LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN 2020 (04/9/2020) – (Lc 5, 33 - 39) – TRANH LUẬN VỀ VIỆC ĂN CHAY.

“KHI TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ ĂN CHAY”.
BÀI ĐỌC I: 1 Cr 4, 1-5
“Chúa sẽ phơi bày những ý định của tâm hồn”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.
Anh em thân mến, như vậy người ta coi chúng tôi như những thừa tác viên của Đức Kitô, và những người phân phát các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Do đó, người ta đòi hỏi nơi những người phân phát các mầu nhiệm là mỗi người phải trung tín. Phần tôi, tôi không lấy làm quan trọng khi bị anh em hay toà án nhân loại đoán xét; nhưng tôi cũng không đoán xét chính mình tôi. Vì chưng, mặc dầu lương tâm không trách cứ tôi điều gì, nhưng không phải vì thế mà tôi đã được công chính hoá. Đấng đoán xét tôi chính là Chúa. Vì thế, anh em đừng đoán xét trước thời gian cho đến khi Chúa đến, Người sẽ đưa ra ánh sáng những điều giấu kín trong bóng tối và phơi bày những ý định của tâm hồn, và bấy giờ Thiên Chúa sẽ ban khen tương xứng cho mỗi người.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 36, 3-4. 5-6. 27-28. 39-40
Đáp: Người hiền được Chúa ban ơn cứu độ (c. 39a).
Xướng:
1) Hãy trông cậy vào Chúa và hãy làm lành, để được cư ngụ trong đất nước, thọ hưởng an ninh. Hãy hân hoan tin tưởng vào Chúa, Người sẽ ban cho sự lòng bạn thỉnh cầu. – Đáp.
2) Bạn hãy phó thác đường lối mình cho Chúa, hãy trông cậy vào Người và để chính Người hành động. Người sẽ làm cho chính nghĩa bạn sáng như bình minh, và quyền lợi bạn tỏ như giờ ngọ. – Đáp.
3) Hãy tránh ác và hãy làm lành, hầu được an cư tới ngàn thu; bởi vì Chúa yêu điều chân lý, và không bỏ rơi những tôi tớ trung thành. – Đáp.
4) Người hiền được Chúa ban ơn cứu độ, trong cơn khốn khó, Người là chỗ họ dung thân. Chúa bang trợ và giải thoát họ, Người giải thoát và cứu họ khỏi lũ ác nhân, vì họ đã nương tựa vào Người. – Đáp.
ALLELUIA: Cl 3, 16a và 17c
Alleluia, alleluia! – Nguyện cho lời Chúa Kitô cư ngụ dồi dào trong anh em; anh em hãy nhờ Đức Kitô mà tạ ơn Thiên Chúa Cha. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 5, 33-39
“Khi tân lang phải đem đi khỏi họ, bấy giờ họ ăn chay”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, những người biệt phái và luật sĩ nói với Chúa Giêsu rằng: “Tại sao môn đồ của Gioan năng ăn chay và cầu nguyện, cả môn đồ của những người biệt phái cũng vậy, còn môn đệ của Thầy lại cứ ăn uống?” Người đáp lại rằng: “Các ông có thể bắt các bạn hữu đến dự tiệc cưới, ăn chay, đang khi tân lang còn ở với họ chăng? Nhưng sẽ đến những ngày mà tân lang phải đem đi khỏi họ, bấy giờ họ sẽ ăn chay trong những ngày ấy”.
Người còn nói với họ thí dụ này rằng: “Không ai xé miếng vải áo mới mà vá vào áo cũ; chẳng vậy, áo mới đã bị xé, mà mảnh vải áo mới lại không ăn hợp với áo cũ. Cũng chẳng ai đổ rượu mới vào bầu da cũ; chẳng vậy, rượu mới sẽ làm vỡ bầu da, rượu chảy ra và bầu da hư mất. Nhưng rượu mới phải đổ vào bầu da mới, thì giữ được cả hai. Và không ai đang uống rượu cũ mà lại thèm rượu mới, vì người ta nói: ‘Rượu cũ thì ngon hơn’ “.
Đó là lời Chúa.
_______________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 5, 33-39)
“KHI TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ ĂN CHAY”.
Hôm nay thứ Sáu tuần XXII Thường niên, chúng ta đi đến phần kết chương 5 Phúc âm Luca.
