Tại sao có một vài chủng viện thu hút và một số khác đóng cửa?

Các chủng sinh của Cộng đoàn Thánh Martinô h�c dâng thánh lễ ©D.MEYER-AFP

Việc hai chủng viện đóng cửa năm 2019 cho thấy một chênh lệch rất lớn v� số lượng của trung tâm đào tạo này với trung tâm đào tạo khác. Một khoảng cách lớn cần đặt câu h�i.

Trong vòng hai tháng, hai chủng viện Lille và chủng viện Bordeaux thay phiên nhau đóng cửa. Ngày 3 tháng 3 vừa qua, �ức Tổng Giám mục Laurent Ulrich, giáo phận Lille viết: “Ngày nay chúng tôi không thể biết trước được bao nhiêu số ứng viên: như vậy khôn ngoan là cho biết chủng viện chúng tôi không nhận thêm ngư�i mới vào mùa tựu trư�ng tháng 9 – 2019. Ngày 15 tháng 5, �ức Tổng Giám mục Jean-Pierre Ricard, giáo phận Bordeaux tuyên bố: “Thật đau lòng khi tôi quyết định đóng cửa chu kỳ đầu tiên. Lý do là con số quá thấp ở hai trung tâm đào tạo liên giáo phận: chỉ có chín chủng sinh ở giáo phận Lille và bảy ở giáo phận Bordeaux.

Và chưa xong. Một giám đốc chủng viện cho biết: “Sẽ có nhi�u chủng viện khác cũng sẽ đóng cửa. Vấn đ� đã được đặt ra ở chủng viện Strasbourg…� Chủng viện Prado “đóng cửa tạm th�i� nhưng không ai nhắc đến, còn Trư�ng Thánh Lu-i Quân đội, trong kỳ nhập h�c sắp tới buộc phải phân tán mư�i chủng sinh của mình đi các chủng viện khác. Thêm vào đó là việc đóng cửa trung tâm đào tạo Cộng đoàn Bỉ Emmanuel vì thuộc Viện thần h�c Bruxelles; tuy nhiên cộng đoàn sẽ d�n v� Paris vào mùa tựu trư�ng tới.

�ào tạo tại giáo phận

Vì sao các chủng viện đóng cửa (các giám đốc hy v�ng là đóng cửa tạm th�i)?

Trước hết là con số ơn g�i giảm. Số chủng sinh giáo phận năm 2000 là 142 chủng sinh, năm 2018 là 86 và năm 2019 là 91 chủng sinh. Nhưng chúng ta có thể đặt câu h�i vì sao một số chủng viện đóng cửa, một số khác vẫn hoạt động mạnh. Một câu h�i tế nhị.

Các chủng sinh sẽ không ngần ngại đưa ra các điểm yếu trong việc đào tạo trí tuệ và thiêng liêng của một số chủng viện và h� tránh các chủng viện này. Một linh mục giáo phận cho biết: “Có nhi�u thiệt hại trong những năm 1970-1980. Phải chạy trốn ý thức hệ phóng túng của phong trào Tháng Năm 68 (phong trào chủ trương cấm không được cấm tại Pháp) để được đào tạo đúng. Các chủng viện giáo phận tiếp tục đau khổ v� tiếng xấu này dù hố ý thức hệ đã được thu hẹp giữa các chủng viện giáo phận và các chủng viện của các cộng đoàn�, linh mục cho biết, trong những năm đầu các năm 1990, cha đã thích được đào tạo ở chủng viện Rôma thay vì chủng viện của giáo phận. Linh mục nhấn mạnh, sự thu hút của một vài chủng viện đòi h�i chủng viện đó phải có một bản sắc mạnh, được các cộng đoàn năng động hoặc các giám mục có đặc sủng hỗ trợ. “�ây là một sự thật: có một số giám mục tuyển chủng sinh tốt hơn một số giám mục khác�.

Vì thế một chủng viện càng thu hút chủng sinh thì có nhi�u khả năng có nhi�u ngư�i đến, ngược lại thì phải chịu cảnh nhà trống, càng trống thì càng không có chủng sinh! Một chủng sinh thổ lộ: “Ở Lille, chính các chủng sinh cũng không vui với số lượng ít �i của mình. Và nó trở thành gánh nặng cho đ�i sống cộng đồng. Khi mình chỉ có sáu hay tám ngư�i cầu nguyện trong nhà nguyện thì không hứng thú mấy�.

Bắt lại từ đầu?

