Hỏi:

Xin cha giải thich thêm về đức tin và phải sống đức tin thế nào để được cứu rỗi.

Trả lời 

Đức tin là một trong ba nhân đức đối thần hay thần học ( tin,cậy, mến) (Theological Virtues)  nhờ đó  chúng ta nhận biết và tin có Thiên Chúa là Cha, Đấng tạo dựng muôn loài muôn vật trong đó có con người, “được tạo dựng giống hình ảnh của Thiên Chúa” (St 1: 27).

Nhưng muốn có đức tin thì  trước hết  phải nhờ ơn Chúa ban cho như một quà tặng  quí giá mà không ai có thể tự sắm cho mình hay nhờ phương thế tự nhiên nào, hoặc  học ở một  trường Đại Học nào trên thế giới  mà có được đức tin.

Nghĩa là tiên vàn phải là ơn Chúa ban cho ai thì người đó được đức tin. Qua quà  tăng  này, Thiên Chúa  đã tự  mặc khải mình để cho phép ta tin có Chúa,  dù  không hề trông thấy hay nghe tiếng Người bằng tai và mắt mà vẫn vững chắc tin và sống theo Thánh ý của Người để được chúc phúc và cứu rỗi. Nói khác đi, nếu Thiên Chúa không tự mặc khải Người  cho chúng ta thì không bao giờ chúng ta có thể biết Ngài là AI  để tin và yêu mến,  đúng như Chúa Giêsu đã nói :

“Không ai đến với Thầy được, nếu Chúa Cha không ban ơn ấy cho.” (Ga 6: 65)

Có nghĩa là không ai có thể biết Chúa Con, nếu Chúa Cha không ban ơn mở trí cho người ấy.

 Chính vì  không nhận biết Chúa Giêsu là Ngôi Hai Thiên Chúa đã đến trần gian trong thân phận Con Người  nên người Do Thái đã đóng đanh Chúa trên thập giá năm xưa.Như thế chúng ta, người tin hữu Chúa Kitô, thật có diễm phúc vì  được Chúa Cha ban quà tặng đức tin như Chúa Giêsu đã cám ơn Chúa Cha thay cho  chúng ta về quà tặng quí giá này như sau:

“Lậy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu kín không cho bậc khôn ngoan thông thái  biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn. Vâng lậy Cha, đó là điều đẹp ý Cha.” ( Mc 10: 21)

Như vậy, chính nhờ ơn mặc khải đức tin Chúa  Cha ban  mà chúng ta, những kẻ bé mọn đã nhận được, nên chúng ta mới  biết  và tin có Thiên Chúa là Cha toàn năng, tin Chúa Ngôi Hai đã xuống trần gian   làm Con Người để cứu chuộc cho nhân loại khỏi chết vì tội,  cũng như tin Chúa Thánh Thần là Thần Chân Lý và là Đấng ban sự sống.

Đó là Mầu Nhiệm Chúa Ba Ngôi (The Holy Trinity), tức  Một Thiên Chúa với Ba  Ngôi vị riêng rẽ nhưng cùng một bản thể (Consubstance) và uy quyền như nhau. Mầu nhiệm này đòi hỏi  phải có đức tin thì mới chấp nhận được, vì không thể giải thích hợp lý  được  theo  luận lý (logic) hay bất cứ khoa học nào của  con người. Khoa học và thông thái của con người chỉ giúp sáng tạo ra những tiện nghi cho cuộc sống vất chất cũng  như chế tạo ra những vũ khí cực  mạnh để giết hại lẫn nhau chứ không thể giúp con người nhận biết có Thiên Chúa là Chủ Tể của mọi loài, mọi vật hứu hình và vô hình. Chỉ có đức tin mới giúp con người khám phá ra Thiên Chúa để tin yêu mến Ngài là Cha cực tốt cực lành, Đấng tạo dựng con người có hồn có xác và đã  cứu chuộc con người nhờ Chúa Cứu Thế Giêsu, Đấng cũng vì yêu thương mà đã vui lòng đến trần gian làm Con Người để “ hy sinh mạng sống mình làm giá chuộc cho muôn người”  ( Mt 20:28).

Thật vậy, khi Chúa Giêsu  sinh xuống trần gian làm Con Người, chính  Chúa Cha  đã  mở trí cho  những kẻ chăn chiên và ba đao sĩ phương Đông, nên họ đã mau mắn đi tìm   để  thờ lậy “một Hài Nhi” nằm trong máng cỏ, vì họ tin đó  “là  Đấng Thiên Sai (Messiah) là Chúa Kitô  đã đến để giải thoát cho con người khỏi ách nô lệ tội lỗi và có hy vọng được cứu rỗi, nhờ tin vào Chúa và sống theo đường lối của Người là “con Đường, là sự Thật và là sự Sống.”(Ga 14: 6)

Ngược lại,  đa số người Do Thái,  đặc biệt là các trưởng lão, đạo sĩ, và luật sĩ  –  đã không đến thờ lậy Chúa  vì họ  không có đức tin để nhận biết “Con Trẻ nằm trong máng cỏ” là  Chúa Giêsu-Kitô  là  chính Đấng Thiên Sai, Messiah, mà các Ngôn sứ đã loan báo trong thời Cựu Ước. Vì thế họ đã thờ ơ, không đón tiếp Người như Tin Mừng Thánh Gioan đã viết: “Người đã đến nhà mình, nhưng người nhà chẳng chịu đón nhận.” (Ga 1: 11)

Họ chẳng chiu đón nhận Chúa vì họ không thể  tin  được rằng Đấng Thiên Sai  lại có thể giáng sinh trong một hoàn cảnh vô cùng khó hèn như vậy nơi hang bò lừa.giữa mùa đông giá rét nơi hang đá Be-lem

Nhưng họ không biết rằng “ Chúa Kitô vốn giầu sang phú quí, nhưng đã  tự ý trở nên nghèo khó vì anh  em để lấy cái nghèo của mình mà làm cho anh  em được trở nên giầu có”  như thánh Phaolô đã dạy  không sai lầm .(2Cor 8:9)   Chính sự cứng lòng tin này từ đầu của dân Do Thái  mà cuối cùng họ đã đóng đanh Chúa Giêsu trên thập giá như một tội phạm trong khi Chúa hoàn toàn vô tội nhưng đã vui lòng chịu mọi khốn khó, đau khổ để đền tôi thay cho toàn thể nhân loại đáng phải phạt vì tội lỗi. Chúa đã vui lòng vác thập giá để bị đóng đanh và chết đau thương trên thập giá,. “Một điều mà người Do Thái coi là ô nhục không thể chấp nhận, dân ngoại cho là điên rồ, nhưng đối với những ai được Thiên Chúa kêu gọi, dù là Do Thái hay Hy lạp, Đấng ấy chính là Đức Kitô, là sức mạnh và sự khôn ngoan của Thiên Chúa” (1 Cor 1 : 23-24)

Như thế chỉ có đức tin mới cho phép con người nhận ra trước hết Chúa Giêsu,Ngôi Lời đã nhập thể  trong thân phận  “một Trẻ Sơ sinh bọc tã  nằm trong máng cỏ” (Lc  2: 12) và sau này đã trở thành  một “Tử tội bị đóng đanh cách nhục nhã trên thập giá”.Nhưng đối với những ai có niềm tin Thiên Chúa thì đó chính  là Đức Kitô, Đấng Thiên Sai mà các ngôn sứ đã loan báo từ thời Cựu Ước, cuối cùng  đã đến làm Con Người, như mọi người trong nhân loại trừ tội lỗi  để “hiến mạng sống mình làm giá chuộc cho muôn người.”  (Mt 20:  28)

Qua những bằng chứng Kinh Thánh trên đây, chúng ta thấy rõ  đức tin  là điều kiện căn bản tối cần cho phép con người  đến với Thiên Chúa là Đấng vô hình nhưng đã mặc khải Người cách hữu hình nơi Chúa Giêsu-Kitô, Ngôi Lời nhập thể  để  “ai thấy Thầy thì thấy Chúa Cha.” như Chúa Giêsu đã trả lời cho  môn đệ Philip-phê một ngày kia (Ga 14: 9). Nhưng, như đã nói ở trên, đức tin phải  là một  ơn sủng đặc biệt của Thiên Chúa ban cho con người, như  Chúa Giêsu đã nói với Phêrô  khi môn đệ này tuyên  xưng Chúa  là “Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”. (. Mt 16: 16; Lc 9:20)

Chúa Giêsu đã khen ngợi  Phêrô về lời tuyên xưng nói trên như sau: :

 “Này anh Si-mon con ông Giô-na, anh thật  là  người có phúc, vì không phải phàm nhân mặc khải cho anh điều đó, nhưng là cha của Thầy, Đấng ngự trên cao.” (Mt 16: 17)

Như vậy, chúng tỏ  cho thấy   đức tin là một ơn mặc khải lớn lao của Thiên Chúa ban cho con người để giúp con người tin có Ngài là Đấng đã vì yêu thương mà tạo dựng loài người ,cũng như  đã cứu chuộc con người nhờ   Chúa Kitô, Đấng đã “yêu mến  tôi và hiến mạng sống vì  tôi.” (Gl 2 : 20) như thánh Phaolô đã nói không sai/

Nhưng hạt giống đức tin mà chúng ta nhận được qua phép rửa không thể tự nó lớn lên và sinh hoa kết trái trong tâm hồn ta được,  nếu ta không cộng tác với ơn Chúa để nuôi dưỡng hạt giống đức tin đó được lớn lên  trong ta đến mức trưởng thành.

Thật vậy, đức tin đòi hỏi việc lành, việc đạo đức để tăng trưởng  như hạt giống cần được tưới nước  để nẩy mầm, sinh cây  kết trái. Đó là lý do tai sao Thánh Tông Đồ Gia-cô-bê đã viết:

“Thật thế, một thân xác không có hơi thở là một xác chết. Cũng vậy, đức tin không có hành động là đức tin chết.” (Gc 2 : 26)

Hành động mà Thánh Gia-cô-bê nói trên đây là những việc đạo đức mà ta cần làm để thể hiện đức tin  như  siêng năng cầu nguyện để thắt chặt tình thân với Chúa. Sau đó, đọc và suy gẫm Lời Chúa, và năng lãnh nhận các bí tich ban sự sống như Thánh Thể và Hòa giải để đức tin được lớn mạnh thêm trong ta. Nghĩa là ai không cầu nguyện, không tham dự Thánh Lễ, không nghe lời Chúa và nhất là không  rước Mình và Máu Chúa Kitô, thì đức tin  của người ấy sẽ ví như cục than hồng bỏ ra ngoài lò sưởi và sẽ mau chóng tự tàn lụi thành tro mà thôi.

  Đó  là tất cả  ý nghĩa của  lời  Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ xưa như sau:

“ ….phàm ai đã có thì được cho thêm và sẽ dư thừa; còn ai không có thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi.” (Mt 25 : 29)

Đã có đức tin thì sẽ được cho thêm nếu biết vun sới đức tin đó bằng những việc đạo đức .Ngược lại, thờ ơ  hay dửng dưng mọi việc đạo đức thì đức tin sẽ chết dần mòn trong tâm hồn đến mức không còn muốn tin tưởng gì nữa. Thực tế đã chứng minh điều này: Trong số  những kẻ đang phạm tội ác, đang giết người, trộm cắp và hiếp dâm… chắc chắn cũng có những  người trước đây đã được rửa tội, đã mang danh Kitô-hữu, nhưng nay đã dấn thân vào những con đường tội  lỗi chỉ vì không lo nuôi dưỡng đức tin bằng việc lành, đạo đức nên đức tin đã như cây cỏ chết khô vì không được  tưới  nước đầy đủ.

Khi đã không còn đức tin đủ mạnh  nữa, thì người ta  sẽ dễ buông thả chiều theo những đòi hỏi bất chính và dễ dàng  đi vào con đường tội lỗi để làm những sự dữ, ví như chiếc xe lao xuống dốc, xuống vực thẳm vì không có cái  thắng ngăn chặn.

Đây là kinh nghiệm thiêng liêng của mỗi người tín hữu chúng ta sống giữa trần gian với bao quyến rũ và dịp tội thách đố đức tin của chúng ta. Chỉ cần nhìn qua cách  sống của những người quanh ta cũng đủ cho ta thấy rõ lằn ranh giữa những người tin và không tin có Chúa hiện nay ở khắp noi trên thế giới.

Trước hết là những kẻ  sống theo”văn hóa của sự chết” đang mải mê tìm tiền của và mọi thú vui vô luân vô đạo, hoặc đang cai trị với bạo lực để vơ vết của cải và bóc lột người dân cách vô nhân đạo.   Đây  chính là những kẻ không có niềm tin vào một Thiên Chúa cực tốt cực lành. Ngược lại, có những người đang xả thân phục vụ cho người nghèo khó, bệnh tật, đói khát  theo gương Mẹ Tê-rê-xa, nay là  thánh , hoặc đang dấn thân, hy sinh  đi rao giảng Tin Mừng Cứu Độ ở những nơi xa xôi nghèo đói bên Phi Châu và vùng Nam Mỹ.

 Họ  là Ai? Phải chăng đó chính là những người có niềm tin vững chắc vào Thiên Chúa nên đã  hăng say thể hiện niềm tin của mình bằng việc tông đồ, truyền giáo rất đáng ca ngợi?

Như thếi,  nếu ta thực tâm tin có Chúa, tin có sự sống mai sau trên Nước Trời, thì ta phải tỏ thiện chí quyết tâm sống theo đường lối của Chúa ngay từ bây giờ  thì đức tin của chúng ta mới có giá trị  cứu rỗi. Ngược lại, nếu chỉ tuyên xưng ngoài môi miêng là có Thiên Chúa, nhưng  lòng trí lại hướng  chiều theo những lôi cuốn của các khuynh hướng xấu trong bản năng, chạy theo những quyến rũ  của thế gian vô luân vô đạo,  nhất là đầu hàng ma quỉ, địch thù của chúng ta,  ví như “sư tử gầm thét rao quanh tìm mồi cắn xé” (cf. 1 Pr 5: 8 ), với những cám dỗ tinh quái để lôi ta  ra khỏi tình thân với Chúa,  thì chắc chắn đức tin sẽ không giúp ích gì cho ta được sống  đẹp lòng Chúa, như Chúa Giêsu đã nói rõ với các môn đệ xưa như sau:

