Vốn xuất thân từ xứ vá»ng cổ Cà Mau, lại là ngưá»i biết Ä‘á»n cổ nhạc, nhiá»u năm qua Thầy Äại Chá»§ng sinh Mát-thêu Phan Văn Khắt đã từng bước dệt nên những bản vá»ng cổ lấy cảm hứng từ Kinh Thánh.
Má»—i bà i hát là má»™t bà i há»c giáo lý nhá»
Ban đầu thầy Khắt chỉ viết vá»›i mục Ä‘Ãch để dạy giáo lý. Nhưng nay được sá»± khÃch lệ và giúp đỡ cá»§a các đấng, thầy đã thu âm, phát hà nh CD và sách để phổ biến rá»™ng rãi, ước mong Lá»i Chúa lan tá»a đến nhiá»u ngưá»i hÆ¡n.
Thầy Mát-thêu Phan Văn Khắt:
• Bổn đạo má»›i, chịu Phép rá»a năm 1999, lúc 14 tuổi.
• Bà cố rá»a tá»™i được 11 năm, nhân ngà y thầy và o chá»§ng viện.
• Bác ruột của thầy là trụ trì ở một ngôi chùa
Thầy Khắt cho biết, ngay từ đầu khi đặt bút viết những bản nhạc nà y, thầy xác định đây là nhạc sinh hoạt chứ không phải là nhạc phụng vụ.
“Sống trong vùng truyá»n giáo, tôi nghÄ© mình nói thì cÅ©ng được nhưng mà hát thì sẽ dá»… Ä‘i và o lòng dân chúng hÆ¡n. Và ngay từ đầu tôi đã chá»n cánh đồng truyá»n giáo cá»§a miá»n Tây Nam bá»™, Bến Tre, là để há» có thể hát trong sinh hoạt chứ không để hát trong phụng vụ.
Tại vì khi hát trong phụng vụ nó sẽ mang nhiá»u ý nghÄ©a thần há»c trong đó. Nhưng khi hát trong sinh hoạt thì tôi sẽ dùng đúng lá»i Kinh Thánh, gá»t giÅ©a mượt mà hết sức có thể. Sau đó sẽ có má»™t câu giáo lý, như má»™t bà i há»c, bà i suy niệm váºy.
Mục Ä‘Ãch là cho ngưá»i ta há»c biết vá» Ä‘oạn Kinh Thánh đó và có má»™t bà i há»c nho nhá». Và dụ như bà i Chá»› trả thù có Ä‘oạn nhắn nhá»§ rằng: “Lòng ta không oán háºn, không giáºn há»n vì ai. Äá»i cá»§a ta sau nà y trá»n Ä‘á»i tin yêu thôiâ€.
Äạo Ki-tô cá»§a mình là đạo tình yêu nên tôi chá»n hai câu đó là m câu kết cho bà i. Má»—i bà i có má»™t và i câu nhá» nhá» như váºyâ€, Thầy Khắt tâm sá»±.

TÃnh tá»›i nay, thầy Khắt đã viết được hÆ¡n 40 bà i và đã thu âm được hai CD. CD1 viết theo các chá»§ đỠtừ biến cố Truyá»n tin, Chúa trừ quá»·, rồi Chúa Ä‘i rao giảng… CD2 bắt đầu từ khi Chúa Giê-su bị bắt.
Thầy cho biết, việc chá»n Ä‘iệu lý nà o cho từng ná»™i dung trong Kinh Thánh cÅ©ng được cân nhắc kỹ lưỡng. Chẳng hạn, khi Chúa vô vưá»n Cây Dầu thì Chúa sẽ hát cái gì? Thầy đã chá»n đưa và o má»™t Ä‘iệu lý buồn là Lý con sáo cá»§a Nam bá»™. Äến câu hát Ôi cha Æ¡i, con thao thức nguyện cầu, Cha hãy tha cho con khá»i uống chén nà y… thì thầy đưa Ä‘iệu ca da diết nhất cá»§a cải lương vá»ng cổ và o. Như váºy nó sẽ hợp vá»›i ngữ cảnh…
Äể thu âm những CD nà y, ngoà i giá»ng ca cá»§a các thầy, các sÆ¡ và má»™t số anh chị em giáo dân còn có các nghệ sÄ© từ Äoà n Cải lương Tây Äô. Nói chung, CD chiếm khoảng 60% ca sÄ© chuyên nghiệp hát.
Tuy nhiên, những nghệ sÄ© cá»§a Äoà n Cải lương Tây Äô Ä‘a số là ngoà i Công giáo. Thầy Khắt muốn má»i há» hát cÅ©ng là mục Ä‘Ãch truyá»n giáo, Ãt nhất má»™t lần trong Ä‘á»i há» cÅ©ng được kêu tên Chúa. Thầy kể: “Hát xong há» thÃch lắm, xin bà i và file ghi âm vá» nhà để nghe, hát lại nữaâ€.
Viết trong những ngà y Hè đi giúp xứ
à tưởng viết những bà i giáo lý Thánh Kinh bằng ca cổ thầy đã nung nấu từ gần 10 năm trước. Thế nhưng từ khi và o chủng viện thì thầy mới bắt tay viết bộ nà y.
Trình bà y: Hoà ng Thắng
Ở trong chá»§ng viện, lịch há»c dà y đặc và thá»i gian biểu được quản lý chặt chẽ, váºy lấy thá»i gian đâu thầy viết?
“Bước chân vô chá»§ng viện, tôi chỉ viết trong mấy tháng Hè. Vả lại, mình quan niệm như thế nà y: Thưá»ng ngà y, nếu để đầu óc mình trống thì cái khác nó sẽ nhảy vô, thay vì váºy mình để lá»i Chúa nhảy vô.
Mặc dù mình biết để Lá»i Chúa vô lúc đó là không kÃnh trá»ng, nhưng mà có Chúa ngá»± trị trong lòng còn hÆ¡n là để cái khác. Cho nên là ấp á»§ lá»i Chúa tối ngà y như váºy. Cứ suy Ä‘i nghÄ© lại xem Chúa muốn nói gì, Chúa nói là m sao…â€, thầy Khắt giải thÃch.
Tuy nhiên, Hè đối vá»›i má»™t chá»§ng sinh cÅ©ng không hẳn được rảnh như sinh viên ở bên ngoà i. Thông thưá»ng thá»i gian nghỉ hè, các thầy vẫn thưá»ng Ä‘i giúp xứ. Trong thá»i gian Ä‘i giúp xứ, Thầy Khắt vẫn cố gắng hoà n thà nh công việc. Khi có thá»i gian rảnh, thay vì giải trà bằng những môn khác thì thầy lại tìm đến vá»›i âm nhạc, vá»›i Lá»i Chúa. Viết vá»ng cổ thầy chỉ là m trong những khoảng thá»i gian rảnh.

LM TÔ-MA NGUYỄN VĂN THƯỢNG, nguyên Giám đốc Chủng viện Thừa sai Kontum:
Cuá»™c Ä‘á»i Chúa Giê-su được diá»…n tả bằng Ä‘iệu lý sẽ là má»™t tác phẩm độc đáo
VỠviệc áp dụng dân ca và sáng tác thánh nhạc, trước đây Nhạc sĩ Hùng Lân đã từng lấy là n điệu quan hỠđể viết một bộ lễ cho Bắc Ninh. Tuy nhiên, bộ lễ nà y chỉ có Bắc Ninh hát chứ ở nơi khác hiếm thấy.
Những bà i cá»§a Hùng Lân như Chúa Chiên là nh, Bà Maria Æ¡i viết theo kiểu váºn dụng má»™t số thang âm cá»§a dân ca, chứ không lấy nguyên nhạc từ má»™t bản dân ca rồi đặt lá»i đạo và o. Giả sá» má»™t nhạc sÄ© nà o đó lấy nguyên thể bà i Lý con sáo quan há» Bắc Ninh rồi đưa lá»i đạo và o, chắc là khó được chấp nháºn!
Do đó, vấn đỠđặt ra là cách dùng các Ä‘iệu lý Nam bá»™ để đưa và o nhạc đạo ở trong Nam dá»… tiếp nháºn hÆ¡n. Tôi nói tâm lý tiếp nháºn cá»§a ngưá»i miá»n Nam và tâm lý ngưá»i miá»n Bắc rất khác.
Cha Văn ở ngoà i Quy NhÆ¡n đã viết cả cuốn Phúc Âm bằng thÆ¡. Mong là m sao Thầy Khắt chuyển toà n bá»™ Kinh Thánh và o các Ä‘iệu lý nà y. Cả má»™t công trình vÄ© đại suốt Ä‘á»i thầy.
Toà n bá»™ cuá»™c Ä‘á»i Chúa Giê-su từ đầu tá»›i cuối mà được diá»…n tả bằng Ä‘iệu lý thì tháºt tuyệt vá»i. Äó sẽ là má»™t tác phẩm cá»±c kỳ độc đáo, chưa ai là m… Thầy Khắt Ä‘ang Ä‘i những bước đầu tiên ấy.
HOÀNG MẠNH HÀ
Äồng Hà nh

