LỜI CHÚA THỨ TƯ TUẦN XX THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (22/8/2018) – (Mt 20, 1-16a) – DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO

“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG”.

BÀI ĐỌC I: Ed 34, 1-11
“Ta sẽ giải thoát đoàn chiên Ta khỏi tay chúng, và đoàn chiên sẽ không làm mồi ngon cho chúng nữa”.
Trích sách Tiên tri Êdêkiel.

Có lời Chúa phán cùng tôi rằng: Hỡi con người, hãy nói tiên tri về các chủ chăn Israel, hãy nói tiên tri và bảo các chủ chăn rằng: Chúa là Thiên Chúa phán thế này: Khốn cho các chủ chăn Israel, họ chỉ lo nuôi chính bản thân: chớ thì các chủ chăn không phải lo chăn nuôi đoàn chiên sao? Các ngươi đã uống sữa chiên, đã mặc áo lông chiên, hễ con nào béo tốt, các ngươi làm thịt: nhưng các ngươi không chăn nuôi đoàn chiên của Ta. Con nào yếu đuối, các ngươi không bổ dưỡng; con nào đau ốm, các ngươi không chạy chữa; con nào bị thương, các ngươi không băng bó; con nào đi lạc, các ngươi không đem về; con nào đi mất, các ngươi không tìm kiếm; nhưng các ngươi chăn dắt chúng bằng bạo lực và nghiêm khắc. Các chiên Ta tản mác vì thiếu chủ chăn: chúng làm mồi cho thú dữ ngoài đồng. Các chiên Ta lang thang khắp núi, trên mọi đồi cao, các chiên Ta tản mác khắp mặt đất, và chẳng có ai tìm kiếm. Ta nói, chẳng có ai tìm kiếm.

Vì thế, hỡi các chủ chăn, hãy nghe lời Thiên Chúa phán: Nhân danh mạng sống của Ta, các chiên Ta đã bị cướp mất, các chiên Ta làm mồi cho thú dữ ngoài đồng, vì không có chủ chăn: các chủ chăn của Ta không lo lắng cho đoàn chiên Ta, nhưng chúng chỉ nuôi chính bản thân, mà không chăn nuôi các chiên Ta, vì thế, hỡi các chủ chăn, hãy nghe lời Chúa: Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Đây chính Ta sẽ đến với các chủ chăn, đòi lại đoàn chiên khỏi tay chúng, và sẽ không cho chúng chăn nuôi đoàn chiên nữa, các chủ chăn không còn nuôi chính bản thân nữa. Ta sẽ giải thoát đoàn chiên Ta khỏi miệng chúng, và đoàn chiên sẽ không còn làm mồi ngon cho chúng nữa.

Vì Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Đây chính Ta sẽ tìm kiếm các chiên Ta, và Ta sẽ thăm viếng chúng.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 22, 1-3a. 3b-4. 5. 6
Đáp: Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi (c. 1).

Xướng: 1)Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi; trên đồng cỏ xanh rì, Người thả tôi nằm nghỉ. Tới nguồn nước, chỗ nghỉ ngơi, Người hướng dẫn tôi; tâm hồn tôi, người lo bồi dưỡng. – Đáp.
2)Người dẫn tôi qua những con đường đoan chính, sở dĩ vì uy danh Người. (Lạy Chúa), dù bước đi trong thung lũng tối, con không lo mắc nạn, vì Chúa ở cùng con. Cây roi và cái gậy của Ngài, đó là điều an ủi lòng con. – Đáp.
3)Chúa dọn ra cho con mâm cỗ, ngay trước mặt những kẻ đối phương; đầu con thì Chúa xức dầu thơm, chén rượu con đầy tràn chan chứa. – Đáp.
4)Lòng nhân từ và ân sủng Chúa theo tôi, hết mọi ngày trong đời sống; và trong nhà Chúa, tôi sẽ định cư, cho tới thời gian rất ư lâu dài. – Đáp.

ALLELUIA: Tv 118, 135
Alleluia, alleluia! – Xin Chúa tỏ cho tôi tớ Chúa thấy long nhan hiền hậu, và dạy bảo con những thánh chỉ của Chúa. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 20, 1-16a
“Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước Trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông.

“Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: ‘Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng’. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.

