NGƯỜI CÔNG GI�O CÓ NÊN HỎA THIÊU X�C CỦA THÂN NHÂN KHÔNG?

H�i: Hiện nay Giáo Hội đã cho phép h�a táng ngư�i chết, nhưng ngư�i tín hữu  có nên làm việc này hay không ?

Trả l�i

 �úng, Giáo Hội đã cho phép h�a táng (cremation) xác chết từ sau Công �ồng Vaticano II đến nay   miễn là việc này không có nghĩa là phủ nhận ni�m tin “xác loài ngư�i ngày sau sống lại� như ta đ�c trong kinh Tin Kính.mỗi ngày Chúa Nhật và Lễ tr�ng ( Solemnity)

Sở dĩ  trước đây Giáo Hội cấm h�a thiêu xác chết   là vì  có bè rối kia  ( heretics )  đã chống lại ni�m tin của Giáo Hội v� sự  sống lại của kẻ chết, nên đã  hô hào  đốt xác  chết để thách  đố xem Giáo Hội còn lấy gì mà tin xác kẻ  chết sẽ sông lại được nữa. Vì thế Giáo Hội cấm  thiêu xác  kẻ chết  để không mắc mưu bè rối đó..

Nhưng sau này bè rối kia đã tan rã , nên từ sau Công �ồng Vaticanô II đến nay  , Giáo Hội lại cho phép  h�a táng, miễn là việc này không có nghĩa chối b� ni�m tin v� sự sống lại của những ai đã chết trong thân xác con ngư�i.( x. SGLGHCG, số 2301, giáo luật số 1176,& 3)

Tuy nhiên, theo truy�n thống rất xa xưa  trong xã hội loài ngư�i, đặc biệt là ngư�i Do Thái, thì mồ mả ( tombs) và nghĩa trang (cemetery ) là nơi an nghỉ của những ngư�i  đã chết ch� ngày sống lại nên  việc chôn xác kẻ chết là một việc đạo đức rất quan tr�ng đối với ngư�i Do Thái từ th�i các Tổ Phụ ( Patriarch) của h� như ta đoc thấy trong Kinh Thánh Cựu Ước sau đây :.

Chôn xác kẻ chết  là nghĩa vụ  rất quan tr�ng đối với thân nhân những ngư�i đã chết.Cụ thế, khi bà Sara, vợ ông Abraham, th�  127 năm và qua đ�i tại Kiriatharba, thuộc đất của dân Canaan, ông đã nài xin con cái ông Khết ( Hittites) như sau:

 “Tôi là ngư�i ngoại ki�u và là ngư�i khách ở giữa các ông.xin các ông thương cho tôi một miếng đất riêng là phần mộ ở giữa các ông để tôi đem ngư�i chết của tôi đi chôn.� ( St  23: 4)

Và đáp l�i  kêu xin  của ông Abraham, con cháu ông Khết ( Hittites =cư dân ở đất Canaan, không phải là ngư�i Do Thái) đã hoan hỉ đáp l�i ông như sau:

“Thưa ngài, xin nghe chúng tôi nói : Ngài là một vị đầu mục của Thiên Chúa ở giữa chúng tôi., xin cứ chôn ngư�i chết của ngài trong ngôi mộ  tốt nhất của chúng tôi. Không ai trong chúng tôi sẽ từ chối không cho ngài chôn ngư�i chết của ngài trong mộ của chúng tôi đâu.� ( St , 23: 6)

�ối với  dân Do Thái th�i bấy gi�, chỉ có những kẻ vô đạo, làm đi�u gian ác mới bị từ chối cho chôn xác trong mồ và đây là một bất hạnh to lớn dành cho b�n ngư�i này �ó là tai h�a Thiên Chúa  đã phạt dòng dõi vua Jeroboam, ngư�i cai trị Israel sau Tri�u đại David. Vì Jeroboam làm nhi�u đi�u đôc dữ,  mất lòng Thiên Chúa, khiến Ngư�i nổi giận và đe d�a giáng tai h�a xuống nhà Jeroboam qua miệng ngôn sứ Ahijah nói với vợ của vua Jeroboam như sau:

“Ta sẽ tiêu diệt kh�i nhà ấy m�i đàn ông con trai,tự do hay nô lệ trong dân Israel..

Kẻ nào thuộc v� nhà Jeroboam mà chết trong thành thì sẽ bị chó ăn thịt; ngư�i chết ngoài đồng sẽ bị  chim tr�i rỉa thây� ( 1 Vua 14: 10-11).

Nghĩa là không được chôn cất trong mồ mả, trừ  A-vi-gia (Abijah) hoàng tử con vua Jeroboam đang  lâm tr�ng bệnh và chết sau đó .Nhưng  vì là ngư�i biết kính sợ Thiên Chúa, nên sau khi chết,  A-vi-gia đã được toàn dân Israel khóc thương tiếc và “ được chôn trong mồ, bởi vì trong cả nhà Jeroboam, nó là ngư�i còn có một chút gì là đẹp lòng �ức Chúa, Thiên Chúa của IIsrael.� (Sđd 14: 13).

Như thế, được chôn xác trong mồ là một vinh phúc cho dân Do Thái th�i đó và cho đến nay.Tuyệt đối không có vấn đ� thiêu xác kẻ chết vì bất sứ lý do nào.Chỉ có tai h�a  hay  trừng đối với những kẻ sống vô đạo, làm đi�u gian ác, trái nghịch với  đư�ng  lối của Thiên Chúa khi không tuân giữ  những thánh chỉ của Ngư�i.

Chỉ những kẻ này mới không được chôn trong mồ sau khi chết,  như Ngôn sứ Giê-rê-mia đã cảnh cáo  vua Giơ-hô-gia-kim,( Jehoiakim)  con vua Gio-si-gia( Josiah) vua  xứ Judah, kẻ đã cai trị dân cách bạo tàn, không đẹp lòng Chúa, nên sau khi chết sẽ không được chôn cất xứng đáng mà sẽ bị quăng xác ra đư�ng như một con vật :

 “Nó sẽ được chôn cất như một con lừa

Ngư�i ta sẽ lôi, sẽ quẳng nó tận bên ngoài cổng thành Giêrusalem.� Gr 22: 19)

Tóm lại,  chỉ những kẻ bị lên án khi còn sống mà không ăn năn hối cải thì khi chết sẽ không được chôn cất trong mồ như các bằng  chứng Kinh Thánh  trên đây. Nhưng việc chôn xác kẻ chết là một truy�n thống lâu đ�i của Dân Do Thái. Cụ thể, ông Tôbia là ngư�i chuyên đi chôn xác kẻ chết  đã nói  như sau trong Sách Tobia ::

“Nếu  ai thấy trong số đồng bào tôi chết và bị quăng thây ra phía sau tư�ng thành  Ni-ni-vê thì tôi chôn cất ngư�i đó. Nếu có ai bị vua  Xan-khê rip ( Sennacherib) giết chết trên đư�ng vua chậy trốn kh�i Giu-đê, trong những ngày Vua Tr�i  trừng phạt vua v� những l�i phạm thượng đã thốt ra, thì tôi cũng chôn cất. Quả vậy,  trong cơn thịnh nộ, vua đã giết chết  nhi�u ngư�i trong con cái Israel ,còn tôi cứ đi lấy trộm xác h� mà chôn.� ( Tb 1 :  17-18)

Chính nh� những việc  lành đạo đức và bác ái trên của ông mà  Thiên Chúa đã thưởng công cho Tôbia khi sai Sứ Thần Ra-pha-en đến dẫn con ông đi tìm được mật cá  để chữa cho ông kh�i bị mù lòa vì  phân chim rơi trúng mắt, khi ông đang nằm nghi ngoài sân, bên b� tư�ng .Ngoai ra, Sứ Thần Ra-pha-en còn dẫn Tobia con đến gặp Sara để cưới làm vợ hi�n

Khi  Chúa Giêsu đến trong trần gian, Ngư�i cũng không thay đổi truy�n thống chôn xác kẻ chết, của ngư�i Do Thái.  Và chính Chúa cũng đã chuẩn bị cho việc mai táng Ngư�i, .khi Chúa đến nhà ông Simon để dùng bữa với nhi�u  ngư�i khác ở đây. Dịp này  có một phụ nữ mang dầu thơm đến đế xức cho Chúa và Chúa đã nói với m�i ngư�i có mặt trong nhà như sau:

