Mattheu là Lê vi con của An phê, Ông làm nghề thu thuế (Mt 2, 14), một cái nghề mà dưới con mắt của người Do Thái thời Chúa Giê su bị khinh dễ, căm thù. Vì họ cho rằng những người làm nghề thu thuế là những người phản quốc, cấu kết với ngoại bang bóc lột đồng bào mình, là hạng người bỏ đạo, trộm cướp và tội lỗi.
Ơn gọi của Lêvi được coi là khác thường và gây ngạc nhiên hơn ơn gọi của các Tông đồ khác, bởi vì ông là một người tội lỗi công khai. Lêvi sau này được gọi là Matthêu, một trong bốn thánh sử, ông làm nghề thu thuế cho đế quốc Rôma, lúc đó đang cai trị xứ Palestina. Những người làm nghề thu thuế được hưởng lợi tức cao, nhưng bị dân chúng ghét bỏ vì thường xảy ra những vụ gian lận hoặc lạm thu.
Ðối với người Do thái, những người thu thuế là gương mù cần phải tránh xa, xét về phương diện tôn giáo và xã hội, vì hai lý do: thứ nhất, vì họ cộng tác với chính quyền ngoại quốc; thứ hai, vì họ có bàn tay dơ bẩn bởi tiền của dơ bẩn. Ðối với những vị có trách nhiệm về luật Môsê và về phụng tự, thì người thu thuế bị loại trừ khỏi ơn cứu độ, vì họ bị coi như không thể từ bỏ con đường xấu xa, cũng không thể sửa lại những gian lận trong nghề được. Do đó, tiền của người thu thuế dâng cúng vào đền thờ không được nhận; họ không có quyền dân sự, không thể làm thẩm phán hoặc chứng nhân, tất cả những tiếp xúc với họ đều bị coi là nhơ uế.
Với Chúa Giê su, Ngài không những không đánh giá ông như nững người Do thái mà ngược lại, Ngài tin tưởng ông, Ngài nhìn ra sự chân thành và khao khát ước muốn quy thiện của ông. Nên ngài đã cất tiếng gọi ; “ Anh hãy theo tôi” và Mattheu đã nhanh nhẹn “đứng dậy” đi theo Ngài, bỏ lại tất cả tiền tài, danh vong cùng với cả cái nghề đã gắn bó với bấy lâu nay (Mc2, 14)
Nhưng đó không phải là thái độ của Chúa Giêsu, bởi vì Ngài đến để kêu gọi những người tội lỗi. Việc Chúa kêu gọi Lêvi, một người thu thuế tội lỗi và ghi tên ông vào số các Tông đồ, đã bị những người Biệt phái chỉ trích và bị coi như một gương mù: “Sao ông ấy lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi”. Chúa Giêsu nghe những lời chỉ trích này và Ngài giải thích: “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, chỉ có người đau ốm mới cần. Tôi đến không phải để kêu gọi người công chính, nhưng để kêu gọi người tội lỗi”.
Chúa Giêsu đã đến nhà Matthêu dự tiệc. Có lẽ Chúa vui mừng và nhân dịp ấy để thu phục cả những bè bạn của môn đệ mới của Người. Chúa Giêsu đã đáp lại lời phê bình của những người biệt phái một cách khôn ngoan mà giản dị: Không phải những người khỏe mạnh cần đến thầy thuốc, nhưng là những người yếu bệnh. Nhiều thực khách hôm ấy đã cảm thấy được Chúa thân ái đón nhận. Sau đó, chắc chắn họ đã được chịu phép rửa và trở nên những tín hữu trung thành.
Với cái nhìn thiện cảm, và lời nói đầy sức mạnh quyền uy Chúa Giê su đã biến đổi Matthêu từ một người thu thuế tội lỗi xa Chúa thành người môn đệ thân tín gần gũi với Ngài. Từ một người chỉ biết ăn trên ngồi tróc, đầu óc mánh khóe, tư lợi, chỉ viết những văn bản trục lợi cho mình để bóc lột giá trị thặng dư ,sức lao động của đồng bào mình thành một thánh sử chuyên nghiệp viết sách tin mừng.
