BẢY YẾU T� GIÚP NUÔI DƯỠNG HẠNH PHÚC GIA �ÌNH

�ôi bạn yêu nhau cùng ngồi ngắm trăng dưới một công viên thơ mộng. Sau một hồi im lặng, nàng chỉ tay nhìn trăng và h�i chàng: “Anh ơi, tại sao trăng hôm này m� thế ?�. Chàng dõng dạc trả l�i: “Vì trăng thẹn trước vẻ đẹp của em�. Nàng đã ôm chàng thật chặt, và h� quyết định lấy nhau. Mư�i lăm năm sau, cũng một đêm trăng, cả hai cùng nghỉ ngơi và thư giãn sau một ngày làm việc mệt m�i. Nàng như muốn ôn lại kỷ niệm xưa những lúc bên chàng dưới ánh trăng thơ mộng. Nàng quay lại h�i chàng: “Anh ơi, tại sao trăng đêm nay m� thế ?�. Chàng im lặng không trả l�i, nàng h�i thêm một lần nữa cũng không thấy chàng phản ứng gì. Nàng lại tiếp tục kiên trì lay lấy tay chàng mà h�i: “Chàng ơi, tại sao trăng đêm nay m� thế ?�. Chàng cộc cằn trả l�i: “Không thấy tr�i chuyển mưa à, d�n đồ v��.

Chúng ta thấy rằng chỉ trong vòng hơn mư�i năm mà tình yêu của h� đã biến chuyển rất sâu xa: từ thái độ, l�i nói đến hành động. Chúng làm ô nhiễm môi trư�ng gia đình hầu mưu toan đe d�a đến ni�m hạnh phúc của từng thành viên muốn sống yêu thương. Thay vì bài viết đi tìm nguyên nhân của những đổ vỡ trong đ�i sống này, chúng ta lại bàn đến những yếu tố giúp nuôi dưỡng và thăng tiến đ�i sống như hướng khắc phục cho những nguyên nhân chìm sâu trong từng yếu tố được bàn đến.

1.Chăm sóc sắc đẹp:

Không phải chỉ có phụ nữ được quy�n làm đẹp. Nam giới cũng cần “trang điểm� để thu hút bạn khác giới. �ó là cách h� chăm sóc và yêu thương bản thân. Thông thư�ng chúng ta nghĩ rằng chỉ cần chăm sóc sắc đẹp khi lúc mới yêu nhau để chiếm tr�n tình yêu của ngư�i bạn đ�i. Thật ra, đó chỉ là bước đầu, vì lấy nhau thì dễ, giữ nhau mới khó; mà một trong những cách giữ lấy tình yêu là chăm sóc bản thân.

Ngay cả Thị Nở cũng có một nét nào đó quyến rũ Chí Phèo. Mỗi chúng ta đ�u có mặt nổi và mặt mạnh để giữ lấy tình yêu. �ôi khi cần biết xem nàng thích mình vì điểm gì để chàng không ngừng phát huy ưu thế đó. Cũng vậy, nàng cần biết rõ điểm nào bản thân đã chiếm được trái tim chàng, để từ đó, nàng cần “tô điểm� cho chúng hoàn mỹ hơn.

Làm đẹp không đồng nghĩa với việc ch� ngư�i khác khen tặng, nhưng là dấu chỉ biểu hiện ni�m tôn tr�ng ngư�i khác và bạn đ�i của mình. Có những ông chồng không dám giới thiệu vợ mình với đám bạn chỉ vì nàng quá xu� xòa. Dần dà, nàng bị “mất điểm� trước mặt chàng, và đó là bước đầu cho những cuộc tình tay ba. Còn v� phái mạnh, h� cũng cần làm đẹp theo nghĩa, tạo nên phong cách chững chạc và thần thái đĩnh đạc, khiến ngư�i phối ngẫu cũng được nở mặt nở mày. Có thế, một gia đình biết làm đẹp sẽ tô điểm và làm giàu cho nhau v� m�i phương diện trong từng khoảnh khắc cuộc sống.

