‪#‎GNsP‬ – Như chúng ta đã biết: “Từ thế ká»· XIII Giáo Há»™i Chúa Kitô xác định có bảy bà tÃch, trong đó có ba bà tÃch: Thánh Tẩy, Thêm Sức và Thánh Thể là các Bà TÃch Khai Tâm Kitô giáo. (TÄCG tr. 27). Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu vá» ba bà tÃch nà y.
1. Bà TÃCH THÃNH TẨY (Rá»a Tá»™i) “Bà TÃch nà y tiếng Hoa gá»i là “Thánh Tẩy Thánh Sá»±. Tiếng Latinh là Sacramentum Baptismi. Tiếng Anh là Sacrament of Baptism. Tiếng Pháp là Sacrement du Baptême†Nhưng Thánh Tẩy là gì? Thánh là thuá»™c vá» Thần linh; tẩy là rá»a. Thánh Tẩy là bà tÃch là m cho ngưá»i lãnh nháºn được giải thoát khá»i tá»™i lá»—i, được tác sinh là m con Thiên Chúa, trở thà nh chi thể cá»§a Äức Kitô, thà nh viên cá»§a Há»™i Thánh nhá» nước và Thánh Thần. (x.GLHTCG 1213).
Bà TÃch Thánh Tẩy là ná»n tảng cá»§a toà n bá»™ Ä‘á»i sống Kitô hữu, là cá»a dẫn và o Ä‘á»i sống trong Chúa Thánh Thần, và để lãnh nháºn các bà tÃch khác (x.GLHTCG 1213). Bà TÃch Thánh Tẩy ghi ấn tÃn vÄ©nh viá»…n, không thể bôi xóa trong tâm hồn thụ nhân.
Nghi thức Thánh Tẩy đòi há»i phải có nước và lá»i Ä‘á»c. Thụ nhân được dìm xuống nước (hoặc đổ nước) cùng vá»›i lá»i Ä‘á»c cá»§a thừa tác viên: “T…(tên thánh cá»§a thụ nhân), cha rá»a con nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thầnâ€. x.GLHTCG 1240) Nghi thức nà y diá»…n tả thụ nhân được dìm và o sá»± sống cá»§a Chúa Ba Ngôi; việc dìm xuống nói lên sá»± tham dá»± và o sá»± chết cá»§a Äức Kitô, và việc bước ra khá»i nước, nói lên việc được sống lại vá»›i Ngưá»i, trở thà nh “thụ tạo má»›i†(x. Rm 6,3-11; GLHTCG 1214). Ngoà i ra, còn có các nghi thức xức dầu thánh, trao áo trắng và nến sáng.
Thừa tác viên cá»§a Bà TÃch nà y thông thưá»ng là Giám mục, Linh mục và Phó tế. Nhưng trong trưá»ng hợp nguy tá» thì bất cứ ai (kể cả những ngưá»i chưa được Rá»a tá»™i) cÅ©ng có thể cá» hà nh. Miá»…n là là m theo ý hướng và cách thức cá»§a Há»™i Thánh (x.GL 861)
Chỉ những ngưá»i chưa được thánh tẩy má»›i được lãnh nháºn bà tÃch nà y và nếu có thể, phải có ngưá»i đỡ đầu (x.GL 864, 872; TÄCG tr. 309-310). Trên đây chúng ta đã nói : Bà tÃch Thánh Tẩy ghi ấn tÃn vÄ©nh viá»…n, không thể bôi xóa trong tâm hồn thụ nhân. Váºy ấn tÃn là gì? “Ấn là dấu hiệu in dÃnh và o váºt khác; tÃn là tin. Ấn tÃn là dấu hiệu để là m tin.
Ngoà i nghÄ©a thông thưá»ng là dấu để là m tin, hay biểu tượng cá»§a quyá»n bÃnh, ấn tÃn còn được dùng trong má»™t số trưá»ng hợp khác. Trong nghi thức Thêm Sức, Vị Giám mục dùng ngón tay chấm dầu thánh, ghi hình thánh giá trên trán ngưá»i nháºn bà tÃch và đá»c câu: “T…(tên thánh ngưá»i nháºn) hãy nháºn ấn tÃn Æ¡n Chúa Thánh Thầnâ€. Trong trưá»ng hợp nà y, ấn tÃn ám chỉ ấn tÃch cá»§a Bà TÃch Thêm Sức, không thể xóa nhòa…
Ấn tÃn đôi khi được dùng trong cụm từ ấn tÃn bà tÃch để chỉ ấn tÃch không thể xóa được cá»§a ba Bà tÃch Thánh Tẩy, Thêm Sức và Truyá»n Chức Thánh (x.GLHTCG 698; TÄCG tr. 13). Chúng ta vừa giải thÃch từ ấn tÃn, ngay trên đây ta lại có má»™t từ má»›i là ấn tÃch. Váºy ấn tÃch là gì? Ấn tÃch theo nghÄ©a Công giáo là từ ghép cá»§a ấn tÃn và bà tÃch.
Ấn tÃch là dấu ấn cá»§a bà tÃch; dấu ấn không thể tẩy xóa được cá»§a Thần KhÃ, in và o linh hồn ngưá»i lãnh nháºn các Bà TÃch Thánh Tẩy, Thêm Sức và Truyá»n Chức Thánh. Do váºy, má»—i ngưá»i chỉ được nháºn ba bà tÃch đó má»™t lần trong Ä‘á»i mà thôi. (x.GLHTCG 689 1121).
Sách Khải Huyá»n nói vá» sá»± “đóng ấn†trên trán những kẻ được chá»n (x.Kh 7,3; 9,4). Thánh Phaolô cÅ©ng nói vỠ“ấn tÃnâ€, “dấu ấn†hoặc “đóng ấn†cá»§a Thần KhÃ. (x.2Cr 1,21-22; Ep 1,13; 4,30).
Bản chất cá»§a ấn tÃch là là m cho ngưá»i lãnh nháºn nên đồng hình, đồng dạng vá»›i Chúa Giêsu Kitô. Như trên chúng ta đã nói: ngưá»i được thánh tẩy (rá»a tá»™i) được dìm xuống nước…Nghi thức nà y diá»…n tả ngưá»i nháºn được dìm và o sá»± sống cá»§a Chúa Ba Ngôi; việc dìm xuống cÅ©ng nói lên sá»± tham dá»± và o sá»± chết cá»§a Äức Kitô. Vì thế, có Linh mục đỠnghị gá»i tên bà tÃch nà y, thay vì là Phép Rá»a Tá»™i hay gá»i tắt là Phép Rá»a, thì gá»i tên má»›i là Phép Dìm. Nhưng cho đến nay (2016) Giáo Há»™i vẫn dùng tên cÅ© không đổi.
Có Linh mục cho rằng có lẽ dìm cả ngưá»i xuống nước như váºy có ấn tượng hÆ¡n. Nhưng trong trưá»ng hợp ngưá»i trưởng thà nh dìm cả ngưá»i xuống nước ướt hết và khi ra khá»i nước, trở nên “thụ tạo má»›i†phải thay y phục, má»›i tiếp tục nghi thức được, chắc có Ä‘iá»u bất tiện, bất ổn chăng? Rồi còn vấn đỠthá»i tiết nữa. Ở các nước hà n đới, nhiệt độ dưới -O độ C là m sao cá» hà nh mà không gây háºu quả vá» sức khá»e? Còn trẻ em nữa, má»›i má»™t, hai tháng tuổi là m sao dìm bé và o trong nước cách dá»… dà ng và an toà n được? Không rõ vì lý do gì mà từ lâu và hiện nay thưá»ng thì Giáo Há»™i là m nghi thức Rá»a tá»™i bằng cách đổ nước trên đầu ngưá»i nháºn, mà không dìm há» và o trong nước.
Chắc có ngưá»i thắc mắc: sao không để trẻ lá»›n lên rồi hãy rá»a tá»™i, để các em tá»± chá»n tôn giáo mà mình theo cả Ä‘á»i? “Từ rất xa xưa, Há»™i Thánh đã thá»±c hà nh việc rá»a tá»™i trẻ em vì má»™t lý do là : trước khi ta quyết định theo Chúa, thì Chúa đã quyết định chá»n ta rồi. Há»™i Thánh muốn chứng tá» Bà TÃch Rá»a Tá»™i là má»™t Æ¡n phúc, là món quà Chúa đón nháºn ta không Ä‘iá»u kiện. Cha mẹ có đức tin là những ngưá»i muốn Ä‘iá»u tốt nhất cho con mình. Há» cÅ©ng muốn chúng được rá»a tá»™i để chúng được thoát khá»i ảnh hưởng tá»™i Tổ Tông và quyá»n lá»±c sá»± chết (1250-1282; Youcat VN tr.166).
