“CHỚ THÌ KHÔNG NÊN THÁO XIỀNG XÍCH BUỘC NGƯỜI CON GÁI CỦA ABRAHAM NÀY TRONG NGÀY SABBAT SAO?”

BÀI ĐỌC I: Ep 4, 32 – 5, 8
“Anh em hãy sống trong tình thương như Đức Kitô”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.

Anh em thân mến, anh em hãy ăn ở hiền hậu với nhau, hãy thương xót và tha thứ cho nhau, như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Đức Kitô.

Vậy anh em hãy bắt chước Thiên Chúa, như con cái rất yêu dấu của Người: hãy sống trong tình thương, như Đức Kitô đã yêu thương chúng ta và phó mình làm của dâng và lễ tế thơm tho ngọt ngào dâng lên Thiên Chúa vì chúng ta.

Còn như tội tà dâm và mọi thứ tội ô uế hay là gian tham, thì dù nhắc đến tên chúng cũng đừng nói tới nơi anh em, như thế mới xứng hợp với các thánh. Cả những chuyện hoa tình, tục tĩu và giễu cợt, tất cả những cái đó đều bất xứng. Tốt hơn là hãy nói những lời cảm tạ Chúa.

Bởi chưng anh em hãy biết rõ điều này là: tất cả những kẻ tà dâm, ô uế hay tham lam, là một thứ nô lệ thần tượng, đều không được hưởng phần gia nghiệp trong nước của Đức Kitô và Thiên Chúa. Đừng để ai lấy hão huyền mà phỉnh gạt anh em, vì những điều ấy mà cơn thịnh nộ của Thiên Chúa đổ xuống trên những con cái ngỗ nghịch. Vậy anh em chớ thông đồng với những kẻ ấy. Xưa kia anh em là sự tối tăm, nhưng hiện nay anh em là sự sáng trong Chúa. Anh em hãy ăn ở như con cái sự sáng.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 1, 1-2. 3. 4 và 6
Đáp: Anh em hãy bắt chước Thiên Chúa, như con cái rất yêu dấu của Người (c. Ep 5, 1).

Xướng: 1) Phúc cho ai không theo mưu toan kẻ gian ác, không đứng trong đường lối những tội nhân, không ngồi chung với những quân nhạo báng. Nhưng vui thoả trong lề luật Chúa, và suy ngắm luật Chúa đêm ngày. – Đáp.
2) Họ như cây trồng bên suối nước, trổ sinh hoa trái đúng mùa: lá cây không bao giờ tàn úa. Tất cả công việc họ làm đều thịnh đạt. – Đáp.
3) Kẻ gian ác không được như vậy; họ như vỏ trấu bị gió cuốn đi, vì Chúa canh giữ đường người công chính, và đường kẻ gian ác dẫn tới diệt vong. – Đáp.

ALLELUIA: Tv 94, 8ab
-Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Chúa và đừng cứng lòng. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Lc 13, 10-17
“Chớ thì không nên tháo xiềng xích buộc người con gái của Abraham này trong ngày Sabbat sao?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, nhân ngày Sabbat, Chúa Giêsu giảng dạy trong một hội đường. Và đây có một người đàn bà bị quỷ ám làm cho bà đau yếu đã mười tám năm. Bà bị khòm lưng, hoàn toàn không thể trông lên được. Khi Chúa Giêsu xem thấy bà, Người liền gọi bà đến mà bảo rằng: “Hỡi bà kia, bà được khỏi tật của bà”. Rồi Người đặt tay trên bà ấy, tức thì bà đứng thẳng lên và tôn vinh Thiên Chúa.

Nhưng viên trưởng hội đường tức giận, vì Chúa Giêsu chữa bệnh trong ngày Sabbat, nên ông cất tiếng bảo dân chúng rằng: “Có sáu ngày người ta phải làm việc: vậy thì các người hãy đến xin chữa bệnh trong ngày đó, chớ đừng đến trong ngày Sabbat”.

Chúa trả lời và bảo ông ta rằng: “Hỡi những kẻ giả hình, chớ thì trong ngày Sabbat, mỗi người trong các ông không thả bò hay lừa của mình ra khỏi chuồng mà dẫn nó đi uống nước sao? Phương chi người con gái của Abraham này, Satan cột trói nó đã mười tám năm nay, chớ thì không nên tháo xiềng xích buộc nó trong ngày Sabbat sao?”

Người nói thế, tất cả những kẻ chống đối Người đều hổ thẹn, và toàn dân vui mừng vì những việc lạ lùng Người đã thực hiện.

Đó là lời Chúa.
________________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

TRONG BÀI ĐỌC I Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu ÊphêSô, Thánh Phaolô khuyên các tín hãy sống trong tình thương như Đức Kitô, và tránh xa các thứ tội tà dâm, mọi thứ tội ô uế hay là gian tham, ngay cả việc nhắc đến tên của chúng cũng không nên chứ đừng nói chi sống theo lối sống ấy.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Luca tường thuật phép lạ Chúa Giêsu chữa bệnh cho một người đàn bà bị quỷ ám đã 18 năm ở hội đường. Điểm đặc biệt là sự kiện này xảy ra vào một ngày Sabbath, vì thế mới xảy ra cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và ông trưởng hội đường.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
___________________________

BÀI CHIA SẺ (Lc 13, 10-17)

Hôm nay thứ Hai tuần XXX Thường niên, chúng ta trở lại Chương 13 Phúc âm Luca để được chứng kiến một phép lạ: CHÚA CHỮA CHO MỘT PHỤ NỮ BỊ CÒNG LƯNG TRONG NGÀY SABAT.

Ta nên nhớ theo Tin mừng Luca chúng ta đang được nghe tường thuật, Chúa Giêsu vẫn ở trong hành trình tiến về Giêrusalem để chịu khổ nạn.

Phép lạ hôm nay xảy ra trong hội đường Do Thái và vào một ngày Sabat. Như vậy trong cuộc hành trình này Chúa vẫn thực thi sứ vụ loan báo Tin mừng.

Và ngày Sabat là ngày nghỉ, người Do Thái sẽ tập trung tại hội đường để nghe Kinh thánh. Chúa nhân cơ hội này Ngài cũng vào hội đường để loan báo Tin mừng.

Trên con đường tiến về Giêrusalem luôn có nhiều hội đường như vậy và ngày Sabat nào Chúa cũng dừng lại tại hội đường nào đó để thực thi Sứ vụ.

Có lẽ cái chi tiết đầu tiên của Bài Tin mừng làm ta phải chú ý. Luca viết:

“Và đây có một người đàn bà bị quỷ ám làm cho bà đau yếu đã mười tám năm. Bà bị khòm lưng, hoàn toàn không thể trông lên được” (Lc 13, 11).

18 NĂM.

Đó là một thời gian tuy không ngắn, không quá dài, nhưng nó cũng khá dài. Người đàn bà này theo Chúa Giêsu, bà đã bị ma quỷ xiềng xích trói chặt vào bệnh tật.

Cụm từ “XIỀNG XÍCH” ở đây thật sâu sắc và bi ai. Tuy nó không phải là sợi dây xích như người ta xích một con vật. Nhưng nó là sợi dây xích vô hình không cho người ta được tự do, bà bị ma quỷ trói chặt vì bà bị quỷ ám.

Chỉ những ai bị tai biến, bị đột quỵ, suốt cuộc đời còn lại bị trói chặt trên chiếc xe lăn mới có thể cảm nghiệm được nỗi đau khổ này, mới cảm nghiệm được cái thời gian 18 năm này.

Còn ông trưởng hội đường, ông không bị bệnh nên ông không hiểu được nỗi đau của người bệnh, nên ông đã có những phản ứng vô tâm, mất tính người khi chứng kiến Chúa chữa bệnh cho người đàn bà.

“BÀ BỊ KHÒM LƯNG, HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ TRÔNG LÊN ĐƯỢC”.

Như vậy bà đã sống tư thế của một con vật trong suốt 18 năm qua.

Theo Thuyết Tiến hóa, người ta cho rằng con người được tiến hóa từ tư thế một con vật, bò 4 chân, mặt luôn nhìn xuống đất, rồi qua hàng triệu năm, con người mới có được cái dáng đứng thẳng, đi bằng hai chân và mắt có thể nhìn lên trời cao.

Như vậy theo quan điểm của thuyết Tiến hóa, người đàn bà này chính là con người của thời nguyên thủy.

Chúa Giêsu đã cảm nhận sâu sắc nỗi đau khổ của bà nên Ngài đã ra tay chữa cho bà, mặc dù Ngài biết rất rõ hôm nay là ngày Sabat.

Cho dù bà chưa lên tiếng xin Ngài. Nhưng Luca viết:

“Trông thấy bà, Đức Giê-su gọi lại và bảo: “Này bà, bà đã được giải thoát khỏi tật nguyền! ” Rồi Người đặt tay trên bà, tức khắc bà đứng thẳng lên được và tôn vinh Thiên Chúa. (Lc 13, 12 – 13).

Chỉ cần Chúa thấy thôi cũng đủ cho Ngài cứu chữa rồi, chưa cần bà lên tiếng kêu cầu, chưa cần bà phải biểu lộ niềm tin như bao trường hợp chữa bệnh khác.

Chúa vẫn luôn nhìn thấy tôi và Ngài vẫn chữa cho tôi những căn bệnh trong tâm hồn, mặc dù tôi chưa cảm nhận được.

Và thế là lại nổ ra một cuộc tranh luận nữa về ngày Sabat.

Ông Trưởng hội đường rất tức tối, vì phép lạ này xảy ra trong chính hội đường mà ông có trách nhiệm.

Luca viết:

“Ông lên tiếng nói với đám đông rằng: “Đã có sáu ngày để làm việc, thì đến mà xin chữa bệnh những ngày đó, đừng có đến vào ngày sa-bát! ” (Lc 13, 14).

Ý nghĩ của ông Trưởng hội đường cũng hợp lý, ông không phê phán việc Chúa chữa bệnh, nhưng ông chỉ khuyên người ta nên tránh ngày Sabat đi vì 1 tuần lễ có 7 ngày thì nên đến trong 6 ngày còn lại.

Nhưng trong 6 ngày còn lại, có ai đến hội đường và Chúa cũng thế. Hội đường sẽ vắng như “chùa Bà Đanh”.

Mặc dù lời đề nghị của ông rất hợp lý, ngay cả con người sống vào thời văn minh tiến bộ cũng hành xử như vậy, trong một tuần lễ làm việc, người ta phải được nghỉ ngơi 1 ngày và đó thường là ngày chúa nhật.

Mặc dù lời đề nghị của ông Trưởng hội đường rất hợp lý trên quan điểm hành chính. Nhưng nó lại BẤT NHÂN dưới quan điểm tình người.

Bệnh hoạn nó không chừa ngày nào, nó không phân biệt ngày thường hay ngày Sabat.

Vả lại căn bệnh này đã kéo dài tới 18 năm, vây người đàn bà có xứng đáng được Chúa chữa trong ngày Sabat không ?

Vì thế Chúa mới lên tiếng khiển trách ông Trưởng hội đường.

“Những kẻ đạo đức giả kia! Thế ngày sa-bát, ai trong các người lại không cởi dây, dắt bò lừa rời máng cỏ đi uống nước? Còn bà này, là con cháu ông Áp-ra-ham, bị Xa-tan trói buộc đã mười tám năm nay, thì chẳng lẽ lại không được cởi xiềng xích đó trong ngày sa-bát sao? ” (Lc 13, 15 – 16).

Chúa gọi ông Trưởng hội đường là KẺ ĐẠO ĐỨC GIẢ.

Ông đạo đức giả ở chỗ, ông chỉ chăm chú vào lề luật, nhưng ông đã đánh mất chính cái nền tảng và tinh thần của lề luật, đó là lòng nhân từ và lòng thương xót, Đó là LUẬT LÀM RA VÌ CON NGƯỜI, chứ con người được dựng nên không phải vì lề luật.

Và quan trọng hơn, con người không có quyền quy định cho Thiên Chúa phải làm việc trong ngày này, hay không được làm việc trong ngày kia. Chúa luôn làm việc, tình yêu của Chúa luôn được thể hiện không phân biệt ngày Sabat hay không Sabat.

Để kết thúc, ta sẽ nghe Luca viết:

“RỒI NGƯỜI ĐẶT TAY TRÊN BÀ, TỨC KHẮC BÀ ĐỨNG THẲNG LÊN ĐƯỢC VÀ TÔN VINH THIÊN CHÚA. (Lc 13, 13).

Chỉ cần một cái đặt tay của Chúa trên bà, bà đã đứng thẳng lên, trong khi con người phải tiến hóa hàng triệu năm mới có được dáng đứng thẳng. Chúa đã thu ngắn cái trục thời gian lại để bây giờ chỉ còn là hiện tại.

Và với cái dáng đứng thẳng đó, bà mới tôn vinh Thiên Chúa. Không ai tôn vinh Chúa với cái dáng của một con vật, tức cúi gầm mặt xuống, mà phải đứng thẳng lên.

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
__________________________________________

“KHI ẤY, NHÂN NGÀY SABBAT, CHÚA GIÊSU GIẢNG DẠY TRONG MỘT HỘI ĐƯỜNG. VÀ ĐÂY CÓ MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ BỊ QUỶ ÁM LÀM CHO BÀ ĐAU YẾU ĐÃ MƯỜI TÁM NĂM. BÀ BỊ KHÒM LƯNG, HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ TRÔNG LÊN ĐƯỢC”.

Luca giới thiệu cho ta biết bối cảnh của bài Tin mừng hôm nay, đó là ngày Sabat và không gian xảy ra sự kiện đó là ở hội đường, nơi Đức Giêsu đang giảng dạy. Nhân vật của câu chuyện là người đàn bà bị quỷ ám làm cho bà đau yếu đã mười tám năm.

Bà bị khòm lưng, hoàn toàn không thể trông lên được, căn bệnh của bà do bị quỷ ám. 18 năm, một thời gian dài đằng đẵng trong xiềng xích của ma quỷ, đủ để đánh gục ý chí của con người, làm sói mòn đức tin và đức cậy, giết chết mọi niềm hy vọng.

“BÀ BỊ KHÒM LƯNG, HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ TRÔNG LÊN ĐƯỢC”

Theo thuyết Tiến hoá vô thần, trong dòng tiến hóa từ vượn lên người, có một thay đổi bên ngoài khá rõ nét.

Càng tiến hóa thì lưng của con vượn càng thẳng hơn. Và khi đứng thẳng nó trở thành người đầu tiên. (Đó là thuyết Tiến hoá Vô thần).

Khi con người có thể đứng thẳng, tầm nhìn sẽ rộng hơn, xa hơn. Hai chi trước được tự do nên có thể làm được nhiều điều phức tạp. Đứng thẳng đúng là một nét đặc trưng của con người

Người phụ nữ trong bài Tin Mừng hôm nay bị còng lưng đã lâu. Mười tám năm không thể nào đứng thẳng lên được. Lưng bà còng hẳn xuống khiến tầm nhìn của bà bị giới hạn. Có lẽ bà chỉ nhìn thấy mảnh đất nhỏ trước mặt hơn là thấy bầu trời. Bệnh này thật khó chịu, khiến bà đi đứng khó khăn.

“KHI CHÚA GIÊSU XEM THẤY BÀ, NGƯỀI LIỀN GỌI BÀ ĐẾN MÀ BẢO RẰNG: “HỠI BÀ KIA, BÀ ĐƯỢC KHỎI TẬT CỦA BÀ”. RỒI NGƯỜI ĐẶT TAY TRÊN BÀ ẤY, TỨC THÌ BÀ ĐỨNG THẲNG LÊN VÀ TÔN VINH THIÊN CHÚA”

“KHI CHÚA GIÊSU XEM THẤY BÀ”.

Ở đây Luca viết rất sâu sắc, Luca nói: Chúa Giêsu xem thấy bà, chứ không phải bà xem thấy Chúa, vì bà bị khòm lưng nên không thể nào xem thấy Chúa được.

Cuộc đời mỗi Kitô hữu cũng thế, nhiều khi ta chỉ xem thấy những gì vật chất như vàng, đô la mà ít khi nhìn thấy Chúa. Ta cũng bị còng lưng như vậy.

Nhưng Chúa vẫn thấy ta, vẫn theo dõi từng bước đi của ta trong cuộc đời để Ngài ra tay cứu vớt.

“RỒI NGƯỜI ĐẶT TAY TRÊN BÀ ẤY”.

Chúa Giêsu chữa cho bà không chỉ bằng lời nói, mà còn cả động tác đặt tay trên bà. Cú chạm đó như truyền quyền năng của Chúa xuống cho bà.

Cú chạm tay thật kỳ diệu, đó là cú chạm ân sủng.

Kết quả của cú chạm tay đó, Luca viết: “TỨC THÌ BÀ ĐỨNG THẲNG LÊN VÀ TÔN VINH THIÊN CHÚA”.

“Tức thì”, có nghĩa ngay lập tức. Công việc cùa bà bây giờ chỉ còn là “Tôn vinh Thiên Chúa”.

Bà còng lưng bị trói buộc bởi gánh nặng của bệnh tật.

Chúng ta cũng bị trói buộc như vậy bởi biết bao tội lỗi, bởi biết bao ham muốn thấp hèn. Có bao thứ trói buộc khác làm con người mất tự do.

Như người phụ nữ này, chúng ta cũng muốn và cố với sức riêng mình làm cho mình đứng thẳng, nhưng ta hoàn toàn “bó tay” từ nhiều năm qua.

Có những thứ trói buộc do tác động bên ngoài, nhưng có thứ xiềng xích do chính ta tạo ra để tự giam mình.

Ta cần thú nhận ta không tự giải thoát mình, không tự đứng thẳng được, không tự cắt đứt những thứ trói buộc mình.

Ta cần Đức Giêsu đặt tay của Ngài trên đời ta, để ta được tự do

“NHƯNG VIÊN TRƯỞNG HỘI ĐƯỜNG TỨC GIẬN, VÌ CHÚA GIÊSU CHỮA BỆNH TRONG NGÀY SABBAT, NÊN ÔNG CẤT TIẾNG BẢO DÂN CHÚNG RẰNG: “CÓ SÁU NGÀY NGƯỜI TA PHẢI LÀM VIỆC: VẬY THÌ CÁC NGƯỜI HÃY ĐẾN XIN CHỮA BỆNH TRONG NGÀY ĐÓ, CHỚ ĐỪNG ĐẾN TRONG NGÀY SABBAT”.

Sự vô tâm của ông Trưởng Hội Đường:

Cùng nhìn một người đàn bà lưng còng, nhưng cách nhìn và phản ứng của ông khác hẳn với cách nhìn và phản ứng của Đức Giêsu.

Sự đau khổ của Bà này không là mối quan tâm của ông, nhưng chính là việc không giữ ngày Sabbath của Chúa làm tổn thương đến địa vị của ông và làm ông mất mặt với dân chúng.

Ông trưởng hội đường tức tối vì Đức Giêsu đã chữa bệnh vào ngày Sabbath, ông lên tiếng nói với đám đông rằng:

“CÓ SÁU NGÀY NGƯỜI TA PHẢI LÀM VIỆC: VẬY THÌ CÁC NGƯỜI HÃY ĐẾN XIN CHỮA BỆNH TRONG NGÀY ĐÓ, CHỚ ĐỪNG ĐẾN TRONG NGÀY SABBAT!”

Thoạt nghe, ta có thể nghĩ ông Trưởng hội đường có lý, vì: 01 tuần lễ có 07 ngày thì để tránh lỗi luật ông khuyên mọi người hãy đến các ngày còn lại, trừ ngày Sabat ra.

Nhưng chính điều này mới bộc lộ ra điểm vô lý, vì người ta chỉ tụ họp trong hội đường vào ngày Sabat thôi, còn những ngày kia không ai đến vì đó là ngày làm việc kiếm sống và còn một lý do sâu sắc hơn như Đức Giêsu nói.