2.Bữa cơm gia đình:

Trong th�i hiện đại mà ngư�i ta chạy đua với th�i gian để vật lộn với cuộc sống, bữa cơm gia đình bị coi như một yếu tố xa xỉ. Chúng được thay thế bằng các món ăn nhanh, có thể nó đảm bảo chất dinh dưỡng cho cơ thể cách nào đó nhưng con ngư�i không chỉ sống dựa vào vật chất. Thật vậy, vật chất giúp duy trì và phát triển cơ thể nhưng tinh thần mới giúp triển nở và tươi mới tình yêu mà bữa cơm gia đình sẽ giúp từng thành viên hiểu nhau hơn và bồi đắp những gì còn thiếu sót để đi�u chỉnh kịp th�i, vì cuộc sống luôn có những bất ổn mà gi� cơm là cơ hội tốt giúp m�i ngư�i xích lại gần nhau. Có những lúc tôi phải chết sặc vì nghe những chuyện tiêu cực v� nhau nhưng gói gém những tâm tình chân thật. Cũng có những lúc tôi cư�i phá tiếng vì tiếp nhận một cơ hội hay thành công của một ngư�i trong gia đình. Bữa cơm là một dịp khai mào hữu ích hứa hẹn cho những lần gặp gỡ thân tình sau đó.

Thử h�i: Tại sao bữa cơm gia đình không lo dùng cơm mà lại chia sẻ chuyện này chuyện n� ? Thưa: xét tâm lý chung, chỉ khi nào đã được th�a mãn nhu cầu vật chất và thể lý, con ngư�i mới dễ dàng bộc lộ những tâm tình bên trong nh� đó, mà m�i thành viên sẽ hiểu nhau hơn. � thức giá trị của việc làm này mà �ức Phanxicô khuyên m�i ngư�i khi dùng bữa hãy tắt nguồn điện thoại và giảm thiểu hết m�i tác động của truy�n thông.

Có ngư�i chồng kia làm việc ngoại giao, anh không thể sắp xếp dùng bữa với vợ con, đúng hơn, anh đã chán dần vì những bữa ăn quá đạm bạc thay vào đó, là những bữa ăn thịnh soạn với khách hàng. Ngư�i vợ không nản chí, nàng đã cập nhật nhi�u món ăn mới và h�c bày biện trông rất đẹp mắt để lôi kéo sự quan tâm của chàng, và rồi, nàng đã thành công không những giúp chàng có những món ăn bảo đảm chất lượng và hợp vệ sinh mà còn giúp m�i thành viên trong gia đình gắn kết lại hầu dễ dàng chia sẻ bữa ăn cũng như những vui buồn và dự phóng của nhau. Nh� đó, m�i thành viên ý thức hơn v� tính liên đới và tình hiệp thông, nghĩa là vui buồn của con cái cũng là nỗi ni�m của cha mẹ hay những dự phóng và ước muốn của cha mẹ cũng là thao thức của các con.

3.Tính hài hước và tiếng cư�i:

Thánh Têrêsa Calcutta đã có lý khi nói: Con ngư�i th�i đại không còn gi� để nhìn mặt nhau và trao nhau một nụ cư�i. Trong một lần ph�ng vấn, có ngư�i h�i mẹ: Làm sao để gia đình hạnh phúc ? Mẹ đã trả l�i cách đơn giản: Hãy tập cư�i với m�i ngư�i trong gia đình. �i�u này xem ra không mất th�i gian và ti�n bạc nhưng để có thể cư�i, ngư�i ta phải tập b� bớt tính quy ngã hầu hướng v� ngư�i đối diện với sự quan tâm tế nhị. �ôi khi một nụ cư�i không được đón nhận lại trở nên lạc điệu trong một thế giới vô cảm, vô tâm và vô tình.

