XIN LỖI.
Một trong những ngôn từ Ä‘eÌ£p vaÌ€ uy lực nhâÌt trong cuộc sôÌng, Ä‘oÌ laÌ€ lời ‘xin lỗi’. ChuÌng ta biêÌt rằng ai cũng coÌ lỗi lầm vaÌ€ sai phaÌ£m iÌt hay nhiều, viÌ€ vô tiÌ€nh hoặc hữu yÌ. LaÌ€ người công giaÌo, mỗi khi tham dự thaÌnh lễ, trong phần saÌm hôÌi, chuÌng ta Ä‘oÌ£c Kinh CaÌo MiÌ€nh xưng thuÌ tội lỗi: “Lỗi taÌ£i tôi, lỗi taÌ£i tôi, lỗi taÌ£i tôi moÌ£i Ä‘aÌ€ngâ€. Lỗi taÌ£i tôi, nên tôi xin Thiên ChuÌa ToaÌ€n Năng vaÌ€ anh chiÌ£ em tha lỗi. Lời Kinh râÌt Ä‘eÌ£p vaÌ€ âÌn tượng, nhưng Ä‘iều quan troÌ£ng laÌ€ tâm hồn của chuÌng ta coÌ thật sự hôÌi lỗi hay không?
Lời ‘xin lỗi’ trong moÌ£i hoaÌ€n cảnh đều râÌt quan troÌ£ng. Xin lỗi laÌ€ bươÌc đầu của sự hoÌ€a giải, laÌ€ cầu nôÌi của sự cảm thông vaÌ€ laÌ€ nền tảng của sự biÌ€nh an trong tâm hồn. Xin lỗi laÌ€ khải mở một chân trời mÆ¡Ìi trong tiÌ€nh người. LaÌ€m lỗi thi hãy mau xin lỗi. Lời ‘xin lỗi’, xem ra râÌt đơn giản, nhưng râÌt khoÌ thực hiện. NoÌ Ä‘oÌ€i hỏi một thaÌi độ khiêm nhu, haÌ£ miÌ€nh, thaÌ€nh thật vaÌ€ chaÌ£nh loÌ€ng. Người ta thường noÌi: “ÄaÌnh kẻ chaÌ£y Ä‘i, chÆ°Ì không ai Ä‘aÌnh kẻ chaÌ£y laÌ£iâ€.
Thiên ChuÌa thưởng phaÌ£t công minh. Dân Do-thaÌi, doÌ£c theo liÌ£ch sử Æ n CưÌu Äộ, Ä‘ã nhiều lần dân chuÌng phaÌ£m tội bâÌt tuân vaÌ€ phản nghiÌ£ch, nhưng khi hoÌ£ biêÌt hôÌi lỗi quay về, Thiên ChuÌa Ä‘ã thÆ°Ì tha. Như câu truyện của Vua Äavid Ä‘ã phaÌ£m tội ngoaÌ£i tiÌ€nh vaÌ€ giêÌt người, sau khi được cảnh tỉnh, Äavid Ä‘ã cuÌi miÌ€nh nhận tội hôÌi lỗi vaÌ€ xin lỗi ChuÌa. ChuÌa Ä‘ã thÆ°Ì tha. CoÌ râÌt nhiều gương saÌm hôÌi của caÌc viÌ£ thaÌnh nhân như Phêrô, Phaolô, Augustinô….caÌc ngaÌ€i Ä‘ã tỉnh thưÌc nhận lỗi, sửa lỗi vaÌ€ xin lỗi. CaÌc ngaÌ€i Ä‘ã trở nên những viÌ£ thaÌnh vĩ Ä‘aÌ£i.
Nhiều khi chuÌng ta Ä‘ã laÌ€m Ä‘iều sai traÌi vaÌ€ phaÌ£m lỗi lầm, nhưng nêÌu biÌ£ người khaÌc haÌ£ch hỏi hay châÌt vâÌn, chuÌng ta thường giận dữ, biện hộ, chôÌi quanh, đổ lỗi hoặc traÌnh neÌ. ChôÌi tội như kiểu ông baÌ€ nguyên tổ AÄ‘am vaÌ€ EvaÌ€. Sau khi phaÌ£m tội traÌi lệnh Thiên ChuÌa, ChuÌa hỏi tội: Ông AÄ‘am Ä‘ã đổ lỗi cho baÌ€ EvaÌ€ vaÌ€ EvaÌ€ đổ lỗi cho con răÌn. Äể tiÌ€m sự công bằng thưởng phaÌ£t, caÌc tổ chưÌc xã hội Ä‘ã lập ra caÌc nhaÌ€ giam, nhaÌ€ tuÌ€, nhaÌ€ cải huâÌn, rồi coÌ caÌc luật sư vaÌ€ traÌ£ng sư…. để Ä‘iều tra phân xử. CoÌ nhiều người Ä‘ã phaÌ£m tội, nhưng viÌ€ sợ, Ä‘ã không Ä‘ủ can Ä‘ảm để khai baÌo sự thật. HoÌ£ tiÌ€m caÌch giâÌu diêÌm phi tang lỗi phaÌ£m. Tâm hồn hoÌ£ chưa tiÌ€m sự biÌ€nh an Ä‘iÌch thực. HoÌ£ chưa thể thăÌng vượt miÌ€nh. Thật vậy, thăÌng miÌ€nh không luôn dễ.
SôÌng chung vÆ¡Ìi nhau trong gia Ä‘iÌ€nh hay ngoaÌ€i xã hội, qua caÌch ưÌng xử hằng ngaÌ€y, chuÌng ta không thể traÌnh khỏi moÌ£i sự va chaÌ£m, hiểu lầm vaÌ€ gây gỗ. DuÌ€ sôÌng bên nhau vaÌ€ gần nhau lâu, nhưng chưa hẳn Ä‘ã cảm thông vaÌ€ hiểu nhau. CoÌ nhiều Ä‘iều râÌt nhỏ như một câu noÌi găÌt gỏng, một lời diễu cợt, một câu viêÌt mÆ¡ hồ hoặc một thaÌi độ hờ hững coÌ thể laÌ€m phật loÌ€ng nhau. CaÌch chữa laÌ€nh hiệu qủa vaÌ€ nhanh nhâÌt, Ä‘oÌ laÌ€ lời ‘xin lỗi’. Vậy thiÌ€: Ai laÌ€ người phải xin lỗi trươÌc? Ai laÌ€ người phải laÌ€m hoÌ€a trươÌc? VâÌn đề căn côÌt laÌ€ caÌi ‘tôi’. Tự vâÌn: Tôi không laÌ€m giÌ€ sai. Tôi không phải xin lỗi ai cả. CaÌi ‘tôi’ tự aÌi thổi phồng. ThaÌnh Luca nhăÌc nhở: “Sao anh thấy cái rác trong con mắt cá»§a ngưá»i anh em, mà cái xà trong con mắt cá»§a chÃnh mình thì lại không để ý tá»›i?†(Lc 6, 41).
CaÌc baÌ£n aÌ£, ai trong chuÌng ta cũng coÌ lầm lỗi. Äiều quan troÌ£ng laÌ€ chuÌng ta coÌ daÌm nhận lỗi vaÌ€ xin lỗi hay không. ThaÌnh Gioan khẳng Ä‘iÌ£nh: “Nếu chúng ta nói là chúng ta không có tá»™i, chúng ta tá»± lừa dối mình, và sá»± tháºt không ở trong chúng ta†(1Jn. 1, 8). BiêÌt miÌ€nh laÌ€ đầu môÌi sự khôn ngoan. Ai biêÌt nhận lỗi vaÌ€ xin lỗi laÌ€ người khôn vaÌ€ cao thượng. Lời ‘xin lỗi’ sẽ giuÌp phaÌ vỡ tâÌt cả caÌc bưÌc tường ngăn caÌch, ghen gheÌt, thuÌ€ hận vaÌ€ hiểu lầm. Người daÌm noÌi lời xin lỗi laÌ€ người thăÌng cuộc. ThăÌng miÌ€nh vaÌ€ thăÌng người. Lời ‘Xin Lỗi’ cần coÌ Ä‘Ã´Ìi vÆ¡Ìi tâÌt cả moÌ£i người trong moÌ£i hoaÌ€n cảnh, không phân biệt câÌp bậc vaÌ€ viÌ£ thêÌ, từ caÌc nhaÌ€ lãnh Ä‘aÌ£o cao nhâÌt của xã hội, cũng như giaÌo hội, tÆ¡Ìi moÌ£i thaÌ€nh phần dân chuÌng.
ÄeÌ£p biêÌt bao khi bề trên biêÌt xin lỗi kẻ dươÌi, thầy xin lỗi troÌ€, troÌ€ xin lỗi thầy, chồng xin lỗi vợ, vợ xin lỗi chồng, con caÌi xin lỗi cha meÌ£, cha meÌ£ xin lỗi con caÌi, anh chiÌ£ em xin lỗi nhau vaÌ€ baÌ£n beÌ€ xin lỗi lẫn nhau. Gia Ä‘iÌ€nh sẽ sôÌng trong bầu khiÌ an vui, cộng Ä‘oaÌ€n sẽ laÌ£c an vaÌ€ thÃªÌ giÆ¡Ìi sẽ hoÌ€a biÌ€nh. Nhận lỗi về miÌ€nh laÌ€ một cung caÌch cao Ä‘eÌ£p. BiêÌt rằng đôi khi sự gây lỗi coÌ thể do hiểu lầm, thiêÌu hiểu biêÌt, nông caÌ£n, tự aÌi hay thiển cận trong vâÌn đề. Gây lỗi, chuÌng ta hãy xin lỗi. ChiêÌc boÌng đầy hÆ¡i sẽ xeÌ£p. Giây cung căng sẽ chuÌ€n. CÆ¡n noÌng giận sẽ nguôi. Sự haÌo thăÌng sẽ haÌ£. Cầu thông cảm sẽ nôÌi vaÌ€ tiÌ€nh người sẽ hoÌ€a.
BiêÌt xin lỗi, chuÌng ta sẽ được lợi nhiều Ä‘iều. ChuÌng ta sẽ traÌnh được biêÌt bao đổ vỡ vaÌ€ nghi kyÌ£. ChuÌng ta sẽ thăÌng miÌ€nh vaÌ€ thăÌng baÌ£n. Cuộc sôÌng sẽ an vui. Tâm hồn được thanh thản vaÌ€ an laÌ£c. Quan troÌ£ng nhâÌt laÌ€ chuÌng ta được giao hoÌ€a cuÌ€ng Thiên ChuÌa: “Nếu chúng ta thú nháºn tá»™i lá»—i, Thiên Chúa là Äấng trung thà nh và công chÃnh sẽ tha tá»™i cho chúng ta, và sẽ thanh tẩy chúng ta sạch má»i Ä‘iá»u bất chÃnh†(1Jn. 1, 9).
Â
 Lm. Giuse Trần Việt Hùng

