LỜI CHÚA THỨ BẢY TUẦN II MÙA VỌNG NĂM B (16/12/2017) – (Mt 17, 10-13)

“ELIA ĐÃ ĐẾN RỒI, VÀ HỌ KHÔNG NHẬN BIẾT ÔNG”.

BÀI ĐỌC I: Hc 48, 1-4. 9-11
“Elia sẽ đến lần thứ hai”.
Trích sách Huấn Ca.

Bấy giờ Elia như lửa hồng xuất hiện. Lời ông nóng bỏng như ngọn đuốc cháy phừng. Ông đem cho họ một mùa đói khát, và số người hiềm ghét ông đã hao đi, vì chúng nó chẳng giữ được giới răn Chúa. Do lời Chúa phán, ông đóng cửa trời và ba lần khiến lửa từ trời xuống. Elia, người được vinh quang nhờ các việc lạ lùng đã làm, và ai có thể tự hào được vinh quang như người? Người đã được cất đi trong bầu lửa, trong xe bởi ngựa lửa kéo đi. Người đã nên dấu chỉ sự đe phạt qua các thời đại, để làm nguôi cơn thịnh nộ Chúa, để giao hoà cha với con, và chấn hưng lại những chi họ Giacóp. Phúc cho những ai thấy ngài và được hân hạnh thiết nghĩa với ngài.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 79, 2ac và 3b. 15-16. 18-19
Đáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa chúng con, xin cho chúng con được phục hồi, xin tỏ thiên nhan hiền từ Chúa ra, hầu cho chúng con được ơn cứu sống (c. 4).

Xướng: 1) Lạy Đấng chăn dắt Israel, xin hãy lắng tai! Chúa ngự trên các Vệ Binh Thần, xin hiện ra trong sáng láng. Xin thức tỉnh quyền năng của Chúa, và ngự tới để cứu độ chúng con. – Đáp.

2) Lạy Chúa thiên binh, xin thương trở lại, tự trời cao xin nhìn coi và thăm viếng vườn nho này. Xin bảo vệ vườn nho mà tay hữu Ngài đã cấy, bảo vệ ngành nho mà Ngài đã củng cố cho mình. – Đáp.

3) Xin Chúa ra tay bang trợ người ở bên tay hữu Chúa, con người mà Chúa đã củng cố cho mình. Chúng con sẽ không còn rời xa Chúa nữa, Chúa cho chúng con được sống, và chúng con ca tụng danh Ngài. – Đáp.

ALLELUIA:
Alleluia, alleluia! – Ngày của Thiên Chúa gần đến; này đây, Người sẽ đến cứu chúng ta. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 17, 10-13
“Elia đã đến rồi, và họ không nhận biết ông”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi xuống núi, các môn đệ hỏi Chúa Giêsu rằng: “Tại sao các luật sĩ lại nói Elia phải đến trước đã?”

Chúa Giêsu trả lời: “Thật Elia phải đến để chấn hưng mọi sự. Và Thầy bảo các con, Elia đã đến rồi, và họ không nhận biết ông, nhưng đã đối xử với ông như ý họ. Cũng vậy, Con Người sẽ phải đau khổ bởi họ”.

Bấy giờ các môn đệ hiểu Chúa Giêsu nói với họ về Gioan Tẩy Giả.

Đó là lời Chúa.
______________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

GIỚI THIỆU CHỦ ĐỀ: Tiên Tri Elia và Gioan Tẩy Giả

Tiên-tri Elia sống vào thời Vua Ahab (874-853 BC), một thời kỳ hưng thịnh về vật chất, nhưng đời sống tâm linh sa sút trầm trọng. Nhà Vua đã cưới công chúa Ideven, ái nữ của Vua Sidon, lại còn tuyên bố thờ thần Baal. Chính Vua đã lập một bàn thờ để kính Baal trong đền thờ Vua đã xây cất tại Samaria (I Kgs 16:30-33). Vì Vua mà hầu hết dân chúng đã bỏ Thiên Chúa để tôn kính các thần ngọai bang. Tiên-tri Elia được Thiên Chúa sai tới để khiển trách Vua và khuyên dân phải ăn năn trở lại cùng Thiên Chúa.