Một nụ cư�i bằng mư�i thang thuốc bổ; nhưng một khi con ngư�i xem nhẹ giá trị nụ cư�i, h� lại lo quay quắt vì những chứng bệnh tâm lý như: sầu muộn, căng thẳng, trầm cảm…Khi ấy, h� có uống mư�i thang thuốc bổ cũng chỉ làm h� bổ ngửa vì cơ thể không thể tiếp nhận mức tối thiểu là một nụ cư�i và sự quan tâm của ngư�i xung quanh.

Trong khi thích xem các chương trình của những danh hài, chúng ta lại đánh giá thấp những câu nói hài hước từ các thành viên trong gia đình. �i�u này gây nên một làn sóng ảm đạm và ngột ngạt trong gia đình. Nếu những câu nói từ miệng các danh hài mang lại nét tươi vui và sảng khoái cho bản thân thì việc bạn lắng nghe và tiếp nhận những nét hài hước (mặc dù ngây ngô) của các thành viên trong gia đình lại là một khích lệ rất đáng kể, chúng như một l�i tán thưởng giúp m�i ngư�i tích cực xây dựng hạnh phúc gia đình hơn.

Ngoài ra, nét vui cư�i và tính hài hước còn giúp mỗi thành viên đánh tan những nét đơn điệu và tầm thư�ng hằng ngày mà thay vào đó bằng cách tăng thêm sức mạnh và nạp những năng lượng tích cực giúp vượt qua m�i khó khăn và thử thách trong cuộc sống.

Và trong tông huấn v� việc nên thánh “Các con hãy vui mừng hân hoan�, �ức Phanxicô đã khẳng định rằng ni�m vui Kitô giáo thư�ng đi kèm với một cảm thức hài hước. Qua đó, vị Giáo Hoàng dòng Tên muốn đ� cao cảm thức hài hước như một cách diễn tả ni�m vui của mỗi Kitô hữu, từ đó, mỗi thành viên giúp xây dựng ni�m vui b�n vững trong hạnh phúc gia đình.

4.Sự quan tâm:

Trong tác phẩm Sức mạnh tình bạn, tác giả Alan Loy Mcginnis đã chia sẻ một câu chuyện thú vị:

Tôi đã có cuộc trò chuyện với một ngư�i đàn ông đang có sự rạn nứt trong quan hệ vợ chồng sau 18 năm chung sống.

– Làm thế nào mà anh biết được rằng cuá»™c hôn nhân này đã đến hồi kết thúc? – Tôi há»�i.

– Khi cô ấy ngÆ°ng không nặn kem đánh răng lên bàn chải của tôi vào má»—i sáng nữa. – Ông ấy trả lá»�i.

– Cái gì cÆ¡ ? – Tôi ngạc nhiên há»�i lại. – Khi chúng tôi má»›i cÆ°á»›i nhau, ngÆ°á»�i nào dậy trÆ°á»›c sẽ nặn kem đánh răng cho ngÆ°á»�i kia và để nó trên chậu rá»­a mặt. Ä�ến bây giá»�, chúng tôi đã không còn giữ được thói quen ấy nữa, và cuá»™c hôn nhân của chúng tôi đã trở nên xấu Ä‘i kể từ đấy. Ä�ôi khi, hạnh phúc rạn nứt chỉ bởi những lý do hết sức buồn cÆ°á»�i nhÆ° thế. NhÆ°ng những cá»­ chỉ nhá»� nhặt đó lại thật sá»± quan trá»�ng, vô cùng quan trá»�ng nữa là đằng khác. Nếu thiếu những cá»­ chỉ âu yếm nhÆ° thế, tình yêu sẽ khô cằn và chết dần. Tất nhiên, việc không nặn kem đánh rang lên bàn chải cho bạn Ä‘á»�i của mình chỉ là biểu hiện trÆ°á»›c mắt, Ä‘iá»�u này kéo theo những chuyện lá»›n hÆ¡n, chúng làm bằng chứng cho sá»± thiếu quan tâm và chăm sóc ngÆ°á»�i yêu.

