Trong má»™t phát hiện đột phá, các chuyên gia Mỹ, Anh và Israel đã phát hiện má»™t cái hang từ thá»i đồ đồng, từng là nÆ¡i Thánh Gioan Tẩy Giả thá»±c hiện các phép rá»a tá»™i.
Và o tháng 3.2016, tiến sÄ© James D. Tabor cá»§a Äại há»c Bắc Carolina tại thà nh phố Charlotte (Mỹ) đã dẫn đầu má»™t Ä‘oà n thăm lại má»™t hang động không xa Jerusalem, nÆ¡i ông và đồng nghiệp là chuyên gia khảo cổ Shimon Gibson từng khai quáºt cách đây hÆ¡n 15 năm trước. ÄÆ°á»£c biết đến vá»›i tên gá»i hang Suba, hang có từ thá»i cổ đại, được má»™t số há»c giả danh tiếng thế giá»›i đặt giả thuyết rằng chÃnh là nÆ¡i Thánh Gioan Tẩy Giả thá»±c hiện các nghi thức rá»a tá»™i gần ngôi là ng cổ Ein Karem trên ngá»n đồi Judea ở phÃa đông Jerusalem. Tương truyá»n đây cÅ©ng là nÆ¡i chôn nhau cắt rốn cá»§a Gioan Tẩy Giả, theo trang Popular Archeology.
Phát hiện bất ngá»
Tiến sÄ© Tabor, há»c giả uy tÃn hà ng đầu thế giá»›i vá» lÄ©nh vá»±c khảo cổ há»c thá»i kỳ Äá»n thá» thứ 2 và nguồn gốc Kitô giáo, gá»i dá»± án khai quáºt hang Suba là má»™t trong những phát hiện khảo cổ chấn động nhất trong 25 năm trở lại đây. Tất cả Ä‘á»u bắt đầu khi Shimon Gibson, há»c giả ngưá»i Anh gốc Israel, và o năm 1999, đã nháºn được thông báo từ dân địa phương vá» các hình vẽ và khắc bên trong má»™t hang động gần là ng Tzuba và Ein Karem. Sau khảo sát ban đầu, ông Gibson quyết định liên lạc vá»›i ông Tabor, được công nháºn là há»c giả chuyên vá» các nghiên cứu liên quan đến Thánh Gioan Tẩy Giả. “Tôi còn nhá»› lúc đó tôi Ä‘ang ngồi trong văn phòng thì ông ấy gá»i đến. à tưởng đầu tiên xuất hiện là tôi không tinâ€, tiến sÄ© Tabor nhá»› lại.

Cổng và o hang Suba
Ban đầu, ông Gibson cho rằng vị trà hang động, các hình vẽ và khắc há»a trên thà nh hang, và những yếu tố khác Ä‘á»u dẫn đến má»™t khả năng: nÆ¡i đây có liên quan đến Thánh Gioan Tẩy Giả. Sau khi xem xét kỹ lưỡng những hình ảnh do ông Gibson gởi, tiến sÄ© Tabor biết rằng đây không chỉ là má»™t linh cảm đơn thuần. Cùng vá»›i đồng nghiệp, ông nhanh chóng táºp hợp má»™t nhóm khảo cổ đến Israel, và ngay từ đó hỠđã khai quáºt được má»™t di tÃch mà theo ông vượt xa má»i kỳ vá»ng cá»§a mình. “Tôi sẽ không bao giá» quên ngà y đóâ€, chuyên gia Tabor nhấn mạnh. Ban đầu, cái hang đã bị ngáºp trong phù sa qua nhiá»u thế ká»·, nên chỉ để lại má»™t khoảng không cao cỡ 1m tÃnh từ vòm đến ná»n hang. “Chúng tôi buá»™c phải bò và oâ€, chuyên gia Tabor kể. Thế nhưng, đến ngà y cuối cùng cá»§a đợt khảo sát, há» bắt đầu phát hiện những mảnh gốm sứ từ thá»i La Mã.
Hang rá»a tá»™i lá»›n nhất
“Trong lúc đà o sâu xuống ná»n đất, chúng tôi đột nhiên Ä‘i đến Ä‘oạn kéo dà i từ 1m đến 1,5m chứa đầy các mảnh gốm có niên đại từ thế ká»· thứ nhất, và và o thá»i Ä‘iểm kết thúc công tác khai quáºt, chúng tôi thu được tổng cá»™ng 4m dà i các lá»›p cổ váºt trong hang. Như váºy thì tháºt sá»± có má»™t Ä‘iá»u gì đó đã diá»…n ra trong lòng hang và o những năm đầu tiên cá»§a thế ká»· thứ nhất. Chúng tôi tìm được chứng cứ vá» sá»± tồn tại cá»§a hà ng ngà n vò gốm trong hang, tất cả Ä‘á»u vỡ nátâ€, tiến sÄ© Tabor kể. Những đợt khai quáºt kế tiếp đã đà o được má»™t cái hang lá»›n, lát thạch cao và được đà o sâu và o lá»›p đá cá»§a sưá»n đồi, vá»›i các báºc thang dẫn đến má»™t cái hồ lá»›n chứa nước bên trong.
