Cánh Chung luận theo quan điểm Luca – Bài 6
“CÁC CON HÃY TỈNH THỨC, ĐỂ CÓ THỂ THOÁT KHỎI NHỮNG VIỆC SẮP XẢY ĐẾN”.

BÀI ĐỌC I: Đn 7, 15-27
“Sẽ trao quốc gia và quyền hành cho dân thánh của Đấng Tối Cao”.
Trích sách Tiên tri Đaniel.

Tôi là Đaniel, lòng tôi kinh khiếp, tôi run sợ vì những sự đã thấy, các thị kiến trong đầu óc tôi khiến tôi bối rối. Tôi tiến lại gần một vị hầu cận, hỏi người ý nghĩa thật về những sự đó. Người liền giải thích cho tôi và bảo rằng: “Bốn con thú to lớn đó là bốn quốc gia sẽ dấy lên trên địa cầu. Nhưng các thánh của Thiên Chúa Tối Cao sẽ lên ngôi và sẽ nắm giữ quốc gia đến muôn muôn ngàn đời”.

Sau đó, tôi muốn tìm hiểu cặn kẽ về con vật thứ tư, nó khác xa mọi con thú kia và rất dữ tợn: nanh móng nó bằng sắt, nó cắn nuốt nhai nghiến, và lấy chân giày đạp những gì còn sót lại. Tôi cũng muốn biết rõ về mười cái sừng trên đầu nó, và một cái sừng mới mọc lên, trước khi ba cái sừng kia bị nhổ đi: cái sừng mới mọc lên lại có mắt và miệng, nó nói lên những điều trọng đại, và nó lớn hơn các sừng khác. Tôi nhìn xem chiếc sừng ấy giao chiến với các thánh và nó toàn thắng, cho tới khi vị Bô Lão đến trao quyền xét xử cho các thánh của Đấng Cao Cả, tức là tới thời kỳ các thánh chiếm đoạt quốc gia.

Người lại bảo như thế này: “Con vật thứ tư là quốc gia thứ tư trên địa cầu, nó rộng lớn hơn mọi quốc gia, thôn tính cả hoàn cầu và giày đạp phá huỷ địa cầu. Còn mười chiếc sừng là mười vua trong nước đó. Sau mười vua ấy, thì một vua khác dấy lên, có quyền thế hơn các vua trước, và đánh đổ được ba vua. Ông ta nói những lời phạm đến Đấng Chí Tôn, tàn sát các thánh của Đấng Tối Cao, ông tưởng mình có thể thay đổi cả thời gian và luật pháp, và người ta sẽ trao vào tay ông một thời kỳ, hai thời kỳ và nửa thời kỳ.

“Đoạn sẽ có phán quyết để truất phế, tiêu diệt và huỷ hoại ông ta cho tận tuyệt. Còn quốc gia, quyền hành và sự cao sang dưới các tầng trời, sẽ trao cho dân thánh của Đấng Tối Cao: nước Người là nước hằng hữu, mọi vua chúa sẽ suy phục vâng lời Người”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Đn 3, 82. 83. 84. 85. 86. 87
Đáp: Hãy ngợi khen và tán tạ Chúa tới muôn đời (c. 57b).

1) Hãy chúc tụng Chúa đi, con người ta hỡi. – Đáp.
2) Chúc tụng Chúa đi, hỡi Israel. – Đáp.
3) Chúc tụng Chúa đi, các thầy tư tế của Chúa. – Đáp.
4) Chúc tụng Chúa đi, mọi người tôi tớ Chúa. – Đáp.
5) Chúc tụng Chúa đi, thần hồn các vị hiền nhân. – Đáp.
6) Chúc tụng Chúa đi, người thánh và lòng khiêm nhượng. – Đáp.

ALLELUIA: Lc 21, 36
Alleluia, alleluia! – Các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể xứng đáng đứng vững trước mặt Con Người. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 21, 34-36
“Các con hãy tỉnh thức, để có thể thoát khỏi những việc sắp xảy đến”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con hãy giữ mình, kẻo lòng các con ra nặng nề bởi chè chén say sưa và lo lắng việc đời, mà ngày đó thình lình đến với các con như chiếc lưới chụp xuống mọi người sống trên mặt đất. Vậy các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể thoát khỏi những việc sắp xảy đến và đứng vững trước mặt Con Người!”

Đó là lời Chúa.
______________________

GIỚI THIỆU CÁC BÀI DỌC:

Các Bài Đọc hôm nay muốn nêu bật cuộc giao tranh với những quyền lực của thế gian và cách thức để chiến thắng.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Đaniel, Sau khi tiên-tri Daniel được thị kiến về 4 con thú, thì ông rất hoang mang lo sợ, sách viết: “lòng tôi kinh khiếp, tôi run sợ vì những sự đã thấy, các thị kiến trong đầu óc tôi khiến tôi bối rối”.

Bốn con thú tượng trưng cho bốn vương quốc cai trị vùng Cận Đông trong thời đó, là: Babylon, Mede, Ba-tư, và Hy-lạp. Mỗi biểu tượng trong người của con vật tượng trưng cho các vị vua cai trị trong vương quốc ấy.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu đề phòng các môn đệ về sự bất ngờ của những gì sẽ xảy ra trong cuộc đời mỗi người và ngày Ngài đến lần thứ hai. Để đối phó với những bất ngờ này, mọi người cần tỉnh thức đề phòng và cầu nguyện không ngừng.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
____________________________________

MỘT VÀI SUY TƯ TRONG NGÀY KẾT THÚC NĂM A

Như vậy hôm nay chúng ta đã đi hết năm A, tức đã đi qua các mầu nhiệm, các biến cố trong cuộc đời trần thế của Chúa Giêsu.

Chúng ta đã đi qua Mùa Vọng, Mùa Giáng sinh, Mùa Chay, Tử nạn, Phục sinh, lên trời và cũng đi hết Mùa Thường niên.

Ta đã có dịp ngắm lại con người của Chúa Giêsu, chiêm ngưỡng các phép lạ và các lời giáo huấn của Ngài.

VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Khi đi hết năm Phụng vụ như vậy, có để lại trong ta một ấn tượng, một sự thay đổi nào không?

Nếu không, thì quả thật ta chưa là môn đệ của Chúa, vì các môn đệ ngày xưa, khi ở với Chúa Giêsu, được cùng ăn cùng uống với Ngài, các ông đã được Chúa biến đổi thành con người mới. Còn ta, ta đã đồng hành với Chúa qua từng trang Tin mừng thế mà ta chưa thay đổi gì thì lạ thât ! Đó có phải là sự vô tâm không ! sống như người không có niềm tin ?

Nếu đi qua hết năm Phụng vụ như vậy, mà ta chưa có sự thay đổi nào thì quả thật là thiếu sót và đáng tiếc.

TÂM TÌNH TẠ ƠN:

Nhưng dù sao trong ngày cuối năm A này, ta hãy dâng lên Chúa lời Tạ ơn. Tạ tạ ơn vì đã nhận được biết bao ơn lành của Chúa trong suốt năm A này.

Ơn lớn nhất mà ta nhận được đó là ƠN ĐỨC TIN.

Mặc dù ta sống chưa ra gì, trong ta vẫn còn đầy ích kỷ và giả dối, ta vẫn còn theo đuổi những thú vui ích kỷ và nhục dục, ta ngày càng bám chặt vào tiền tài danh vọng, đức tin của ta vẩn èo uột, chưa trưởng thành…

Nhưng phải nhìn nhận một điều: trong tất cả các tiêu cực đó ta vẫn giữ được niềm tin vào Chúa. Cho dù niềm tin đó thật yếu ớt, chưa thể chuyển nùi dời non. Nhưng ta vẫn chọn Chúa là Cùng đích của mình. Đó mới là cái đáng quý, cái tích cực.

Ơn thứ hai mà ta nhận được, đó là SỰ QUAN PHÒNG CỦA THIÊN CHÚA.

Mặc dù ta đang sống trong những thời khắc đen tối nhất của đất nước, đang sống trong bao sự xáo trộn tiêu cực của xã hội, sống trong bao mối nguy hiểm: nguy hiểm vì thảm hoạ môi trường, bị bao vây bởi bao chất kịch độc muốn tuyệt chủng dân Việt. Ta đang lo lắng cho ngày mai, kinh tế ngày càng khó khăn, công ăn việc làm ngày càng khó kiếm.

Nhưng TA VÀ GIA ĐÌNH VẪN SỐNG BẰNG AN CHO ĐẾN NGÀY HÔM NAY.

Nếu không có ơn Chúa phù trì thì liệu rằng ta còn đứng vững trong ngày hôm nay không?

Mặt trời, mặt trăng vẫn còn chiếu sáng, các tinh tú vẫn lấp lánh trên bầu trời, trái đất vẫn quay quanh mặt trời và quanh trục của nó, mặt trăng vẫn quay quanh trái đất, các quyền lực trên trời vẫn chưa bị lay chuyển, các tinh tú chưa bị sa xuống. Tất cả mọi sự vẫn ổn định.

Tất cả những điều này là ơn lành mà Thiên Chúa đã ban cho ta trong năm A này.

Vậy tâm tình trong ngày cuối cùng này phải là TÂM TