ngày sinh của người này lại biến thành ngày tử của người kia, Hêrôđia thật ác độc
“KHI CON GÁI NÀNG HÊRÔĐIA TIẾN VÀO NHẢY MÚA, LÀM ĐẸP LÒNG HÊRÔĐÊ VÀ CÁC QUAN KHÁCH, THÌ VUA LIỀN NÓI VỚI THIẾU NỮ ẤY RẰNG: “CON MUỐN GÌ, CỨ XIN, TRẪM SẼ CHO”
VÀ VUA THỀ RẰNG: “CON XIN BẤT CỨ ĐIỀU GÌ, DÙ LÀ NỬA NƯỚC, TRẪM CŨNG CHO”.”
Hêrôđia đã sắp xếp cho con gái mình (con với Philliphê) vào nhảy múa làm vui nhà vua và quan khách. Con gái bà tên là Salômê.
Có lẽ vì quá nham hiểm, nên bà đã hạ nhục hoàng tộc Hêrôđê mà không biết.
Thật xuẩn ngốc!
Theo phong tục của Do Thái, việc nhảy múa trong một bữa tiệc để làm cho thực khách vui thích, vốn là một việc biểu diễn của các cô gái điếm hay cung nữ. Nhưng Salômê đường đường là một vị công chúa, đã bị Hêrôđia, mẹ mình, biến thành cô gái điếm.
Không biết người thuộc phe Hêrôđê, đang là quan khách, sẽ nghĩ gì? Chắc cũng phải nhắm mắt cho qua, ráng cười cho Hêrôđê vui lòng. Nhưng sử sách sẽ không bỏ qua sự kiện này. Bà Hêrôđia thật ác độc và đê tiện, không từ bất kỳ thủ đoạn nào, ngay cả việc hy sinh danh dự con gái mình và hạ nhục luôn cả danh dự của hoàng gia.
Có lẽ cuộc biểu diễn của Salômê quá xuất sắc và công phu, thêm vào đó là sự cao hứng do hơi men, nên Hêrôđê đã đưa ra lời hứa, không những lời hứa mà còn là một lời thề với cô gái:
“CON XIN GÌ, TA CŨNG CHO, DÙ MỘT NỬA NƯỚC CỦA TA CŨNG ĐƯỢC.”
LỜI THỀ KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ: với 3 lý do sau đây:
1/- Lý do thứ nhất:
Ta có thể khẳng định LỜI THẾ NÀY KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ. Vì Hêrôđê chỉ là vua ở 02 miền (Galilê và Pêrê) chứ không phải cả nước Do Thái, và chỉ là ông vua bù nhìn, không có thực quyền, ông chỉ là vua do Rôma đặt lên, như vậy chính Hoàng đế La Mã mới có thực quyền.
Như vậy Hêrôđê không có quyền gì cho cô gái nửa nước.
2/- Lý do thứ hai làm cho lời thề không có giá trị:
Vì lời thề này được thề trong lúc say rượu, khi đầu óc không còn tỉnh táo và minh mẫn. Như vậy lời thề không buộc ông phải giữ.
3/- Lý do thứ ba làm cho lời thề không có giá trị:
Chuyện quốc gia đại sự là chuyện hệ trọng, liên hệ đến vận mệnh của dân chúng, tương lai cả một dân tộc, phải do chính nhân dân quyết định, phải trưng cầu ý dân, nhà vua không có quyền muốn cho ai thì cho, nhất là cho một cô gái trong lúc say rượu như vậy.
Như vậy Lời thề này không có giá trị và không buộc Hêrôđê phải giữ.
Nếu không giữ thì ông chỉ mang tiếng một lúc nào đó nhưng không ai trách, sử sách sẽ không nói đến. Nhưng nếu vì sĩ diện mà giữ, ông sẽ mù quáng làm theo lời yêu cầu của cô gái,
“CÔ GÁI ĐI RA HỎI MẸ: “CON NÊN XIN GÌ ĐÂY?” MẸ CÔ NÓI: “ĐẦU GIOAN TẨY GIẢ.” LẬP TỨC CÔ VỘI TRỞ VÀO ĐẾN BÊN NHÀ VUA VÀ XIN RẰNG: “CON MUỐN NGÀI BAN NGAY CHO CON CÁI ĐẦU ÔNG GIO-AN TẩY GIẢ, ĐẶT TRÊN MÂM.”
Marcô nhấn mạnh, “CÔ GÁI ĐI RA HỎI MẸ”.
Như vậy theo Marcô, bà Hêrôđia không có mặt trong bữa tiệc mà chỉ ở sau hậu trường, vì bà chưa là vợ của Hêrôđê, và tình trạng lén lút giữa 02 người không có gì đẹp đẽ trước mắt người thuộc phe Hêrôđê, nên bà không được phép xuất hiện.
Dù sao theo Marcô, Hêrôđê cũng còn 01 điểm son, đó là còn tôn trọng quan khách nên không cho bà Hêrôđia xuất hiện.
Trong khi đó ở Phúc âm Matthêu, bà Hêrôđia đã có mặt trong bữa tiệc.
Cô gái xin gì? Marcô nói: “XIN NGÀI BAN CHO CON, NGAY TẠI CHỖ, CÁI ĐẦU ÔNG GIO-AN TẢY GIẢ ĐẶT TRÊN MÂM.”
Tại sao lại phải đặt trên mâm mà không để ở nơi khác?
Marcô ngụ ý muốn nói, cái đầu của Gioan sẽ biến thành món ăn cho các quan khách, vì nó được đặt trên mâm. Đây là cái chết của một bậc thánh nhân, của người dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Một cái chết bi thảm nhưng hùng tráng, cả đời ông vì dân Do Thái, thì đến lúc chết cái đầu của ông cũng phục vụ cho người Do Thái. Ông đã tận tâm tận lực cho dân Chúa.