Xin nói Ãt dòng vỠ“tá»™i Tổ Tông hay Nguyên Tá»™i là tá»™i đầu tiên cá»§a con ngưá»i do hai ông ba Nguyên Tổ Adam và Eva đã phạm. Truyá»n thống Kitô giáo dạy rằng: “Khi nghe theo Tên Cám Dá»—, ông Adam và bà Eva đã phạm má»™t tá»™i cá nhân, nhưng tá»™i đó ảnh hưởng đến bản tÃnh nhân loại, má»™t bản tÃnh mà há» sẽ lưu truyá»n trong tình trạng đã sa ngã†(GLHTCG 404), nên má»i ngưá»i, ngoại trừ Chúa Giêsu và Äức Mẹ Maria, Ä‘á»u bị truyá»n lại tá»™i ấy. Äó là má»™t thứ tá»™i con ngưá»i bị “nhiá»…m†chứ không phải đã “phạmâ€, má»™t tình trạng chứ không phải hà nh vi†(TÄCG tr. 352). Chúng ta Ä‘á»u biết: năm 1858, ÄGH. Piô IX (1846-1878) đã tuyên tÃn: Äức Mẹ Maria là Äấng Vô Nhiá»…m Nguyên Tá»™i.
Và Bà TÃch Rá»a Tá»™i rất quan trá»ng cho phần rá»—i cá»§a con ngưá»i đến ná»—i, dù không phải là Kittô hữu cÅ©ng có thể là m, miá»…n là cố ý là m Ä‘iá»u Há»™i Thánh là m khi rá»a tá»™i†(Youcat VN tr. 167).
Có ngưá»i nêu thắc mắc: Bà TÃch Rá»a Tá»™i có phải là cách duy nhất để được cứu rá»—i không? “Những ai đã đón nháºn Tin Mừng và đã biết lá»i Chúa Giêsu dạy: “Thà y là Con ÄÆ°á»ng, là Sá»± Tháºt và là Sá»± Sống†(Ga 14,6), bà tÃch rá»a tá»™i là con đưá»ng duy nhất cho hỠđến cùng Thiên Chúa để được cứu độ. Nhưng vì Chúa Giêsu đã chết cho má»i ngưá»i và má»i ngưá»i Ä‘á»u được má»i gá»i để được cứu độ, nên dù má»i ngưá»i không có cÆ¡ há»™i há»c biết vá» Chúa Kitô và đức tin, mà há» tìm Chúa cách chân thà nh và sống theo lương tâm mình, há» cÅ©ng gặp Æ¡n cứu độ. HỠđược rá»a tá»™i bằng lòng muốn. (1257-1261, 1281,1283; Youcat VN tr. 167).
Tại sao Kitô hữu chá»n tên thánh khi rá»a tá»™i? “Vì không có mẫu gương nà o và không có sá»± giúp đỡ nà o tốt hÆ¡n là cá»§a các thánh. Nếu ta có vị thánh là m bổn mạng, đó là ta có má»™t ngưá»i bạn bên Chúa (2156-2159, 2165; Youcat VN tr 169)
Chúng ta đã tìm hiểu xong vá» Bà TÃch Khai Tâm thứ nhất tức Bà TÃch Thánh Tẩy hay còn gá»i là Phép Rá»a Tá»™i hay Phép Rá»a.
2. Bây giá» xin sang Bà TÃch Khai Tâm thứ hai. Äó là Bà TÃCH THÊM SỨC. (còn gá»i là Phép Xức Trán) .“Bà TÃch Thêm Sức là bà tÃch qua đó Chúa Thánh Thấn ban cho ngưá»i nháºn Æ¡n sức mạnh, để há» có thể công khai tuyên xưng đức tin má»™t cách kiên định và là m chứng cho Äức Kitô. Äồng thá»i liên kết há» cách máºt thiết vá»›i Há»™i Thánh.
Thêm Sức là má»™t trong ba Bà TÃch Khai Tâm Kitô giáo gồm: Thánh Tẩy, Thêm Sức và Thánh Thể, tạo thà nh tổng thể thống nhất. ÄÆ°á»£c gá»i là Thêm Sức vì bà tÃch nà y kiện toà n và cá»§ng cố ân sá»§ng cá»§a Bà TÃch Thánh Tẩy.
Bà TÃch nà y còn được gá»i là Bà TÃch Xức Dầu Chrisma (Chrismation là việc xức dầu thánh), như Giáo Há»™i Äông Phương vẫn gá»i, vì nghi thức chÃnh yếu cá»§a bà tÃch nà y là việc xức dầu thánh hiến (SC) trên trán thụ nhân, kèm theo việc đặt tay, cùng vá»›i lá»i Ä‘á»c: “(T…tên thánh ngưá»i nháºn bà tÃch), hãy nháºn ấn tÃn Æ¡n Chúa Thánh Thầnâ€. Bà TÃch Thêm Sức ghi ấn tÃn vÄ©nh viá»…n, không thể bôi xóa trong tâm hồn ngưá»i nháºn.
Thừa tác viên thông thưá»ng cá»§a bà tÃch nà y là Giám mục, nhưng có thể á»§y quyá»n cho các Linh mục. Giáo Há»™i Công Giáo theo nghi lá»… Rôma ban bà tÃch nà y cho ngưá»i đến tuổi biết phán Ä‘oán, được chuẩn bị xứng đáng và cần có ngưá»i đỡ đầu†(TÄCG tr.326-327). Trưá»ng hợp nguy tá», bất cứ Linh mục nà o cÅ©ng được ban Bà TÃch Thêm Sức (1312-1314; Youcat VN tr 172).
3. Bà TÃCH THÃNH THỂ. Thánh là thuá»™c vá» Thần linh; thể là thân. Thánh Thể là thân thể cá»§a Thần linh. Bà TÃch Thánh Thể là Bà tÃch Chúa Giêsu đã láºp trong Bữa Tiệc ly. Dấu chỉ bên ngoà i cá»§a bà tÃch nà y là Bánh, Rượu, việc khẩn cầu Chúa Thánh Thần và lá»i Truyá»n Phép. (x.GLHTCG 1412). ChÃnh Chúa Giêsu (vá»›i trá»n mình, máu, linh hồn và thần tÃnh cá»§a Ngưá»i) hiện diện má»™t cách huyá»n nhiệm, Ä‘Ãch thá»±c, tháºt sá»± và theo bản thể trong hình Bánh Rượu, để ở vá»›i nhân loại và là m lương thá»±c thiêng liêng cho các tÃn hữu (x.GLHTCG 1413).
Bà TÃch Thánh Thể là hiến lá»… tạ Æ¡n và lá»i chúc tụng Há»™i Thánh dâng lên Chúa Cha, đồng thá»i cÅ©ng hiện tại hóa Hy Tế Tháºp Giá và sá»± sống lại cá»§a Chúa Giêsu (x. GLHTCGL 1407, 1409).
Bà TÃch Thánh Thể là nguồn mạch và chóp đỉnh cá»§a toà n thể Ä‘á»i sống Kitô hữu. Các bà tÃch khác và má»i hoạt động cá»§a Há»™i Thánh Ä‘á»u gắn liá»n vá»›i và quy hướng vá» Bà TÃch Thánh Thể. (x.GH 11, GLHTCG 1324).
Bà TÃch Thánh Thể là dấu chỉ sá»± hợp nhất, là mối dây bác ái, là Bữa Tiệc Vượt Qua, nÆ¡i các tÃn hữu lãnh nháºn Chúa Giêsu, để linh hồn được trà n đầy ân sá»§ng và nháºn được bảo đảm cho vinh quang tương lai. (x. PV 47; GLHTCG 1323)
Chúa Giêsu truyá»n cho Giáo Há»™i má»i thá»i phải cá» hà nh Bà TÃch Thánh Thể để tưởng nhá»› đến Ngưá»i (x.Lc 22,19). Nhưng chỉ có những vị có chức thánh má»›i có quyá»n cá» hà nh Bà TÃch nà y thà nh sá»± (x.GLHTCG 1414; GL 9OO).
Khi Truyá»n Phép, thừa tác viên láºp lại cá» chỉ và lá»i nói cá»§a Chúa Giêsu. “Äây là Mình Thầy, sẽ bị ná»™p vì các conâ€. “Äây là Chén Máu Thầy, Máu Giao Ước Má»›i sẽ đổ ra cho các con và má»i ngưá»i được tha tá»™iâ€.(Lc 22,19-20).
Bà TÃch Thánh Thể là bà tÃch thứ ba giúp KHAI TÂM và o Kitô giáo, Bà TÃch Thánh Thể là trung tâm mầu nhiệm cá»§a toà n bá»™ các bà tÃch.
Chúa Giêsu láºp Bà TÃch Thánh Thể, trước ngà y Ngưá»i chịu chết và o buổi tối, trước khi Ngưá»i bị trao ná»™p (1 Cr11.23). Ngưá»i táºp há»p các Tông đồ ở Nhà Tiệc Ly và Ngưá»i cùng vá»›i há» cá» hà nh Bữa Tiệc Ly (1323, 1337-1340).
Bà TÃch Thánh Thể rất quan trá»ng đối vá»›i Há»™i Thánh. Việc cá» hà nh Bà TÃch Thánh Thể là tâm Ä‘iểm cá»§a sá»± hiệp thông cá»§a Kitô giáo. Nhá» Bà TÃch Thánh Thể, Há»™i Thánh má»›i trở thà nh Ä‘Ãch thá»±c là Há»™i Thánh (1325).
Trong Bà TÃch Thánh Thể ta tiếp nháºn Mình Chúa Kitô, và má»—i lần rước Chúa, ta dần dần trở nên Thân Thể Chúa Kitô.
Bữa Tiệc cá»§a Chúa Giêsu được gá»i bằng nhiá»u tên khác nhau giúp ta hiểu vá» mầu nhiệm phong phú cá»§a hiến tế thánh nà y. Chúng ta gá»i là Thánh Lá»…, Hy Lá»…, Bữa Tiệc cá»§a Chúa, Lá»… Bẻ Bánh, cuá»™c Táºp Há»p Tạ Æ n, Cuá»™c tưởng nhá»› cuá»™c Khổ nạn, sá»± chết và sống lại cá»§a Chúa, Phụng vụ Thần Thánh, Mầu nhiệm thánh, Hiệp Lá»… thánh .(1328-1332).
Sau đây chúng ta tìm hiểu vá» từ Bẻ Bánh. Bẻ Bánh là nghi lá»… cổ xưa trong bữa ăn cá»§a ngưá»i Do Thái, mà Chúa Giêsu dùng trong Bữa Tiệc Ly để bà y tá» Ngưá»i tá»± ná»™p mình vì chúng ta.
Bẻ Bánh là cách nói cá»§a các Kitô hữu tiên khởi để chỉ việc cá» hà nh Bà TÃch Thánh Thể. (x. Cv . 2,42). Bẻ Bánh là hà nh động cốt yếu cá»§a việc cá» hà nh Phụng vụ Thánh Thể. Chá»§ tế thá»±c hiện việc Bẻ Bánh theo cách thức Chúa Giêsu đã là m trong Bữa Tiệc Ly. (x.1Cr 11,24).
Trong nghi thức bữa ăn cá»§a ngưá»i Do Thái, sau khi Ä‘á»c lá»i chúc tụng, vị Chá»§ tá»a Bẻ Bánh chia cho má»i ngưá»i. Chúa Giêsu cÅ©ng là m như váºy trong hai lần là m cho bánh hóa nhiá»u (x.Mt 14.19; 15.36), và lúc láºp Bà TÃch Thánh Thể (x.Lc 22,19). Vì váºy, Bà TÃch Thánh Thế và Thánh Lá»…, còn được gá»i là Lá»… Bẻ Bánh.
Thá»i Giáo Há»™i sÆ¡ khai, các tÃn hữu há»p nhau cá» hà nh Lá»… Bẻ Bánh và o ngà y thứ nhất trong tuần (x.Cv 2,42; 20,7). Äây là hình thức ban đầu cá»§a Thánh Lá»… ngà y nay, Má»™t tấm bánh Thánh Thể duy nhất được bẻ ra và phân phát cho má»i ngưá»i. Äiá»u đó mang má»™t ý nghÄ©a sâu sắc cá»§a tình hiệp thông trong Há»™i Thánh. Nhá» Thân Thể Chúa Kitô, các tÃn hữu được nên má»™t vá»›i Chúa và vá»›i nhau. (x,1Cr 10,16-17; TÄCG tr.22; Youcat VN tr.174-175)
Tóm lại, qua mấy trang viết ngắn ngá»§i, đơn sÆ¡, đôi chá»— cón lá»§ng cá»§ng, láºp Ä‘i láºp lại, chưa được hoà n chỉnh như lòng mong ước, vá» các Bà TÃch Khai Tâm Kitô giáo, ngưá»i viết cÅ©ng được khai tâm, bổ sung kiến thức, mở rá»™ng tầm nhìn và hiểu biết thêm vỠý nghÄ©a cao sâu cá»§a các Bà TÃch trong Giáo Há»™i, và cảm nháºn cách sâu sắc vá» tình thương hải hà cá»§a Chúa Giêsu đã thiết láºp các Bà TÃch để cứu chúng ta, qua Giáo Há»™i đưa chúng ta và o đại dương Thương xót cá»§a Ngưá»i.
Thạch Vinh