Gioan Tẩy Giả sống vào thời Nước Do-Thái bị đô hộ bởi Đế-quốc Roma và toàn dân đang mong đợi Đấng Thiên Sai đến giải phóng dân tộc khỏi tay Đế-quốc và lên ngôi cai trị dân chúng. Gioan Tẩy Giả được Thiên Chúa sai tới để chuẩn bị đường cho Đấng Cứu Thế, và người ta tuôn đến với ông để nghe giảng, thú nhận tội lỗi, và chịu Phép Rửa để được tha tội.

Hai ông có nhiều điểm giống nhau:

ăn uống nhiệm nhặt, ở trong sa mạc, mặc áo lông lạc đà. Lời rao giảng như lửa đốt cháy lòng người. Sứ vụ của các ông là chuẩn bị đường cho Thiên Chúa đến: các ông chuẩn bị bằng lời rao giảng để mang lòng cha ông trở lại cùng con cháu.

Các Bài đọc hôm nay tập trung vào cuộc đời của 2 ông.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Huấn Ca, nói về cuộc đời của Tiên-tri Elia.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Phúc Âm nói về cuộc đời của Gioan Tẩy Giả. Chúa Giêsu tuyên bố và các môn đệ nhận ra: Gioan Tẩy Giả chính là Tiên-tri Elia mà truyền thống Do-Thái đã tin ông phải đến để dọn đường cho Đấng Cứu Thế.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
___________________________________

II/. BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG (Mt 17, 10-13)

Hôm nay thứ Bảy tuần II Mùa Vọng, Phụng vụ đưa chúng ta vào Chương 17 Phúc âm Matthêu.

Ngay câu đầu tiên Bài Tin mừng đã đưa chúng ta đến rất nhiều suy nghĩ. Matthêu viết:

“KHI XUỐNG NÚI, CÁC MÔN ĐỆ HỎI CHÚA GIÊSU RẰNG: “TẠI SAO CÁC LUẬT SĨ LẠI NÓI ELIA PHẢI ĐẾN TRƯỚC ĐÃ?” (Mt 17, 9).

Tại sao phải xuống núi?

Thưa ngay trước đó Matthêu đã tường thuật cuộc biến hình của Chúa Giêsu trên núi Thabor (Mt 17, 1 – 8) có 3 tông đồ thân tín chứng kiến, đó là các ông: Phêrô, Giacôbê và Gioan.

Trong cuộc biến hình đó có ông Môsê và Êlia hiện ra cùng đàm đạo với Chúa Giêsu.

Bài Tin mừng hôm nay tường thuật tiếp: khi cuộc biến hình kết thúc, Thầy trò Chúa Giêsu bèn xuống núi.

Sự xuất hiện của Êlia đã làm cho các môn đệ bật ra câu hỏi: “Tại sao các luật sĩ lại nói Elia phải đến trước đã?”

Truyền thống Do Thái tin rằng: Ông Elia chưa chết và được Sách Huấn ca trong Bài đọc I mô tả như sau: “Elia, người được vinh quang nhờ các việc lạ lùng đã làm, và ai có thể tự hào được vinh quang như người? Người đã được cất đi trong bầu lửa, trong xe bởi ngựa lửa kéo đi”.

Như vậy Êlia không chết mà đã được cất lên trời bởi chiếc xe ngựa lửa. Ông sẽ xuất hiện trở lại khi đến thời Đấng phán xét như sách Tiên tri Malaki đã loan báo.

Nhưng hôm nay trong sự kiện biến hình ông Êlia đã xuất hiện cùng với ông Môsê đúng vời thời Đấng Cứu thé.

Khiến các môn đệ bật ra câu hỏi: “Tại sao các luật sĩ lại nói Elia phải đến trước đã?”

Các luật sĩ là người am hiểu Kinh thánh, họ chú ý rất kỹ sách Tiên tri Malaki để đoán biết thời Đấng Thiên Sai xuất hiện.

Trong đó Tiên tri Malaki viết: “Này Ta sai ngôn sứ Ê-li-a đến với các ngươi, trước khi Ngày của ĐỨC CHÚA đến, ngày trọng đại và kinh hoàng. Nó sẽ đưa tâm hồn cha ông trở lại với con cháu và đưa tâm hồn con cháu trở lại với cha ông, kẻo khi Ta đến, Ta sẽ đánh phạt xứ sở đã bị án tru diệt.” (Ml 3, 23 – 24).

Như vậy, các luật sĩ nói rất đúng: “ÊLIA PHẢI ĐẾN TRƯỚC ĐÃ”.

Chúa Giêsu cũng xác nhận các Luât sĩ đã nói đúng.

Matthêu viết: “Người đáp: “Ông Ê-li-a phải đến để chỉnh đốn mọi sự.” (Mt 17, 11).

Chúa cũng xác nhận luôn nhiệm vụ của Êlia là chỉnh đốn mọi sự cho Đấng Cứu thế xuất hiện.

Nhưng giữa thời của Êlia và thời Đấng Cứu Thế cách nhau hàng trăm năm. Khoảng thời gian dài như thế khó có ai chú ý. Nó phải là cái gì rất gần người ta mới chú ý đến được.

Thì nay có Gioan Tiền hô, người cũng làm công việc như của Êlia, ông đã xuất hiện rồi và sự xuất hiện của ông đi sát ngay sự xuất hiện của Đấng Cứu Thế, sứ mệnh Tiền hô của Gioan mới được nổi bật.

Vì thế Chúa Giêsu mới nói: “Ông Gioan chính là Êlia trong tinh thần và thần trí” (Mt 11, 14).

Như vậy, trong cuộc biến hình này, ông Êlia chính là vị Tiền hô đối với 3 môn đệ thân tín của Chúa. Còn Gioan là vị Tiền hô đối với dân Do Thái.

Sự xuất hiện của 2 ông đều loan báo cho Đấng Cứu Thế.

Chúa Giêsu cũng cho biết cái kết đắng của người Tiền hô và Đấng Cứu thế.

Matthêu viết: “Nhưng Thầy nói cho anh em biết: ông Ê-li-a đã đến rồi mà họ không nhận ra, lại còn xử với ông theo ý họ muốn. Con Người cũng sẽ phải đau khổ vì họ như thế.” (Mt 17, 12). Điều này đã xảy ra đúng như vậy.

1/. Về ông ÊLIA.

Sách Các Vua I, Chương 17 đã tường thuật những phép lạ hiển hách của Tiên tri và Êlia đã bị vua A – Kháp và hoàng hậu truy sát rất gắt gao.

2/. Về Gioan Tẩy Giả.

Cũng vậy, Vì khẳng khái can ngăn vua Hêrôđê không được lấy vợ anh mình, nên Gioan đã bị tống giam trong ngục và bị chặt đầu.

3/. Về Đấng Cứu thế, là Chúa Giêsu:

Ngài đã bị các Thượng tế, kỳ lão, Biệt phái,…. giết chết trên thập giá.

Như vậy Tiền hô cho Đấng Cứu Thế và Đấng Cứu thế đều cùng chung số phận. Bị đối xử theo ý con người muốn.

Từ nay cho đến tận thế, những ai đóng vai trò Chứng nhân Tin mừng, tiền hô như Gioan và Êlia cũng phải chung số phận, cái kết đắng là điều không tránh khỏi. Có như vậy thì lời chứng của các vị có càng có giá trị hơn.

Đọc bài Tin mừng hôm nay, tôi chợt nghĩ về thân phận mình.Nếu tôi muốn làm chứng cho Chúa, tôi cũng phải chấp nhận cái kết đắng đến với tôi. Đó là số phận và con đường đau khổ mà tôi phải đi, đó là thập giá mà tôi phải vác. Nhưng tôi tin rằng vinh quang đang chờ đợi tôi.

Phải bước qua đau khổ mới đến vinh quang.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay:

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
_____________________________________

III/. BÀI CHIA SẺ (Mt 17, 10-13)

“KHI XUỐNG NÚI, CÁC MÔN ĐỆ HỎI CHÚA GIÊSU RẰNG: “TẠI SAO CÁC LUẬT SĨ LẠI NÓI ELIA PHẢI ĐẾN TRƯỚC ĐÃ?” CHÚA GIÊSU TRẢ LỜI: “THẬT ELIA PHẢI ĐẾN ĐỂ CHẤN HƯNG MỌI SỰ.”

“KHI XUỐNG NÚI”.

Liên hệ với đoạn Tin mừng trước đó (Mt 17, 1-8), Matthêu đã thuật lại biến cố Chúa Giêsu biến hình trên núi.

Và bỗng các ông thấy ông Mô-sê và ông Ê-li-a hiện ra đàm đạo với Người.” (Mt 17, 1 – 3).

“”TẠI SAO CÁC LUẬT SĨ LẠI NÓI ELIA PHẢI ĐẾN TRƯỚC ĐÃ?”

Chính vì thấy Êlia xuất hiện nên khi Thầy trò từ núi đi xuống, các môn đệ mới thắc mắc: tại sao Êlia chỉ xuất hiện trong chốc lát rồi biến mất, trong khi các kinh sư lại nói Êlia phải đến trước Đấng Cứu thế để dọn đường cho Ngài.

Người Do Thái tin rằng xưa kia Êlia được đưa lên trời, sau đó sẽ trở xuống trần thế để dọn đường trước khi Đấng Mêsia tới. Sở dĩ người ta tin như vậy vì họ đã hiểu sát nghĩa đen lời tiên báo của Tiên tri Malaki, vị tiên tri cuối cùng của Cựu Ước

Malaki viết: “Này Ta sai ngôn sứ Ê-li-a đến với các ngươi, trước khi Ngày của ĐỨC CHÚA đến, ngày trọng đại và kinh hoàng. Nó sẽ đưa tâm hồn cha ông trở lại với con cháu và đưa tâm hồn con cháu trở lại với cha ông, kẻo khi Ta đến, Ta sẽ đánh phạt xứ sở đã bị án tru diệt.”(Ml 3,23-24.)

THẬT ELIA PHẢI ĐẾN ĐỂ CHẤN HƯNG MỌI SỰ

Các nhà thông luật, dựa và lời ngôn sứ Malaki, nói rằng Êlia phải đến trước để dọn đường cho Chúa, để “đưa tâm hồn cha ông trở lại với con cháu, và đưa tâm hồn con cháu trở lại với cha ông” (Ml 3, 1. 24).

Hôm nay Chúa Giêsu khẳng định với các môn đệ, Êlia phải đến trước để dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Nhưng Chúa Giêsu không muốn cho các môn đệ hiểu sai, hay hiểu thuần tuý theo nghĩa đen lời tiên tri Malaki.

Chúa Giêsu ngầm nói phải hiểu câu tiên tri ấy theo nghĩa bóng chỉ về vị tiền hô cho Đấng Mesia. Đấng Mêsia ấy chính là Chúa Giêsu, còn người tiền hô chính là Gioan Tẩy giả.

“VÀ THẦY BẢO CÁC CON, ELIA ĐÃ ĐẾN RỒI, VÀ HỌ KHÔNG NHẬN BIẾT ÔNG, NHƯNG ĐÃ ĐỐI XỬ VỚI ÔNG NHƯ Ý HỌ”

HỌ KHÔNG NHẬN BIẾT ÔNG

Lời của Chúa Giêsu mở ra cho chúng ta một cái nhìn và cách đánh giá các biến cố. Nên nhìn theo tinh thần hơn là quá cứng rắn theo chữ nghĩa.

Gioan Tiền hô không hề mang tên Êlia, thậm chí ông đã từng tuyên bố mình không phải là Êlia (Ga 1,21), nhưng ông lại là hiện thân của Êlia, ông đóng vai trò của Êlia, ông nói lên tinh thần của Êlia.

Gioan Tiền hô là Êlia mới. Nếu Êlia đã xuất hiện, thì Đấng Thiên Sai và “Ngày của Giavê” mà dân Chúa hằng mong đợi đã bắt đầu. Chính bản thân của Gioan Tiền hô đã là một dấu chỉ của thời đại.

Đức Giêsu nhất trí với họ (Êlia phải đến trước đã), nhưng Ngài nhấn mạnh: “Êlia đã đến rồi, và họ đã không nhìn nhận ông, nhưng đã xử với ông theo ý họ muốn”. Theo Đức Giêsu, chẳng cần phải đợi Êlia nữa. Bây giờ Gioan Tẩy giả chính là Êlia.

Gioan đến để chỉnh đốn mọi sự. Cuộc đời ông là một tiếng kêu to trong hoang địa. Ông mời mọi người sinh hoa trái diễn tả lòng sám hối ăn năn. Dân chúng đã đổ xô đến với ông như đến với một ngôn sứ, để thú tội và nhận phép rửa của ông ở sông Giođan.

Ông trở nên nổi tiếng đến độ có người lầm tưởng ông là Đấng Mêsia. Gioan không bao giờ nhận mình là Đấng Mêsia. Ông chỉ xin được cúi xuống cởi dây giày cho Đấng đến sau ông, nhưng cao trọng hơn ông.

ĐÃ ĐỐI XỬ VỚI ÔNG NHƯ Ý Giáo-Họ Kẻ-E

Kết cục của đời Gioan Tảy Giả bị cầm tù (Mt 11, 2), và sau đó là một cái chết bi đát và đột ngột (Mt 14, 10-12). Đầu ông rơi dưới tay của Hêrôđê, người vừa sợ, vừa kính nể ông.

Sống trong Mùa Vọng, ta lại được Đức Giêsu nhắc đến cái chết của người đã giới thiệu Ngài với chính đồng bào của mình.

Số phận của ngôn sứ, tiên tri đều bi đát như vậy, nó đã trở thành một quy luật, để đến ngày hôm nay, các Kitô hữu, chứng nhân cho Chúa Giêsu cũng chịu chung số phận.

Lịch sử của Giáo hội hoàn vũ, lịch sử của Giáo hội Việt Nam, là lịch sử của các cuộc bách hại, bao nhiêu cái đầu của các anh hùng tử Đạo đã rơi xuống, bao nhiêu dòng máu đã chảy, xương chất thành núi như là một lời chứng hùng hồn cho Chúa Giêsu. “Không có tình yêu nào cao quý cho bằng kẻ hiến mình vì bạn hữu”.

CŨNG VẬY, CON NGƯỜI SẼ PHẢI ĐAU KHỔ BỞI HỌ

Êlia đã chịu nhiều đau khổ. Gioan và Đức Giêsu cũng vậy. Số phận của các ngôn sứ trong mọi thời đại đều như nhau. Họ chịu khổ vì phải nói hay làm một điều gì đó đòi người ta thay đổi. Họ gây khó chịu cho những người có quyền thế vững vàng.

BẤY GIỜ CÁC MÔN ĐỆ HIỂU CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HỌ VỀ GIOAN TẨY GIẢ

Sau khi Đức Giêsu giải thích cho các môn đệ: “Ông Ê-li-a phải đến để chỉnh đốn mọi sự. Nhưng Thầy nói cho anh em biết: ông Ê-li-a đến rồi mà họ không nhận ra, lại còn xử với ông theo ý họ muốn”, các môn đệ đã hiểu Thầy mình đang nói về Gioan Tẩy Giả, vì các ông đã chứng kiến các việc Gioan làm, tất cả những việc đó nhằm dọn đường cho Đấng Cứu Thế.

Trong số môn đệ của Đức Giêsu, có người trước đây là môn đệ của Gioan, chẳng hạn Anrê, Giacôbê nên đã cảm nhận lời của Đức Giêsu một cách sâu sắc.

Khi các môn đệ chứng kiến cuộc biến hình của Đức Giêsu trên núi, có sự xuất hiện của Môsê và Êlia, các ông còn được Thầy mình giải thích, nó cho ta thấy Chương trình Cứu độ của Thiên Chúa được thực hiện trong lịch sử một cách liên tục. Cựu ước là thời tiên báo về Đấng Cứu Thế, về người dọn đường cho Đấng Cứu Thế.

Bước sang Tân ước, với sự xuất hiện của Gioan đi trước dọn đường, Đức Giêsu đã thực hiện Chương trình Cứu độ. Sau cái chết ô nhục và phục sinh, Ngài lên trời ngự bên hữu Thiên Chúa. Tiếp đến là thời đại của Chúa Thánh Thần, thánh hóa, dẫn đắt Giáo hội và vũ trụ về với Thiên Chúa.

Như vậy, lịch sử đã có hướng đi rõ rệt. không luẩn quẩn trong mớ bòng bong của luân hồi. Chúng ta đang trên con đường đi về với Thiên Chúa.

Thế giới hôm nay vẫn cần những ngôn sứ như Gioan, làm chứng bằng lời giới thiệu và bằng đời sống. Lời giới thiệu hấp dẫn nhờ đời sống thanh liêm. Đời sống thu hút nhờ lời giới thiệu soi sáng.

Như vậy nếu nói Êlia là Gioan thì không hẳn đúng, nhưng nói Gioan là Êlia cũng không hẳn sai, vì Gioan là Êlia mới, Gioan là Êlia trong tinh thần, trong sứ vụ, trong lời chứng và trong cả cái kết thúc số phận. Một cái chết đầy bi đát nhưng anh dũng. Một bản hùng ca bất tận.

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.