Nhưng ai dám ăn cái đầu này ! chắc chẳng có ai.
Marcô thật sâu sắc, vì ngay sau Bài Tin mừng này, là đoạn Kinh thánh tường thuật Phép lạ Đức Giêsu hóa bánh ra nhiều lần thứ nhất để nuôi dân chúng. Như vây, cái đầu của Gioan, đó là hình ảnh báo trước Bí tích Thánh Thể, Đức Giêsu biến thành lương thực thần linh nuôi sống con người qua mọi thời đại.
Việc cái đầu của Gioan đặt trên mâm, biến thành món ăn cho quan khách đã đi trước và báo hiệu cho Bí tích Thánh Thể. Gioan Tẩy Giả là người dọn đường, nên ông phải đi trước Đức Giêsu trong mọi sự kiện.
“NHÀ VUA BUỒN LẮM, NHƯNG VÌ ĐÃ TRÓT THỀ, LẠI THỀ TRƯỚC KHÁCH DỰ TIỆC, NÊN KHÔNG MUỐN THẤT HỨA VỚI CÔ.
LẬP TỨC, VUA SAI THỊ VỆ ĐI VÀ TRUYỀN MANG ĐẦU ÔNG GIO-AN TỚI. THỊ VỆ RA ĐI, CHẶT ĐẦU ÔNG Ở TRONG NGỤC, BƯNG ĐẦU ÔNG TRÊN MỘT CÁI MÂM TRAO CHO CÔ GÁI, VÀ CÔ GÁI TRAO CHO MẸ.”
Cả Matthêu và Marcô đều ghi lại tâm trạng của vua Hêrôđê, “NHÀ VUA BUỒN LẮM”. Ông không ngờ cô gái lại xin điều này, và ông thừa biết đó là ý của ai.
Cô gái Salômê không thể nghĩ ra nó mà đây là ý của bà Hêrôđia. Chính vì cái chết của Gioan, sau này Hêrôđia không còn được Hêrôđê sủng ái nữa, bà sẽ bị rơi vào lãnh cung, chẳng ai thèm quan tâm và chết trong cô độc..
Marcô cho biết, Hêrôđê ở vào thế không còn đường lùi vì sĩ diện của một ông vua, và mọi sự đang diễn ra trước mặt quan khách, là những bậc vị vọng miền Galilê. Ông liền ra lệnh cho thị vệ chặt đầu Gioan trong ngục. Đây là lệnh của ông và sau này ông sẽ trả giá cho hành động của mình.
Đến năm 39 sau Công nguyên, tức sau Đức Giêsu chịu khổ nạn, Hêrôđê bị truất quyền bởi hoàng đế Caligula, vì Hêrôđê đã ngược đãi cháu của hoàng đế hiện là vợ hợp pháp ông, là hoàng hậu đượng thời (không phải bà Hêrôđia). Ông đã bị mất tất cả, không còn nửa nước để chia cho cô gái ngày hôm nay.
Cái đầu của Gioan được truyền tay từ người này đến người kia, để cuối cùng đến đúng địa chỉ người đã sắp đặt cái âm mưu bẩn thỉu, đó là bà Hêrôđia. Khi đầu của Gioan được trao cho bà, thì mọi người đã rõ ai là tác giả âm mưu này. Đúng là người đàn bà ác độc, bữa tiệc mừng ngày sinh của một ông vua lại biến thành ngày mất của người công chính. Sử sách sau này sẽ còn lưu truyền mãi các nhân vật hôm nay: Hêrôđê – Hêrôđia – Gioan Tẩy Giả.
Bữa tiệc sinh nhật của Hêrôđê thời nay vẫn đầy rẫy, những bữa tiệc trở thành thảm họa cho người nghèo.
Vâng, vẫn còn đó trong thế giới hôm nay những Gioan phải chết thảm vì những tham vọng điên cuồng và phi nhân, vì sự háo sắc, bồng bột của những ông vua, những quan chức bất chính và vì sự vô cảm, thậm chí là đồng lõa của các thân hào Galilê với Hêrôđê và những Hêrôđia thời hiện đại.
“NGHE TIN ẤY, MÔN ĐỆ ĐẾN LẤY THI HÀI ÔNG VÀ ĐẶT TRONG MỘT NGÔI MỘ.”
Gioan Tẩy giả đã lên tiếng tố cáo bất công và sẵn sàng chết cho công lý. Trong ý nghĩa ấy, ngài là vị tiền hô của Chúa Giêsu, Gioan đã qua đi nhưng tinh thần của Gioan vẫn sống mãi trong các Kitô hữu, và một cách nào đó, Gioan cũng sống trong chính con người Chúa Giêsu và nơi mỗi người Kitô hữu.
Từ hơn 2000 năm qua, Giáo Hội vẫn sống trong niềm xác tín đó. Chính tinh thần của Gioan Tẩy giả, của các Tông đồ, của các thánh tử đạo, đã sống mãi trong Giáo Hội và trở thành dây liên kết mọi Kitô hữu. Điều này luôn được Giáo Hội thể hiện qua cử chỉ hôn kính hài cốt các thánh được đặt trên bàn thờ.
Chúng ta hãy dâng lời cầu nguyện:
“Lạy Chúa, khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội, chúng con được mời gọi làm ngôn sứ cho Chúa, làm người loan báo Tin Mừng. Xin ban thêm sức mạnh để chúng con biết can đảm làm chứng cho Chân Lý ấy giữa cuộc đời.
Amen.
________________________
Giuse Vĩnh Tâm.