“Đến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: ‘Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?’ Họ thưa rằng: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi’. Ông bảo họ rằng: ‘Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta’.

“Đến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: ‘Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết’. Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng. Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn; nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Đang khi lãnh tiền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: ‘Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao?’ Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: ‘Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?’

“Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.

Đó là lời Chúa.
_____________________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

Bổn phận của những người lãnh đạo là phải lo cho tất cả mọi người dưới quyền mình, không chỉ những người có tài đức, tốt lành, trẻ trung, mạnh khỏe; nhưng còn cả những người bất tài, già yếu, bệnh tật…

Các Bài đọc hôm nay cho thấy sự khác biệt giữa Thiên Chúa, người Mục Tử Tốt Lành với những mục tử giả hiệu.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Êdêkiel, Bổn phận của người mục tử là coi sóc đòan chiên của mình, họ phải chịu trách nhiệm trước mặt chủ vì số phận của đòan chiên. Nếu đòan chiên tốt lành, mạnh khỏe, họ sẽ được chủ khen ngợi và thưởng công xứng đáng. Nếu đòan chiên yếu nhược, tan tác, họ sẽ bị chủ nghiêm khắc trị tội và lấy đi quyền mục tử để trao cho người khác biết cách chăm sóc đòan chiên tốt hơn.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Điểm chính trong dụ ngôn hôm nay không phải ở chỗ công bằng hay bất công xã hội: làm ít ăn ít, làm nhiều ăn nhiều; nhưng ở chỗ mọi người đều có của ăn. Người lãnh đạo tài đức là người sắp xếp làm sao cho mọi người đều có việc và có của ăn xứng với phẩm giá con người. Khởi đầu bằng lời Chúa Giêsu nói: “Nước Trời giống như chuyện gia chủ kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. Sau khi đã thoả thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc.

(Theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
___________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 20, 1-16a)

Hôm nay thứ Tư tuần XX Thường niên, Phụng vụ đưa chúng ta bước vào Chương 20 Phúc âm Matthêu.

Chương 20 được bắt đầu bằng một dụ ngôn rất hay và đặc sắc: DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO..

Matthêu khẳng định đây là DỤ NGÔN NƯỚC TRỜI như câu mở đầu ông viết:

“Nước Trời giống như….”.

Như vậy ngoài 7 dụ ngôn về Nước trời trong chương 13 ra, ta còn gặp một số dụ ngôn Nước trời khác nằm rải rác khắp nơi trong Phúc âm Matthêu.

Nhưng tại sao dụ ngôn này không được xếp vào Chương 13, mà lại phải tách riêng ra trong Chương 20 ?

Thưa vì tầm quan trọng và tính cách đặc thù của nó.

Chúa Giêsu đã ví NƯỚC TRỜI LÀ MỘT VƯỜN NHO và Ngài mời gọi tất cả mọi người, không phân biệt giàu nghèo sang hèn vào làm việc trong Vườn nho của Ngài. Hình ảnh “Vườn nho” được sử dụng rất nhiều trong Cựu ước như trong sách Tiên tri Isaia.

Tất cả chúng ta đều là những người thợ được mời gọi.

Nhưng điều muốn nhấn mạnh ở đây là: không phải tất cả chúng ta được mời gọi cùng một lúc, cùng một thời điểm giống nhau, mà được mời gọi vào những thời điểm khác nhau, kẻ trước người sau.

Cụ thể:

+ 9 giờ sáng (giờ thứ ba).
+ giữa trưa (giờ thứ sáu).
+ 3 giờ chiều (giờ thứ chín).
+ 5 giờ chiều (giờ thứ mười một).
+ ngay cả vào thời điểm gần hết giờ lao động.

Sự chênh lệch thời gian này có một ý nghĩa vô cùng to lớn, nó phù hợp cho tất cả mọi người kéo dài trong suốt dòng lịch sử cứu độ.

Có những người được mời gọi trong thời kỳ Cựu ước, như các ngôn sứ và tiên tri.

Có những người được mời gọi trong thời Tân ước, thời của Chúa Giêsu như các môn đệ và tông đồ.

Lại có những người được mời gọi vào thời kỳ sau hết như chúng ta đang sống đây.