Mátthêu đã mất tất cả khi theo Chúa: tiền bạc, sự nghiệp, công danh, quyền lực, gia đình người thân nữa… Nhưng đổi lại ông được sự dấn thân vào con đường Chân Lý, được bình an, và sự hứng khởi trong cuộc phiêu lưu mới. Trong cuộc phiêu lưu mới này, ông đã để ý rất kỹ những lời Chúa Giêsu nói, những việc Chúa Giêsu làm, nhất là ông bị đánh động về Lòng Thương Xót của Chúa Giêsu, nên ông đã ghi chép lại thành quyển Tin Mừng thứ nhất.
Chúa Giêsu “giao du” với người tội lỗi làm chứng một Thiên Chúa nhân từ, điều đó giá trị hơn những lễ tế phụng thờ. Ngài khẳng định sứ vụ của Ngài không phải là kêu gọi những người “công chính” mà là những người tội lỗi. Ngài vẫn yêu thương lo lắng tìm về và chữa lành hoán cải cuộc đời họ. Bao người tội lỗi được gặp gỡ Ngài, đã làm họ đổi đời từ tội nhân thành thánh nhân. Mátthêu người thu thuế đã gặp Ngài và trở thành thánh Sử Tin Mừng, Mácđala đã gặp, Phaolô khét tiếng bách hại những người theo đạo đã gặp và trở thành cột trụ Giáo Hội. Tôi đã gặp Ngài chưa? Nếu tôi ảo tưởng mình là người “công chính” sẽ không gặp được Ngài. Nhưng nếu tôi nhận ra mình cần đến Chúa, khao khát kiếm tìm Chúa sẽ cho gặp và chính Ngài sẽ làm mới lại cuộc đời của tôi.
Thời Chúa Giêsu, ngày nay không thiếu những kẻ giả hình, tự cho mình là nhân đức, thánh thiện, nhưng lại khinh thường kẻ khác. Cần phải sống kinh nghiệm tình yêu thương của Thiên Chúa để hiểu được bài Tin Mừng hôm nay. Không gì an ủi hơn việc khám phá ra tình thương của Thiên Chúa đối với người tội lỗi. Thiên Chúa đã so sánh mình với vị Mục Tử nhân lành dám bỏ 99 con chiên để đi tìm một con chiên lạc, và khi tìm được Ngài vác nó trên vai đưa về đàn chiên.
Việc Thiên Chúa yêu thương người tội lỗi không có nghĩa là Ngài dung thứ tội lỗi. Tình yêu thương của Thiên Chúa không miễn trừ việc nhìn nhận lỗi lầm của con người, cũng không cho phép con người lạm dụng lòng nhân hậu của Ngài. Chúa Giêsu đã đến để giải thoát con người khỏi ách nô lệ tội lỗi. Ngài thấu hiểu sự yếu đuối của con người và sẵn sàng tha thứ, với điều kiện là con người thành thật nhìn nhận tội lỗi của mình và trở lại với Ngài.
Tất cả đều do tình yêu của Chúa Giêsu đối với các tội nhân. Chúa đi bước trước và đến tìm gặp con người trong vũng lầy tội lỗi. Chúa tạo nên cơ may để tội nhân làm lại cuộc đời. Phần của con người là đón nhận lời mời gọi của Chúa để làm mới lại cuộc sống mình.
Mỗi người chúng ta cũng đang được Chúa mời gọi canh tân con người cũ của mình. Nước Trời chỉ dành cho những ai biết sám hối ăn năn. Không ai trong chúng ta dám tự phụ cho rằng mình là người công chính không cần hối cải. Thiên Chúa luôn dủ lòng xót thương những con người tội lỗi.
Chúa vẫn dang rộng đôi tay để đón chờ sự trở lại của mỗi người chúng ta. Tin tưởng vào tình yêu của Thiên Chúa, chúng ta hãy chân thành nhìn nhận những tội lỗi của mình, can đảm xưng thú tội lỗi và sẵn lòng để Chúa đến biến đổi đời ta. Chính khi có Chúa trong cuộc đời, chúng ta sẽ trở nên con người mới, nên con cái trong nhà Chúa.
Huệ Minh

