Cộng đoàn, sự cần kíp của chúng ta

Tôi lớn lên trong một cộng đoàn coi tr�ng việc minh chứng. Chúng tôi luôn bận tâm v� chữ tín. Chúng tôi nỗ lực rất nhi�u để cho thấy đức tin có một ý nghĩa, rằng trở nên kitô hữu thì tr�n vẹn hơn là phỉ báng nhân loại. Chúng tôi đặt ra đủ lý chứng để gây ấn tượng hoặc giảm uy tín những ngư�i không có đức tin: chứng minh có sự hiện hữu của Chúa, lập luận cho thấy lý do tại sao con ngư�i cần đến Chúa, làm các biểu đồ cố để nói lên hiệu lực của giáo hội trong tư cách một thể chế.

Th�i trẻ lúc h�c thần h�c, tôi thư�ng gặp dạng câu h�i này trong lớp: “Tưởng tượng bạn đang ở trên xe buýt và gặp một ngư�i vô thần, làm sao bạn nói v� Chúa với một ngư�i như vậy?�

Hoặc là ngư�i công giáo La Mã , “Tưởng tượng bạn đang ở trên xe buýt và gặp một ngư�i Tin Lành, làm sao bạn có thể nói được Giáo hội Công giáo La Mã là chính thống?�

Hầu hết những lý chứng đó không vượt xa hơn bức tư�ng lớp h�c. Tôi đã làm thừa tác viên 15 năm và rất hiếm khi đặt các câu h�i này cho ngư�i vô thần hay Tin Lành trên xe buýt, tàu lửa, tàu thủy hay máy bay. Hầu hết các cuộc chuyện trò chỉ xoay quanh các chuyện thể thao, giải trí, chính trị và ăn uống.

Dù vậy, tinh thần minh chứng kiểu xưa vẫn có giá trị của nó, nh� đó đức tin trở nên khả tín hơn.

Chúng ta vẫn cần khoa minh giáo, tuy nhiên cử t�a thì đã gần như hoàn toàn thay đổi. Nếu ngày nay tôi viết hay dạy v� khoa minh giáo, tôi sẽ đặt câu h�i như sau: “Tưởng tượng bạn đang ngồi với ngư�i trong gia đình, một số từ lâu đã không đi nhà th� cũng như không nghiêm túc giữ các đi�u răn luân lý, làm cách nào bạn chứng minh rằng đức tin và đạo Ki-tô là khả tín?� �ược như vậy chúng ta đã tiến xa hơn là lý luận với ngư�i vô thần trên xe buýt!

Vấn đ� v� đức tin của chúng ta hôm nay là sự thiếu đức tin nơi những ngư�i tin. �ối với nhi�u ngư�i trong chúng ta, đức tin vào Chúa Kitô là chút gì ít �i còn sót lại của việc giữ đạo.

Tôi nhận ra gì sau vấn đ� này?

Tôi xin trình bày, vấn đ�, dù có hay không, đó là vấn đ� khả tín, đối với phần lớn chúng ta ngày hôm nay, đức tin đã không còn khả tín hay có thể sống được trong đức tin.

Tại sao? Tại sao Chúa Kitô được biết tới mà không thật sự được tin?

Nghiên cứu các bản văn tôn giáo giúp cho tôi có nhi�u giải thích khác nhau. Những ngư�i bảo thủ quy cho việc thiếu cầu nguyện và đơn thuần do ngày nay ngư�i ta không còn giữ các đi�u răn. Nếu  không cầu nguyện và đ�i sống đạo đức đi xuống, thì làm sao chúng ta mong có một đức tin vững mạnh?

Những ngư�i tự do thì cho rằng sự chậm chạp trong việc canh tân Giáo hội là nguyên do của vấn đ�. Và h� biện minh, chúng ta không thật sự canh tân. Chúng ta vẫn còn cầu nguyên với Chúa, nói v� Chúa, th� phụng Chúa theo hình ảnh huyễn  hoặc th�i trung cổ.