“Không phải bất cứ ai thưa với Thầy, Lậy Chúa, lậy Chúa là được vào Nước Trời cả đâu, nhưng chỉ những  ai thi hành ý muốn của Cha Thầy, Đấng ngự trên Trời mới được vào mà thôi.”  (cf.Mt  7: 21)

Nói khác đi, không phải cứ nhận mình là người Công giáo, cứ nói tôi tin có Chúa, nhưng đời sống của  tôi lại hoàn toàn mâu thuẫn với niềm tin đó, vì vẫn  ăn gian nói dối, ngoại tình, gian tham, tôn  thờ tiền bạc và của cải  vật chất, oán thù, ghen ghét, cờ bạc, mãi dâm,  nhẩy nhót, ca hát vui chơi  sa đọa …thì có nói cả ngàn lần “Lậy Chúa, Lậy Chúa” cũng vô ích mà thôi! Chắc chắn như vậy.

Do đó, muốn  đứng vững trong đức tin, trong ơn nghĩa Chúa để bảo đảm ơn cứu độ,  chúng ta phải luôn tỉnh thức và cầu nguyện để “khỏi lâm vào cơn cám dỗ,  vì tinh thần thì  hăng hái nhưng thể xác lại yếu  đuối.” (cf. Mt 26: 41) như Chúa Giêsu đã nói với mấy môn đệ đi theo Người vào  vườn Giệt sê ma-ni trong đêm Người bị nộp vì Giuđa phản bội.

Juda phản bội Chúa vì y mê tiền của  hơn yêu mến Thầy, vì  quá nhiều người yêu mến tôn thờ tiền bạc và của cải vật chất hơn tôn thờ một Thiên Chúa duy nhất là cội nguồn mọi giầu sang phú quý và hạnh phúc bất diệt.Do đó, là người tin có Chúa, ta phải nói lên niềm tin đó bằng đời sống đi tìm Chúa và hạnh phúc Nước Trời mà của cải giấu sang trần thế không thể mua hay đổi chác được

Nói rõ hơn, người tín hữu Chúa Kitô ngày nay bán Chúa hay phản bội Chúa chỉ vì không sống đức tin thực sự, đòi  hỏi phải cương quyết xa tránh mọi tội lỗi do ma quỷ xúi dục với sự tiếp tay của thế gian và  những khuynh hướng xấu còn tồn tại trong mỗi người chúng ta. Không nỗ lực chiến đấu chống lại những nguy cơ này thì không thể tự nhận mình là người có đức tin được,

Cho nên, phải tuyên xưng đức tin bằng chính đời sống của mình, từ bên trong tâm hồn sâu thẳm cho đến lời nói và hành đông bên ngoài trước mặt người đời và trong mọi hoàn cảnh sống để có thể nói được như Thánh Phaolô là: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi. Hiện nay tôi sống trong xác phàm là sống trong niềm tin vào Con Thiên Chúa,  Đấng đã yêu mến tôi và hiến mạng vì tôi.” ( Gl 2: 20)

Ước mong mọi người tín hữu chúng ta ý thức đúng mức sự cần thiết phải sống đức tin cách cụ thể như các Thánh Tông Đồ Gia-cô-bê và Phaolô dạy trên đây  bao lâu ta còn sông trên trần thế và trong thân xác có ngày phải chết đi này.Chính vì tầm quan trong của đức tin cho mục đích được cứu  rỗi mà Đức Thánh Cha Bê,nê đich tô 16 ( đã về hưu năm 2005) đã mở Năm Đức Tin  năm 2012 , kết thúc  ngày 24 tháng 11 năm 2013, để kêu gọi mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội.sống đức tin bằng hành động cự thể . bằng quyết tâm xa lánh tội lỗi và mọi thói hư tật xấu để xứng đáng được hưởng nhờ công nghiệp cứu chuộc vô giá của Chúa Kitoo, Đấng cũng vì yêu thương con người  “ mà đã hy sinh mạng sống mình làm giá chuộc cho muôn người,” ( Mt 20: 28)

Tóm lai, chúng  ta phải hăng hái  sống và thực   đức tin trong mọi hoàn cảnh sống của mỗi người chúng ta để mưu  ích phần rỗi cho chính mình và giúp người khác nhìn thấy Chúa qua đời sống đức tin của mình trước mặt người đời để mời họ tin có Chúa như chúng ta.Amen

Ước mong những giải đáp trên thỏa mãn câu hỏi đặt ra

Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn