“NGƯƠI HÃY YÊU MẾN CHÚA LÀ THIÊN CHÚA NGƯƠI, VÀ YÊU THƯƠNG KẺ KHÁC NHƯ CHÍNH MÌNH NGƯƠI”.

BÀI ĐỌC I: Ed 37, 1-14
“Hỡi các bộ xương khô, hãy nghe lời Chúa. Ta sẽ dẫn các ngươi ra khỏi mồ, và dẫn dắt các ngươi vào nhà Israel”.
Trích sách Tiên tri Êdêkiel.

Trong những ngày ấy, tay Chúa đặt trên tôi, và dẫn tôi đi trong thần trí của Chúa: Người để tôi giữa cánh đồng đầy hài cốt; Người đem tôi đi vòng quanh những hài cốt ấy, có rất nhiều bộ xương khô nằm la liệt trên cánh đồng. Và Chúa phán cùng tôi rằng: “Hỡi con người, ngươi nghĩ các xương này sẽ có thể được sống chăng?” Tôi thưa: “Lạy Chúa là Thiên Chúa, Chúa đã biết”. Người liền phán cùng tôi: “Ngươi hãy nói tiên tri về các bộ xương này, và bảo chúng rằng: ‘Hỡi các bộ xương khô, hãy nghe lời Chúa. Chúa là Thiên Chúa phán cùng các bộ xương như thế này: Đây Ta sẽ khiến hồn nhập vào các ngươi và các ngươi sẽ được sống. Ta sẽ đặt gân trên các ngươi, sẽ khiến thịt mọc ra trên các ngươi, và cho da bọc các ngươi: Ta sẽ ban hồn cho các ngươi, các ngươi sẽ được sống và biết rằng Ta là Chúa’ “. Tôi đã nói tiên tri như Chúa đã truyền cho tôi.

Đang lúc tôi nói tiên tri, thì có tiếng ồn ào, và tôi thấy chuyển động: các bộ xương họp lại với nhau, xương ăn khớp với nhau. Tôi quan sát, và này đây, gân và thịt mọc trên các bộ xương: có da bọc lại, nhưng chưa có hồn. Và Chúa phán cùng tôi rằng: “Ngươi hãy nói tiên tri về hồn, hỡi con người, hãy nói tiên tri và bảo hồn rằng: ‘Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Hỡi hồn, hãy từ bốn phương tiến đến’, và thổi hơi trên những kẻ bị giết này, để chúng sống lại”. Tôi đã nói tiên tri như Chúa đã truyền cho tôi. Hồn liền nhập vào chúng và chúng được sống. Chúng đứng thẳng lên làm thành một đạo quân cực kỳ đông đảo.

Và Chúa phán cùng tôi rằng: “Hỡi con người, các bộ xương này là toàn thể nhà Israel. Chúng nói rằng: ‘Xương chúng tôi đã khô đét, chúng tôi mất hết hy vọng, chúng tôi đã bị tiêu diệt’. Bởi đó, ngươi hãy nói tiên tri cho chúng rằng: ‘Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Hỡi dân Ta, này Ta sẽ mở các cửa mồ các ngươi, Ta sẽ kéo các ngươi ra khỏi mồ, và dẫn dắt các ngươi vào đất Israel. Hỡi dân Ta, các ngươi sẽ biết Ta là Chúa, lúc Ta mở cửa mồ các ngươi, và kéo các ngươi ra khỏi mồ, Ta sẽ cho các ngươi thần trí của Ta, và các ngươi sẽ được sống; Ta sẽ cho các ngươi an cư trên đất các ngươi, các ngươi biết rằng: Ta là Chúa, chính Ta đã phán và sẽ thi hành’ “. Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 106, 2-3. 4-5. 6-7. 8-9
Đáp:Hãy chúc tụng Chúa, vì đức từ bi Người còn muôn thuở (c. 1).
Hoặc đọc: Alleluia.

Xướng: 1)Hãy xướng lên, hỡi những người được Chúa thục mạng cho, những người Chúa đã thục mạng khỏi tay quân thù: những người Chúa đã họp lại từ muôn đất nước; từ đông sang tây và từ bắc chí nam. – Đáp.
2) Xưa họ lạc lõng trong chốn cô liêu hoang địa, không biết đường đi tới thành trì có thể định cư. Lúc bấy giờ họ đói khát, và sinh lực trong người họ hao mòn. – Đáp.
3) Họ kêu cầu cùng Chúa trong lúc khốn cùng, Người đã cứu họ thoát cảnh gian truân. Người dẫn họ đi trên con đường thẳng, để họ tới được thành trì có thể định cư. – Đáp.
4) Những người đó hãy cảm ơn Chúa vì lòng nhân hậu, và những điều kỳ diệu của Người đối với con người ta. Bởi Người đã cho người đói khát được no đủ, người cơ hàn được tràn trề thiện hảo. – Đáp.

ALLELUIA: Mt 11, 25
Alleluia, alleluia! – Lạy Cha là Chúa trời đất, Con xưng tụng Cha, vì Cha đã mạc khải những mầu nhiệm nước trời cho những kẻ bé mọn. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 22, 34-40
“Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi, và yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, những người biệt phái nghe tiếng Chúa Giêsu đã làm cho những người Sađốc câm miệng, thì họp nhau lại. Đoạn một người thông luật trong nhóm họ hỏi thử Người rằng: “Thưa Thầy, trong lề luật, giới răn nào trọng nhất?” Chúa Giêsu phán cùng người ấy rằng: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất. Nhưng giới răn thứ hai cũng giống giới răn ấy, là: Ngươi hãy yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi. Toàn thể lề luật và sách các tiên tri đều tóm lại trong hai giới răn đó”.

Đó là lời Chúa.
_____________________-
BÀI PHÂN TÍCH (Mt 22, 34-40).

Chúng ta vẫn ở trong Chương 22 của Phúc âm Matthêu. Hôm nay Matthêu trình thuật cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và nhóm Biệt phái, Luật sĩ về một vấn đề tối quan trọng trong cả Cựu ước lẫn Tân ước, đó là Luật: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI, hôm nay không còn tranh luận mấy vấn đề vụn vặt như: Giữ luật Sabbath, Rửa tay trước khi dùng bữa – ô uế – Ăn chay,…. như ta vẫn thấy, mà là đi vào vấn đề cốt lõi của Đạo Chúa.

Chính vì tầm quan trọng này mà cả 3 Thánh sử Nhất lãm (Matthêu, Marcô, Luca) cùng tường thuật, để cho chúng ta có một cái nhìn nhất quán ở cả 3 Thánh sử:

+ Matthêu: (Mt 22, 34-40)
+ Marcô: (Mc 12, 28-34)
+ Luca: (Lc 10, 25-28)

“KHI ẤY, NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI NGHE TIẾNG CHÚA GIÊSU ĐÃ LÀM CHO NHỮNG NGƯỜI SAĐỐC CÂM MIỆNG, THÌ HỌP NHAU LẠI”.

Như ta biết: Ngay trước đó, Matthêu đã tường thuật cho chúng ta cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và nhóm Sađốc về vấn đề : KẺ CHẾT SỐNG LẠI (Mt 22, 23-33).

Nhóm Sađốc là nhóm chủ trương “ KHÔNG CÓ SỰ SỐNG LẠI”. Họ kéo nhau đến để tranh luận với Chúa Giêsu.

Họ rất khôn ngoan và thông minh khi tạm thời chấp nhận quan điểm có sự sống lại, để từ đó đặt ra một câu truyện tưởng tượng: Có 7 anh em cùng lấy một người đàn bà làm vợ, các cuộc hôn nhân này đều hợp pháp theo Luật Môsê, có nghĩa: Khi người anh lấy vợ, không có con, nếu chết đi thì người em kế tiếp phải lấy người đàn bà goá đó làm vợ để có con nối dõi cho anh mình.

Vậy cả 7 anh em đều lấy người đàn bà đó làm vợ đều không có con và đều chết. Nếu có sự sống lại thì người đàn bà đó sẽ là vợ của ai trong số 7 anh em đó?

Câu hỏi thật hóc búa xét theo sự suy nghĩ của con người. Không ai có thể giải quyết được. Như vậy chứng tỏ : KHÔNG CÓ SỰ SỐNG LẠI.

Nhưng với Chúa Giêsu thì giải quyết vấn đề đó quá dễ dàng, và Ngài đã mạc khải cho Nhóm Sađốc biết một chút về cuộc sống mai sau. Matthêu viết: “Các ông lầm, vì không biết Kinh Thánh, cũng chẳng biết quyền năng Thiên Chúa. Quả thế, trong ngày sống lại, người ta chẳng lấy vợ lấy chồng, nhưng sẽ giống như các thiên thần trên trời.” (Mt 22, 29-30).

“Các ông lầm”, vì họ quan niệm cuộc sống đời sau chính là cuộc sống đời này kéo dài, nên ở đó vẫn có chuyện dựng vợ gả chồng.

Họ lầm lẫn vô cùng tai hại: Vì khi sống lại, người ta sẽ không còn chết nữa, vậy chuyện dựng vợ gả chồng là chuyện không cần thiết, vì dựng vợ gả chồng ở đời này cốt để duy trì nòi giống, còn ở đời sau người ta không còn chết nữa thì dựng vợ gả chồng để làm gì. Lúc ấy người ta sẽ sống như các Thiên thần.

Có ngưởi ngày nay đã đặt một câu hỏi rất vớ vẩn trong các buổi học hỏi Kinh thánh: Vậy thiên thần là NAM hay NỮ.

Đã nói “Ở cuộc sống mai sau không còn dựng vợ gả chồng” thì đặt vấn đề Thiên thần là nam hay nữ thật quá lẩn thẩn! toàn “bới bèo ra bọ”

Câu trả lời của Chúa Giêsu đã làm cho nhóm Sađốc phải câm họng, không nói gì được nữa. Matthêu viết lại phản ứng của dân chúng khi nghe câu trả lời của Chúa Giêsu như sau: “Dân chúng kinh ngạc khi nghe lời Người dạy” (Mt 22, 33).

Danh tiếng của Chúa Giêsu đã lan đi thật xa, và nhóm Luật sĩ, Biệt phái cũng phải kinh hãi: Ông Giêsu này quả lợi hại, không được coi thường. Và trong ý đồ muốn triệt hạ Chúa Giêsu cho bằng được, họ phải họp nhau lại để bày mưu tính kế để đưa Ngài vào bẫy.

Nói cho cùng: các nhóm Biệt Phái, Luật sĩ, Sađốc không có quyền trong tay nên họ không thể đưa Chúa Giêsu đến cái chết, mà chỉ là các cuộc tranh luận có tính gài bẫy thôi. Chỉ có nhóm Hêrôđê (bảo hoàng), thượng tế, Kỳ lão mới có quyền làm điều này. Bao giờ Chúa Giêsu gặp những nhóm này Ngài mới thực sự gặp nguy hiểm, và chỉ ở cuối thời điểm Sứ vụ Ngài mới gặp các nhóm này ở Giêrusalem và đi đến cái chết.

“ĐOẠN MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬT TRONG NHÓM HỌ HỎI THỬ NGƯỜI RẰNG: “THƯA THẦY, TRONG LỀ LUẬT, GIỚI RĂN NÀO TRỌNG NHẤT?”

“HỎI THỬ”.

Lại là hỏi thử, hỏi thử có nghĩa họ đã có câu trả lời rồi vì Matthêu viết: “MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬT”. Đã là “thông luật” ắt phải biết rõ: “Giới răn nào trọng nhất” chứ!.

Tại sao lại hỏi thử?

Thưa, thời đó, Luật của Do Thái được ví như một RỪNG LUẬT: Từ “Mười Điều Răn” Đức Chúa Trời ban cho ông Mô-sê trên núi Si-nai, các thầy Ráp-bi (giáo trưởng) diễn giải thêm thắt thành 613 điều khoản, trong đó có 248 điều buộc và 365 điều cấm.

Với một rừng luật như vậy người ta dễ rơi vào mớ bòng bong, không biết giới răn nào quan trọng nhất.

Câu hỏi của vị thông luật đang thách thức Chúa Giêsu sự hiểu biết về Luật. Xem Ngài có trả lời được không! Đó là dụng ý của Nhóm Luật sĩ.

Nhưng trong câu hỏi của vị Luật sĩ: “TRONG LỀ LUẬT, GIỚI RĂN NÀO TRỌNG NHẤT?”, còn một ẩn ý khác.

Ông thông luật chỉ giới hạn trong phạm vi Lề luật thôi, nghĩa là sách Luật của Môsê mà không đả động gì đến các sách ngôn sứ. Mà phạm vi này (Lề luật) họ nắm rất rõ. Trong khi đó, Cựu ước gồm cả Lề luật và các sách ngôn sứ.

“CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG NGƯỜI ẤY RẰNG: “NGƯƠI HÃY YÊU MẾN CHÚA LÀ THIÊN CHÚA NGƯƠI HẾT LÒNG, HẾT LINH HỒN VÀ HẾT TRÍ KHÔN NGƯƠI. ĐÓ LÀ GIỚI RĂN THỨ NHẤT VÀ TRỌNG NHẤT.

Đây là điều răn thứ nhất trong Thập Giới mà Thiên Chúa ban cho người Do-thái qua ông Môsê trên núi Sinai. Người Do-thái gọi điều răn này là Shema; và để cho khỏi quên, họ viết vào giấy rồi đeo nó trên đầu như thẻ kinh, và đựng vào hai cái hộp nhỏ để đeo trên hai cánh tay mỗi khi cầu nguyện.

Ngoài ra họ còn dán trên cửa nhà và cửa thành, để nhắc nhở cho những ai qua lại phải nhớ. Một giới răn quan trọng và được dán khắp nơi như thế, mà các kinh-sư và biệt-phái còn hỏi Chúa Giêsu! Chúng ta không tìm thấy lý do nào ngoài lý do coi thường Ngài.

“HẾT ….. HẾT ….. HẾT….. HẾT…”

Trong Giới răn trọng nhất Chúa Giêsu đưa ra, có từ “HẾT” được lặp đi lặp lại đến 4 lần, để nhấn mạnh tầm quan trọng của giới luật. Nếu một người đã yêu Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn là người ấy đã trọn vẹn thuộc về Thiên Chúa rồi. Tất cả con người của họ đã quy hướng trọn về Ngài.

Thực hành giới răn này không phải dễ dàng vì nó đòi con người của ta không còn một chút gì không thuộc về Chúa.

Nhưng trên phương diện Luật, lề luật muốn nhắc chúng ta phải nhớ điều này: Tất cả những gì ta đang có đây: Thân xác, linh hồn , sự sống, sự hiểu biết khôn ngoan, tiền bạc, của cải, danh vọng, địa vị, gia đình, con cái,…… xét cho cùng đều là do Chúa ban, ta không tự mình làm ra.

Vậy thì cái gì thuộc về Chúa, ta phải dâng lại cho Chúa, đó là lẽ công bằng và tình yêu mến. Như vậy: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi” là điều vô cùng hợp lý và khôn ngoan.

“NHƯNG GIỚI RĂN THỨ HAI CŨNG GIỐNG GIỚI RĂN ẤY, LÀ: NGƯƠI HÃY YÊU THƯƠNG KẺ KHÁC NHƯ CHÍNH MÌNH NGƯƠI”

“CŨNG GIỐNG GIỚI RĂN ẤY” là cụm từ cho biết: Giới răn thứ hai: YÊU NGƯỜI” cũng quan trọng như Giới răn thứ nhất, có nghĩa cũng quan trọng nhất.

Thật vô lý khi nói: Hai giới răn: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI cùng quan trọng nhất. Nó vô lý xét về mặt lý luận, vì khi nói đến “NHẤT” thì chỉ có một mà thôi, chứ không thể cả hai cùng quan trọng nhất.

Nhưng xét theo phương diện Luật thì nó vô cùng hợp lý. Hợp lý ở chỗ: Chúa Giêsu đã gắn kết hai giới răn thành một, không còn là hai. Như vậy: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI, chính là giới răn Chúa Giêsu đưa ra và nó là giới răn quan trọng nhất.

Không ai có quyền tách nó ra thành 2 giới răn vì khi tách ra như vậy, nó sẽ trở thành vô lý.

Không thể nói MẾN CHÚA mà không YÊU NGƯỜI và ngược lại.

Trong Thư thứ nhất của Thánh Gioan, Gioan viết: “Nếu ai nói: “Tôi yêu mến Thiên Chúa” mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối; vì ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy. (1Ga 4, 20).

Như vậy, Giới răn: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI phải là Giới răn quan trọng nhầt. Cựu Ước chỉ nhấn mạnh đến một giới răn, nhưng Chúa Giêsu đã kiện toàn bằng cách lồng 2 giới răn: MỀN CHÚA – YÊU NGƯỜI THÀNH MỘT.

“HÃY YÊU THƯƠNG KẺ KHÁC NHƯ CHÍNH MÌNH NGƯƠI”

Theo quan niệm của Người Do thái lúc bấy giờ thì “tha nhân” là những người đồng chủng, đồng hương, đồng xứ (Lv 19, 18). Còn “kẻ khác” được hiểu là hết mọi người, (Mt 25, 40). Khi Chúa Giêsu bảo người thông luật “hãy yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi”, Người có ý dạy phải thương yêu mọi người chứ không giới hạn trong những người đồng hương với nhau (Mt 25, 40), không những thế mà lại còn phải yêu thương cả địch thù nữa (Mt 5, 43), và yêu như thế nào ? “Yêu như chính mình ngươi”.

Chúng ta cố gắng đi xa hơn một chút bề mặt của sự việc.

Khi nói về tình yêu kẻ khác, người ta nghĩ ngay tới những “việc làm” như bác ái, hay “phải làm” cho kẻ khác như : cho họ ăn, uống, thăm viếng họ, nói tóm tắt là giúp đỡ kẻ khác. Nhưng đó là hậu quả của tình yêu, chứ chưa phải là tình yêu. Lòng từ tâm phải tới trước sự làm phúc. Trước khi làm phúc, người ta phải muốn làm phúc trước đã.

Thánh Phaolô nói rõ : Đức bác ái phải là “không giả vờ,” tức phải chân thật, “không giả hình,” (Rm 12, 9); người ta phải yêu “với một con tim trong sạch” (1 Pr 1, 22). Trên thực tế, người ta có thể làm việc bác ái và bố thí vì nhiều lý do không dính dáng gì với tình yêu: như để tô điểm chính mình, để ra vẻ là một người làm điều thiện, được lên thiên đàng, và có khi để trấn an một lương tâm xấu.

“Như chính mình” Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh người được yêu đồng hóa với người yêu, vì vậy, phải yêu thương kẻ khác bằng chính tình yêu đối với bản thân, nhưng tiên vàn phải yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự.

“TOÀN THỂ LỀ LUẬT VÀ SÁCH CÁC TIÊN TRI ĐỀU TÓM LẠI TRONG HAI GIỚI RĂN ĐÓ”

“TOÀN THỂ LỀ LUẬT VÀ SÁCH CÁC TIÊN TRI”.

Nếu trong câu hỏi của vị thông luật: “THƯA THẦY, TRONG LỀ LUẬT, GIỚI RĂN NÀO TRỌNG NHẤT?”.

Chúa Giêsu trả lời cho ông biết: Không phải chỉ lề luật không thôi mà còn trong các sách Tiên tri nữa, như vậy là trong toàn bộ Cựu Ước.

Tại sao ông lại bỏ qua các sách Tiên tri? Mà chỉ chúi mũi vào sách Luật. Nên nhớ rằng các sách Tiên tri cũng vô cùng quan trọng không được bỏ qua. Trên núi Thabor khi Chúa Giêsu biến hình, có cả Môsê và Êlia hiện ra cùng đàm đạo với Ngài. Môsê ( đại diện cho Lề Luật) – Êlia(đại diện cho các tiên tri).

Như vậy Chúa Giêsu muốn nhắn gửi chúng ta một điều: Trong toàn bộ Cựu Ước: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI là giới răn quan trọng nhất, và nó cũng quan trọng trong toàn bộ Tân Ước.

Như vậy, nếu một người vì lý do gì đó họ không thể đọc và suy gẫm cuốn Kinh thánh thì họ chỉ cần sống trọn Luật MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI là họ đã am hiểu toàn bộ Kinh thánh rồi, vì “TOÀN THỂ LỀ LUẬT VÀ SÁCH CÁC TIÊN TRI ĐỀU TÓM LẠI TRONG HAI GIỚI RĂN ĐÓ”.

Lạy Chúa, yêu người quả là điều khó và yêu như chính mình nữa thì khó biết bao. Dẫu biết là khó nhưng con sẽ cố gắng hết sức để thực hành điều răn này. Có cố gắng thực hành yêu người mỗi ngày thì con mới có thể đụng chạm, đồng cảm và cùng nhịp đập với trái tim họ; mới có thể biết họ nghĩ gì, cần gì, và không muốn điều gì, nhờ đó con biết cách đối xử với họ, sống thân tình và biết đón nhận họ trong yêu thương chân thành.

Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.