* Gương Thánh nhân
Trong số các thánh TỠđạo Việt Nam , Thánh Äa-minh Trạch chẳng những để lại cho háºu thế gương trung thà nh bá»n đỗ chịu cá»±c hình vì Chúa, mà còn can đảm rao giảng đạo Chúa cho những kẻ bắt bá»› giết hại mình. Suốt thá»i gian bị giam trong ngục, thánh nhân bị tra khảo đánh Ä‘áºp nhiá»u lần. Có lần sau khi đánh Ä‘áºp dữ dá»™i, quan buá»™c ngà i bước qua tháºp giá bỠđạo. Thay vì là m theo lá»i quan dạy, vị anh hùng tỠđạo dõng dạc nói:
– Bẩm quan, Thiên Chúa là Äấng Tạo hóa dá»±ng trá»i đất đã dùng Thánh giá mà đem lại sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i cho nhân loại. Nếu quan muốn được sống muôn Ä‘á»i bất diệt, quan hãy kÃnh lạy Thánh giá.
ChÃnh vì lá»i nói đó mà quan nổi giáºn kết án trảm quyết ngà i, Ä‘em lại cho ngưá»i triá»u thiên tỠđạo vinh hiển.
Äa-minh Trạch sinh năm 1793, tại xứ Ngoại Bồi, tỉnh Nam Äịnh.
Ngay từ nhá», cáºu đã ước muốn Ä‘i tu là m Linh mục, nên xin và o ở vá»›i cha xứ, để nhá» ngà i dạy dá»— và táºp rèn đức hạnh. Sau má»™t thá»i gian, cha thấy cáºu có lòng đạo đức, trà thông minh, nên gởi và o chá»§ng viện, tiếp tục há»c hà nh tu luyện. Và khi đã mãn khóa thần há»c, thầy Äa-minh được thụ phong Linh mục lúc 30 tuổi. Năm sau, cha xin gia nháºp dòng Thánh Äa-minh và tuyên khấn ngà y 03 tháng 06 năm 1825.
Äức Cha sai cha Ä‘i coi sóc bổn đạo ở xứ Quần Cống, rồi sau đó đến xứ Lục Thá»§y. Ở đâu, cha cÅ©ng nhiệt thà nh thi hà nh sứ vụ, táºn tụy hy sinh chăm sóc Ä‘oà n chiên. Và mặc dầu bị bệnh lao phổi, sức khá»a suy yếu, cha vẫn cố gắng tuân giữ luáºt dòng, hằng ngà y chuyên cần cầu nguyện, ăn chay hãm mình, để là m gương cho giáo hữu. Äặc biệt cha rất quan tâm đến việc giảng đạo cho lương dân. Noi gương thánh Phao-lô tông đồ, cha luôn tìm dịp đến vá»›i những ngưá»i chưa biết Chúa, rao giảng Tin mừng Cứu rá»—i cho há», dẫn đưa há» vá» vá»›i Chúa. ChÃnh do nhiệt thà nh truyá»n giáo như thế mà năm 1839, cha bị quân lÃnh bắt, vì lúc đó vua Minh Mạng cấm đạo gắt gao. Nhưng nhá» dân chúng thương, hùn tiá»n chuá»™c cha nên cha được thả vá».
Tháng tư năm 1840, cha Ä‘i Ngưỡng Nhân thăm hai Linh mục bạn. Dá»c đưá»ng, cha bị quân lÃnh phát hiện, bắt giải đến phá»§ Xuân Trưá»ng, rồi chuyển vá» giam ở tỉnh Nam Äịnh.
Ở trong ngục, dù bệnh hoạn yếu Ä‘uối và bị xiá»ng xÃch khổ sở, cha cÅ©ng ráng sức chịu khó nâng đỡ khuyến khÃch các tÃn hữu cùng bị giam chung vá»›i cha, giúp há» kiên trì giữ vững đức tin và bá»n lòng trông cáºy Chúa. Hằng ngà y cha qui tụ há» lại, Ä‘á»c kinh cầu nguyện, lần chuá»—i Môi Khôi, kêu xin Chúa và Mẹ ban Æ¡n thêm sức chịu đựng cá»±c hình tra tấn. NhỠđó cha giúp được nhiá»u ngưá»i bá»n đỗ trung thà nh theo Chúa, sẵn sà ng chịu khổ chịu chết vì Chúa, đặc biệt cha giúp Tô-ma Toán đã chối Chúa bỠđạo, trở lại ăn năn thống hối và can đảm chịu chết vì Chúa.
Trong thá»i gian gần năm tháng bị giam trong ngục, quân lÃnh dẫn cha ra công đưá»ng tra tấn nhiá»u lần, buá»™c cha đạp lên Thánh giá chối đạo. Lần nà o cha cÅ©ng nhất quyết từ chối, thà chết chá»› không bước qua Thánh giá. Có lần sau khi cho lÃnh đánh cha nhừ tá», quan ra lệnh:” Hãy bước qua tháºp giá để được sống.” Cha liá»n quỳ xuống hôn kÃnh Thánh giá, rồi khuyên quan hãy tôn kÃnh Thánh giá Chúa vá»›i mình để được sống muôn Ä‘á»i. Tháºt là anh hùng can đảm, thấy chết trước mắt mà chẳng lo chẳng sợ, lại còn mạnh mẽ giảng đạo cho kẻ bắt bá»› mình… Quan nổi giáºn, cho lÃnh đánh cha túi bụi, rồi là m án gởi vá» kinh. Bản án được vua Minh Mạng châu phê và buá»™c thi hà nh tức khắc. Thế là ngà y 18 tháng 09 năm 1840, quân lÃnh Ä‘iệu cha ra pháp trưá»ng Bảy Mẫu, chém đầu theo lệnh nhà vua, đưa linh hồn vị anh hùng truyá»n giáo và o cõi sống muôn Ä‘á»i.
Ngà y 27 tháng 05 năm 1900, Äức Thánh Cha Lê-ô 13 suy phong cha Äa-minh Triệu lên Chân Phước. Và Äức Giáo Chá»§ Gioan-Phaolô 2 suy tôn ngà i lên báºc Hiển Thánh, ngà y 19 tháng 06 năm 1988.
* Quyết tâm
Nhiệt thà nh rao giảng đạo Chúa khi thuáºn tiện cÅ©ng như lúc khó khăn, và luôn sẵn sà ng hy sinh giúp đỡ anh em đồng đạo trung thà nh bá»n đỗ theo Chúa thá» Chúa cho đến chết, như thánh Äa-minh Triệu Linh mục tỠđạo.
* Lá»i nguyện
Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng. Chúng con cầu xin nhá» Äức Ki-tô, Chúa chúng con. Amen.
GPVL

