1. Phép chuẩn hôn nhân khác đạo, được hay không?

Hỏi:
Thưa Cha. Theo như Luật Công Giáo thì có thể xin làm Phép Chuẩn để tiến hành hôn lễ cho Hôn nhân khác đạo. Nhưng khi xin được làm phép chuẩn các Cha lại không đồng ý. Dù không có ngăn trở.

Giải đáp:
Trước tiên cần hiểu “phép chuẩn” là gì. Đúng ra nó không phải là một phép được hiểu như là một “nghi thức” hay một “lễ”. Đó là sự “miễn chuẩn”, được hiểu là một sự cho phép được nới lỏng việc tuân giữ một luật.
Luật Giáo Hội cấm hôn phối khác đạo và ngay cả nếu cử hành thì cũng vô hiệu, vì Giáo luật quy định ngăn trở khác đạo là một ngăn trở tiêu hôn (đ. 1086#1).
Ở trong Giáo phận, thẩm quyền ban là Đấng Bản Quyền (ĐGM, cha Tổng Đại Diện, cha Đại Diện GM). Ngài có thể ban miễn chuẩn khi có lý do chính đáng. Trong trường hợp con nếu cha sở thấy không có lý do chính đáng thì (tuy ngài không có thẩm quyền ban) ngài có thể góp ý với Đấng Bản quyền là không ban miễn chuẩn.
Sự ban phép được miễn chuẩn có khác nhau  tùy vào hoàn cảnh và sự điều hành của mỗi giáo phận. Ví dụ như một số Giáo phận có quy định là không chuẩn hôn nhân khác đạo đối với hôn nhân có người ngoại quốc hay người lương từ một giáo phận khác. Một số giáo phận khác lại dễ dàng cho chuẩn. Có sự khác biệt như vậy là không trái với quy tắc của luật vì để cho Đấng Bản Quyền có thể lãnh đạo mục vụ tùy theo hoàn cảnh và sự phán định của mình.

2. Kết hôn ngoài nhà thờ, phép giao

Hỏi:
Thưa cha, con là con gái có đạo năm nay con 27 tuổi,con và bạn con quen nhau đã 5 năm và giờ tụi con có ý định kết hôn với nhau,con cũng đã nói với anh và gia đình anh về việc đạo ai nấy giữ,nhưng gia đình anh là Phật gốc nên không đồng ý cho anh vô nhà thờ làm phép chuẩn khác đạo. Giờ con phải làm sao ạ? Tụi con có thể làm phép chuẩn khác đạo tại địa điểm nào ngoài nhà thờ không ạ? Với lại nếu tụi con không vô nhà thờ thì nhà con có bị mất phép thông công và bà con có đạo không đi dự lễ cưới gia tiên của tụi con không ạ? Con cám ơn cha!

Giải đáp:
Cần phân biệt kết hôn: trong nhà thờ, ngoài nhà thờ, ngoài luật đạo.
Kết hôn trong nhà thờ lại có hai dạng: trong Thánh Lễ và ngoài Thánh lễ. Kết hôn ngoài Thánh Lễ, ở Việt Nam gọi là “phép giao”.
Kết hôn khác đạo thường được làm trong nhà thờ nhưng ngoài thánh lễ. Đây vẫn là một kết hôn theo luật Công Giáo. Trong trường hợp con nêu ra thì cha Sở có thể cử hành nghi thức kết hôn theo Giáo Luật tại một nơi thích hợp khác ngoài nhà thờ mà ngài không cần xin phép Đấng Bản Quyền Địa Phương (đ. 1118#3).
Nếu con tự ý kết hôn chỉ theo nghi thức dân sự có nghĩa là con kết hôn ngoài luật đạo thì hôn nhân của con vô hiệu vì thiếu thể thức giáo luật (đ. 1117). Khi đó, con bị coi là rối hôn phối, không được rước lễ.
Bị cấm không được rước lễ không có nghĩa là bị “dứt phép thông công”. Tuy nhiên, đây là nói theo luật chung của Giáo Hội. Mỗi giáo phận thường có luật riêng quy định. Nếu con cử hành hôn phối ngoài luật đạo thì những người tham gia hay dự đám cưới có thể bị phạt vạ theo quy định của luật riêng địa phương. Con nên hỏi thăm cha Sở cho rõ hơn về khoản phạt vạ này.
Ngoài ra trong trường hợp của con, Giáo Hội cũng dự liệu có luật miễn chuẩn thể thức ở điều 1127#2, nhưng chỉ được ban miễn chuẩn khi có khó khăn nghiêm trọng. Ở Việt Nam ít thấy Đấng Bản Quyền ban miễn chuẩn thể thức giáo luật.