Quang cảnh là ng Ein Karem – ảnh Wikimedia Commons
Cái hang được đà o sâu khoảng 27,5m trên sưá»n đồi. Cả chuyên gia Gibson và Tabor Ä‘á»u cho rằng đây là nÆ¡i từng diá»…n ra các buổi lá»… rá»a tá»™i. Và o thế ká»· thứ nhất, nghi thức nà y được gá»i là mikveh, lá»… tẩy rá»a cá»§a ngưá»i Do Thái. Do váºy, hang Suba được xem là nÆ¡i lá»›n nhất từng diá»…n ra mikveh tại Israel. Dá»±a trên sá»± táºp trung cá»§a quá nhiá»u vò sứ (thuá»™c loại tay cầm đơn, kÃch thước nhá») trong hang, các nhà khảo cổ há»c kết luáºn rằng chúng đã bị Ä‘áºp má»™t cách cố ý và tồn trữ vá»›i khối lượng lá»›n trong má»™t khoảng thá»i gian ngắn.
Äiá»u gì đã xảy ra tại nÆ¡i nà y?
Hai há»c giả Tabor và Gibson đã đưa ra giả thuyết rằng các mảnh gốm có liên quan đến má»™t nghi thức rá»a tá»™i trong hang. Dá»±a trên má»™t cuá»™c nghiên cứu khác vá» các bản thảo thu được từ thế ká»· thứ hai, há» Ä‘oán lá»… rá»a tá»™i và o thá»i Chúa Giêsu và Thánh Gioan Tẩy Giả có thể thá»±c hiện theo má»™t trình tá»± đặc biệt, không những nhúng và o nước mà còn dùng vò chứa nước rưới lên đầu, xức đầu lên bà n chân phải (do há» tìm thấy má»™t cái hốc hình bà n chân được khắc trên đá gần các báºc thang, không xa lối và o). Kế đến, ngưá»i là m lá»… Ä‘áºp vỡ cái vò để nó không còn được dùng cho những hoạt động sinh hoạt thưá»ng ngà y khác. Hà ng ngà n mảnh gốm từ thế ká»· thứ nhất được tìm thấy trong hang chÃnh là phần còn lại cá»§a những chiếc vò nà y.

Liệu đây có phải là nÆ¡i Thánh Gioan Tẩy Giả thá»±c hiện phép rá»a tá»™i cho má»i ngưá»i và o thá»i Chúa Giêsu? Tất cả đầu mối Ä‘á»u hướng đến vị thánh nà y, trang tin Popular Archeology dẫn lá»i các nhà khảo cổ tham gia quá trình khai quáºt hang nháºn định: má»™t cái hang vá»›i những hình vẽ và hình khắc có thể diá»…n dịch ra cảnh tượng Gioan Tẩy Giả thá»±c hiện lá»… rá»a tá»™i; hang nằm sát ngôi là ng Ein Karem, nÆ¡i ông và gia đình sinh sống, và thêm chứng cứ cho thấy nÆ¡i nà y được dùng để thá»±c hiện nghi thức tôn giáo.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mục Ä‘Ãch ban đầu khi tạo hang Suba hoà n toà n khác vá»›i thá»i Ä‘iểm dùng để thá»±c hiện các phép rá»a tá»™i. Phần thạch cao lát bên trong hang đã được phân tÃch đồng vị, và các chuyên gia xác định nó phải có từ thá»i đồ đồng, cụ thể là dưới thá»i vua Hezekiah cá»§a vương triá»u Judah. Kết quả thu được sau 5 năm khai quáºt và nghiên cứu đã tiết lá»™ hang động, cùng vá»›i các cấu trúc bên ngoà i, trên thá»±c tế đã được xây dá»±ng là m má»™t nÆ¡i sản xuất đồ gốm, cụ thể là được dùng là m chá»— chứa hồ nước dà nh cho hoạt động là m gốm sứ. “Äồ gốm dà nh cho hoà ng gia được sản xuất ở Tzuba vì đất sét nÆ¡i đây vô cùng tinh khiếtâ€, tiến sÄ© Tabor cho biết. Sau đó, nÆ¡i nà y bị bá» hoang và trầm tÃch bùn bắt đầu trà n khắp hang và o thế ká»· thứ hai trước CN. Äến thế ká»· thứ nhất, hang được đà o bá»›i và dá»n dẹp sạch sẽ nhằm phục vụ cho các lá»… rá»a tá»™i và o thá»i Chúa Giêsu còn tại thế.
LING LANG