 “… �i�u gì làm được thì cô đã làm: cô đã lấy dầu thơm ước xác tôi để chuẩn bị ngày mai táng.� (Mc 14 :8)

Và sau khi chết trên thập giá, Chúa Giêsu đã được mai táng trong mồ đá .Nhưng vì nghèo khó, Chúa đã không thể mua cho mình một phần mộ sẵn, nên các môn đệ của Chúa đã phải mượn ngôi mộ trống của ông Giuse để cho Chúa nằm tạm trong 3 ngày ch� ngày Phục Sinh.( Mt 27: 57-61; Lc 23: 50-55; Ga 19: 38-42)

Như vậy, từ th�i Cựu đến Tân Ước, truy�n thống chôn xác kẻ chết đã được duy trì để cho xác kẻ chết được yên nghỉ trong mồ ngoài nghĩa trang ch� ngày được sống lại, kết hợp với linh hồn để được vui hưởng hạnh phúc Nước Tr�i, nơi  dành cho những ai khi còn sống đã quyết tâm yêu mến Chúa và sống theo đư�ng lối của Ngư�i, từ b� tội lỗi và thực thi  công bình,bác ái.

Giáo Hội  từ lâu đ�i đã có nghi thức an táng cũng như làm phép nghĩa trang  làm nơi an nghỉ cho những ngư�i quá cố ch� ngày được sống lại. Hàng năm, vào  tháng 11, Giáo Hội khuyên khích các tín hữu viếng nghĩa trang và được ân xá nhưng phải dành ân xá này để xin ơn tha thứ cho những linh hồn mà xác đang an nghỉ ở nơi đây.

Vậy, nếu cứ  thiêu xác kẻ chết và đem tro tàn v� nhà hay gửi ở các nhà th�, nhà nguyện thì dần dần các nghĩa trang sẽ không còn là nơi an nghỉ của các thân xác con ngư�i ch� ngày sống lại nữa Và đến tháng các linh hồn, thân nhân cũng không còn nơi để viếng xác ngư�i thân đã qua đ�i nữa, vì đã được h�a thiêu và để tro tàn ở nơi nào rồi.. Mặt khác, Nhà th� , nhà nguyện là nơi th� phượng và cử hành các bí tích và nghi thức phụng vụ thánh, không phải là nghĩa trang để cất giữ tro tàn của ngư�i chết. Tư gia lại càng không phải là nghĩa trang nữa. Ấy là chưa nói đến một dịch vụ mới nẩy sinh do việc gửi  tro ngư�i chết tại nhà th�. �ó là vấn đ� phí tổn của việc giữ các hộp tro kia.. Hiện nay có nơi ngư�i ta phải trả 2000( hai ngàn) mỹ kim cho mỗi hộp tro muốn gửi ở nhà th� nhận giữ các hộp tro này.Nhưng  thử h�i, các nơi nhận giữ tro của ngư�i h�a thiêu có giữ mãi mãi các hộp tro này không, hay một ngày nào đó cơ sở th� phượng phải đóng cửa vì  lý do riêng nào đó.( nhà th� Mỹ nào không đủ ti�n để chi phí hoặc ít giáo dân tham dự sẽ được xáp nhập vào giáo xứ khác=consolidation of parishes) như vậy ai sẽ quản lý các hộp tro kia ?

Nhưng nếu chẳng may xảy ra h�a hoạn ở tư gia hay cả  ở nhà th� ( nhi�u nhà th� Mỹ đã bị h�a hoạn)  thì đem các hộp tro kia đi đâu để tránh h�a hoạn ? Và nếu không kịp di chuyển đi,  thì các hộp tro kia sẽ thành tro bụi thêm một lần nữa và thân nhân sẽ không thể nào tìm ra “tro� của thân nhân mình trong đống tro tàn chung đó được. Nhưng xưa nay, chưa h� xảy ra việc nghĩa trang bị h�a hoạn. Có chăng là một số nghĩa trang bị tàn phá trong chiến tranh hay bị kẻ gian “đào mả�  để lấy  trộm quí kim chôn cất  theo ngư�i  chết chứ không lấy xác của ngư�i chết làm gì.

�ó là những là đi�u bất tiện phải suy nghĩ liên quan đến vấn đ� h�a táng ngư�i chết. �ành rằng Giáo Hội cho phép, tuy nhiên giáo luật vẫn đưa ra l�i khuyến cáo sau đây:

“Giáo  Hội tha thiết khuyên nhủ nên duy trì phong tục đạo đức chôn cất thi hài  ngư�i quá  cố ( x can. số 1176 & 3) Tuy nhiên Giáo Hội không cấm  h�a táng, trừ khi nào việc h�a táng được ch�n lựa vì những lý do trái ngược với đạo lý Kitô giáo�.

Lý do trái nghich với giáo lý Kitôgiáo là không tin có sự sống lại của thân xác con ngư�i dù được h�a  thiêu thành tro bụi hay hòa tan trong lòng đất khi được chôn cất ngoài nghĩa trang.

Như vậy, ngư�i ta có nên h�a táng xác ngư�i thân hay nên tiếp tục đem chôn cất ngoài nghĩa trang như truy�n thống đã có từ bao đ�i nay ? Ở Mỹ thì không sợ nghĩa trang hết chỗ chôn,vì  đất trống còn rất nhi�u

Sau hết, nếu ch�n h�a táng xác chết thì không được mang tro đó ra trải ở sông hay biển như một số ngư�i không có đức tin Công giáo đã và đang làm.H� làm như vậy vì cho  rằng con ngư�i là cát bụi nên sau khi chết cũng trở v� với bụi tro, nên h� đem tro đó trải ra ngoài sông hay biển để cho ngư�i chết được tan biến trong nước để trở v� với thiên nhiên. Ngư�i công giáo không được làm việc này vì ni�m tin xác sẽ được sống lại dù đã ra tro bụi vì h�a thiêu hay tan biến trong lòng đất khi chôn ngoài nghĩa trang.

Ngư�i Công Giáo không được đem tro ngư�i chết trải ra ngoài sông hay biển như những ngư�i không có ni�m tin vào sự sống lại của thân xác con ngư�i được chôn cất nơi nghĩa trang hay được thiêu thành tro bụi.Sở dĩ thế, vì Giáo Hội dạy rằng thân xác con ngư�i dù tiêu tan trong lòng đất khi chôn nơi nghĩa trang, hay bị thú vật ăn thịt, hoặc được thiêu ra tro bụi thì quy�n năng của Thiên Chúa vẫn cho sống lại  để hiệp cùng với linh hôn trong Ngày Phán xét chung để hoặc được vào Thiên �àng hưởng phúc đ�i đ�i với Chúa hay bj phạt đ�i đ�i trong nơi g�i là h�a ngục.

Cũng cần nói lại một lần nữa là  Chúa không ti�n định hay muốn phạt ai trong chốn h�a ngục mà chính con ngư�i  đã tự ý ch�n nơi này vì đã khước từ Chúa  và tình thương của Chúa  trong suốt cuộc đ�i trên trần gian cho đến gi� phút cuối cùng  của đ�i mình mà không muốn nhận công nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô và tình thương tha thứ của Thiên Chúa Cha, “�ấng, cứu độ chúng ta, �ấng  muốn cho m�i ngư�i được cứu độ và nhận biết chân lý.�( 1 Tm 2: 4). �ó là số phận chung cuộc của những kẻ đã làm những sự dữ sự tôi mà không biết sám hối để xin Chúa tha thứ..Chúa nghét m�i tội nhưng lại  yêu kẻ có tội muốn sám hối để xin tha thứ..

Riêng tôi, tôi không ch�n h�a táng cho mình cũng như cho thân nhân sau khi chết. Ai muốn h�a táng thì tùy ch�n lựa  của ngư�i đó, xin miễn phê bình.Amen.

Ước mong những giải đáp trên th�a mãn câu h�i đặt ra.

LM Phanxicô  Xaviê Ngô Tôn Huấn.

CGVN