Trước thá»m năm há»c má»›i 2016-2017, hẳn là không chỉ các báºc phụ huynh mà còn quý thầy cô nữa, tất cả Ä‘á»u quan tâm nhiá»u đến việc giáo dục cho con em há»c sinh mình, là m sao để chúng có thể trở thà nh con ngưá»i vừa có tà i vừa có đức cho xã há»™i. Sá»± thà nh bại cá»§a má»™t ngưá»i phần lá»›n phụ thuá»™c và o ná»n giáo dục há» thụ hưởng; và sá»± thịnh suy cá»§a đất nước cÅ©ng tuỳ và o chất lượng giáo dục cá»§a quốc gia ấy. Má»™t ná»n giáo dục tốt sẽ giúp xây dá»±ng con ngưá»i; con ngưá»i được giáo dục tốt sẽ là m nên má»™t đất nước già u mạnh và văn minh. Bởi thế, từ xưa đến nay, chẳng thá»i nà o hay xã há»™i nà o dám coi thưá»ng chuyện giáo dục và là m sao để có má»™t ná»n giáo dục tốt là ná»—i báºn tâm cá»§a hết thảy má»i ngưá»i. Chắc chắn, giáo dục không phải là tuyên truyá»n, nhồi nhét hay áp đặt kiến thức cho ngưá»i khác, nhưng là má»™t nghệ thuáºt khÆ¡i dáºy ngá»n lá»a hiếu tri và hướng thượng. Hiếu tri giúp ngưá»i ta mở ra để chiêm ngắm tất cả thá»±c tại và hướng thượng là hướng vá» chân lý. Äó là hai trục để giữ con ngưá»i được hạnh phúc bình an.
Ngưá»i ta tin rằng má»™t giáo viên tốt có thể thắp lên được cho các em hướng đến những Ä‘iá»u ấy. Äó là ngưá»i luôn cố gắng tìm ra những cách thế má»›i để giúp ngưá»i trẻ phát triển khả năng cá»§a chúng để suy tư, là m việc và yêu thương. Má»™t cách nà o đó, quý thầy cô là ngưá»i dẫn các em vượt lên cái bình thưá»ng cá»§a chúng để vươn tá»›i những gì hoà n thiện, tốt là nh và hạnh phúc hÆ¡n. Äiá»u nà y không chỉ cần kỹ năng tri thức, nhưng cần tấm lòng cá»§a nhà giáo luôn Ä‘am mê vá»›i nghá». Má»™t sá»± táºn tâm dà nh cho há»c trò sẽ giúp giáo viên có đủ sáng kiến, đủ tình yêu để miệt mà i trên bục giảng. Truyá»n đạt kiến thức thôi chưa đủ, má»—i nhà giáo Ä‘á»u cần giúp cho những chá»§ nhân tương lai cá»§a đất nước có được má»™t nhân cách tốt đẹp; và há» là m Ä‘iá»u đó bằng chÃnh khuôn mẫu cá»§a mình. Những gì thầy cô là m và nói sẽ trở thà nh tấm gương cho các thế hệ há»c trò noi theo. DÄ© nhiên Ä‘iá»u ấy đòi há»i ngưá»i ta phải hy sinh nhiá»u! Và những thầy cô như thế thá»±c cao cả và trân quý biết bao!
Nelson Mandela đã từng nói rằng thầy cô là những ngưá»i có vÅ© khà mạnh nhất để thay đổi thế giá»›i. Äúng váºy! Bằng công việc cá»§a mình, chÃnh thầy cô là ngưá»i quyết định thế giá»›i ngà y mai sẽ ra sao. Cả nhân loại Ä‘ang trao và o tay há» tương lai cá»§a mình. Nếu má»™t thế hệ được giáo dục tốt, phÃa trước sẽ là ánh mai tháºt đẹp. Còn không, đó sẽ chỉ có thể là mà n đêm u buồn cá»§a chết chóc. Nhà giáo dục Plato cÅ©ng bà y tá» quan Ä‘iểm tương tá»± khi cho rằng chúng ta có quyá»n ước mÆ¡ thế hệ trẻ sẽ nên những ngưá»i tà i năng đức độ, những con ngưá»i có Ãch cho xã há»™i. Tương lai tươi sáng ấy cá»§a các em phụ thuá»™c rất nhiá»u trong từng giá» lên lá»›p, từng thái độ sống cá»§a quý thầy cô hôm nay. Bởi thế, vai trò cá»§a quý thầy cô trong xã há»™i chưa bao giá» bị xem thưá»ng hay coi nhẹ.
Há»c trò cần lắm những thầy cô có kinh nghiệm để hướng dẫn các em đứng trên chÃnh đôi chân cá»§a chúng. Bởi như Jean Piaget cho rằng: “NÆ¡i nhà trưá»ng, nguyên tắc và cÅ©ng là mục tiêu cá»§a giáo dục là giúp cho các em có khả năng tạo ra những Ä‘iá»u má»›i mẻ, chứ không phải lặp lại những gì là nhà m chán từ Ä‘á»i nà y sang Ä‘á»i khác.†Quý thầy cô luôn mang trong mình sứ mạng cá»§a ngưá»i đưa đò để giúp các em đến chân trá»i tri thức và kiến tạo cuá»™c sống má»—i ngà y tốt đẹp hÆ¡n, nhân bản và đạo đức hÆ¡n. Quý thầy cô đưa các em sang sông, chÃnh là để các em tá»± mình, bằng sức lá»±c cá»§a mình, cá»™ng vá»›i vốn liếng cÆ¡ bản đã nháºn lãnh, tiếp tục công trình khám phá và dá»±ng xây thế giá»›i. Má»—i bá» sông mà các em được đưa đến chÃnh là má»™t thế giá»›i má»›i Ä‘ang mở ra và má»i gá»i các em tiến và o. Äó gá»i là tri thức, là giáo dục. Quả váºy, trưá»ng há»c không phải là nÆ¡i để các em tìm đến những cái xấu. Äó chẳng thể là chá»— để sản sinh những quả tim khô cứng. NÆ¡i mái trưá»ng, giáo viên cho các em thấy lẽ sống cá»§a cuá»™c Ä‘á»i.
Sá»± nghiệp giáo dục có thể không luôn cho thầy cô sá»± già u sang phú quý vá» mặt váºt chất, nhưng đưa quý thầy cô hướng đến sá»± cao cả cá»§a tâm hồn. Rồi mai đây, khi nhìn thấy những há»c trò thân yêu cá»§a mình thà nh công trong cuá»™c sống, thấy chúng Ä‘ang dang rá»™ng đôi tay để chung xây thế giá»›i nà y, thầy cô sẽ vui mừng và hạnh phúc biết bao. Sẽ chẳng có gì sai trái khi khẳng định rằng thầy cô chÃnh là cha mẹ thứ hai cá»§a từng há»c sinh nhá» bé Ä‘ang ngồi trước mắt. Sá»± nghiệp giáo dục chÃnh là sá»± nghiệp trồng ngưá»i, phải vất vả lắm, phải nhá»c mệt lắm. Nhưng khi thấy cây lá»›n lên, đâm cà nh, sinh hoa, kết trái, sẽ chẳng có má»™t niá»m vui nà o nhẹ nhà ng nhưng thẳm sâu hÆ¡n thế. Äà o tạo thà nh công má»™t con ngưá»i sẽ đưa thầy cô lên má»™t vị trà cao hÆ¡n. Tất cả xã há»™i biết Æ¡n thầy cô chÃnh vì lý do đó.
KÃnh chúc quý thầy cô giáo má»™t năm há»c má»›i tháºt nhiá»u sức khá»e, tình yêu và nghị lá»±c để hy vá»ng qua những nhà giáo tốt là nh, má»—i thế hệ há»c trò trên quê hương Äất Việt có thể gieo ánh sáng huy hoà ng cho hôm nay và tương lai. Chúng ta có má»™t ước mÆ¡ cho chÃnh chúng ta và thế hệ tương lai được đón nháºn những thà nh công và được thụ hưởng cuá»™c sống bình an hạnh phúc!
Thân ái,
Phạm Äình Ngá»c SJ