�Một cách biểu tượng, đóng cửa một chủng viện là đi�u rất đau lòng, nhưng có phải đó là đi�u tốt hơn khi không còn bao nhiêu chủng sinh không? Và cũng không mang lại tinh thần phấn khích cho các chủng sinh. Việc đóng cửa cũng là một cách để đi ra kh�i một tình trạng phủ nhận nào đó và tích cực mở ra với một thực tế mới. Linh mục François Gonon cho biết: “Bảy hoặc tám chủng viện tại Pháp với các trang bị, các nhóm và phương thức đào tạo được xem lại là đầy đủ�, linh mục Gonon là ngư�i có nhiệm vụ đào tạo các tu sĩ và chủng sinh của Cộng đoàn Emmanuel. Hơn nữa, nhi�u liên giáo phận đã gom lại các chủng sinh có khi tập hợp tới mư�i giáo phận, như các chủng viện của Lyon, Toulouse hoặc Issy-les-Moulineaux.

Linh mục Matthieu Raffray, giáo sư chủng viện Thánh Vinh Sơn của Viện Chúa Chiên Lành cho biết: “Khi một giám mục đến một giáo phận không còn chủng viện, ngài có thể làm lại từ đầu và tạo cho mình một dấu ấn. �ó là trư�ng hợp của �ức Giám mục Madec, giáo phận Toulon hay �ức Giám mục  Aillet, giáo phận Bayonne�.

Song song với việc này, các vụ đóng cửa chủng viện đặt ra một câu h�i tế nhị, việc chăm sóc mục vụ ơn g�i của các giáo phận. Một giám đốc chủng viện nêu ra: “Nó được tiến hành như thế nào? Các ưu tiên được đưa ra là gì? �ộng lực giám mục là gì?�. “Tại Cambrai, khi �ức Giám mục Dollman đến, ngài dành mỗi tối thứ năm để cầu nguyện cho ơn g�i linh mục.� Một ưu tiên không phải ở đâu cũng làm. Một chủng sinh lấy làm tiếc: “Trong một số giáo phận, Văn phòng ơn g�i bị b� trống. Chúng ta không cầu nguyện đủ cho ơn g�i. Một ngư�i bạn linh mục muốn phát động buổi cầu nguyện hàng tháng cho ơn g�i, và ngư�i ta đã trả l�i cha: Cha còn nhi�u việc khác để làm…� 

Sự mất mát ý nghĩa v� Thiên Chúa

Các vụ đóng cửa này cũng cho thấy một hình thức cấm kỵ v� các nguyên nhân thực sự của sự sụp đổ ơn g�i linh mục. V� vấn đ� này, ngày 22 tháng 5 trên báo La Croix, �ức Giám mục Jeirroam Beau, phụ trách cải cách việc đào tạo các linh mục tương lai ở Pháp đã có bước nhảy v�t: “Không nên tạo cảm tưởng các ơn g�i đang tuột dốc qua các vụ đóng cửa này, nhưng trái lại, chúng tôi đang tạo đi�u kiện để khơi dậy một lần nữa và để chào đón ơn g�i một cách tốt nhất.� Một giáo sư trẻ của một chủng viện quan tr�ng liên giáo phận nổi giận: “Một tuyên bố như vậy rõ ràng là phản đ� của ni�m tin chung và lẽ thư�ng. M�i ngư�i đ�u biết ơn g�i đang sụp đổ, theo hướng đi xuống mà chúng ta đã biết. Và đó là lý do cho việc đóng cửa các chủng viện. Giải thích rằng việc đóng cửa các chủng viện là phương tiện để tái lập các ơn g�i linh mục là một cách nói mà chỉ có một nhóm nh� các giáo sĩ còn tin vào đó�.

Theo giáo sư, muốn tìm hiểu việc sa sút ơn g�i thì phải tìm nguyên do tận gốc: “Trong tất cả lãnh vực của đ�i sống Giáo hội, trong những năm hậu công đồng, rõ ràng chúng ta đã đi từ chủ nghĩa quy thần luận (đặt Thiên Chúa làm tr�ng tâm) qua chủ nghĩa đặt con ngư�i làm tr�ng tâm. Theo tôi, chính ở đây có sự hủy diệt hệ thống có thể làm nở ra ơn g�i. Hơn nữa, các nơi duy nhất, với những trư�ng hợp ngoại lệ hiếm hoi, nơi có các ơn g�i giáo phận hiện nay là những nơi đi ngược với tác động hủy hoại của bước ngoặt này, một nơi được duy trì bởi gia đình, trư�ng h�c, các nhóm hướng đạo, từ ý nghĩa đặt Thiên Chúa lên trên hết.�

Linh mục Emmanuel Goulard, giám đốc chủng viện Issy-les-Moulineaux cho rằng: “Phản ảnh hiện tại v� ‘tỷ lệ quốc gia’ phải là dịp để ‘tái đ� nghị ơn g�i chức thánh thực sự là gì�. Các ơn g�i là công việc của tất cả m�i ngư�i, không phải chỉ một mình các giám mục. Nó cần có đất đai màu mỡ. Tỷ số căn bản nhấn mạnh tầm quan tr�ng của các giáo sĩ, các gia đình, cộng đoàn kitô, các giáo xứ, các phong trào trong việc phát sinh ơn g�i. Một công trư�ng khổng lồ, nhưng rất cần thiết.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn