Má»™t thá»±c tế là không ai biết chắc chuyện gì sẽ xảy ra và o ngà y sau hết, và o ngà y táºn thế hay ngà y cánh chung. Tất cả những gì chúng ta bà n Ä‘á»u dá»±a trên những suy luáºn và niá»m tin. Tin vì chÃnh Kinh Thánh nói đến xác loà i ngưá»i ngà y sau sẽ sống lại; mặt khác có những nhà thần há»c giải thÃch vá» tÃn Ä‘iá»u nà y, nhưng phải thừa nháºn rằng suy luáºn vá» Ä‘iá»u nà y quả là vượt quá sức tưởng tượng và hiểu biết cá»§a chúng ta. Chúng ta chỉ hiểu được trong đức tin, má»™t suy luáºn cá»§a con tim!
Không Ãt ngưá»i cho rằng là m gì có chuyện ngưá»i chết sống lại. Nhưng trân thà nh mà nói, sá»± sống Ä‘á»i sau và sá»± sống lại luôn là câu há»i hiện sinh cá»§a má»—i ngưá»i, cá»§a má»i thá»i. Tháºt ra không chỉ con ngưá»i ngà y nay ngạc nhiên vá» Ä‘iá»u nà y. Thá»i các Tông đồ, thánh Phaolô ghi nháºn rằng: “Sao trong anh em có ngưá»i lại nói: không có chuyện kẻ chết sống lại? […]Nhưng không phải thế! Äức Kitô đã chá»—i dáºy từ cõi chết, mở đưá»ng cho những ai đã an giấc ngà n thu.â€Â (1Cr15,12-14.19-20). Äó là hy vá»ng cá»§a những ai tin và o Thiên Chúa. Ngược lại, những ai phá»§ nháºn kẻ chết sống lại, há» cÅ©ng không tin có má»™t Thiên Chúa vá»›i đầy đủ uy quyá»n là m Ä‘iá»u ấy. Hoặc cá»±c Ä‘oan hÆ¡n, há» không tin và o Thiên Chúa, và cái chết là điểm chấm hết cho hiện sinh cá»§a má»™t con ngưá»i.
Trước những tranh luáºn, nghi vấn liên quan đến chá»§ đỠnà y, Công Ãồng Nixêa tuyên xưng rằng: “kẻ chết sống lại†hay “xác loà i ngưá»i ngà y sau sống lại†(như trong kinh Tin KÃnh các Tông Ãồ). Khi tuyên xưng những lá»i ấy, không Ãt bạn trẻ đặt vấn đỠvá»Â “thân xác†và  “sá»± sống lại cá»§a thân xác†xảy ra như thế nà o? Chết là chấm dứt má»i thứ, như ngưá»i vô thần nói; hoặc sau cái chết linh hồn con ngưá»i sang thế giá»›i bên kia, như ngưá»i Công giáo vẫn tin. Ngà y xưa tư duy Hy Lạp cho rằng con ngưá»i gồm“thể xác, linh hồn và tinh thầnâ€. Trong Cá»±u ước, thân xác, linh hồn và thần khà là má»™t tổng thể cá»§a con ngươi. CÅ©ng váºy, Tân Ước cho rằng con ngưá»i có xác thịt, tâm linh và thần khÃ, nhưng không phân tách từng phần rá»i rạc như kiểu nói cá»§a triết thuyết Plato: thân xác là mồ chôn cá»§a linh hồn. Nói như thế để cho thấy “Xác†ở đây không những đưa vá» thá»±c tại sinh lý mà còn nói lên má»™t con ngưá»i toà n vẹn, là thể xác, linh hồn và tinh thần. (theo cha Lm. Phêrô Phan Ãình Cho. Äá»c thêm sách cá»§a cha vá»›i tiá»u Ä‘á»: 101 Giải Äáp Vá» Cái Chết Và Sá»± VÄ©nh Hằng).
Mặt khác Thánh Kinh khi nói vỠ“thân xác†là muốn nói rằng thân pháºn con ngưá»i tháºt má»ng dòn, vì phải mang thân pháºn cá»§a má»™t thụ tạo phải chết. Äó là háºu quả cá»§a tá»™i lá»—i. Äiá»u ấy chỉ xảy ra ngoà i Vưá»n Äịa Äà ng. Tuy nhiên, vì là thụ tạo giống hình ảnh Thiên Chúa, nên thân xác chúng ta không thấp hèn như nhiá»u ngưá»i nghÄ©. ChÃnh Thiên Chúa đã mặc lấy xác phà m (nháºp thể), để cứu chuá»™c loà i ngưá»i. Khi đó Giáo Há»™i tin rằng, Äức Giêsu không chỉ cứu lấy linh hồn ta mà cả thân xác cá»§a ta nữa. Niá»m tin ấy có cÆ¡ sở vì chÃnh Chúa Giêsu đã chết và đã phục sinh từ trong kẻ chết. GiỠđây Ngưá»i hằng sống Ä‘á»i Ä‘á»i. “ChÃnh Thầy là sá»± sống lại và là sá»± sống. Ai tin và o Thầy, thì dù đã chết, cÅ©ng sẽ được sống. Ai sống và tin và o Thầy, sẽ không bao giá» phải chết.â€(Ga11,1-45). Äó là má»™t cuá»™c cách mạng Thiên Chúa thá»±c hiện để đưa nhân loại đến cuá»™c sống vÄ©nh hằng. Ở Ä‘iểm nà y, ngưá»i ta nói vui rằng giá như Tần Thá»§y Hoà ng thay vì Ä‘i tìm thuốc trưá»ng sinh bất tá», ông nên tin và o Äức Giêsu thì ông ấy đã không phải chết! Tiếc là ông ấy sống trước Äức Giêsu hÆ¡n 3 thế ká»·, nên ông chỉ mà i mê Ä‘i tìm thứ thuốc trưá»ng sinh và sau cùng cÅ©ng chết, để lại tai tiếng là má»™t ông vua ác độc!
Ai cÅ©ng biết khi ta chết, thân xác ta trở vá» cát bụi, tá»±a như “hạt bụi nà o hóa kiếp thân tôiâ€. Còn tình trạng linh hồn tùy thuá»™c và o niá»m tin cá»§a má»—i ngưá»i. Vô thần cho rằng chết là hết, pháºt Giáo tin linh hồn sẽ được đầu thai (luân hồi chuyển kiếp), Kitô giáo tin rằng linh hồn đến gặp Thiên Chúa và chá» hợp nhất lại vá»›i xác và o ngà y táºn thế. Äó là niá»m tin cá»§a chúng ta. Äó là ý nghÄ©a tÃch cá»±c khi phải đối diện vá»›i cái chết, vì “Äối vá»›i tôi, sống là Äức Ki-tô và chết là má»™t mối lợi.â€Â (Pl1, 21). Còn thân xác ta sẽ sống lại thế nà o, lại là má»™t mà u nhiệm khiến ta không tà i nà o hiểu hết. Trong niá»m tin ấy, giá» phút lâm trung là lúc Chúa Kitô sẽ tá»›i đưa ta và o cuá»™c sống Ä‘á»i Ä‘á»i, nếu ta trông váºy và o Ngưá»i. Hay nói như thánh Têrêsa Hà i Äồng:“Không phải cái chết sẽ đến đón tôi mà là chÃnh Thiên Chúaâ€. Hoặc thánh Têrêsa Avila:“Tôi muốn thấy Thiên Chúa và để thấy Thiên Chúa, tôi phải chết.â€
Má»™t Ä‘iá»u khiến chúng ta để tâm suy nghÄ© là má»i ngưá»i đã chết Ä‘á»u sẽ sống lại. Äó là thá»i gian phán xét chung cá»§a Thiên Chúa. “Ai đã là m Ä‘iá»u là nh thì sẽ sống lại để được sống, ai đã là m Ä‘iá»u dữ thì sẽ sống lại để bị kết án.â€Â (Ga5, 29; Än12, 2). Ước gì khi tin và o “xác loà i ngưá»i ngà y sau sống lạiâ€, chúng ta sống hy vá»ng trong Thiên Chúa phục sinh. Cuá»™c sống trần gian không phải là chốn trưá»ng sinh, nhưng chÃnh Nước Trá»i má»›i là quê hương Ä‘Ãch thá»±c! Vá» Ä‘iểm nà y, thá»i Cá»±u Ước sách Giảng Viên nhắc ngưá»i trẻ rằng: “Và o thá»i thanh xuân, con hãy nhá»› đến Äấng Sáng Tạo … trước khi bụi trở vá» vá»›i đất như cÅ© và sinh khà trở vá» vá»›i Äấng đã ban nó cho con.†(Gv12,1-7). Â
Ước gì trong tÃn Ä‘iá»u xác loà i ngưá»i ngà y sau sống lại, má»—i ngưá»i nháºn thấy cái chết có ý nghÄ©a cá»§a nó. Äể trong tháng 11 nà y, nÆ¡i nghÄ©a trang hay trước nấm mồ ngưá»i đã khuất, má»™t ngà y nà o đó, chúng ta sẽ được trùng phùng, diện kiến Thiên Chúa và hy vá»ng được hưởng hạnh phúc thiên thu. Trong tâm thế đó, má»—i ngưá»i xin vá»›i Chúa:“Lạy Chúa, chúc tụng Chúa vì chị Chết mà không ai thoát khá»i được. Vô phúc cho ngưá»i chết trong tá»™i trá»ng và diá»…m phúc cho ngưá»i được chết trong ân nghÄ©a Chúa, vì cái chết lần thứ hai sẽ không là m cho há» Ä‘au khổ.â€Â (Thánh Phanxicô Assisi).
Giuse Phạm Äình Ngá»c SJ
dongten

