Văn hóa biết Æ¡n cá»§a Việt nam rất hay. Từ thuở bé, tôi vẫn thưá»ng nghe dạy : “Ăn quả nhá»› kẻ trồng câyâ€. “Uống nước nhá»› nguồnâ€. “Hòn đất ném Ä‘i hòn chì nám lạiâ€.
Tháºt váºy, lá»i “cám Æ¡n†rất đơn sÆ¡ bé nhá», nhưng Ä‘em lại cho ngưá»i là m Æ¡n má»™t sá»± vui thá»a, ấm áp. Äó là phép lịch sá»±, tế nhị tối thiểu, bình thưá»ng, và phải cư xá» như váºy má»›i là ngưá»i biết Ä‘iá»u. Việt Nam cÅ©ng có những câu nói diá»…n tả ngưá»i vô Æ¡n: “Ăn cháo đá bátâ€. “Vắt chanh bá» vá»â€. “Có trăng phụ đènâ€. “Ăn máºt trả gừng, ăn sung trả ngảiâ€. Kẻ muốn được Æ¡n thì nhiá»u, kẻ biết Æ¡n thì quá Ãt. Câu chuyện Tin Mừng hôm nay có tá»· số là má»™t phần mưá»i mà thôi.
Cám Æ¡n Thiên Chúa là dâng trả ân huệ vá» cho Ngà i, là nhìn nháºn Ngà i là nguồn mạch tuôn trà o ra ân huệ chúng ta đã lãnh nháºn. Cám Æ¡n là đi và o mối tương giao tình yêu phát xuất từ Thiên Chúa đến vá»›i chúng ta và trở lại vá»›i Ngà i. Ngưá»i vô Æ¡n là ngưá»i chặn đứng luồng tương giao nà y lại, không cho nó trở vá» vá»›i nguồn mạch, và sẽ là m cạn khô tương giao Ä‘ang có. Công trình cứu độ cá»§a Äức Giêsu chỉ thá»±c sá»± sinh hiệu quả nếu chÃnh chúng ta cởi mở để cho má»i sá»± quay trở lại vá»›i Ngưá»i.
“Cảm Æ¡n†là tá» lòng biết Æ¡n vá»›i ngưá»i đã là m Ä‘iá»u tốt cho mình. Má»—i khi ta nháºn được má»™t Æ¡n huệ gì, thì ta phải biết tạ Æ¡n Chúa và cảm Æ¡n những ngưá»i là m Æ¡n cho ta. “Cảm Æ¡n†ấy là hai từ mà ta vẫn nói hà ng ngà y. “Cảm Æ¡nâ€, lá»i nói cá»a miệng tưởng như có thể nói vá»›i bất kỳ ai, bất kỳ lúc nà o, nhưng nhiá»u khi ta không biết nói lá»i cảm Æ¡n.
Trang Tin Mừng hôm nay, Thánh Luca nhắc cho ta nhá»› lại phép lạ Chúa Giêsu chữa là nh mưá»i ngưá»i phong há»§i, tất cả Ä‘á»u được khá»i bệnh. Nhưng chỉ có má»™t ngưá»i đến tạ Æ¡n và ca tụng Thiên Chúa. Chúa Giêsu không khá»i buồn lòng trước sá»± vô Æ¡n cá»§a con ngưá»i, nên Ngà i đã thốt lên: “Không phải cả mưá»i ngưá»i Ä‘á»u được sạch sao? Thế thì chÃn ngưá»i kia đâu? Sao không thấy há» trở lại tôn vinh Thiên Chúa, mà chỉ có ngưá»i ngoại bang nà yâ€? (Lc 17, 17-18).
Bi đát thay trong mưá»i ngưá»i hưởng Æ¡n chữa là nh vô cùng lá»›n lao ấy, chỉ có má»™t ngưá»i biết dâng lá»i tạ Æ¡n, mà ngưá»i ấy lại là ngưá»i ngoại đạo. Còn những ngưá»i vẫn tá»± hà o là dân Thiên Chúa, dân riêng Chúa chá»n lại sống vô Æ¡n.
Chúa Giêsu buồn và nói: “Không phải cả mưá»i ngưá»i được sạch cả sao? Thế thì chÃn ngưá»i kia đâu? Sao không thấy há» trở lại tôn vinh Thiên Chúa, mà chỉ có ngưá»i ngoại bang nà yâ€. Sở dÄ© Ngà i xem trá»ng lòng biết Æ¡n cÅ©ng là vì Ãch lợi cá»§a kẻ được Æ¡n mà thôi. Ngưá»i Samari trở lại tạ Æ¡n Chúa vì đã nháºn Æ¡n phần xác, thì Ngà i lại ban thêm cho Æ¡n phần hồn là cá»§ng cố niá»m tin và xác định tư cách tôn giáo cá»§a anh. Ngà i nói: “Äứng dáºy vá» Ä‘i! Lòng tin cá»§a anh đã cứu chữa anhâ€. Như thế, cám Æ¡n lại là cÆ¡ há»™i để nháºn được thêm Æ¡n.
Ta thấy Chúa Giêsu thưá»ng tìm đến nÆ¡i thanh vắng để cầu nguyện vá»›i Chúa Cha. Nhưng khi biểu lá»™ tâm tình tạ Æ¡n thì Ngà i lại thá»±c hiện công khai trước mặt má»i ngưá»i. Chúa muốn dạy má»i ngưá»i bà i há»c vá» lòng biết Æ¡n đối vá»›i Thiên Chúa.
Trước khi là m phép lạ hóa bánh ra nhiá»u, Chúa cầm lấy bánh, dâng lá»i tạ Æ¡n rồi phân phát cho má»i ngưá»i (Ga 6, 11). Và o bữa Tiệc Ly, khi láºp bà tÃch Thánh Thể, Ngà i cầm lấy bánh, dâng lá»i tạ Æ¡n, bẻ ra và trao cho các môn đệ (Lc 22, 19). Äứng trước nấm mồ Lazarô, trước khi là m cho anh ta sống lại, Chúa Giêsu đã dâng lá»i cảm tạ Thiên Chúa (Ga 11, 41).
Cả cuá»™c sống cá»§a Chúa Giêsu là má»™t lá»… tạ Æ¡n liên lỉ. Chúa Giêsu đã hy sinh mạng sống là m hy tế dâng lên Äức Chúa Cha. Vì thế, ngà y hôm nay, khi dâng lá»… tạ Æ¡n má»—i ngà y, chúng ta cá» hà nh mầu nhiệm cuá»™c Ä‘á»i Chúa, chúng ta sống lại tâm tình tạ Æ¡n cá»§a Chúa, là tâm tình cá»§a Ngưá»i Con dâng lên Chúa Cha.
Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Chúa là bà i ca tạ Æ¡n luôn vang lên những giai Ä‘iệu vui tươi trong những giây phút hân hoan và trong cả những giá» khắc bi thảm. Bà i ca tạ Æ¡n đó đã ngân lên từ môi miệng cá»§a Mẹ Maria (Magnificat), ông Zacaria (Benedictus) và vẫn tiếp tục ngân vang trong tâm hồn những ngưá»i tÃn hữu hôm nay.
Trong các thư cá»§a Thánh Phaolô, thánh nhân cÅ©ng nhấn mạnh đến lá»i tạ Æ¡n. HÆ¡n nữa, ngà i luôn sống trong tâm tình tạ Æ¡n. Ngà i nói: “Tôi luôn luôn tạ Æ¡n Thiên Chúa†(Plm 1, 4). Ngà i còn nhắc nhở má»i ngưá»i “Hãy tạ Æ¡n trong má»i hoà n cảnh. Anh em hãy là m như váºy, đó là điá»u Thiên Chúa muốn†(1 Tx 5, 18).
Thánh Phaolô luôn dâng lá»i tạ Æ¡n lên Chúa: “Tôi hằng cảm tạ Thiên Chúa cá»§a tôi vì anh em, vỠân huệ Ngà i đã ban cho anh em nÆ¡i Äức Kitôâ€. Ngà i cám Æ¡n tất cả những ai giúp ngà i trong công việc mục vụ: “Quà anh em tặng cho tôi đó, chúng khác nà o hương thÆ¡m, lá»… váºt đẹp lòng Thiên Chúa và được Ngà i chấp nháºnâ€. Như váºy, câu ngạn ngữ cá»§a ngưá»i Anh nói rất chà lý: “Cho ngưá»i có lòng biết Æ¡n chÃnh là cho vayâ€.
Nhìn và o xã há»™i ngà y nay, con số những ngưá»i biết Æ¡n Chúa, tôn thá» Chúa, vẫn còn là má»™t con số rất khiêm tốn. Còn những kẻ vô Æ¡n thì nhiá»u vô kể. Chúa luôn ban Æ¡n cho ngưá»i là nh cÅ©ng như kẻ dữ, cho mưa xuống trên ngưá»i công chÃnh cÅ©ng như kẻ bất lương. Thế mà con ngưá»i ngà y cà ng kiêu ngạo, vô Æ¡n đã loại bá» Thiên Chúa ra khá»i cuá»™c sống.
Há»i rằng trong chúng ta có mấy ngưá»i biết cảm tạ Chúa và cảm Æ¡n anh em? Biết bao nhiêu lần chúng ta than vãn, kêu la, trách móc hết việc nà y đến việc khác, hết ngưá»i nà y đến ngưá»i kia, HÆ¡n thế nữa, nhiá»u ngưá»i còn oán trách cả Thiên Chúa. Váºy, Lá»i Chúa hôm nay dạy má»—i ngưá»i chúng ta hãy biết nói lá»i cảm Æ¡n từ những chuyện nhá» nhất, bởi vì chúng ta đã nháºn được biết bao nhiêu hồng ân Chúa ban cho ta qua vÅ© trụ vạn váºt, qua má»i ngưá»i trên trái đất nà y và nhất là qua những ngưá»i thân cáºn, những ngưá»i xung quanh ta.
Lòng biết Æ¡n biểu lá»™ niá»m tin và o Thiên Chúa, Äấng là cá»™i nguồn cá»§a má»i sá»±. Biết Æ¡n là má»™t trong những đức tÃnh tốt đẹp cá»§a con ngưá»i đối vá»›i Äấng Tạo Hoá. Vì Ngà i đã ban muôn và n phúc lá»™c cho chúng ta: từ không khà để ta hÃt thở, mặt trá»i để soi sáng ta, cho nước để ta uống, cho muôn loà i muôn váºt để ta sá» dụng và là m thức ăn. Ngà i luôn quan phòng, giữ gìn ta trong má»i nÆ¡i, má»i lúc… Thiên Chúa còn ban cho ta biết bao Ä‘iá»u cao cả qua cha mẹ, qua anh chị, qua thầy cô, qua bạn hữu, qua tất cả những ngưá»i đã giúp đỡ và là m Æ¡n cho ta… Thể hiện lòng biết Æ¡n là má»™t nghÄ©a vụ hà ng đầu trong cuá»™c sống con ngưá»i.
Xin Chúa cho ta luôn biết sống có tình có nghÄ©a, luôn thể hiện lòng biết Æ¡n, luôn quý trá»ng những hồng ân mà Chúa đã thương ban, và những gì anh chị em đã là m cho ta. Xin Chúa cho ta luôn biết sống trong tâm tình tạ Æ¡n Chúa như thánh Phaolô đã khuyên bảo giáo dân Côlôsê: “Anh em hãy luôn sống trong tâm tình tạ Æ¡n Chúa và biết Æ¡n Chúaâ€. Äồng thá»i, ta cÅ©ng phải luôn biết cám Æ¡n má»i ngưá»i, vì có thể nói, tất cả những ngưá»i có liên hệ xa gần vá»›i ta, Ä‘á»u là những ân nhân cá»§a ta.
Huệ Minh

