Chen Guangcheng là ai? Nhà hoạt động nhân quyền Trung quốc phát biểu tại Đại hội Quốc gia Đảng Cộng Hòa

Một trong những diễn giả nổi bật tại Đại hội Toàn quốc của Đảng Cộng hòa vào ngày 26 tháng Tám là Chen Guangcheng, một luật sư và nhà vận động nhân quyền người Trung quốc, người đã từng chỉ trích thẳng thắn nhà cầm quyền Trung quốc – đặc biệt là chính sách cưỡng bức phá thai và triệt sản.

Chen lớn lên trong cảnh nghèo đói cùng cực ở vùng nông thôn Trung quốc vào những năm 1970. Vào thời điểm đó, Trung quốc đang trong giai đoạn tái cơ cấu chính trị xã hội – Cái gọi là cách mạng văn hóa của lãnh tụ đảng cộng sản Mao Trạch Đông.

Khi ông viết trong cuốn hồi ký của mình, “Luật sư chân đất,” ông phần lớn đã có một tuổi thơ hạnh phúc, cùng với các anh trai dạy ông cách nhận biết cảm giác và âm thanh của mọi thứ trên thế giới.

Chen bị mất thị lực sau một trận ốm khi mới 5 tháng tuổi. Trong nhiều năm, ông đã thực hiện một số cuộc phẫu thuật để cố gắng giúp ông lấy lại thị lực, nhưng không có trường hợp nào thành công.

Mẹ và cha ông đã làm việc vô cùng vất vả. Ông cho biết mẹ ông làm việc đồng áng cả ngày, nhưng thường chỉ kiếm đủ tiền để dọn đồ ăn lên bàn cho các con, trong khi bản thân mẹ lại đói.

Khi còn trẻ, Chen vào học tại một trường học dành cho người mù của chính phủ. Tinh thần đấu tranh vì công bằng xã hội của ông bắt đầu khi còn đi học – trong một lần, ông bênh vực một người bạn cùng lớp bị giáo viên hành hung và đánh đập trong lúc say rượu. Nhờ sự vận động của Chen, giáo viên đã buộc phải xin lỗi.

Chen sau đó đã phát động một chiến dịch tặng vé xe buýt miễn phí cho người mù. Vào thời điểm đó, ở Trung quốc đã có luật về sách nhằm cung cấp dịch vụ và chỗ ở cho người mù và người khuyết tật, nhưng trên thực tế, những luật này hiếm khi được thực thi. Chen đã lên tiếng phản đối, kêu gọi chính quyền thực thi luật pháp và đối xử công bằng với người khuyết tật.

Chen nói rằng ông đã phải đối mặt với định kiến đáng kinh ngạc từ hầu hết mọi người ông gặp, vì khuyết tật của mình. Điều này bao gồm cả khi ông kết hôn – cha mẹ của vị hôn thê của ông phản đối cuộc hôn nhân vì Chen bị mù.

Tuy nhiên, Chen vẫn có thể học luật và với tư cách là một luật sư, ông đã khám phá ra các hoạt động phá thai cưỡng bức khét tiếng và tàn bạo theo chính sách một con của Trung quốc.

Chính sách một con của Trung quốc được áp dụng vào năm 1980 với nỗ lực hạn chế sự gia tăng dân số khi dân số Trung quốc đạt gần 1 tỷ người. Các gia đình — với rất ít ngoại lệ — không được phép có nhiều hơn một con. Phụ nữ sinh nhiều hơn một con có thể bị trừng phạt. Và, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, chính phủ buộc phụ nữ phải triệt sản và phá thai.

Theo chính sách này, đảng cộng sản Trung quốc (ĐCSTQ) buộc ít nhất 130.000 người phải phá thai hoặc triệt sản. Các chuyên gia đã ước tính rằng, tất cả đã nói, chính sách đã ngăn chặn khoảng 400 triệu ca sinh. Chính sách này đã được thay thế bằng chính sách hai con vào năm 2015.

“Dưới danh nghĩa đảng cộng sản, ĐCSTQ đã lôi phụ nữ mang thai ra khỏi nhà, nhét họ vào xe – đôi khi thậm chí không mặc quần áo – và đưa họ đến các phòng khám kế hoạch sinh sản để phá thai cưỡng bức, nơi họ sẽ tiêm thuốc cho họ. Chen nói với CNA vào tháng Hai năm 2019.

“Nếu không tìm thấy những phụ nữ mang thai này, họ sẽ bắt người thân và các thành viên trong gia đình của họ.”

Chen đã bắt đầu giáo dục những người nông dân nghèo Trung quốc về quyền của họ, và đệ đơn kiện tập thể chống lại văn phòng Ủy ban Kế hoạch hóa Gia đình ở Lâm Nghi, Trung quốc thay mặt cho một số gia đình phải chịu đựng chính sách một con. Ông cũng gọi cho một phóng viên người Mỹ của tạp chí Time và mời ông đến để báo cáo về các vụ lạm dụng.

Các cán bộ quận đã cử một đội gồm 200 nhà người để bắt ông vào tháng Chín năm 2005, quản thúc anh ta một thời gian ngắn trước khi bị bắt chính thức vào tháng Sáu năm 2006. Ông nói sau khi bị bắt, ông bị đưa đến một cái gọi là “nhà tù đen” – một trung tâm giam giữ ngoài pháp luật do lực lượng an ninh điều hành. Ông nói rằng ông đã bị ngược đãi và tra tấn ở đó.

Chen cuối cùng sẽ bị buộc tội “sinh con quá mức,” vì ông và vợ có con thứ hai bất chấp chính sách một con. Ông còn bị buộc tội cung cấp thông tin cho người nước ngoài, vì ông đã trả lời phỏng vấn của Washington Post.

Sau khi bị bắt, ông nói rằng nhà cầm quyền Trung quốc đã cử một đội gồm 50 người đến làng của ông để tuyên truyền và tung tin dối trá về ông, nói với mọi người rằng ông là gián điệp nước ngoài.

Sau khi chấp hành bản án 4 năm trong tù, Chen và gia đình bị quản thúc tại gia bắt đầu từ năm 2010, trong thời gian đó ông cho biết ông và gia đình đã bị đánh đập liên tục và từ chối điều trị y tế.

Vào tháng Tư năm 2012, trong một lần trốn thoát đầy cam go, ông đã vượt qua các lính canh và va vào một bức tường vào giữa đêm, khiến ông bị gãy chân. Ông bò theo bên bờ một con sông, tìm đường ra khỏi thị trấn. Chỉ vài giờ sau, Chen gặp cháu trai của mình ở một vị trí mà họ đã sắp xếp trước khi thoát, người đã đưa ông hơn 300 dặm về phía Đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh.

Với sự giúp đỡ của Dân biểu New Jersey Chris Smith, Chen đã được cho tị nạn tại Hoa Kỳ vào năm 2012 và đã sống ở khu vực Hoa Thịnh Đốn với gia đình kể từ đó.

“Kể từ khi Chen đến Hoa Kỳ, tình hình ở Trung quốc thực sự trở nên tồi tệ hơn dưới thời chủ tịch đương nhiệm. Dân biểu Smith nói với CNA vào tháng Hai năm 2019, vấn đề tự do tôn giáo đã đi từ vô lương tâm trở nên tồi tệ hơn, điều mà một số người nghĩ rằng không bao giờ có thể xảy ra.

Chen đã liên tục lên tiếng về sự lạm dụng của đảng cộng sản, bao gồm cả việc đàn áp các Ki tô hữu và cách tiếp cận độc đoán của đảng này đối với Hồng Kông. Ôngy nói rằng nhiều nhà hoạt động nhân quyền đồng nghiệp của anh ấy vẫn đang bị bỏ tù hoặc bị mắc kẹt ở Trung quốc.

Chen là một thành viên viếng thăm xuất sắc tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ ở Hoa Thịnh Đốn. Mặc dù Chen không phải là một người theo Thiên Chúa giáo, nhưng ông đã nói với CNA vào năm ngoái rằng anh ấy ủng hộ tự do tư tưởng và tôn giáo cho tất cả mọi người.

“Hiện tại tôi không tin vào một vị thần hay một tôn giáo cụ thể nào. Đối với tôn giáo, tôi cảm thấy rằng nó có thể làm cho xã hội tử tế hơn, và gần gũi hơn với mặt tích cực của bản chất con người và tránh xa mặt xấu xa của bản chất con người,” ông nói.

Giữa đại dịch coronavirus, Chen đã chỉ trích gay gắt phản ứng độc đoán của chính quyền cộng sản và đảng tuyên bố rằng họ đã kiểm soát được coronavirus.

“Không có gì đáng tin cậy về những con số của ĐCSTQ,” Guangcheng nói vào tháng Tư.

“Những gì mọi người đang tính toán là khoảng 700.000 người có thể đã chết ở Trung quốc – về số người bị nhiễm bệnh, không ai biết được con số đó.”

Ông cũng tuyên bố rằng ĐCSTQ đã sử dụng cuộc khủng hoảng do đại dịch gây ra để trấn áp những người bất đồng chính kiến, giam giữ các nhà hoạt động nhân quyền tại “cái gọi là địa điểm cách ly” riêng biệt.

Chen cũng đã chỉ trích thỏa thuận tháng Chín năm 2018 của Vatican với Trung cộng về việc bổ nhiệm các giám mục, gọi đó là “một cái tát vào mặt hàng triệu người Công giáo và những người tôn giáo trung thành khác ở Trung quốc, những người đã phải chịu sự đàn áp thực sự dưới thời ĐCSTQ”.

“Tôi lớn lên trong hệ thống đảng-nhà nước này và bản thân đã trải qua bạo lực và sự tàn bạo của đảng cộng sản, đồng thời tôi đã biết và làm việc với vô số cá nhân ở Trung quốc, những người đã bị bức hại vì niềm tin của họ,” Chen viết trong tháng Mười Một năm 2018.

“Tôi chắc chắn rằng những thành viên tích cực của các giáo hội ngầm ở Trung quốc, những người đã kiên trì chống lại sự đàn áp tàn tật trong suốt thời gian dài chỉ có thể cảm thấy bị phản bội,” ông tiếp.

Chen nói rằng ông tin rằng Trung quốc có thể hiện thực hóa một xã hội hiện đại, văn minh, dân chủ, với pháp quyền, tôn trọng nhân quyền và tự do thông tin.

Tuy nhiên, ông nói với CNA, “Chừng nào Trung quốc còn có một cơ cấu chính quyền theo chế độ độc tài chuyên chế, thì những thảm họa ập đến với người dân Trung quốc sẽ không chấm dứt. Những tệ nạn của đảng cộng sản Trung quốc không chỉ hướng quốc nội Trung quốc, mà còn hướng ra toàn thế giới, mà nó tìm cách kiểm soát… nhiều người Mỹ nên đứng cùng với người dân Trung quốc, để thách thức đảng cộng sản.”

Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn

Thanhlinh