Một sự “hoán cải mục vụ để làm chứng cho lòng thương xót”

Đức ông Guido Marini, trưởng ban phụng vụ Phủ Giáo hoàng cho biết, ngày 19 tháng 11 – 2017, lúc 10 giờ sáng, Đức Phanxicô sẽ cử hành thánh lễ cho Ngày Thế Giới Người nghèo đầu tiên, nhằm ngày chúa nhật thứ 33 thường niên. Đức Phanxicô mong muốn có một sự “hoán cải mục vụ để làm chứng cho lòng thương xót”.

Về Ngày Thế Giới Người nghèo, Đức Phanxicô viết trong tông thư “Misericordia et misera” (§ 21): “Qua ánh sáng của ‘Năm Thánh cho những người sống bên lề xã hội’, khi trên thế giới, tất cả các thánh đường và đền thánh đóng các Cánh Cửa của Năm Thánh Lòng thương xót, như một dấu hiệu cụ thể của Năm Thánh đặc biệt này, tôi xin toàn Giáo hội cử hành thánh lễ Ngày Thế Giới Người Nghèo vào ngày chúa nhật thứ 33 thường niên”.

Ngài giải thích ý nghĩa của ngày này đối với lịch phụng vụ và với các mầu nhiệm của Chúa Kitô: “Đây là cách chuẩn bị tốt nhất để xứng đáng sống lễ Chúa Kitô Vua Vũ trụ, Đấng đồng hóa với người bé nhỏ và nghèo hèn và sẽ xét xử chúng ta về các công việc thương xót”.

Ngài cũng giải thích, các mục tiêu của Ngày Thế Giới người nghèo của cộng đồng công giáo: “Đây là ngày sẽ giúp cộng đồng và mỗi người chúng ta suy nghĩ về cách mà sự khó nghèo ở trọng tâm Phúc Âm và trên sự việc, bao lâu còn Lazzaro nằm trước cửa nhà chúng ta (Xc Lc 16,19-21) thì không thể có công bằng cũng chẳng có an bình xã hội” trên thế giới.

Theo Đức Giáo hoàng, đây là một cách làm mới lại phúc âm: “Ngày này sẽ là một hình thức chân thực của tân Phúc Âm hóa, qua đó chúng ta làm mới lại bộ mặt Giáo hội trong hành động liên tục hiện nay của Giáo hội, hoán cải mục vụ để làm chứng cho lòng thương xót”.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Bảy điểm quan trọng trong sứ điệp của Đức Giáo hoàng nhân Ngày Thế giới Người nghèo

1. Ngày Thế giới Người nghèo là sáng kiến của Đức Phanxicô. Chúng ta có rất nhiều “ngày thế giới”, ngày cho hòa bình (1 tháng 1), ngày cho ơn gọi, ngày cho phương tiện truyền thông xã hội, ngày cho người di dân tị nạn… vv. Đức Phanxicô mong muốn ngày chúa nhật cuối cùng năm phụng vụ sẽ dành cho “ngày thế giới người nghèo”. Như các ngày thế giới khác, một sứ điệp của Đức Giáo hoàng sẽ được viết cho dịp này và được công bố nhiều tháng trước để kip chuẩn bị các nghi thức phụng vụ, các tài liệu và thông báo sứ điệp này trong các thư sinh hoạt. Sứ điệp ngày người nghèo năm 2017 được công bố vào ngày 13 tháng 6 năm 2017.
2. Sứ điệp. Sứ điệp này dài bốn trang, khá dài so với các ngày thế giới khác. Ở đây chúng ta thấy bàn tay của Đức Giáo hoàng qua nội dung các chủ đề và qua phong cách.
3. Sáng tạo. Ngày Thế giới Người nghèo là sáng kiến của Đức Phanxicô. Các vị tiền nhiệm của ngài đã có những ngày thế giới với chủ đề thiết thân của họ như ngày ơn gọi, ngày hòa bình, ngày di dân…
4. Những gì Đức Giáo hoàng không nói. Điểm đặc biệt trong sứ điệp này là tìm hiểu tinh thần và nội dung của sứ điệp ngày thế giới người nghèo, những gì không có trong nội dung và những gì không nói ra. Một định nghĩa tiêu cực, sau đó sẽ dần dần hiểu nội dung của ngày người nghèo này.

– Ngày thế giới người nghèo không phải là ngày của lòng độ lượng, vị tha, bác ái… nội dung không nhấn mạnh trên nhân cách của người độ lượng, của người “cho”, nhưng nhấn mạnh trên nhân cách của người nghèo.

– Ngày thế giới người nghèo không khuyên phải giúp người nghèo, nhưng phải dự vào với họ. Đức Phanxicô nói phải lắng nghe người nghèo, họ có một cái gì để nói, để góp phần vào xã hội. Không phải các tổ chức vị tha của các tỷ phú như Bill Gates, Warren Buffet…, cũng không phải những người nhà giàu sẽ cứu thế giới. Thế giới sẽ được cứu khi tất cả mọi người có tiếng nói và cùng đóng góp hòn đá của mình để xây dựng căn nhà chung.