Như đã biết, mở đầu Chương 5 Luca tường thuật việc Chúa Giêsu kêu gọi 4 môn đệ đầu tiên, đó là Phêrô, Anrê, Giacôbê, và Gioan. Ngài kêu gọi họ tại Biển hồ Galilê.
Sau đó, Luca còn tường thuật việc Chúa kêu gọi thêm một môn đệ nữa, môn đệ thứ năm, đó là ông Lêvi, một người thu thuế, tại chính trạm thuế của ông (Lc 5, 27 – 28).
Sau khi được Chúa kêu gọi, ông Lêvi hết sức vui mừng, ông liền tổ chức một bữa tiệc lớn tại nhà để thết đãi Chúa và các bạn đồng nghiệp, là những người thu thuế. Bữa tiệc này được coi là tiệc chia tay, để từ nay ông vĩnh biệt cái nghế thu thuế mà dưới quan niệm của người Do Thái, đó là một nghề tội lỗi và bị khinh miệt. Vĩnh biệt cái nghề cũ để toàn tâm toàn lực đi theo Chúa.
Sau khi đi theo Chúa, ông Lêvi sẽ được đổi tên thành Matthêu và là tác giả Sách Phúc âm thứ nhất, Phúc âm Matthêu.
Luca viết:
“Ông Lê-vi làm tiệc lớn đãi Người tại nhà ông. Có đông đảo người thu thuế và những người khác cùng ăn với các ngài. Những người Pha-ri-sêu và những kinh sư thuộc nhóm của họ mới lẩm bẩm trách các môn đệ Đức Giê-su rằng: “Sao các ông lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi?” (Lc 5, 29 – 30).
Luca viết:
“Ông Lê-vi làm tiệc lớn đãi Người tại nhà ông”. Đây là bữa tiệc lớn, điều đó rất hợp lý, vì Lêvi như được sinh ra lần thứ hai khi được Chúa kêu gọi làm môn đệ.
Chúng ta thường có những bữa tiệc lớn như vậy, như tiệc được Rửa tội, Thêm sức, Hôn phối, truyền chức Thánh,… đó là những bữa tiệc linh thánh, thay đổi hẳn cuộc đời của một con người.
Việc Chúa Giêsu ngồi đồng bàn với những người thu thuế, làm cho nhóm Pharisiêu và kinh sư rất khó chịu.
Ta không biết nhóm Pharisiêu và kinh sư có được mời không ?
Chắc là không, vì người thu thuế làm sao có thể gần gũi với những con người tự cho mình là công chính.
Nếu không được mời mà họ lại có mặt, chứng tỏ loại người này luôn theo dõi Chúa Giêsu để phá đám và cản trở Ngài.
Nhưng họ chỉ lẩm bẩm với các môn đệ của Chúa thôi: “SAO CÁC ÔNG LẠI ĂN UỐNG VỚI BỌN THU THUẾ VÀ QUÂN TỘI LỖI?.
Nhân chuyện ăn uống, người Pharisiêu và Luật sĩ muốn đi xa hơn khi đưa ra VẤN ĐỀ ĂN CHAY để tranh luận.
Luca viết:
“KHI ẤY, NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI VÀ LUẬT SĨ NÓI VỚI CHÚA GIÊSU RẰNG: “TẠI SAO MÔN ĐỒ CỦA GIOAN NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN, CẢ MÔN ĐỒ CỦA NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI CŨNG VẬY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA THẦY LẠI CỨ ĂN UỐNG?
Người Biệt phái rất quỷ quyệt khi cố ý kéo cả môn đệ của Gioan Tảy Giả vào cuộc để làm cho vấn đề họ đặt ra được “nặng ký” hơn.
Người Biệt phái đến đặt vấn đề với Chúa Giêsu, không ngoài mục đích là nhắm vào cách Chúa Giêsu dạy dỗ các học trò của Ngài, Ngài không biết chú trọng đến các truyền thống đạo đức của người Do Thái như ăn chay và cầu nguyện.
Bên cạnh sự chê bai đó họ muốn đề cao các môn đệ của Gioan và môn đệ của người Biệt phái.
Sau đây ta sẽ lướt qua 3 loại môn đệ mà người Biệt phái nêu ra.
1/. Môn đệ Gioan Tảy Giả:
Như ta biết: Môn đệ của Gioan “NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN”, vì ông thầy của họ là Gioan Tảy Giả sống rất nhiệm nhặt, nên đã đào tạo các môn đệ cũng theo đường lối đó, điều này không có gì lạ.
2/. Môn đệ người Biệt phái:
Môn đệ của người Biệt phái. Luca viết: “CŨNG VẬY”, có nghĩa: CŨNG NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN”.
Như ta biết trong dụ ngôn người Pharisiêu và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện. Luca đã viết như sau:
“Đức Giê-su còn kể dụ ngôn sau đây với một số người tự hào cho mình là công chính mà khinh chê người khác: “Có hai người lên đền thờ cầu nguyện. Một người thuộc nhóm Pha-ri-sêu, còn người kia làm nghề thu thuế. Người Pha-ri-sêu đứng thẳng, nguyện thầm rằng: “Lạy Thiên Chúa, xin tạ ơn Chúa, vì con không như bao kẻ khác: tham lam, bất chính, ngoại tình, hoặc như tên thu thuế kia. Con ăn chay mỗi tuần hai lần, con dâng cho Chúa một phần mười thu nhập của con” (Lc 18, 9 – 12).
“Con ăn chay mỗi tuần hai lần, con dâng cho Chúa một phần mười thu nhập của con”.
Một tuần suất ăn chay như vậy là hơi nhiều, người thời nay khó mà theo kịp.
Nhưng vấn đề ở đây, Luca muốn nói:
“Đức Giê-su còn kể dụ ngôn sau đây với một số người tự hào cho mình là công chính mà khinh chê người khác”.
Có nghĩa, người biệt phái tự hào về sự đạo đức, sự công chính của mình và dùng nó để khinh chê người khác. Trong dụ ngôn, họ khinh chê người thu thuế.
Còn trong bài Tin mừng hôm nay, họ chê bai môn đệ Chúa Giêsu.
Chính họ đã nói: “CÒN MÔN ĐỆ CỦA THẦY LẠI CỨ ĂN UỐNG?.
Họ chê như vậy cũng đúng. Môn đệ của Chúa cũng sống theo ông Thầy của mình.
Trong phúc âm Matthêu có viết:
“Thật vậy, ông Gio-an đến, không ăn không uống, thì thiên hạ bảo: “Ông ta bị quỷ ám.” Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai, thì thiên hạ lại bảo: “Đây là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi.” Nhưng đức Khôn Ngoan được chứng minh bằng hành động” (Mt 11, 18 – 19).
“Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai, thì thiên hạ lại bảo: “Đây là tay ăn nhậu, bạn bè với quân thu thuế và phường tội lỗi”.
Chúa Giêsu đến với người thu thuế và tội lỗi, Ngài muốn sống chan hòa, gần gũi và hòa đồng với họ với mục đích đưa họ trở về với Thiên Chúa.
Chúa nói rõ: “Nhưng đức Khôn Ngoan được chứng minh bằng hành động”.
Có nghĩa dù có ăn chay nghiêm ngặt như môn đệ Gioan, hay ăn uống bình thường như Chúa Giêsu, điều đó không quan trọng. vấn đề ở đây là những lối sống đó đã ảnh hưởng gì đến người đương thời.
Cả hai lối sống của Gioan Tảy Giả và của Chúa Giêsu trái nghịch nhau thế mà cũng đều bị người Biệt phái chê trách.
“Con Người đến, cũng ăn cũng uống như ai”.
Chúa Giêsu chủ trương như vậy, thì môn đệ của Ngài cũng sống theo như vậy.
Như vậy việc chê bai của người biệt phái đối với môn đệ của Chúa Giêsu hoàn toàn không đúng.
Với lại: đang ăn uống vui vẻ tại nhà ông Lêvi mà lại đem vấn đề ĂN CHAY ĐỂ TRANH LUẬN NHƯ VẬY QUẢ LÀ ĐIỀU KHÔNG HỢP CHÚT NÀO.
Luca viết tiếp:
“NGƯỜI ĐÁP LẠI RẰNG: “CÁC ÔNG CÓ THỂ BẮT CÁC BẠN HỮU ĐẾN DỰ TIỆC CƯỚI ĂN CHAY, ĐANG KHI TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ CHĂNG? NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ SẼ ĂN CHAY TRONG NHỮNG NGÀY ẤY”.
“CÁC ÔNG CÓ THỂ BẮT CÁC BẠN HỮU ĐẾN DỰ TIỆC CƯỚI ĂN CHAY, ĐANG KHI TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ CHĂNG?”.
Chúa Giêsu đã phải lên tiếng bênh vực cho môn đệ Ngài.