3. Có được gỡ hôn nhân khác đạo đã được chuẩn không?

Hỏi:

Cha kính mến,
Con có một người bạn, anh ta là người công giáo chưa có vợ, nay anh ấy muốn kết hôn với một người ngoại đạo.
Cô ấy có chồng và đã ly di. Hôn phối trước của cố ấy như thế này: Chồng của cô ấy là người công giáo. chồng cô ấy và cô ấy chỉ làm phép chuẩn, đạo ai người đó giữ.
Hiện nay bạn của con muốn kết hôn với cô ấy và cô ấy chịu theo đạo. truòng họp như vậy thì cô ấy có được gỡ hôn phói trước không? Ban con kết hôn với cô ấy theo luật giáo hội thì có bi ngăn trở gì không? Xin Cha giúp con hiểu về trường hợp này.

Giải đáp:
Một  kết hôn giữa hai người lương và có đạo đã được chuẩn ngăn trở khác đạo đã tạo thành một dây hôn phối vĩnh viễn. Nó tạo thành ngăn trở tiêu hôn cho hôn nhân sau. Việc theo đạo sau đó của người lương cũng không làm cho dây hôn phối này bị tiêu hủy. Do đó, dù người lương này theo đạo cũng không thể kết hôn mới.

Tuy nhiên, dây hôn phối này có thể được Đức Giáo Hoàng tháo gỡ qua việc ngài ban Đặc ân Đức Tin (in Favorem Fidei, xem huấn thị của Tòa Thánh tại: http:/a/giaoluatconggiao.com/VAN-KIEN/huan-thi-ve-giai-go-hon-phoi-nho-dac-an-duc-tin-30.html) Ở Việt Nam được biết là chưa có Giáo phận nào đã bắt đầu xúc tiến việc xin đặc ân này. Lý do là vì thủ tục khá phức tạp, phải qua giai đoạn điều tra tương tự như vụ án hôn phối để xem có thỏa mãn những yêu cầu Tòa Thánh đòi hỏi không. Văn bản gởi qua Tòa Thánh phải viết bằng tiếng Anh hay Pháp, Ý…
Nguyên việc giải quyết các vụ án hôn phối để đáp ứng nhu cầu chính đáng của tín hữu Việt Nam, các Tòa án hôn phối hiện nay còn chưa có đủ nhân sự và khả năng giải quyết. Vì vậy, việc xin Đức Giáo Hoàng đặc Ân Đức Tin để giải gỡ hôn phối này ở Việt Nam chưa được thực hiện.

4. Ngăn trở họ thiêng liêng, con nuôi, họ pháp tộc

Hỏi: 
Mẹ con đỡ đầu 1 người con gái của người khác cho con hỏi con có thể lấy người con gái mà mẹ con đỡ đầu được không?

Giải đáp:
Chỉ trong Bí tích Rửa tội mà thôi, giữa người đỡ đầu và người được đỡ đầu được hình thành họ thiêng liêng qua việc đỡ đầu.
Bộ Giáo luật cũ, ban hành năm 1917, qui định mối liên hệ họ hàng thiêng liêng giữa người được rửa tội và người đỡ đầu là có ngăn trở tiêu hôn.
Bộ Giáo Luật mới, 1983 hiện hành, đã hủy bỏ ngăn trở tiêu hôn và cấm hôn đối với họ thiêng liêng này.
Đối với việc nhận con nuôi, luật mới chỉ quy định ngăn trở tiêu hôn đối với họ pháp lý, được hình thành qua việc nhận con nuôi được pháp lý công nhận (x. GL 1094), được gọi là “họ pháp tộc”.
“Họ pháp tộc”, gây ngăn trở tiêu hôn hàng dọc 1 bậc, nghĩa là giữa cha mẹ và con nuôi; và hàng ngang 2 bậc, nghĩa là giữa con nuôi và con ruột.
Tuy nhiên, nếu mới chỉ nhận con nuôi qua miệng hay văn bản dân sự mà không có sự công nhận của chính quyền theo luật quốc gia hay giáo quyền trong luật giáo hội thì không tạo thành “họ pháp tộc”, không gây ngăn trở tiêu hôn.

JB. Lê Ngọc Dũng

giaoluatconggiao