* Gương Thánh nhân

Người Việt Nam rất trọng chữ HIẾU: Hiếu với Chúa là Thượng Phụ, hiếu với cha mẹ là Hạ Phụ. Thánh Em-ma-nu-en Nguyễn Văn Triệu đã nêu gương hiếu thảo đó cách tuyệt vời cho mọi người qua mọi thế hệ. Vì hiếu với mẹ, ngài đã thăm viếng dưỡng nuôi và gầy dựng cho bà một mái nhà che nắng đỡ mưa, trong khi cơn bắt đạo của vua Cảnh Thịnh rất gắt gao, ngài phải bận rộn với bao nhiêu công tác mục vụ tông đồ: chăm sóc đoàn chiên trong lúc nguy hiểm khốn khó, để chu toàn bổn phận thảo hiếu đối với Chúa là Thượng Phụ.

Em-ma-nu-en Triệu sinh năm 1756 tại làng Kim Long, tỉnh Phú Xuân (Huế). Cha là ông Cai Lương, làm quan đời chúa Nguyễn.

Năm lên 15 tuổi, cậu nhập quân đội, dưới quyền chỉ huy của cha cậu. Lúc quân Tây Sơn nổi lên chống chúa Nguyễn, cha cậu được lệnh đem quân kháng cự. Nhưng ông bị tử trận, để lại cho cậu người mẹ phải chăm sóc dưỡng nuôi. Vì nội chiến cứ liên tục tiếp diễn, các phe phái nổi lên chống đối lẫn nhau gây ra cảnh tương tàn tương sát rất bi thảm. Đất nước điêu linh, nhân dân lầm than khốn khổ. Thảm cảnh đó làm cho cậu Triệu suy nghĩ mà ngán ngẫm cuộc đời, thấy đời toàn là tranh giành cấu xé nhau, người trong một nước chẳng biết thương yêu nhau, đùm bọc lẫn nhau, lại chém giết sát hại nhau. Những việc đó khiến cậu nghĩ đến Chúa. Chúa là Tình yêu, Tình yêu thương xót, Tình yêu cứu độ, và cậu muốn hiến dâng mình phục vụ Tình yêu cao cả đó. Tình trạng đã bi đát như thế, lại thêm nạn đói khổ sở hành hạ khắp nơi, người người lâm cảnh thiếu thốn, nhà nhà phải tản cư tìm phương sinh sống. Mẹ cậu cũng lâm cảnh khổ cực như mọi người. Vì lòng hiếu thảo, cậu không thể để mẹ già đói khát. Cậu xin giải ngũ, ra Bắc lập kế sinh nhai để nuôi mẹ già, đồng thời để tìm dịp thực hiện ý nguyện phụng sự Chúa và phục vụ đồng bào đồng loại. Lúc đó cậu đã 30 tuổi, đã 15 năm ở trong quân ngũ với biết bao kinh nghiệm cuộc đời.

Trong thời gian ở đây, anh Em-ma-nu-en Triệu được phước gặp Đức Cha Khâm, đương kim Giám mục giáo phận Đông đàng Ngoài. Anh ngỏ ý muốn dâng mình giúp việc Chúa với Đức Cha… thấy anh lớn tuổi, nhưng rất nhiệt tình và giàu kinh nghiệm, Đức Cha thương nhận lời. Ngài gởi anh học thần học tại Trung Linh. Và năm 1793, thầy Triệu được thụ phong Linh mục, lúc đã 37 tuổi.

Từ đó, vị tân Linh mục dày dặn kinh nghiệm đem hết nhiệt huyết phụng sự Chúa là Thượng Phụ của mình, để đáp đền Tình thương cao cả của Người, để đem Tình yêu cứu rỗi đến cho người đồng hương đồng loại. Sau gần sáu năm hoạt động tông đồ, cha Em-ma-nu-en thương nhớ mẹ già đang sống ở Phú Xuân, nên xin phép Đức Cha về thăm mẹ. Mẹ con gặp nhau thật bùi ngùi cảm động ! Sau hơn 12 năm xa cách, nay mẹ đã già, tóc bạc phơ, xót xa nhất là khi thấy mẹ không có nhà trú ngụ phải ăn nhờ ở đậu với người thân quen. Thế nên cha quyết định ở lại cất cho mẹ một mái nhà làm nơi nương tựa. Và mặc dầu chỉ ở lại một thời gian ngắn để giúp đỡ mẹ già, cha cũng không bỏ qua việc thi hành chức vụ mục tử. Cha thăm viếng các giáo hữu và dâng Thánh lễ tại các họ đạo gần đó. Sáng sớm ngày 08 tháng 08 năm 1798, cha đang dâng Thánh lễ tại xứ Thợ Đúc, thì quan quân đến vây bắt, vì lúc đó vua Cảnh Thịnh ra lệnh bắt đạo gắt gao.

Suốt 40 ngày tù ngục, cổ mang gông, tay chân bị xiềng xích, nhiều lần bị tra tấn đánh đập, cha vẫn can trường giữ vững đức tin, thà chết chẳng thà chối Chúa bỏ đạo. Thế nên sáng ngày 17 tháng 09 quân lính dẫn cha ra pháp trường Bãi Dâu xử trảm. Đến nơi, cha quỳ gối cầu nguyện, rồi đưa cổ cho lý hình thi hành phận sự, cho linh hồn được về cõi phúc ngàn thu.

Đức Thánh Cha Lê-ô 13 đã phong Chân Phước cho cha ngày 27 tháng 05 năm 1900. Và ngày 19 tháng 06 năm 1988, Đức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô 2 suy tôn cha lên bậc Hiển Thánh.

* Quyết tâm

Noi gương thánh Em-ma-nu-en Triệu, Linh mục tử đạo, hết lòng hiếu thảo với Chúa và với cha mẹ, bằng cách suốt đời yêu thương phục vụ.

* Lời nguyện

Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo hội Việt Nam nhiều chứng nhân anh dũng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dào trên quê hương đất nước chúng con. Xin nhận lời các ngài chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngài để lại, luôn can đảm làm chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

Chúng con cầu xin nhờ Đức Ki-tô, Chúa chúng con. A-men.