Vị nhạc sĩ ngoại đạo sáng tác thánh ca

Giới âm nhạc chẳng mấy xa lạ với Phó Giáo sư – Nhà giáo Nhân dân Hoàng Cương, nguyên Giám đốc Nhạc viện TP.HCM. Ông có một gia tài sáng tác đồ sộ gồm nhi�u thể loại, từ ca khúc cho đến tác phẩm khí nhạc. Trong số các sáng tác ấy, có những bản thánh ca được ông viết ra từ những cảm xúc rất đặc biệt của ngư�i ngoại đạo cảm nhận v� tình yêu Thiên Chúa và Mẹ Maria.

Nhắc v� buổi hòa nhạc Những giai điệu vĩnh hằng diễn ra vào năm 2008 tại nhà th� �a Minh – Ba Chuông, nhi�u ngư�i trong giới âm nhạc trong và ngoài Công giáo vẫn còn nhớ phần trình diễn bản canon Ave Maria của một nhạc sĩ ngoại đạo. Tác giả chính là Phó Giáo sư Hoàng Cương.

Ông theo đạo Phật, nhưng lại sống trong một gia đình khá đặc biệt bởi vợ và hai con đ�u là ngư�i Công giáo. Tuy vậy, những bản thánh ca mà ông viết, lại ít chịu tác động từ “phe� có đạo trong nhà mà theo ông, phần lớn nó được nung náu từ những cảm nhận từ ơn trên.

“Vì tôi thấy �ức Mẹ�

Nhạc sĩ Hoàng Cương viết nhạc thánh ca không nhi�u, nhưng trong số đó hầu hết lại viết v� �ức Mẹ. Tôi h�i tại sao, ông trả l�i khá dè dặt: “Vì tôi thấy �ức Mẹ�.

�ó là câu chuyện ông được thị kiến �ức Mẹ mà ông giấu kỹ, ít khi ông kể lại cho ai vì “chưa chắc ngư�i ta tin�. Ông kể, gia đình ông gốc Huế, theo Phật giáo. Hồi đó ông đi gặp một ông thầy để khai nhỡn.

Lúc ra v� thầy dặn, đêm v� thấy gì thì mai đến cho thầy biết. “Tôi thấy �ức Mẹ�. Hôm sau ông gặp thầy báo kết quả, thầy phán: “Thế là đúng rồi, đó là ngày �ức Mẹ lên tr�i�.

Nhạc sĩ Hoàng Cương lý giải thêm: “Có lẽ vì bà nhà tôi là ngư�i Công giáo. Bà ấy vẫn thư�ng xuyên đ�c kinh, đi lễ. Có lần bị ốm, tôi lấy Kinh Thánh ra đ�c nên cũng biết chút chút v� đạo. Nhưng tôi cũng không nghĩ ra được khi khai nhỡn lại thấy �ức Mẹ�.

Có lẽ từ đó ông có cái duyên viết v� �ức Mẹ và viết từ những cảm nhận tâm linh. Nhạc sĩ Hoàng Cương cho hay, bản Ave Maria được ông viết từ sự thôi thúc xung quanh chuyện cô con gái (Nghệ sĩ Violin Hoàng Linh Chi) làm thủ tục lấy chồng.

“Tôi viết bản canon Ave Maria bốn bè vào khoảng năm 2007, năm 2008 trình diễn tại nhà th� Ba Chuông. Lúc mà tôi viết Ave Maria, có một cảm hứng như một l�i khẩn cầu. Bản nhạc dễ hát, l�i rất dễ, chỉ là g�i tên �ức Mẹ�.

Ông kể, con gái ông sống ở Tây Ban Nha và yêu một anh chàng ngư�i Tây Ban Nha, gia đình có đạo, cả nước cũng có đạo vì ở Tây Ban Nha Công giáo là quốc giáo. Ở đất nước này, góc phố nào cũng có nhà th�.

Do vậy, nếu làm thủ tục cưới theo nhà th� thì rất nhanh. Còn nếu đăng ký kết hôn theo dân sự thì phải xếp hàng ch� tới ba năm. Tây Ban Nha có một điểm rất đặc biệt, nếu làm các thủ tục hôn nhân trong nhà th� thì đương nhiên nó được luật pháp công nhận. Tức là nếu làm thủ tục và lễ cưới ở nhà th� rồi thì không phải dẫn nhau ra chính quy�n để đăng ký kết hôn nữa.

Tuy nhiên, dù làm theo thủ tục nhà th� thì vẫn không h� đơn giản với hoàn cảnh một cô gái Việt Nam như Hoàng Linh Chi. Chi đã gặp không biết bao nhiêu khó khăn khi trong sổ Gia đình, ở phần chịu phép Thêm sức lại ghi thiếu năm… Rồi thì có những văn bản bằng tiếng Tây Ban Nha cần phải dịch để công chứng, nhưng ở ngoài các dịch vụ h� không thể dịch được những từ ngữ v� đạo.

May thay có một linh mục từng h�c ở Tây Ban Nha dịch giúp. “Ở đây có sự giúp đỡ rất nhi�u từ các cha và tôi cảm nhận nếu không có sự trợ giúp từ ơn trên thì không thành�, Nhạc sĩ Hoàng Cương tâm sự.

Bản concerto viết từ cảm hứng rước kiệu �ức Mẹ

Khi sang Tây Ban Nha dự đám cưới con gái, Nhạc sĩ Hoàng Cương được chứng kiến không khí đạo hạnh của xứ sở quốc giáo. Một trong những đi�u ấn tượng nhất đối với ông là chứng kiến buổi rước kiệu �ức Mẹ. Tượng �ức Mẹ trên kiệu với những ng�n nến lung linh cao ngất ngây.

Những ngư�i khiêng kiệu đứng khuất trong tấm vải che kiệu. H� bước nhẹ nhàng từng nửa bước, nửa bước một khiến chiếc kiệu di chuyển rất êm như có một bộ máy vận hành và di chuyển bằng bánh xe.

Kiệu �ức Mẹ đi đến đâu thì dân chúng đứng trên các ban công d�c theo đư�ng phố hát vang những bản thánh ca xen lẫn tiếng chuông nhà th� réo rắt. �oàn kiệu cứ vậy di chuyển mấy tiếng đồng hồ mới quay trở lại sân nhà th�.

Từ không khí đầy cảm xúc thánh thiêng đó, Nhạc sĩ Hoàng Cương đã viết bản Concerto cho Violin và Oboa tặng cho con gái và chàng rể (là nghệ sĩ kèn Oboa). Mở đầu bản nhạc là tiếng chuông nhà th� trung tâm thành phố Cordoba.

“Ở đấy chuông nhà th� không là chuông, mà nó là một câu guitar, cho nên tôi đưa câu nhạc của guitar đó vào mở đầu bản nhạc mô ph�ng phần đầu của buổi rước kiệu �ức Mẹ. Cuối bản nhạc lại trở lại tiếng chuông đó và kết thúc trong đêm tối�, Nhạc sĩ giải thích.

Cho đến nay, bản Concerto này đã được trình diễn ở nhi�u chương trình hòa nhạc và trên truy�n hình. Mỗi lần xuất hiện trên truy�n hình để giới thiệu v� tác phẩm này, Nhạc sĩ Hoàng Cương đ�u giới thiệu rõ đây là tác phẩm viết v� �ức Mẹ.

Viết v� Chúa Giêsu nhưng lại cũng là viết v� �ức Mẹ

Trong số những bản thánh ca của Nhạc sĩ Hoàng Cương có bản �êm trong ngần đã được �ức cha Micae Hoàng �ức Oanh duyệt Imprimatur và được in trong tập Hát dâng tình Chúa (NXB Tôn giáo).

Bài này ông lấy cảm hứng từ một bức tranh Giáng sinh có hình ảnh Chúa hài đồng nằm trong máng c�, các Thiên thần hát ca, �ức Mẹ và thánh Giuse ngồi quanh đống lửa hồng ấm áp. �ây là một trong những bản nhạc hiếm  hoi ông viết v� Chúa Giêsu, nhưng thực ra cũng lại là viết v� �ức Mẹ.

Lần đầu tiên phổ biến ca khúc này, ông đưa cho nhà nghiên cứu Nguyễn �ình �ầu (ông Nguyễn �ình �ầu là ông dượng của Nhạc sĩ Hoàng Cương). Nhà nghiên cứu Nguyễn �ình �ầu gửi cho Báo Công giáo và Dân tộc đăng trong  số đặc biệt Giáng sinh.

Sau này Nhạc sĩ Hoàng Cương cũng đưa cho nhi�u ngư�i Công giáo, trong đó có nhi�u h�c trò ông. Thế  nhưng “không hiểu sao h� cứ né né, không sử dụng. Có lẽ vì h� ngại tôi là ngư�i ngoại đạo�, Nhạc sĩ thổ lộ.

Ông cho biết, ông có đưa cho một cậu thanh niên hàng xóm để hát chơi. Rồi anh ấy mang đến nhà th� Vư�n Chuối và ở đó nhi�u năm nay vẫn hát.

HOÀNG MẠNH HÀ

donghanh