“Tái sinh� là gì?

“Tái sinh� hay “sinh ra bởi ơn trên� nghĩa là gì? Nếu bạn là ngư�i phái Phúc âm hay phái Baptist, có lẽ bạn đã có câu trả l�i. Tuy nhiên, nếu bạn là ngư�i công giáo La Mã hay ngư�i Tin Lành chính tông, thì cụm từ này có lẽ không nằm trong vốn từ vựng đạo của bạn, và thật sự sẽ gợi lên cho bạn một kiểu trào lưu chính thống Kinh thánh làm cho bạn hoang mang.

“Tái sinh� là gì? Từ ngữ này trong Phúc âm thánh Gioan, trong đoạn Chúa Giêsu nói chuyện với ông Nicôđêmô. Chúa Giêsu bảo ông “phải được sinh ra bởi ơn trên�. Nicôđêmô hiểu theo nghĩa đen và ông phản đối, một ngư�i trưởng thành không thể nào chui vào bụng mẹ để sinh ra lần nữa. Thế nên, Chúa nói lại câu này theo ẩn dụ, cho Nicôđêmô biết rằng lần tái sinh của một ngư�i thì không như lần đầu, không phải bởi xác thịt, nhưng là “bởi nước và Thần Khí�. Chà… Nói thế vẫn chưa đủ rõ với Nicôđêmô hay chúng ta. “Sinh ra bởi ơn trên� nghĩa là gì?

Có lẽ có quá nhi�u câu trả l�i. Sinh ra v� mặt thiêng liêng, không như sinh ra v� mặt thể lý, là đi�u không phải ai cũng hiểu như nhau. Tôi có những ngư�i bạn ở phái Phúc âm nói rằng, với h�, đi�u này nói đến một th�i khắc tác động mạnh mẽ trong đ�i h�, khi h� có cuộc gặp riêng với Chúa Giêsu, như bà Maria Mađalêna gặp Chúa trong vư�n vào ngày Phục Sinh. Một cuộc gặp gỡ khẳng định tình yêu của Ngài cho chúng ta, một khẳng định ghi khắc mãi trong lòng chúng ta. Lúc đó, theo l�i h�, “h� đã gặp Chúa Giêsu Kitô� và “được tái sinh�, dù cho h� đã là kitô hữu và biết Chúa Giêsu Kitô từ th�i thơ ấu.

Hầu hết ngư�i công giáo La Mã và ngư�i Tin Lành chính tông không đồng nhất việc “biết Chúa Giêsu Kitô� với một trải nghiệm riêng sâu sắc như thế. Nhưng h� tự h�i chính xác Chúa Giêsu muốn nói gì khi Ngài đòi buộc chúng ta “tái sinh bởi ơn trên�.

Một linh mục tôi quen đã chia sẻ câu chuyện này, v� cách hiểu của cha đối với “tái sinh nh� ơn trên�. Bố của cha mất không lâu trước khi cha chịu chức, mẹ của cha sống ở cùng giáo xứ mà cha được phân v�. �ó là một ơn lành khi hàng ngày được gặp mẹ trong nhà th�, nhưng bà mẹ góa cô đơn bắt đầu đòi h�i con dành thêm thì gi� cho mình, và ngư�i con có hiếu gi� phải dành hết th�i gian rảnh rỗi cho mẹ, đưa mẹ đi ăn, lái xe chở mẹ đi đây đó, đây là mối liên kết duy nhất của bà với thế giới bên ngoài nhà hưu dưỡng của bà. Trong th�i gian ở bên cạnh nhau, bà luôn nhắc chuyện cũ và buồn vì bây gi� mình cô đơn, cô độc. Nhưng đến một ngày, khi chở bà đi, sau một khoảng th�i gian thinh lặng, bà nói một đi�u làm cha ngạc nhiên và chú ý nhi�u hơn: “Mẹ từ b� nỗi sợ! Mẹ không còn sợ gì nữa. Mẹ đã sống cả đ�i trong nỗi sợ. Nhưng bây gi� mẹ không còn như vậy nữa, vì mẹ không còn gì để mất! Mẹ đã mất m�i thứ, mất chồng, mất cơ thể trẻ trung, mất sức kh�e, mất địa vị, mất ni�m tự hào, mất phẩm giá. Gi� mẹ tự do! Mẹ không còn sợ nữa!�

Con trai bà, lâu nay chỉ nghe nửa v�i những l�i bà nói, bây gi� tập trung chú ý. Cha bắt đầu dành thêm gi� với bà, nhận ra rằng bà có đi�u gì đó quan tr�ng để dạy cho mình. Vài năm sau, bà qua đ�i. Và đến lúc đó bà đã có thể truy�n cho con mình đôi đi�u giúp cha hiểu sâu sắc hơn v� đ�i mình. Cha nói, “mẹ tôi đã sinh tôi hai lần, một lần từ hạ giới, và một lần từ thượng giới.� Bây gi� cha hiểu ra một đi�u mà ông Nicôđêmô đã không hiểu được.

Chắc chắn, tất cả chúng ta cũng có câu chuyện của mình.

Và các nhà h�c giả Kinh Thánh dạy chúng ta thế nào v� đi�u này? Các h�c giả nói rằng, các Phúc âm nhất lãm bảo chúng ta chỉ có thể vào nước Tr�i nếu trở nên như trẻ thơ, nghĩa là chúng ta, theo lối sống của mình, phải nhận thức sự lệ thuộc của chúng ta vào Thiên Chúa và tha nhân. Chúng ta không tự đủ và như thế có nghĩa, chúng ta nhận ra và sống lệ thuộc vào sự quan phòng nhưng không của Thiên Chúa. Làm như thế chính là sinh ra bởi ơn trên.

Phúc âm theo thánh Gioan thêm một đi�u nữa. Khi dẫn giải v� Phúc âm theo thánh Gioan, Raymond E Brown đã giải thích như sau: Sinh ra bởi ơn trên nghĩa là, đến lúc nào đó trong đ�i, chúng ta phải hiểu rằng sự sống của chúng ta đến từ bên ngoài thế giới này, từ một nơi và một nguồn nằm ngoài dạ mẹ, và ở đó có sự sống thâm sâu hơn cũng như ý nghĩa thâm sâu hơn. Và thế là chúng ta phải có hai lần sinh ra, một lần cho chúng ta sự sống sinh h�c (sinh ra trong thế giới này) và một lần cho chúng ta sự sống cánh chung (sinh ra chúng ta trong thế giới của đức tin, linh hồn, tình yêu, và thần khí). Và đôi khi, như trư�ng hợp của bạn tôi, có thể ngư�i mẹ sinh ra bạn sẽ là ngư�i hỗ trợ cho lần sinh thứ hai. Nicôđêmô không thể vượt qua được chủ nghĩa kinh nghiệm bản năng của mình. Cuối cùng, ông không hiểu được. Còn chúng ta thì sao?

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn