Ngà i bẻ gãy các quy tắc. Giáo hoà ng đầu tiên Ä‘á»c diá»…n văn ở Quốc há»™i Mỹ, Giáo hoà ng Nam Mỹ đầu tiên, Giáo hoà ng đầu tiên công bố Thông Ä‘iệp “Chúc tụng Chúa†vá» môi sinh. Äức Phanxicô khác vá»›i các vị tiá»n nhiệm cá»§a mình qua phong cách, qua sá»± đơn giản cá»§a ngà i. Lãnh đạo Giáo há»™i Công giáo, ngà i bảo đảm sá»± hiệp nhất, má»™t đơn vị dá»±a trên các giá trị vững và ng. Các khách má»i trên chương trình truyá»n hình “Lá»™t trần há»â€ (Déshabillons-les) cá»§a Hélène Risser phân tÃch ngà i, các nghịch lý vừa mang tÃnh cách truyá»n thống, vừa văn minh hiện đại. Má»™t nghịch lý tạo rất nhiá»u mong chá». Có thể hÆ¡i quá chăng?
Giáo hoà ng rất chÃnh trị, rất được mến chuá»™ng, đối vá»›i nhiá»u ngưá»i, Äức Phanxicô là ngưá»i tiến bá»™ muốn thay đổi hình ảnh Giáo há»™i. Quốc tịch Argentina cá»§a ngà i là m cho ngà i là giáo hoà ng đầu tiên không xuất thân từ Âu Châu, đã tạo rất nhiá»u hy vá»ng ngay khi ngà i vừa được bầu chá»n tháng 3 năm 2013, má»™t đà hy vá»ng mà cả thế giá»›i kỳ vá»ng ở ngà i, giao cho ngà i má»™t sứ mệnh: là phát ngôn viên cá»§a những nước ở Nam bán cầu. Vì thế việc bầu chá»n ngà i đã là biểu tượng cho má»™t sá»± kiện chÃnh trị lá»›n. Và Jorge Mario Bergoglio hiểu rõ Ä‘iá»u nà y. Khi chá»n tên Phanxicô, ngà i muốn đưa ra hình ảnh má»™t giáo hoà ng “bình thưá»ngâ€.
Ông Gilles Masson trong giá»›i truyá»n thông nói đây là má»™t “thương hiệuâ€. Quy chiếu vá» Thánh Phanxicô Axixi, chỉ cái tên cÅ©ng đủ nói lên tinh thần chiến đấu chống nạn nghèo khổ, tinh thần đối thoại liên tôn, tinh thần bảo vệ thiên nhiên. Và Giáo hoà ng Phanxicô áp dụng chương trình nà y theo tên cá»§a mình. Sáng kiến gặp Tổng thống Palestina Mahmoud Abbas và Tổng thống Israel Shimon Peres ở Vưá»n Vatican, biểu tượng cho sá»± xÃch lại gần nhau cá»§a Mỹ và Cuba, ngưá»i bảo vệ môi sinh, Äức Phanxicô ở trên má»i tráºn tuyến. Dù câu trả lá»i cá»§a ngà i vá» vấn đỠđồng tÃnh vẫn còn máºp má» nhưng nó cÅ©ng đã cho cảm tưởng ngà i có má»™t tinh thần cởi mở: “Nếu há» thá»±c tâm Ä‘i tìm Chúa thì tôi là ai mà phán xét há»?â€
Ký giả Jean-Marie Guénois cá»§a báo Le Figaro giá»›i thiệu ngà i là má»™t “nhà chÃnh trị lá»›n laoâ€, câu há»i được đặt ra là tầm ảnh hưởng tháºt sá»± cá»§a ngà i như thế nà o. Các phương tiện hoạt động cá»§a ngà i là gì? Äối vá»›i ký giả Jean-Louis Schlegel, thì “không má»™t ai nghi ngá» vá» hiệu quả chÃnh trị cá»§a ngà i†và “nếu tôn giáo là m chÃnh trị thì nó sẽ có những cú quay trở vá».†Tháºt ra giáo hoà ng không tháºt sá»± muốn trở thà nh má»™t chÃnh trị gia hoà n toà n. Ký giả Jean-Marie Guénois cÅ©ng đã nói, “trong vụ Cuba ngà i chỉ kết thúc má»™t công việc và chÃnh ngà i cÅ©ng thú nháºn, mình đóng má»™t vai trò rất khiêm tốn.†Äức Phanxicô đảm nháºn cương vị cá»§a má»™t chÃnh trị gia có tầm vóc lá»›n nhưng lại không có các phương tiện để hà nh động. Có thể ngà i nghÄ© rằng khi mình là m Vatican nhúc nhÃch thì cÅ©ng là hướng vá» thế giá»›i. Theo các khách má»i cá»§a chương trình truyá»n hình thì, nếu ngà i không là m được, sá»± thất vá»ng sẽ còn lá»›n hÆ¡n.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

