Gương Thánh nhân: Thánh Pi-ô thứ 10 sinh ngày 2 tháng 6 năm 1835, tại làng Ri-ê-sô, tên thật của Ngài là Du-sép-pô Sạt-tô.

Lúc nhỏ Du-sép-pô học cấp tiểu học tại trường làng, sau đó phải đi bộ mỗi ngày hàng chục cây số để tiếp tục việc học ở trường cách xa đó vì cha mẹ nhà nghèo. Mẹ cậu thấy con đi chân không nên rán dành dụm sắm cho đôi giày. Nhưng cậu tiết kiệm vừa muốn tập hãm mình, nên mang giày đi khỏi nhà một quảng là cởi ra, đeo lên vai và đi chân không đến trường. Vì cần mẫn học hành, nên Du-sép-pô tiến tới rất nhanh và luôn được thầy bạn khen ngợi.

Thời đó Hội thánh muốn tập cho người tín hữu kính trọng Thánh Thể nên không cho phép trẻ nhỏ rước lễ sớm. Vì thế, mãi đến năm 11 tuổi, Du-sép-pô mới được rước Chúa lần đầu. Và ngay từ đó cậu đã tỏ ý muốn dâng mình cho Chúa. Cha cậu từ chối, vì thấy gia đình nghèo, muốn cho cậu ở nhà giúp đỡ, còn bà mẹ thì khuyến khích tán thành. Nhưng rồi sau đó ông cũng vui lòng vâng theo thánh ý Chúa, cho con mình đi theo tiếng Chúa gọi.

Thế là năm lên 15 tuổi, cậu Du-sép-pô gia nhập chủng viện ở Pa-đua. Hằng ngày cậu chuyên cần học tập và rèn luyện các nhân đức. Nhưng chưa được bao lâu, cha cậu qua đời, để lại người vợ và 7 đứa con nheo nhóc nghèo khổ. Cậu thấy cảnh gia đình khốn khổ quá, nên định xin trở về giúp đỡ. Nhưng mẹ cậu không chấp nhận. Bà khuyến khích con dâng tất cả cho Chúa, lo tiếp tục tu luyện.

Năm 1858, Du-sép-pô được phong chức Linh mục và đi giúp họ đạo Tom-bô-lô. Vì thấy ngài tận tình săn sóc đoàn chiên và nhân đức, nên Đức Giám mục chọn ngài làm giám đốc chủng viện. Năm 1884, Đức Giáo Hoàng Lê-ô thứ 13 đặt ngài lên làm Giám mục giáo phận Măn-tua. Sau ngày thụ phong, ngài về quê thăm mẹ và khoe chiếc nhẫn Giám mục của mình. Mẹ ngài cũng cho ngài xem chiếc nhẫn cưới và nói: – Nếu không có chiếc nhẫn nầy, thì làm sao con có chiếc nhẫn kia?…

Lúc đó giáo phận Măn-tua đang sa sút về phần đạo đức cũng như luân lý, thánh nhân đi kinh lý khắp nơi, dạy dỗ kêu gọi mọi người ăn năn cải thiện. Và nhờ ơn Chúa, ngài đã đưa cả giáo phận trở lại đạo sốt sắng.

Vì thấy ngài nhân đức và làm việc kết quả như thế, nên năm 1893, Đức Giáo Hoàng phong ngài làm Hồng Y giáo chủ Vê-nê-si. Và sau khi Đức Lê-ô thứ 13 qua đời, ngài lại được bầu làm Giáo Hoàng kế vị, với biệt hiệu Pi-ô thứ 10.

Từ ngày nhậm chức Giáo Hoàng, thánh nhân càng hoạt động nhiệt thành hơn. Ngài “canh tân mọi sự trong Đức Ki-tô”. Đó là khẩu hiệu của ngài: ngài cho phép trẻ nhỏ rước lễ sớm và khuyến khích việc rước Chúa hằng ngày. Về giáo luật, phụng vụ, Kinh Thánh, ngài cho nghiên cứu và canh tân. Khi nói đến các thánh vịnh ngài viết:

“Nhờ Chúa linh ứng, các thánh vịnh đã được soạn ra và được góp lại trong Kinh Thánh. Ngay từ buổi đầu của Hội thánh, thánh vịnh đã giúp nuôi dưỡng lòng đạo đức của tín hữu một cách tuyệt vời, để họ tiến dâng Thiên Chúa lễ tế ngợi khen, tức là hoa quả của những môi miệng tuyên xưng Danh Người. Không những thể theo thói quen nhận được từ luật cũ, thánh vịnh còn giữ phần rõ rệt trong chính phụng vụ thánh và trong thần vụ. Do đó mà thánh vịnh đã trở thành tiếng của Hội thánh, như lời thánh Ba-xi-li-ô nói; hay như các vị tiền nhiệm của tôi là Đức U-ba-nô VIII đã gọi, đó là ái nữ của thánh ca hằng xướng hát ở trước tòa Thiên Chúa và Chiên Con; và theo ý kiến thánh A-tha-na-xi-ô, thánh vịnh dạy người ta nhất là những người chuyên phụng tự biết cách ca ngợi Thiên Chúa và phải dùng lời lẽ nào cho xứng hợp để tuyên xưng Danh Người”.

Và việc làm đặc biệt của thánh nhân là dũng cảm chiến đấu với các lạc thuyết, nhất là phe duy tân. Họ luôn gây khó khăn rắc rối cho Giáo hội. Ngài cực lực phản đối và dùng sự khôn ngoan mà thuyết phục họ.

Thánh nhân qua đời ngày 20 tháng 8 năm 1914, giữa lúc thế giới bùng nổ chiến tranh. Và năm 1945, ngài được tôn phong Hiển thánh.

Quyết tâm: Noi gương thánh Giáo Hoàng Pi-ô thứ 10, hằng ngày lo canh tân cải thiện đời sống cho tốt hơn, đẹp lòng Chúa và mọi người hơn.

Lời nguyện: Lạy Chúa, Chúa đã ban cho thánh Giáo Hoàng Pi-ô thứ 10 trí khôn ngoan siêu việt và lòng dũng cảm xứng bậc tông đồ, để người bênh vực đức tin Công giáo và qui tụ tất cả về Đức Ki-tô. Xin rộng ban cho chúng con biết nghe lời thánh nhân giảng dạy và noi gương sáng của người hầu mai ngày đạt tới phúc trường sinh.

GPVL

21 Tháng Tám Thánh Giáo Hoàng Piô X (1835-1914)