Ngà y thứ hai. Ngà y nghỉ ngÆ¡i cá»§a các linh mục. Má»™t ngà y Ä‘i trong sa mạc, má»™t ngà y trước mặt Chúa và trước mặt chÃnh mình. Trá»i u ám và bây giá» là tháng mưá»i má»™t. Tôi thÃch Ä‘i dạo trong rừng ở những con đưá»ng Ãt ai Ä‘i. Tôi Ä‘i hà ng giỠở rừng Gaulois nà y cho đến chá»— rừng thưa ở chân đồi. Ở đó tôi thÃch thú khám phá má»™t căn nhà xây trong đá không ai ở nhưng tình trạng vẫn còn tốt. Hang đá khép lại bằng má»™t bức tưá»ng và nhà chỉ có má»™t cá»a chÃnh và má»™t cá»a sổ. Cánh cá»a bằng gá»— cÅ© không còn bản lá». Tôi Ä‘i và o. Ná»n nhà bên trong là cát. Căn nhà trống rá»—ng, không có gì, chỉ có lò sưởi ở táºn trong hang. Tôi ngồi nghỉ và nhóm lá»a. á»ng khói còn tốt và lá»a bắt không khó khăn. Tôi tá»± há»i khói bay ra ngã nà o. Tôi Ä‘i ra và leo lên ngá»n đồi bên cạnh. PhÃa trên hang có má»™t lá»— nhá» giữa cây cối và khói bay ra từ đó. ÄÆ¡n giản như thế. Tôi thèm Ä‘á»i sống cá»§a những ngưá»i quen sống khiêm nhưá»ng gần vá»›i thiên nhiên nà y.
Tôi xuống lại hang đá và ở đó, ngồi bất động trước lò sưởi. Tôi lần chuỗi, tôi nguyện ngắm, chiêm nghiệm và im lặng.
Trên đưá»ng vá», tôi vá»™i vã Ä‘i tìm chá»§ nhân ông cá»§a nÆ¡i huyá»n bà nà y. Và tôi nhanh chóng tìm ra, đó là ông chá»§ khu vá»±c nà y. Tôi xin nếu được cho tôi đến hang đá cá»§a ông để nghỉ. Ông rất vui, ông lại vui hÆ¡n khi biết có má»™t linh mục muốn thưá»ng xuyên đến vùng đất cá»§a. Và trong năm đầu tiên là m linh mục, tôi thưá»ng hay đến đây.
Năm mục vụ đầu tiên, giám mục chỉ định tôi vá» má»™t là ng vùng nông thôn. Công việc tiếp xúc vá»›i giáo dân diá»…n ra tốt đẹp. Các công việc mục vụ thánh lá»…, rá»a tá»™i, chuẩn bị hôn nhân cứ liên tục nhau. Và cả các tang lá»…. Các tang lá»… đầu tiên đã tháºt sá»± đánh động tôi. Sylvain là thanh niên trẻ cá»§a là ng. Anh má»›i 16 tuổi và vừa qua Ä‘á»i trong má»™t tai nạn xe gắn máy. Tôi gặp gia đình, há» không giữ đạo, há» quá Ä‘au đớn. Tôi tìm chữ để an á»§i há», nhưng không tìm được má»™t chữ nà o. Sá»± Ä‘au đớn cá»§a há» là m tôi quặn ruá»™t. Tôi chưa quen ở bên cạnh các gia đình có tang. Sylvain chết ngà y thứ bảy và tang lá»… sẽ cá» hà nh thứ ba. Ngà y hôm trước ngà y tang lá»…, như thưá»ng lệ và o ngà y thứ hai, tôi đến căn nhà trong vách đá để nghỉ. Ngôi rừng chung quanh hang đá không được bảo trì, như thế cả hà ng chục năm nay nó bị bá» hoang. Vừa Ä‘i tôi vừa nghÄ© đến Sylvain, đến gia đình, đến bạn bè cùng lá»›p cá»§a anh. Ngà y mai tôi sẽ nói gì vá»›i há»?
Bỗng nhiên chân tôi đụng đến một thân cây mục dưới đất. Ngạc nhiên thấy mình như bước qua nó mà không hay. Cây đã thà nh bụi. Tôi ngừng lại và thầm nói trong lòng với Chúa Giêsu:
– “Chúa thấy đó, cây nà y nó già , nó tắt lịm, nó gãy xuống đất và bây giá» nó thà nh bụi. Vì sao Sylvain lại không thể sống như váºy? Vì sao anh không chết già như cây già nà y?
Tôi nhìn chung quanh và tôi thấy nhiá»u cây cÅ©ng chết như váºy, có thể nói là má»™t “cái chết đẹpâ€. Nó cá»§ng cố cho suy nghÄ© cá»§a tôi, tháºm chà cho sá»± phẫn ná»™ cá»§a tôi, dù sao tôi cÅ©ng không thể hiểu được chuyện nà y.
Tôi không nghÄ© mình sẽ có câu trả lá»i cá»§a Chúa. Tôi nghÄ© tôi sẽ ra vá» vá»›i các câu há»i cá»§a mình, và tôi bá»—ng tôi thấy má»™t cây nhá» vừa má»›i má»c nhưng đã gãy là m hai. Khi rụng, cây già nà y đã là m gãy cây nhá» kia mà các lá xanh cá»§a nó e còn xanh được thêm và i ngà y. Lúc đó, tôi tìm được câu trả lá»i trong thiên nhiên, quyển sách mở cá»§a Chúa cho loà i ngưá»i. Tôi hiểu ai cÅ©ng mong chết tá»± nhiên, thá» nhất có thể như cây già nua nà y. Nhưng cÅ©ng chÃnh thiên nhiên cÅ©ng tạo ra tai nạn, má»™t cây non có thể ngưng ngang tiến trình tá»± nhiên cá»§a mình như luáºt tá»± nhiên cá»§a thiên nhiên. Tôi hiểu chúng ta phải chấp nháºn thá»±c tế: chúng ta là những ngưá»i phải chết! Thiên nhiên nhắc chúng ta và chúng ta phải chấp nháºn không Ä‘iá»u kiện số pháºn cá»§a mình.
Khi từ căn nhà vách đá vá», tôi Ä‘á»c các bà i Ä‘á»c gia đình chá»n cho buổi lá»…. Trước hết là đoạn Tin Mừng: “Nếu hạt lúa gieo và o lòng đất mà không chết Ä‘i thì nó vẫn trÆ¡ trá»i má»™t mìnhâ€Â (Ga 12, 24).
Thiên nhiên tiếp tục công việc giáo huấn cá»§a mình. Khi ngưá»i nông dân gieo hạt giống xuống đất, ông biết trong thá»i gian đầu hạt giống sẽ rã ra và gần như biến mất. Nhưng thá»i gian sau đó, hạt giống nẩy mầm và có má»™t Ä‘á»i sống má»›i. CÅ©ng váºy vá»›i Sylvain. Những gì chúng ta thấy, đó là thi thể cá»§a Sylvain vùi xuống đất. Nhưng như hạt lúa mì, những gì chúng ta thấy không phải là thá»±c tế. Äá»i sống vẫn tiếp tục dù chúng ta không thấy bằng mắt cá»§a mình.
Sau đó tôi Ä‘á»c bà i Ä‘á»c má»™t, thư đầu tiên Thánh Phaolô gởi tÃn hữu Thêxalônica. Theo như tôi biết, đây là bà i duy nhất Thánh Kinh nói trá»±c tiếp vá»›i ngưá»i Ä‘ang chịu tang: “Thưa anh em, vá» những ai đã an giấc ngà n thu, chúng tôi không muốn để anh em chẳng hay biết gì, hầu anh em khá»i buồn phiá»n như những ngưá»i khác, là những ngưá»i không có niá»m hy vá»ng. Vì nếu chúng ta tin rằng Äức Giêsu đã chết và đã sống lại, thì chúng ta cÅ©ng tin rằng những ngưá»i đã an giấc trong Äức Giêsu, sẽ được Thiên Chúa đưa vá» cùng Äức Giêsuâ€Â (1 Th 4,13- 14).
Má»™t sứ Ä‘iệp phi thưá»ng cá»§a hy vá»ng! Nếu Thánh Phaolô có thể giảng cho cha mẹ cá»§a Sylvain thì ngà i sẽ giảng:
– Anh chị thân mến, anh chị đừng như những ngưá»i không tin và nghÄ© rằng không còn gì sau cái chết! Chúa Giêsu đã chết và sống lại, cÅ©ng váºy Sylvain đã chết và sẽ sống lại vá»›i Chúa Giêsu!
Dụ ngôn phòng chỠánh sáng
Các bản văn vá» Lá»i Chúa là lá»i an á»§i để sống khi chịu tang, nhưng là m sao giải thÃch cái gì xảy ra cho linh hồn chÃnh xác và o lúc nà y? Äể trả lá»i cho câu chuyện nà y, tôi đỠnghị vá»›i các bạn dụ ngôn phòng chỠánh sáng.
Diện đối diện
Chúng ta tin khi linh hồn lìa khá»i xác, nó sẽ đứng trước mặt Chúa, nguồn cá»§a Ãnh sáng và Tình yêu. Dù Ä‘á»i sống cá»§a mình như thế nà o, tất cả má»i ngưá»i sẽ đối diện vá»›i Chúa Giêsu lúc chết. Trong truyá»n thống công giáo, chúng ta gá»i đó là “phán xét đặc biệtâ€.
Äịa ngục
Chúng ta ai cÅ©ng nghe nói đến địa ngục. Chúng ta hình dung đó là nÆ¡i Chúa gởi những ngưá»i dữ xuống để bị thiêu đốt. Có ngưá»i không tin. Nhưng chắc chắn là có địa ngục, phải có má»™t nÆ¡i cho những ngưá»i cố tình từ chối Chúa. Ngược lại, chúng ta tin vá»›i lòng thương xót cá»§a Ngà i, Chúa sẽ là m tất cả để cứu con ngưá»i dù nó có như thế nà o. Và dụ cá»§a ngưá»i kẻ trá»™m là nh là bằng chứng; ngưá»i nà y là kẻ sát nhân như chÃnh ông tá»± thú nháºn, và xứng đáng bị tá» hình. Dù váºy, chÃnh ông là ngưá»i lên thiên đà ng đầu tiên. Váºy nếu chúng ta có thể xác tÃn nói rằng có địa ngục, nhưng chúng ta không thể nói có ai trong đó, Ä‘iá»u nà y chỉ có má»™t mình Chúa má»›i nói được. Dù ngưá»i trá»ng tá»™i nhất trong các ngưá»i trá»ng tá»™i, há» có thể nói ‘vâng’ vá»›i Chúa và o giá» cuối.
Cây ngã vá» phÃa nó nghiêng xuống
Vì Chúa là trá»n tình yêu, và đến giá» lâm chung chúng ta vẫn còn nói ‘vâng’ được vá»›i Ngà i, có thể nà o có má»™t số ngưá»i lại không nói ‘vâng’? Äúng, như câu châm ngôn ‘cây luôn ngã vá» phÃa nó nghiêng’. Nếu ai cả Ä‘á»i ruồng bá» Chúa thì có thể cuối Ä‘á»i há» cÅ©ng ruồng bá». Äịa ngục là nÆ¡i đến cá»§a những ngưá»i từ chối Chúa tá»›i táºn cùng, dù diện đã đối diện! Nếu chúng ta không thể xác quyết được có ngưá»i xuống địa ngục, thì chúng ta cÅ©ng có lý khi nghÄ© sẽ có nhiá»u ngưá»i xuống đó. Äiá»u quan trá»ng là hiểu không phải Chúa Giêsu vì phạt mà gởi há» xuống địa ngục: những ngưá»i từ chối Chúa má»›i xuống.
Phòng chỠánh sáng
Như thế thì cuá»™c Ä‘á»i quá dá»…! Chúng ta là m đủ chuyện xấu trên thế gian, chúng ta hưởng Ä‘á»i tối Ä‘a, xem thưá»ng các đòi há»i cá»§a Ä‘á»i sống Phúc Âm, chúng ta Ä‘i thẳng lên thiên đà ng nếu giây phút lâm chung nói ‘vâng’ vá»›i Chúa! Không, chỉ có những ngưá»i có Ä‘á»i sống kết hiệp vá»›i Chúa sẽ lên thẳng thiên đà ng. Những ngưá»i khác xuống luyện ngục. NÆ¡i thanh tẩy. Có thể chúng ta nên gá»i đó là nÆ¡i chỠánh sáng. Nếu ai đó đã sống suốt Ä‘á»i trong hang động và bá»—ng nhiên há» bị đẩy ra ánh sáng, đôi mắt há» không thể chịu được ánh sáng chói lòa và há» sẽ bị mù. Như thế trong trưá»ng hợp nà y phải để há» trong phòng tối cho há» quen. Dần dần và từ từ chúng ta mang ánh sáng đến cho há» cho đến khi há» có thể thấy Chúa vá»›i trá»n ánh sáng.
Lá»i cầu nguyện rá»i sáng cá»§a chúng ta
Chúng ta tin Chúa muốn phối hợp chúng ta trong công việc chỠánh sáng nà y. qua lá»i cầu nguyện cá»§a chúng ta cho các đẳng, chúng ta có thể hà nh động ở cánh cá»a và mở hé cá»a ra dần dần. Như thế chúng ta giúp linh hồn những ngưá»i đã khuất được nhanh chóng và o trong ánh sáng cá»§a Chúa. Vì thế nên cầu nguyện cho những ngưá»i đã khuất. Có thể hỠđã lên thiên đà ng, có thể há» vẫn còn ở phòng chỠánh sáng, trong trưá»ng hợp nà y, lá»i cầu nguyện cá»§a chúng ta giúp há» nháºn được thêm ánh sáng.
Những ngưá»i đã được cứu
Chúng ta hiểu những ngưá»i ở trong phòng chá» sáng hỠđã được cứu! Há» không ở nÆ¡i bị tra tấn vá»›i lò nung không to bằng lò nung ở địa ngục. Chắc chắn há» Ä‘au khổ nhưng sá»± Ä‘au khổ nà y là do há» không thể nà o trá»n vẹn và o trong ánh sáng cá»§a tình yêu mà há» vừa nháºn ra, vừa nếm được. Há» phải kiên nhẫn chỠđể được trá»n vẹn thá»a hiệp vá»›i Chúa.
Chúng ta cố gắng sống trong ánh sáng Phúc Âm ngay thế gian nà y và đến giá» cuối chúng ta có thể nói như Thánh Têrêxa LisiÆ¡, nữ tu Dòng KÃn chết khi 24 tuổi:
– Không, tôi không chết, tôi và o trong sự sống!
TrÃch sách 15 Dụ ngôn quy vá» Ä‘iá»u chá»§ yếu, Linh mục René-Luc, nxb. Plon
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