Như vậy tất cả mọi người qua mọi thời đại đều được mời gọi vào làm việc trong Vườn nho của Chúa. Tất cả đều có công ăn việc làm, không ai bị thất nghiệp và “chết đói”.

Lòng quảng đại và yêu thương của Chúa không loại trừ bất kỳ người nào, miễn là ta phải biết mở lòng đón nhận và đáp ứng.

Nhưng điểm nhấn của Bài Tin mừng không dừng tại đó mà lại chú trọng vào việc TÍNH TIỀN CÔNG CỦA CHỦ.

Có 2 cách tính tiền:

+ Theo quan điểm của người đời: DỰA TRÊN SỰ CÔNG BẰNG.
+ Theo quan điểm của Thiên Chúa: DỰA TRÊN LÒNG QUẢNG ĐẠI và NHÂN HẬU

1/. Dưới cái nhìn của người đời:

Việc được mời gọi vào làm việc tại những thời điểm khác nhau, phải kéo theo việc tính tiền công cũng phải khác nhau. Cụ thể ai làm nhiều sẽ được trả công nhiều, ai làm ít sẽ được trả công ít. Như vậy mới gọi là CÔNG BẰNG.

Đây là sự suy nghĩ và tính toán của con người và ngày nay ai cũng theo phương pháp đó.

Cách tính tiền này thoạt nghe rất xuôi tai. Nhưng khi hiểu sâu hơn thì nó mang đầy khuyết điểm không thể chấp nhận được.

Vì nếu người làm việc vào giờ đầu tiên theo thỏa thuận là 1 đồng. Người vào làm khi gần hết giờ lao động thì tính bao nhiêu?

Chắc không đến 1 xu. Ngày hôm nay chắc phải uống nước lã trừ cơm. Nhưng còn vợ con họ thì sao?

Cái này là tại chủ chứ không phải tại người thợ, vì gần hết giờ rồi chủ còn gọi người ta vào làm.

2/. Dưới cái nhìn của Thiên Chúa:

Ngài KHÔNG TÍNH THEO SỰ CÔNG BẰNG MÀ DỰA TRÊN LÒNG NHÂN HẬU.

Tất cả mọi người dù sớm hay trễ dều được trả công 1 đồng như nhau.

Như vậy, khi người thợ sẵn sàng đáp ứng lời mời gọi của chủ đều không bị chết đói và vợ con họ cũng được no đủ trong ngày hôm đó.

Dĩ nhiên cách tính tiền công này sẽ bị người đời phản đối và cho đó là BẤT CÔNG.

Nhưng chủ đã trả lời cho họ như sau:

“’NÀY BẠN, TÔI KHÔNG LÀM THIỆT HẠI BẠN ĐÂU, CHỚ THÌ BẠN ĐÃ KHÔNG THOẢ THUẬN VỚI TÔI MỘT ĐỒNG SAO? BẠN HÃY LẤY PHẦN BẠN MÀ ĐI VỀ, TÔI MUỐN TRẢ CHO NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ĐƯỢC PHÉP LÀM NHƯ Ý TÔI MUỐN SAO?”

Vâng đúng vậy, cho dù có bất công đi nữa nhưng chủ vẫn không làm thiệt hại bất cứ người nào.

Điều quan trọng là chủ có quyền trả tiền công người đến sau hết bằng người đến trước hết. Chủ có toàn quyền làm điều đó.

Thậm chí chủ còn cho không họ mà không cần họ phải làm.

Cách tính tiền công và lòng quảng đại của Thiên Chúa ắt sẽ làm chúng ta vui mừng và hạnh phúc.

Vì chúng ta đang sống vào thời được ví như người vào làm vườn nho vào giờ sau hết.

Chúng ta cũng được cho hưởng no đầy hạnh phúc Nước trời như các Tổ phụ xưa. Ta cũng sẽ đồng bàn với Tổ phụ Abraham trong Tiệc cưới Nước Trời.

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
____________________________________

Dụ ngôn Thợ làm vườn nho có tất cả 2 hồi:

I/. HỒI THỨ NHẤT: TÌM THỢ LÀM VƯỜN NHO.

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ CHỦ NHÀ KIA SÁNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÌNH.

KHI ĐÃ THOẢ THUẬN VỚI NHỮNG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT ĐỒNG, ÔNG SAI HỌ ĐẾN VƯỜN CỦA ÔNG”.

“NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ”

Đây cũng là một dụ ngôn nữa về Nước Trời. Nhưng Matthêu lại không xếp nó vào Chương 13 là Chương liệt kê các dụ ngôn Nước Trời, mà ông đã xếp nó vào Chương 20, là chương hướng về thời điểm cuối Sứ vụ của Chúa Giêsu trên trần gian.

“CHỦ NHÀ KIA SÁNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÌNH”

Trong viễn cảnh Nước Trời, vườn nho ở đây được xem là hình ảnh Nước Thiên Chúa, ông chủ là Thiên Chúa, và những người làm việc từ sáng sớm này là dân Do Thái, họ đã được Thiên Chúa chọn làm dân riêng và ban cho họ lời hứa cứu độ, họ là những người thợ được mời làm vườn nho sớm nhất.

“KHI ĐÃ THOẢ THUẬN VỚI NHỮNG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT ĐỒNG, ÔNG SAI HỌ ĐẾN VƯỜN CỦA ÔNG”

Như vậy, ông đã làm “hợp đồng” với những người này tiền lương một đồng, đây là số tiền công một ngày của người thợ. Hợp đồng này chỉ bằng miệng không có văn tự. Họ đã đồng ý và bắt đầu vào làm vườn nho cho ông.

“HỢP ĐỒNG”ở đây, ám chỉ Giao ước mà Thiên Chúa đã ký kết với các Tổ phụ dân Do Thái.

“”KHOẢNG GIỜ THỨ BA, ÔNG TRỞ RA, THẤY CÓ NHỮNG NGƯỜI KHÁC ĐỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ, ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÁC NGƯƠI CŨNG HÃY ĐI LÀM VƯỜN NHO TA, TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÁC NGƯƠI XỨNG ĐÁNG’. HỌ LIỀN ĐI.

KHOẢNG GIỜ THỨ SÁU VÀ THỨ CHÍN, ÔNG CŨNG TRỞ RA VÀ LÀM NHƯ VẬY.

“ĐẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RA, VÀ THẤY CÓ KẺ ĐỨNG ĐÓ, THÌ BẢO HỌ RẰNG: ‘SAO CÁC NGƯƠI ĐỨNG NHƯNG KHÔNG Ở ĐÂY SUỐT NGÀY NHƯ THẾ?’ HỌ THƯA RẰNG: ‘VÌ KHÔNG CÓ AI THUÊ CHÚNG TÔI’. ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÁC NGƯƠI CŨNG HÃY ĐI LÀM VƯỜN NHO TA’”

(1) Về phía ông chủ:

Có lẽ ông là người “lạ lùng” nhất mà ta chưa từng gặp.

Không ai lại đi thuê người làm vào các giờ chênh lệch nhau như vậy: 9 giờ sáng (giờ thứ ba), giữa trưa (giờ thứ sáu), 3 giờ chiều (giờ thứ chín) và 5 giờ chiều (giờ thứ mười một), ngay cả vào thời điểm gần hết giờ lao động, ông còn ra ngoài gọi người làm việc cho mình.

Rồi ông tính tiền với họ sao đây! Lấy tiêu chuẩn gì để tính.

“THẤY CÓ NHỮNG NGƯỜI KHÁC ĐỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ,”

Qua cách làm việc của ông, có người chê, song ai cũng nhận ra ở ông một đức tính cao quý, đó là ông luôn quan tâm đến người thất nghiệp.

Ông hiểu rõ nỗi lòng của họ, nếu ngày hôm nay không có ai thuê, thì vợ và con cái họ sẽ ra sao. Chắc chắn không ai muốn về nhà với cái tâm trạng thất nghiệp như vậy.

Thiên Chúa không muốn ai phải hư đi, Ngài thương yêu tất cả mọi người, cho dù có trễ đi nữa, Ngài vẫn đi tìm họ. Đám tá điền này là chính chúng ta, chúng ta là những người đón nhận đức tin vào thời sau hết.

Các người thợ được mời vào những giờ: 9 giờ sáng (giờ thứ ba), giữa trưa (giờ thứ sáu), 3 giờ chiều (giờ thứ chín) và 5 giờ chiều (giờ thứ mười một), ám chỉ các dân tộc được đón nhận Tin mừng do các Tông đồ rao giảng sau này, trong có có cả chúng ta, dân tộc Việt Nam.

“TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÁC NGƯƠI XỨNG ĐÁNG”

Có nghĩa KHÔNG LÀM HỢP ĐỒNG mà chỉ là lời hứa. Nhưng lời hứa này cũng đủ bảo đảm cho những người đang thất nghiệp kia tin tưởng, mừng rỡ. Họ tin vào uy tín của ông.

Điểm đặc biệt trong đoạn Tin mừng này, ông chủ không làm “hợp đồng” với họ như những người được thuê từ sáng sớm, ông chỉ nói với họ: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”.

Trả công xứng đáng là trả thế nào?

Không ai biết, nó sẽ dành chỗ cho lòng nhân từ của Thiên Chúa. và những người được thuê không hề có phản ứng, vì đến giờ này còn có người thuê là phúc cho họ rồi, còn muốn đòi hỏi gì nữa.

Không làm hợp đồng với họ, ý ám chỉ, Thiên Chúa không ký kết với họ bằng Giao ước như đã ký kết với dân tộc Do Thái, nhưng vẫn có một Giao ước tuyệt đối vĩnh cửu, đó là cái chết của Con Thiên Chúa trên thập giá.

Chính Thiên Chúa đã ký kết với chúng ta bằng Giá máu Con của Ngài

“ĐẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RA”

Đến khoảng giờ thứ mười một (5 giờ chiều) ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: ‘Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?’ Họ thưa rằng: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi’.

Vâng, đến giờ này (5 giờ chiều) mà còn có người đứng đây chứng tỏ quá thất vọng rồi, không hy vọng gì nữa, nhưng họ cũng phải ráng đứng đó để tìm vài xu cuối ngày, có còn hơn không.

II/. HỒI THỨ HAI: TRẢ CÔNG THỢ.

“”ĐẾN CHIỀU CHỦ VƯỜN NHO BẢO NGƯỜI QUẢN LÝ RẰNG: ‘HÃY GỌI NHỮNG KẺ LÀM THUÊ MÀ TRẢ TIỀN CÔNG CHO HỌ, TỪ NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT TỚI NGƯỜI ĐẾN TRƯỚC HẾT’.

VẬY NHỮNG NGƯỜI LÀM TỪ GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ĐẾN, LÃNH MỖI NGƯỜI MỘT ĐỒNG. TỚI PHIÊN NHỮNG NGƯỜI ĐẾN LÀM TRƯỚC, HỌ TƯỞNG SẼ LÃNH ĐƯỢC NHIỀU HƠN; NHƯNG HỌ CŨNG CHỈ LÃNH MỖI NGƯỜI MỘT ĐỒNG”

Đoạn này mới là phần chính của Bài Tin mừng, nó nói lên lòng nhân từ của Thiên Chúa. Bây giờ là lúc trả tiền công cho thợ.

(1) THỨ TỰ TRẢ TIỀN CÔNG

Ông chủ gọi viên quản lý trả tiền công cho người làm thuê theo ý ông. Cách trả tiền như sau: Trả cho người đến sau hết đến người trước hết.

Ông chủ này rất kỳ lạ.

Tại sao ông không trả tiền công theo thứ tự: người làm sớm nhất đến người làm trễ nhất, mà lại làm theo thứ tự ngược lại, tức những người khó nhọc với ông, đáng lẽ ông phải trả trước, còn những người kia mới làm có một hai giờ, ông lại ưu tiên hơn sao?

Đó là cách suy nghĩ của con người, chứ không phải của Thiên Chúa.

Ta nên nhớ chỉ những người được thuê từ sáng sớm, tức người đến vườn nho trước nhất mới có “hợp đồng” rõ ràng: tiền công một đồng, cho dù đó là hợp đồng bằng miệng, những người còn lại không có hợp đồng, ông chủ chỉ hứa trả tiền xứng đáng.

Tiền công của những người không có hợp đồng này là một ẩn số, không ai biết trước là bao nhiêu, ngay cả viên quản lý, điều này tùy thuộc vào lòng nhân từ của ông chủ.

Nếu trả tiền công cho người đến trước hết, khi nhận xong họ sẽ về ngay vì đã đúng thỏa thuận, không còn gì khiếu nại.

Nhưng ông muốn những người này phải ở lại để chứng kiến lòng nhân từ của ông dành cho những người đến sau, là những người bị thua thiệt so với họ về nhiều mặt. Họ sẽ làm chứng về điều đó.

Nhưng cũng chính vì điều này mà sinh ra lắm chuyện. Họ cũng không có quyền gì phản đối cái thứ tự này, nên cũng im lặng chấp nhận.

Ứng nghiệm câu nói của Bài Tin mừng:” Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”

(2) TIỀN CÔNG:

– Với những người không có hợp đồng: Lãnh theo lòng nhân từ của ông chủ.

Những người làm giờ thứ mười một (5 giờ chiều): lãnh một đồng. Rồi đến những người làm sớm hơn, nói chung mỗi người đều lãnh một đồng.

– Với người có hợp đồng: tức người làm sớm nhất, lãnh theo hợp đồng. Họ cũng lãnh một đồng.

“ĐANG KHI LÃNH TIỀN, HỌ LẨM BẨM TRÁCH CHỦ NHÀ RẰNG: ‘NHỮNG NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT CHỈ LÀM CÓ MỘT GIỜ, CHÚNG TÔI CHỊU NẮNG NÔI KHÓ NHỌC SUỐT NGÀY MÀ ÔNG KỂ HỌ BẰNG CHÚNG TÔI SAO?’

CHỦ NHÀ TRẢ LỜI VỚI MỘT KẺ TRONG NHÓM HỌ RẰNG: ‘NÀY BẠN, TÔI KHÔNG LÀM THIỆT HẠI BẠN ĐÂU, CHỚ THÌ BẠN ĐÃ KHÔNG THOẢ THUẬN VỚI TÔI MỘT ĐỒNG SAO? BẠN HÃY LẤY PHẦN BẠN MÀ ĐI VỀ, TÔI MUỐN TRẢ CHO NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ĐƯỢC PHÉP LÀM NHƯ Ý TÔI MUỐN SAO? HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG?

THÁI ĐỘ CỦA NHỮNG NGƯỜI ĐẾN SỚM NHẤT:

Đang khi lãnh tiền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: ‘Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao?’

Kinh thánh nói rõ: “HỌ LẨM BẨM TRÁCH CHỦ NHÀ”.

Họ lẩm bẩm cũng có lý và ngay cả chúng ta thời nay, ta cũng dễ có thái độ như vậy. Không thể có chuyện người mới làm có một, hai, ba… giờ lại lãnh tiền ngang với người làm cả ngày. Đó là SỰ BẤT CÔNG mặc dù không vi phạm hợp đồng.

Nếu ta là ông chủ, ta sẽ xử trí thế nào?

Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: ‘Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?’

NHƯ VẬY, QUA DỤ NGÔN NÀY ĐỨC GIÊSU MUỐN NÓI LÊN ĐIỀU GÌ?

Câu truyện dụ ngôn về tiền công trả cho các người làm vườn nho, nói gì thì nói, vẫn khó nuốt trôi, nhất là khi ta tự đặt mình vào tư thế các lao động nhóm một đã làm lụng vất vả suốt 12 tiếng ròng.

Lời ông chủ: “Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn…” xét về diện pháp lý thì không ai chối cãi được, nhưng vẫn còn đó một điều gì không ổn, đăng đắng trong cuống họng… Ít nhiều ta vẫn còn thấy lời phàn nàn của đám thợ làm sớm có phần nào chính đáng.

Nếu Nước Trời giống như câu chuyện này thì quả thật nó hàm chứa một điều gì bất thường và có phần khó hiểu.

Nhưng dụ ngôn này đã giải quyết rốt ráo sự xung đột giữa CÔNG BẰNG và BÁC ÁI.

+ Đối với những người thợ làm từ sáng sớm: ông chủ đã theo đúng sự công bằng, không bất công đối với họ.

+ Với những người bị thua kém trong xã hội, những người làm việc rất trễ, ông chủ đã xử theo lòng Bác ái và nhân hậu.

Như vậy, phải có cả CÔNG BẰNG và BÁC ÁI mới đem lại sự tốt đẹp cho mọi người, tạo ra một xã hội đáng sống.

“TÔI MUỐN TRẢ CHO NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ĐƯỢC PHÉP LÀM NHƯ Ý TÔI MUỐN SAO?”

Qua lối nói ẩn dụ này Chúa Giêsu cho thấy lòng nhân ái của Chúa Cha đối với nhân loại, nhất là đối với những kẻ tội lỗi, những người bị áp bức và bị đẩy ra bên lề của xã hội phong kiến thời ấy.

Ngày nay, Có những người thất nghiệp không phải vì họ lười biếng không chịu làm việc mà vì không có việc làm.

Hệ thống kinh tế thời đó không tạo ra công ăn việc làm cho người dân. Người chủ nhân mướn và trả công thật hậu cho những người làm việc vào giờ chót, cho thấy tấm lòng quảng đại bao la của ông, vì nếu ông chỉ trả lương đúng theo số giờ họ đã làm việc thì chắc chắn là gia đình của những người này sẽ thiếu ăn trong ngày hôm đó.

Thiên Chúa chính là vị chủ nhân tốt lành và quảng đại với tất cả tạo vật của Ngài. Ngài luôn quan tâm và thương xót nhân loại, nhất là đối với những người đau khổ về mặt vật chất lẫn tinh thần như lời Ngài nói: “Tất cả những ai mang gánh nặng nề hãy đến cùng Ta, Ta sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng”.

Như thế, ông chủ đã rộng lượng trả tiền lương cho tất cả các công nhân bằng nhau, không kể họ làm việc vào giờ nào, điều đó không phải là sự bất công.

Người chủ vườn nho là Thiên Chúa, Ngài luôn công bằng với các tạo vật của Ngài, ai làm việc nhiều giờ hay ít giờ đối với Ngài không quan trọng; điều quan trọng, mà là ý định và thái độ làm việc của các công nhân.

“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG?”

Đó là thái độ cố hữu của con người qua mọi thời đại, ta hay ganh tị với người giỏi hơn ta hay được hoàn cảnh ưu đãi hơn ta. Ganh tị đến độ, ta không nhận ra được Thiên Chúa cũng yêu thương ta như Ngài đã yêu thương những người bé mọn, bất hạnh, ta cũng được Chúa ban cho muôn hồng ân trong cuộc đời này, thế mà ta không nhận ra, cứ thích đứng núi nảy trông núi nọ mà than trách.

“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.

Qua Dụ ngôn này, những công nhân được mướn làm giờ đầu tiên ám chỉ đến dân tộc Israel, là dân tộc đã được Thiên Chúa chọn làm dân riêng và được Ngài mạc khải chương trình cứu độ, nhưng dân Do Thái đã từ khước Thiên Chúa lại còn giết hại Con Một do Ngài sai tới để cứu chuộc thế gian.

Nhưng tình yêu thương của Thiên Chúa được thể hiện qua công trình cứu độ của Ngài không giới hạn trong quốc gia Do Thái mà còn mở rộng đến mọi dân tộc trên thế gian.

Các công nhân được gọi làm việc trong vườn nho vào giờ cuối cùng là hình ảnh tiêu biểu cho tất cả các dân ngoại đã từng hưởng ơn cứu độ của Thiên Chúa như Ngài đã ban ơn cho dân Do Thái.

Cuối Bài Tin mừng, Thánh sử Matthêu muốn chúng ta đặc biệt chú ý:

“Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.

Câu này không có ý nói dân Do Thái sẽ bị loại ra khỏi Nước Thiên Chúa, nhưng Matthêu cho biết: sẽ có một cuộc lật đổ ngoạn mục cái thứ tự ban đầu, coi chừng họ sẽ bị rớt xuống là người sau hết. Vậy, họ phải cẩn thận khi nghe dụ ngôn này.

Chúng ta phải ý thức thân phận mình như những thợ đến làm giờ thứ chín (3 giờ chiều), thứ mười một (5 giờ chiều), để cảm tạ Chúa, và bày tỏ lòng yêu mến Ngài bằng cách nghe, làm theo Lời Ngài, đem Tin Mừng vào trong cuộc sống, trong mái ấm gia đình mình.

Lạy Chúa, xin cho con cảm nhận được tình Chúa thương yêu, để con có thể xử sự với Chúa bằng một tình yêu chân thành, không nhuốm màu vụ lợi.

Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.