Không thể nào có chuyện bắt khách dự tiệc cưới phải ăn chay khi tân lang còn ở với họ. Không ai làm như vậy.
Chúa Giêsu ví Ngài là Tân lang trong Tiệc cưới Nước Trời. Còn các môn đệ là các bạn hữu. Như vậy Chúa Giêsu đã đưa ra quan điểm của Ngài về việc ăn chay.
Bao lâu Ngài còn ở với các môn đệ, thì họ không có lý do gì phải ăn chay. Thời Tân Ước phải là thời của niềm vui. Như vậy, việc họ “CỨ ĂN UỐNG” là chuyện bình thường, chấp nhận được, không có gì đáng chê trách..
“NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ SẼ ĂN CHAY TRONG NHỮNG NGÀY ẤY”.
Như vậy Chúa Giêsu đưa ra quan điểm của Ngài rõ ràng: “ Bao lâu tân lang phải đem đi khỏi thì họ mới ăn chay. Chứ không phải lúc nào cũng ăn chay. Ăn chay phải có thời có buổi của nó.
Chúa Giêsu cũng tiên báo cho biết: “NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ”, có nghĩa, Chúa Giêsu sẽ vâng theo Thánh ý Chúa Cha để bước vào cuộc Khổ nạn và chịu chết, Ngài sẽ rời xa các môn đệ, họ sẽ ăn chay vào những ngày ấy.
Bao lâu Chúa còn ở với các môn đệ, thì họ không phải ăn chay.
Như vậy: QUAN ĐIỂM CỦA CHÚA GIÊSU: ĂN CHAY LÀ CÁCH THỨC CHỜ ĐÓN CHÚA ĐẾN.
Việc ăn chay của Kitô hữu đã được nâng lên một ý nghĩa và giá trị mới, siêu vượt hơn hẳn ăn chay theo lối cũ:
Ăn chay không chỉ là cách người ta hãm dẹp những ham muốn về thân xác, không chỉ là giảm bớt nhu cầu cho thân xác, không chỉ thống hối lỗi lầm đã qua, cải thiện đời sống, mà nó phải có ý nghĩa hướng về tương lai, đó là mong chờ Chúa đến. Đó mới là ăn chay đích thực.
Các Kitô hữu vẫn ăn chay, nhưng họ ăn chay để mong chờ Chúa đến thế gian đến lần thứ hai trong vinh quang để phán xét tất cả mọi người, để hoàn tất mọi sự, ta quen gọi là THỜI CÁNH CHUNG, TẬN THẾ.
Trong thực tế, rất nhiều Kitô hữu có thói quen ăn chay vào ngày thứ Sáu hàng tuần để tưởng niệm việc Chúa chịu chết.
Đây chỉ là đề nghị tùy theo lòng đạo đức, chứ không có tính bắt buộc.
Đối với Giáo hội Công giáo, chỉ buộc ăn chay và kiêng thịt vào 2 ngày trong năm:
+ Thứ Tư Lễ Tro.
+ Thứ Sáu tuần thánh.
“NGƯỜI CÒN NÓI VỚI HỌ THÍ DỤ NÀY RẰNG: “KHÔNG AI XÉ MIẾNG VẢI ÁO MỚI MÀ VÁ VÀO ÁO CŨ; CHẲNG VẬY, ÁO MỚI ĐÃ BỊ XÉ, MÀ MẢNH VẢI ÁO MỚI LẠI KHÔNG ĂN HỢP VỚI ÁO CŨ.
CŨNG CHẲNG AI ĐỔ RƯỢU MỚI VÀO BẦU DA CŨ; CHẲNG VẬY, RƯỢU MỚI SẼ LÀM VỠ BẦU DA, RƯỢU CHẢY RA VÀ BẦU DA HƯ MẤT
Chúa Giêsu đem đến những giáo huấn và tinh thần mới. Liệu có thể ghép những cái mới đó vào cái khung của lối sống cũ không?
Bằng hai ví dụ, Ngài cho thấy điều đó khó thực hiện và còn gây nguy hại.
+ THÍ DỤ THỨ NHẤT:
Miếng vải mới được vá vào chiếc áo cũ, vải mới sẽ co lại và làm áo rách thêm. Vì vải mới có độ co dãn mạnh hơn áo cũ vì nó chưa được giặt giũ nhiều. Nếu một người vá vải mới vào áo cũ, nó sẽ co lại và làm cho chỗ rách càng tệ hơn.
+ THÍ DỤ THỨ HAI:
Rượu mới được đổ vào bầu da cũ, thì bầu sẽ bị nứt mà rượu lại chảy ra.
Rượu mới có nồng độ mạnh hơn rượu cũ, như vậy không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ: “vì như vậy, bầu sẽ bị nứt: rượu chảy ra và bầu cũng hư.
Ngày xưa, người ta hay trữ rượu không phải bằng các chai, lọ thủy tinh, chum, hũ bằng sành như bây giờ mà đựng rượu trong các bầu bằng da thú. Nó sẽ chịu tác động bởi nồng độ của rượu. Chính vì thế trước khi trữ rượu, người ta phải biét đó là rượu cũ hay rượu mới.
RƯỢU MỚI – BÌNH MỚI:
NHƯNG RƯỢU MỚI PHẢI ĐỔ VÀO BẦU DA MỚI, THÌ GIỮ ĐƯỢC CẢ HAI.
Hình ảnh bầu da cũ và mới cùng với rượu cũ và mới muốn nói đến thái độ thích hợp cho mọi việc, ngay cả những việc đạo đức.
Đức Giêsu đã ví: áo cũ hay bầu rượu cũ chính là Luật Môsê truyền dạy cho dân. Còn áo mới và rượu mới, đó là luật của Chúa, đó là những giáo huấn và tinh thần mới, cụ thể Bài giảng Tám mối phúc,…
Như vậy, để giữ được cả hai, tức Luật Chúa và Luật Môsê, ta phải đưa Luật Môsê lên tầm cao mới, Chúa Giêsu phải kiện toàn Luật cũ, Luật Môsê, thì nó mới dung hợp được giáo huấn của Ngài.
Để tiếp nhận đạo lý của Đức Giêsu, người nghe phải có một thái độ cởi mở, họ mới có thể tiếp nhận những mặc khải mới của Ngài. Nếu họ cứ cho Lề Luật cũ đã hoàn hảo như các kinh-sư nghĩ, thì họ sẽ không thể tiếp nhận giáo huấn của Chúa
RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI:
Trong dân gian người ta vẫn thường dùng kiểu nói: RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI để chê bai sự bảo thủ, ù lì. Hình thức bên ngoài có vẻ như đổi mới, cấp tiến, nhưng nội dung bên trong, cương lĩnh, chủ trương,… thì vẫn như cũ “Vũ Như Cẩn”, đầy chính là sự bảo thủ, trì trệ, “cứ nhai đi nhai lại”. Chắc chắn không thể làm cho đất nước và xã hội tiến lên được.
“VÀ KHÔNG AI ĐANG UỐNG RƯỢU CŨ MÀ LẠI THÈM RƯỢU MỚI, VÌ NGƯỜI TA NÓI: ‘RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN’
Chúa Giêsu dùng một kinh nghiệm dân gian để phê phán lối sống bảo thủ của các Biệt phái và Luật sĩ.
“RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN”
Vì qua một thời gian, nồng độ trong rượu đã giảm xuống không còn gắt như khi mới xuất xưởng. Có khi người ta còn chôn rượu dưới đất cho đủ 100 ngày, Rượu Bách nhật, lúc đó rượu sẽ rất ngon so với rượu mới.
Các luật sĩ và Biệt Phái, sống bao thủ với lề luật cũ, họ không muốn tiếp nhận luật mới của Chúa Giêsu, vì Luật của Chúa Giêsu, đòi hỏi họ phải cố gắng, từ bỏ nhiều hơn. Vì thế đối với họ: “RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN”, họ rất chuộng luật cũ là vậy.
TRONG BÀI ĐỌC I, Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô. Thánh Phaolô không muốn cho người ta gọi ngài, là người rao giảng của Chúa Kitô, là nhà lãnh đạo, nhưng muốn được gọi là: đầy tớ và quản gia. Người đầy tớ là người làm theo ý của chủ mình khi được ra lệnh.
Với bài Tin mừng hôm nay, chúng ta hãy dâng lên Chúa lời cầu nguyện sau đây:
Lạy Chúa! Xin Chúa giúp chúng con biết khiêm tốn để biết lắng nghe tiếng Chúa. Xin giúp chúng con biết cố gắng làm những việc đạo đức để biến đổi mình mỗi ngày một tốt hơn chứ không phải làm để phô trương, càng không phải làm để phê phán người khác.
Amen.
____________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN 2020 (04/9/2020) – (Lc 5, 33 – 39) – TRANH LUẬN VỀ VIỆC ĂN CHAY.