Thánh Phêrô Kanijs (Canisiô) sinh tại Nimègue miá»n Geldria nước Hòa Lan năm 1521, nhưng ngà i đã sống hầu như suốt cuá»™c Ä‘á»i tại Ãức. Năm 1543, ngà i và o dòng Tên tại Cologne, và nổi tiếng là má»™t há»c giả uyên thâm trong nhiá»u lÄ©nh vá»±c. Ngà i đã từng giữ chức vụ giáo sư, giảng thuyết, dạy giáo lý, sứ giả cá»§a Ãức Thánh Cha, Bá» Trên nhà dòng, Giám tỉnh tại Ãức và Ão, thiết láºp các chá»§ng viện và há»c viện. Ngoà i ra, ngà i còn là má»™t nhà văn, đã viết nhiá»u tác phẩm giá trị và được phổ biến khắp nÆ¡i, chúng ta phải kể đến cuốn “Tổng luáºn vá» giáo lý Công Giáo†(1555) và nhất là cuốn “Giáo lý†(1556). Các hoạt động cá»§a ngà i chỉ nhằm má»™t mục Ä‘Ãch là phục vụ Giáo Há»™i, chống lại há»c thuyết cá»§a Luther Ä‘ang bà nh trướng tại Ãức. Và o thế ká»· thứ XVI, má»™t phần lá»›n nước Ãức còn lại trung thà nh vá»›i Giáo Há»™i, đó là công lao cá»§a thánh Phêrô Canisiô. Ngà i đã trải qua những năm sau cùng tại Fribourg (Thụy SÄ©) vá»›i những chức vụ khiêm nhưá»ng trong lÄ©nh vá»±c hoạt động tông đồ và bác ái.
Ngà i qua Ä‘á»i tại đây ngà y 21-12-1597, hưởng thá» 76 tuổi.
Ãức Giáo Hoà ng Piô XI đã phong ngà i lên báºc Hiển Thánh và đồng thá»i ban cho tước hiệu tiến sÄ© Há»™i Thánh năm 1925.
Thánh Phêrô TRÆ¯Æ NG VÄ‚N THI, linh mục
và Thánh Anrê TRẦN AN DŨNG (LẠC), linh mục
(+1839)
– Thánh Phêrô Trương Văn Thi (chú ruá»™t cá»§a Thánh Phêrô Trương Văn ÃÆ°á»ng) sinh năm 1763 tại Kẻ Sở (Hà Nam) trong má»™t gia đình công giáo nghèo nhưng đạo hạnh. Năm 11 tuổi, ngà i dâng mình trong nhà Ãức Chúa Trá»i. Ãến năm 1796, ngà i được nháºn là m thầy giảng. Vì Ä‘á»i sống gương mẫu và có khả năng, nên ngà i được gá»i vá» há»c thần há»c để lãnh nháºn các chức thánh, và thụ phong linh mục ngà y 22-3-1806. Sau đó là m cha sở ở Sông Chẩy, năm 1832 coi xứ Kẻ Sông. Ngà i cùng bị bắt vá»›i cha Anrê DÅ©ng (Lạc) và được phúc tỠđạo, hưởng thá» 76 tuổi.
– Thánh Anrê Trần An DÅ©ng (Lạc), nguyên quán thuá»™c tỉnh Bắc Ninh, trong má»™t gia đình nghèo và ngoại giáo. Khi ngà i còn nhá», gia đình đã bá» quê ra Hà Ná»™i kiếm kế sinh nhai. Tại đây, ngà i được má»™t thầy giảng Ä‘em vá» VÄ©nh Trị dạy các lẽ đạo, rồi chịu phép Rá»a Tá»™i. Sau khi theo há»c chữ Hán và La Tinh, ngà i nháºn nhiệm vụ thầy giảng và sau Ãt năm truyá»n giáo, được lãnh chức linh mục ngà y 15-3-1823. Sau đó, ngà i là m cha sở Kẻ Ãầm, và bị bắt tống ngục và o năm 1835. Nhưng rồi lại được thả vá» nhá» má»™t ngưá»i tân tòng bá» tiá»n chuá»™c, và từ đó, ngà i đổi tên là Anrê Lạc.
Ngà y 10-11-1839, cha Anrê Lạc tá»›i há» Kẻ Sông xưng tá»™i vá»›i cha Phêrô Thi, không ngá» gặp lúc lÃnh triá»u đình Ä‘i lục soát bắt các linh mục. Thế là hai cha và má»™t số bổn đạo bị bắt. LÃnh đòi mưá»i hai quan tiá»n để thả hai cha, nhưng vì giáo dân nghèo không lo đủ, nên chúng chỉ tha má»™t mình cha Anrê Lạc vì chưa biết là linh mục. Tuy nhiên, trên đưá»ng lẩn trốn, vì bị hạch há»i nên ngà i đã tá» mình là linh mục. Do đó, ngà i bị bắt lại, và cùng vá»›i cha Phêrô Thi, bị Ä‘iệu Ä‘i Hà Ná»™i. Tại đây, tuy không bị đánh Ä‘áºp gì, nhưng vì dụ dá»— không được, quan liá»n sai lÃnh khiêng hai cha quá khóa, và nhá» lanh lẹ, cha Anrê Lạc đã ôm hôn Thánh Giá. Trong tù, các ngà i luôn hiên ngang bênh vá»±c đạo thánh và giữ vững đức tin, và hân hoan đón nháºn án tá» hình được vua Minh Mạng châu phê.
Ngà y 21-12-1839, sau khi rước Mình Thánh Chúa, hai ngà i bị áp giải Ä‘i xá» trảm tại pháp trưá»ng Cầu Giấy (Hà Ná»™i).
Ãức Giáo Hoà ng Lêô XIII đã tôn phong hai ngà i lên hà ng Chân Phước ngà y 27-5-1900 và Ãức Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II đã tôn phong Hiển Thánh ngà y 19-6-1988.
Châu-Kiên-Long(Web: Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam)