�ôi khi chúng ta nghĩ rằng việc ai nấy lo, nhưng lại mất đi tính hỗ tương và sự quan tâm tế nhị lẫn nhau. Thay vì vợ dưới bếp rửa chén, bạn ở sân nhà rửa xe, bạn hãy đi vào bếp giúp nàng tráng chén và úp vào đúng chỗ của nó. Chắc hẳn, nàng sẽ có sáng kiến cầm vòi xịt nước cho bạn rửa xe. Như thế, cả hai việc đ�u hoàn thành nhưng trong tình liên đới và yêu thương. Quả thật, khi yêu nhau thực sự, h� tìm cách làm đẹp lòng nhau và luôn tạo ra những sáng kiến giúp nhau hoàn thành tốt vai trò làm chồng/vợ và cha/mẹ.

5.Tôn tr�ng không gian riêng:

Có một câu chuyện kể v� những chú nhím. Khi ở trong rừng, lúc đầu chúng đứng cách xa nhau. �êm v� tr�i lạnh, chúng chợt nhận ra rằng nếu đứng gần nhau thì con n� sẽ t�a hơi ấm cho con kia. Và thế là chúng xích lại gần nhau. Tuy nhiên, khi đứng sát vào nhau, chúng chợt nhận ra rằng chúng đang tự làm đau nhau bởi con nào cũng có những gai nh�n. Chính vì lẽ đó, chúng ta có thể rút ra một bài h�c: Cần đứng đủ gần để nhận hơi ấm từ nhau nhưng cũng phải đứng đủ xa để không làm tổn thương nhau.

Trong tình yêu cũng vậy, ngư�i này cần tôn tr�ng không gian của ngư�i kia, có thế, mỗi ngư�i dễ dàng sống với những sở thích riêng mà không bị ai ràng buộc. Và nh� đó, h� sẽ là chính mình hơn. Nếu không hiểu thấu chân lý này, ngư�i khác có thể xem đây là cách sống tình yêu vị kỷ nhưng thực ra, nó là “lối thoát hiểm� an toàn trong tình yêu. Thật vậy, một khi tôn tr�ng qui tắc này chúng sẽ giúp đôi bên tránh bị cám dỗ muốn kiểm soát ngư�i kia. Vì khi bắt ngư�i khác phải thế này, thế kia, vô hình trung, h� tạo nên một không gian ngột ngạt như chim nhốt trong lồng, một khi nó thoát được nó sẽ bay luôn và không bao gi� trở lại. �ể tránh khuynh hướng tai hại này, đôi bên cần cởi mở và khuyến khích h� mở rộng hơn nữa các mối tương giao trong cuộc sống.

6.Lắng nghe:

Nhà tư tưởng Paul Tillich đã tuyên bố: “Nghĩa vụ đầu tiên của tình yêu là lắng nghe�. Khi nói đến nghĩa vụ, chúng được hiểu như một đòi buộc thiết thực. Ở đây, trong tình yêu, lắng nghe không chỉ là một đòi buộc mà còn là ni�m vinh dự cho ngư�i khát mong xây dựng hạnh phúc gia đình. Nói cách khác, lắng nghe là cách diễn tả sống động của những ngư�i đang yêu.

Một ngư�i đàn ông đã kể lại kinh nghiệm của mình. Anh đã có một th�i hạnh phúc bên ngư�i yêu, khi tình yêu vừa chớm nở và th�i gian đầu sau khi cưới nhau. Sau khoảng th�i gian lãng mạn đó, h� thư�ng cãi vã, giận h�n, thậm chí coi thư�ng lẫn nhau. �ứng trước nguy cơ đổ vỡ, anh tìm đến một vị thầy khôn ngoan để xin l�i khuyên.

Vị thầy chăm chú lắng nghe anh thổ lộ, sau đó nói: “Anh phải h�c cách lắng nghe vợ của anh�.

-Nghĩa là sao, thưa thầy ?

-Trong m�i lúc, anh đừng quan tâm mình phải nói gì, nhưng hãy nghe và ghi nhớ m�i đi�u vợ anh nói.

Tháng sau anh trở lại với ni�m hân hoan vì đã hoàn thành xuất sắc bài tập. Anh kể chi tiết cho vị thầy nghe những đi�u vợ anh nói. Vị thầy t� vẻ hài lòng, cư�i và nói với anh: “Bây gi� anh hãy v� nhà và lắng nghe từng l�i mà vợ anh không nói ra�.

-Nghĩa là…?

-Còn biết bao đi�u vợ anh nói bằng ngôn ngữ không l�i, anh hãy lắng nghe những đi�u đó !

Và anh đã phải căng mắt, căng tai, căng lòng để đ�c được ngôn ngữ không l�i ấy, là loại ngôn ngữ được gói gém trong những cử chỉ, ánh mắt, cảm xúc của ngư�i vợ…Và anh đã thành công.

Qua đó, chúng ta nhận ra có hai mức độ lắng nghe: lắng nghe bằng cách tiếp cận trực tiếp những âm thanh và sứ điệp mà ngư�i khác muốn mang lại. Còn cấp bậc thứ hai: lắng nghe và thấu hiểu từ ngôn ngữ hình thể. Như thế, chúng ta cần nghe bằng tai nhưng cũng đòi h�i sự thông minh để h�c biết trắc nghiệm bằng mắt và đụng chạm bằng xúc giác. Có thế, tình yêu được h� cảm nhận bằng hết con ngư�i mình và đó là cách h� thể hiện tình yêu hết mình.

7.Cầu nguyện trong gia đình:

Nếu như thức ăn cần thiết cho sự sống còn của thân xác thế nào, thì cầu nguyện hay kinh nguyện là thành phần giúp nuôi dưỡng linh hồn và đ�i sống đức tin như vậy. Có ngư�i cho rằng không ăn có thể dẫn đến cái chết nhưng không kinh nguyện linh hồn vẫn chẳng vương hại gì. Chủ trương này dễ dẫn đến thái độ sống buông thả và sai lầm v� mặt đạo đức vì tưởng rằng tự sức mình có thể sống hoàn thiện. Thực tế cho thấy, những ngư�i b� bê trong đ�i sống cầu nguyện h� dễ sa phạm tội tr�ng với nguy cơ mất linh hồn. Và một khi sống trong tình trạng này, h� không thể bình an để khả dĩ xây dựng một bầu khí gia đình đầm ấm và hạnh phúc.

Cầu nguyện hay kinh nguyện trong gia đình phải giúp từng thành viên cảm nghiệm sự hiện diện của Chúa qua lịch sử của gia đình mình. �ể đến một lúc nào đó, m�i ngư�i cảm thấy nhu cầu cần đến Chúa, khi ấy chẳng cần ai bảo ai, h� sẽ tham gia nguyện kinh cách tích cực như cách tiếp thêm năng lượng siêu nhiên để mỗi ngày sống là hồng ân. Thật vậy, khi cử hành kinh nguyện, m�i ngư�i được tiếp xúc với L�i Chúa như nói với từng ngư�i trong gia đình, từ đó, mỗi ngư�i dâng l�i nguyện bộc phát, đây là cách “tự thú� trước mặt Chúa với sự hiện diện của m�i ngư�i. Khi ấy, m�i hiểu lầm, khúc mắc trong ngày sống sẽ được ngư�i khác thông cảm và tha thứ, và nh� đó, m�i ngư�i yêu thương nhau nh� sự chúc lành của Chúa.

Tóm lại, với 7 yếu tố được đ� nghị trên đây, chắc hẳn sẽ giúp m�i ngư�i ý thức hơn v� trách nhiệm xây dựng hạnh phúc gia đình của mình. Tuy nhiên, sẽ luôn có sự gia giảm vì có gia đình này mạnh v� điểm này, yếu v� điểm kia. �i�u đó, không có gì khó khăn nếu từng thành viên luôn thao thức tìm kiếm cách thức tốt nhất giúp nuôi dưỡng hạnh phúc gia đình.

EYMARD An Mai �ỗ O.Cist.

CGVN