Ngày nay, tại những phòng mạch, tại bệnh viện, ta vẫn thấy các bảng như vậy: Ghi rõ ngày, giờ chữa bệnh và kể cả những ngày nghỉ. Người ta làm việc theo lịch, theo lịch trình nào đó, nhưng người ta vẫn phải làm việc trong trường hợp cấp cứu, khẩn cấp, vì sự lưu tâm đến sự sống của con người ngày càng được quan tâm hơn

KẺ GIẢ HÌNH:

“CHÚA TRẢ LỜI VÀ BẢO ÔNG TA RẰNG: “HỠI NHỮNG KẺ GIẢ HÌNH, CHỚ THÌ TRONG NGÀY SABBAT, MỖI NGƯỜI TRONG CÁC ÔNG KHÔNG THẢ BÒ HAY LỪA CủA MÌNH RA KHỎI CHUỒNG MÀ DẪN NÓ ĐI UỐNG NƯỚC SAO?

PHƯƠNG CHI NGƯỜI CON GÁI CỦA ABRAHAM NÀY, SATAN CỘT TRÓI NÓ ĐÃ MƯỜI TÁM NĂM NAY, CHỚ THÌ KHÔNG NÊN THÁO XIỀNG XÍCH BUỘC NÓ TRONG NGÀY SABBAT SAO?”

Chúa Giêsu vạch trần sự gỉa hình của ông Trưởng hội đường:

Trước hết, Chúa mắng ông là “KẺ GIẢ HÌNH;” vì xem ra ông giữ Luật, nhưng lại vi phạm Luật khi phải bảo vệ những gì liên quan đến quyền lợi của mình. Chúa đưa ra một ví dụ: “Thế ngày Sabbath, ai trong các người lại không cởi dây, dắt bò lừa rời máng cỏ đi uống nước?”

Thứ đến, Chúa chỉ cho thấy sự vô tâm của ông khi đối xử con người không bằng con bò hay con lừa: “Còn bà này, là con cháu ông Abraham, bị Satan trói buộc đã mười tám năm nay, thì chẳng lẽ lại không được cởi xiềng xích đó trong ngày Sabat sao?”

NGÀY SABBATH LÀ NGÀY GIẢI PHÓNG:

Xét theo ý nghĩa, Ngày Sa-bát chính là ngày Chúa đã giải phóng dân Do Thái khỏi ách nô lệ Ai cập, thì bây giờ Ngài đã dùng quyền năng và lòng thương xót mà cứu chữa bà này khỏi nô lệ Sa-tan.

Còn việc nào làm vinh danh Chúa hơn trong ngày Sa-bát, bằng việc chặt đứt cái giây buộc trói bà và cho bà thứ nước đức tin mà bà hằng ao ước vì bà là “CON GÁI CỦA ABRAHAM. Mà Abraham là cha của những kẻ tin vào Thiên Chúa.

“KHI NGƯỜI NÓI THẾ, TẤT CẢ NHỮNG KẺ CHỐNG ĐỐI NGƯỜI ĐỀU HỔ THẸN, VÀ TOÀN DÂN VUI MỪNG VÌ NHỮNG VIỆC LẠ LÙNG NGƯỜI ĐÃ THỰC HIỆN.

Luca thêm chi tiết này làm cho ta phải suy nghĩ:

“TẤT CẢ NHỮNG KẺ CHỐNG ĐỐI NGƯỜI ĐỀU HỔ THẸN.”

Như vậy, không chỉ riêng ông Trưởng hội đường chống đối, mà còn có cả nhóm Pharisiêu và Luật sĩ cũng hiện diện tại hội đường này, vì đó là thành phần luôn bắt bẻ Chúa Giêsu về việc Ngài chữa bệnh trong ngay Sabbat.

Đứng trước những lời sửa dạy của Chúa, con người có 2 thái độ: tất cả những kẻ chống đối Người lấy làm xấu hổ, còn toàn thể đám đông thì vui mừng vì mọi việc hiển hách Người đã thực hiện.

Ngày Sa-bát là ngày tôn thờ, vâng phục Đấng toàn năng sáng tạo và ngợi khen cảm phục trước những công trình vĩ đại của Ngài, người đàn bà được giải thoát bắt đầu tôn vinh Thiên Chúa. “Còn dân chúng vui mừng vì những việc lạ lùng của Chúa.

Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.