* Gương Thánh nhân

Thánh Rô-bê-tô Bê-la-mi-nô, sinh ngày 4 tháng 10 năm 1542, tại miền Bắc nước Ý, trong một gia đình cha mẹ đạo đức sốt sắng. Nhờ đó, ngài sớm hấp thụ nền đạo hạnh và đàng nhân đức.

Năm lên 14 tuổi, cha mẹ gởi cậu đến học với các cha Dòng Tên. Cậu học thông minh xuất sắc, nên cha cậu định sẽ cho học môn y khoa. Ý cậu muốn dâng mình cho Chúa, nhưng bị cha từ chối. Mãi đến năm 17 tuổi, cậu mới được cha chấp thuận cho vào Dòng Tên.

Sau thời gian học triết lý, thần học, Kinh Thánh, và tập rèn nhân đức, thầy Rô-bê-tô được chịu chức Linh mục năm 1570. Từ đó, ngài chuyên môn đi giảng thuyết và dạy thần học tại Lu-ve nước Bỉ.

Lúc đó lạc thuyết Tin lành đang lan rộng, thánh nhân dùng lời giảng dạy và viết sách giáo lý để bảo vệ đức tin chân thật. Nhiều người Tin lành nhờ nghe ngài giảng và xem sách của ngài mà trở lại.

Năm 1576, Bề trên gọi ngài về Rô-ma, giao cho trọng trách giảng dạy giáo lý, đối phó với các cuộc tấn công của anh em Tin lành. Trong thời gian nầy, thánh nhân cho xuất bản sách: “Các vấn đề tranh luận”, để giải đáp các thắc mắc của lạc giáo.

Năm 1599, Đức Giáo Hoàng Clê-men-tê thứ 8 nâng thánh nhân lên chức Hồng Y. Từ đó, ngài chăm lo mọi việc cho toàn thể Hội thánh. Ngài phụ giúp Đức Thánh Cha giải quyết vụ án Ga-li-lê, và các cuộc tranh luận về ơn thánh giữa các Linh mục dòng Đa-minh và Dòng Tên. Luôn luôn ngài làm việc cách hăng say nhiệt thành, lúc nào cũng hoàn tất mọi trách vụ được giao phó. Ngài cho việc phục vụ Chúa và Hội thánh là êm ái dịu ngọt. Người nói: “Ôi ! Chúa êm ái ngọt ngào và đầy tình thương xót, ai lại không phục vụ Chúa hết tình, khi đã nếm một chút nào sự dịu ngọt, được phục quyền Chúa như cha nhân từ?

“Lạy Chúa, Chúa truyền dạy tôi tớ Chúa điều gì? Chúa phán: Hãy mang lấy ách của Ta, và ách của Chúa thế nào? Chúa phán: Ách của Ta êm ái và gánh Ta nhẹ nhàng. Vậy ai mà chẳng vui lòng mang lấy ách không đè nén nhưng còn khích lệ, gánh không nặng nề mà còn bổ dưỡng. Bởi vậy Chúa đã nói thêm cách chính đáng rằng: Các con đã tìm được an nghỉ cho tâm hồn. Và cái gì là ách của Chúa mà lại không làm cho mệt nhọc, song còn mang lại an nghỉ? Đó là giới răn thứ nhất và quan trọng hơn hết: Hãy yêu mến Thiên Chúa là Chúa ngươi hết tâm hồn. Còn gì dễ dàng hơn, dịu ngọt hơn, êm ái hơn là sự hoàn thiện, sự mỹ vị và tình yêu, mà Chúa là tất cả những cái đó, ôi lạy Chúa là Thiên Chúa con !”.

Như thế bí quyết phục vụ Chúa mà lấy làm êm ái nhẹ nhàng, theo thánh Rô-bê-tô, chính là Tình yêu. Yêu Chúa thì luôn luôn sẵn sàng hoan hỷ giúp việc Chúa. Thương người thì mê thích phục vụ anh em.

Thánh Rô-bê-tô qua đời ngày 17 tháng 9 năm 1621, được phong thánh năm 1928 và tiến sĩ Hội thánh năm 1931.

* Quyết tâm

Hằng ngày biết lo dùng lời nói, việc làm, nhất là gương sáng đời sống, gìn giữ và bảo vệ đức tin chân chính và tông truyền, theo gương thánh Rô-bê-tô Bê-la-mi-nô.

* Lời nguyện

Lạy Chúa, Chúa đã ban cho thánh Giám mục Rô-bê-tô Bê-la-mi-nô trí thông minh và lòng dũng cảm tuyệt vời, để người bảo vệ đức tin của Hội thánh. Vì lời thánh nhân nguyện giúp cầu thay, xin cho dân Chúa biết giữ đức tin ấy vẹn toàn. Chúng con cầu xin…

THÁNH EM-MA-NU-EN NGUYỄN VĂN TRIỆU Linh Mục Tử Đạo

* Gương Thánh nhân

Người Việt Nam rất trọng chữ HIẾU: Hiếu với Chúa là Thượng Phụ, hiếu với cha mẹ là Hạ Phụ. Thánh Em-ma-nu-en Nguyễn Văn Triệu đã nêu gương hiếu thảo đó cách tuyệt vời cho mọi người qua mọi thế hệ. Vì hiếu với mẹ, ngài đã thăm viếng dưỡng nuôi và gầy dựng cho bà một mái nhà che nắng đỡ mưa, trong khi cơn bắt đạo của vua Cảnh Thịnh rất gắt gao, ngài phải bận rộn với bao nhiêu công tác mục vụ tông đồ: chăm sóc đoàn chiên trong lúc nguy hiểm khốn khó, để chu toàn bổn phận thảo hiếu đối với Chúa là Thượng Phụ.

Em-ma-nu-en Triệu sinh năm 1756 tại làng Kim Long, tỉnh Phú Xuân (Huế). Cha là ông Cai Lương, làm quan đời chúa Nguyễn.

Năm lên 15 tuổi, cậu nhập quân đội, dưới quyền chỉ huy của cha cậu. Lúc quân Tây Sơn nổi lên chống chúa Nguyễn, cha cậu được lệnh đem quân kháng cự. Nhưng ông bị tử trận, để lại cho cậu người mẹ phải chăm sóc dưỡng nuôi. Vì nội chiến cứ liên tục tiếp diễn, các phe phái nổi lên chống đối lẫn nhau gây ra cảnh tương tàn tương sát rất bi thảm. Đất nước điêu linh, nhân dân lầm than khốn khổ. Thảm cảnh đó làm cho cậu Triệu suy nghĩ mà ngán ngẫm cuộc đời, thấy đời toàn là tranh giành cấu xé nhau, người trong một nước chẳng biết thương yêu nhau, đùm bọc lẫn nhau, lại chém giết sát hại nhau. Những việc đó khiến cậu nghĩ đến Chúa. Chúa là Tình yêu, Tình yêu thương xót, Tình yêu cứu độ, và cậu muốn hiến dâng mình phục vụ Tình yêu cao cả đó. Tình trạng đã bi đát như thế, lại thêm nạn đói khổ sở hành hạ khắp nơi, người người lâm cảnh thiếu thốn, nhà nhà phải tản cư tìm phương sinh sống. Mẹ cậu cũng lâm cảnh khổ cực như mọi người. Vì lòng hiếu thảo, cậu không thể để mẹ già đói khát. Cậu xin giải ngũ, ra Bắc lập kế sinh nhai để nuôi mẹ già, đồng thời để tìm dịp thực hiện ý nguyện phụng sự Chúa và phục vụ đồng bào đồng loại. Lúc đó cậu đã 30 tuổi, đã 15 năm ở trong quân ngũ với biết bao kinh nghiệm cuộc đời.

Trong thời gian ở đây, anh Em-ma-nu-en Triệu được phước gặp Đức Cha Khâm, đương kim Giám mục giáo phận Đông đàng Ngoài. Anh ngỏ ý muốn dâng mình giúp việc Chúa với Đức Cha… thấy anh lớn tuổi, nhưng rất nhiệt tình và giàu kinh nghiệm, Đức Cha thương nhận lời. Ngài gởi anh học thần học tại Trung Linh. Và năm 1793, thầy Triệu được thụ phong Linh mục, lúc đã 37 tuổi.

Từ đó, vị tân Linh mục dày dặn kinh nghiệm đem hết nhiệt huyết phụng sự Chúa là Thượng Phụ của mình, để đáp đền Tình thương cao cả của Người, để đem Tình yêu cứu rỗi đến cho người đồng hương đồng loại. Sau gần sáu năm hoạt động tông đồ, cha Em-ma-nu-en thương nhớ mẹ già đang sống ở Phú Xuân, nên xin phép Đức Cha về thăm mẹ. Mẹ con gặp nhau thật bùi ngùi cảm động ! Sau hơn 12 năm xa cách, nay mẹ đã già, tóc bạc phơ, xót xa nhất là khi thấy mẹ không có nhà trú ngụ phải ăn nhờ ở đậu với người thân quen. Thế nên cha quyết định ở lại cất cho mẹ một mái nhà làm nơi nương tựa. Và mặc dầu chỉ ở lại một thời gian ngắn để giúp đỡ mẹ già, cha cũng không bỏ qua việc thi hành chức vụ mục tử. Cha thăm viếng các giáo hữu và dâng Thánh lễ tại các họ đạo gần đó. Sáng sớm ngày 08 tháng 08 năm 1798, cha đang dâng Thánh lễ tại xứ Thợ Đúc, thì quan quân đến vây bắt, vì lúc đó vua Cảnh Thịnh ra lệnh bắt đạo gắt gao.

Suốt 40 ngày tù ngục, cổ mang gông, tay chân bị xiềng xích, nhiều lần bị tra tấn đánh đập, cha vẫn can trường giữ vững đức tin, thà chết chẳng thà chối Chúa bỏ đạo. Thế nên sáng ngày 17 tháng 09 quân lính dẫn cha ra pháp trường Bãi Dâu xử trảm. Đến nơi, cha quỳ gối cầu nguyện, rồi đưa cổ cho lý hình thi hành phận sự, cho linh hồn được về cõi phúc ngàn thu.

Đức Thánh Cha Lê-ô 13 đã phong Chân Phước cho cha ngày 27 tháng 05 năm 1900. Và ngày 19 tháng 06 năm 1988, Đức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô 2 suy tôn cha lên bậc Hiển Thánh.

* Quyết tâm

Noi gương thánh Em-ma-nu-en Triệu, Linh mục tử đạo, hết lòng hiếu thảo với Chúa và với cha mẹ, bằng cách suốt đời yêu thương phục vụ.

* Lời nguyện

Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo hội Việt Nam nhiều chứng nhân anh dũng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dào trên quê hương đất nước chúng con. Xin nhận lời các ngài chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngài để lại, luôn can đảm làm chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

Chúng con cầu xin nhờ Đức Ki-tô, Chúa chúng con. A-men.

GPVL

17 Tháng Chín Thánh Robert Bellarmine (1542-1621)