Chúng ta có một thái độ kỳ quặc v� tôn giáo. Chúng ta sống th�i hiện đại nhưng cố gắng níu kéo cách giữ đạo xưa. Và đi�u này đã đẩy Thiên Chúa ra kh�i những đi�u quan tr�ng trong cuộc sống chúng ta. Tôn giáo trở nên một hình thức nghệ thuật và nhà th� là viện bảo tàng.

Những ngư�i chủ trương công bình xã hội cho rằng vấn đ� này một phần do sống trong thừa mứa. Nếu �ức Ki-tô sống cho ngư�i nghèo và kitô hữu là sống với ngư�i khốn cùng thì chúng ta không thể sống lối sống dư giả và vị kỷ và cùng lúc giữ mối liên kết sâu đậm với �ức Kitô.

Mỗi luận điểm trên đ�u có cái đúng, nhưng xét cho cùng thì nguyên do thật sự của sự suy yếu đức tin và ni�m hy v�ng vào �ức Ki-tô còn có một cái gì ẩn sau những chuyện này.

�iểm đặc biệt nào ngày nay chúng ta thiếu trong tinh thần Kitô giáo để cho đức tin khả tín đối với m�i ngư�i và với mỗi gia đình chúng ta? Cộng đoàn. �i�u cần kíp lớn nhất trong th�i đại chúng ta, như Jim Wallis đã viết:

Không chỉ đơn thuần là loan báo Tin Mừng, rao giảng Phúc Âm; diakonia là gì? Có tinh thần đại kết phục vụ cho công bình; cho đặc sủng, cảm nhận được ơn; cũng không phải nói tiên tri, thử thách của Vua. Th�i đại chúng ta cần nhất là sự hiệp thông, một đòi h�i đơn giản để trở nên một hội thánh… để mang đến cho nhân loại một cộng đoàn sống động, có sức sống, yêu thương của Hội thánh. �ây là n�n tảng của m�i câu trả l�i. (Jim Wallis, The Call to Conversion, Lion, 1982)

Xét cho cùng, con ngư�i là những ngư�i bất khả tri v� đức tin, v� �ức Kitô, v� Giáo hội cũng như h� bất khả tri v� trải nghiệm của cộng đoàn. Khi có trải nghiệm v� cộng đoàn mạnh thì đức tin trở nên mạnh. Thật vậy, một cách bất biến, ngày nay ở đâu có đức tin mạnh thì ở đó có cộng đoàn mạnh – nhóm sống đạo RCIA, nhóm Cursillo, nhóm Canh tân gia đình, nhóm công bình xã hội, nhóm Thánh Linh, nhóm h�c Phúc âm, nhóm Dòng ba. Những ng�n lửa nhiệt tình này gắn li�n với Giáo hội, và rõ ràng tất cả h� có liên kết mạnh mẽ với kinh nghiệm cộng đoàn.

Cũng vậy, vượt qua nhiệt hứng ban đầu, ngư�i kitô hữu dấn thân sâu đậm, chúng ta thấy h� xuất thân từ cộng đoàn, từ phép Thánh Thể, từ cầu nguyện chung, cùng chia sẻ đ�i sống đạo đức trong Thánh Linh.

Kitô giáo, rốt cùng, là một nỗ lực chung. Chúng ta tin vào đạo khi cộng đoàn còn hoạt động, chúng ta ngừng tin khi cộng đoàn và gia đình gãy đổ.

Việc làm trước nhất của chúng ta ngày nay là sống với cộng đoàn. Nếu có thể làm được vậy, thì nhiệm thể hữu hình của �ức Ki-tô, là Giáo hội, sẽ hồi sinh cách lạ lùng. 

Trích sách Tập sống vượt lên nỗi sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser

Nguyễn Kim An dịch

Phanxicovn