– Ngày thế giới người nghèo không phải là ngày hội của lòng quảng đại, của các thiện nguyện viên, của các tổ chức Phi Chính Phủ… Cũng không phải là ngày tự ca tụng đức ái của những người tham dự. Cũng không phải là ngày của ân nhân, người cho thì giờ, cho tiền bạc.

5. Tiếp cận của Đức Giáo hoàng hội nhập vào chiều kích chính trị, một lời kêu gọi thay đổi đường hướng chính trị quần chúng. Có một mối liên hệ giữa sứ điệp này với Giáo huấn xã hội của Giáo hội. Phải giải quyết vấn đề tận gốc, phải sửa đổi các cơ cấu (bất công). chính trị không bao giờ đi quá xa. Mối liên hệ được lập ra với lời kêu gọi khẩn thiết phải cứu quả đất và phải nghe tiếng kêu đau thương của cả hành tinh và của cả người nghèo (Laudato Si).

6. Trong sứ điệp này, chúng ta thấy các trực giác trọng tâm của Đức Phanxicô: phải có thái độ lắng nghe, đối thoại, tháp tùng, hội nhập… Lắng nghe người nghèo muốn nói gì, đối thoại với họ (vì thế phải thành lập một quan hệ bình đẳng giữa những người đối thoại với nhau chứ không phải đơn thuần chỉ là người được giúp hay lời nói có tính cách rao giảng phúc âm…). Chăm sóc đến sự hội nhập của họ trong xã hội.

7. Phần kết luận của sứ điệp rất mạnh: người nghèo không tạo thành vấn đề nhưng là nguồn để chúng ta tìm các giải pháp cho các vấn đề tập thể của chúng ta.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Tóm tắt sứ điệp của Đức Phanxicô về Ngày Thế giới Người nghèo

Sứ điệp của Đức Phanxicô về Ngày Thế giới Người nghèo dài bốn trang và gồm 9 đoạn. Sau đây là phần tóm tắt sứ điệp này.

Đoạn 1-2. Điểm khởi đầu của sứ điệp mang tính thần học: Chúa yêu chúng ta đầu tiên. Chúng ta tất cả đều được Chúa yêu thương. Vì thế, để đáp trả tiếng gọi đầu tiên này, đến lượt mình, chúng ta phải yêu thương lại. Một tình yêu cụ thể. Đức tin đòi hỏi phải có hành động. Phục vụ những người nghèo nhất là biểu hiệu của người tín hữu kitô. Chính vì vậy mà từ rất lâu, tín hữu kitô được biết qua những công việc này.

Đoạn 3. Vì sự nguội lạnh của một số người nên các ngôn sứ trong Giáo hội phải thường xuyên lên tiếng để nhắc lại các đòi hỏi của Tin Mừng. Chẳng hạn gương của Thánh Phanxicô Axixi. Ngài không những ôm người phong cùi, ngài còn sống với người nghèo. Cuộc đời của ngài biểu hiệu qua hành động, cho thấy sức mạnh của đức ái và một lối sống phù hợp với tín hữu kitô.

Người nghèo không phải đơn thuần chỉ là người nhận. Chúng ta phải chia sẻ với họ, gặp họ một cách đích thực, làm được như vậy sẽ làm cho nhiều chuyện trong xã hội được biến đổi. Và từ đó trở thành một phong cách sống.

Đoạn 4. Tinh thần khó nghèo theo Phúc Âm. Đi theo Chúa Giêsu nghèo. Nghèo khó là một thái độ của tâm hồn, thái độ này ngăn không cho chúng ta nghĩ đến tiền bạc, đến sự nghiệp, đến sang trọng mà xem đó là mục đích của đời sống… Lắng nghe tiếng kêu của người nghèo buộc chúng ta phải đưa họ ra khỏi tình trạng sống bên lề của họ.

Đoạn 5. Phải định rõ căn tính của khó nghèo. Biết để chiến đấu chống nạn nghèo khổ. Như thế sẽ có một cái nhìn mới về đời sống và về xã hội. Đó là ý nghĩa để đặt chọn lựa của người nghèo lên hàng đầu.

Đoạn 6. Ngày Thế giới Người nghèo là thành quả của Năm Thánh Lòng thương xót, đó là dấu hiệu và phương cách để diễn tả các thực tế trọng tâm của đức tin kitô, đó là thái độ lắng nghe, đón nhận, hội nhập… nó nói lên lên quan tâm hàng đầu của Chúa Giêsu cho người nghèo. Nó là dấu hiệu cho sự từ bỏ loại văn hóa phí phạm xả rác của chúng ta. Và đó là dấu hiệu cho văn hóa gặp gỡ của chúng ta.

Đoạn 7. Có nhiều phương cách thực tế để tổ chức Ngày Thế giới Người nghèo ở giáo xứ.

Đoạn 8-9. Cầu nguyện là một trong các cách để cử hành Ngày này. Để Ngày Thế giới Người nghèo trở nên một đóng góp cụ thể vào việc phúc âm hóa trong thế giới hiện đại. Người nghèo không phải là vấn đề, nhưng là nguồn để chúng ta sống tinh thần Tin Mừng.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn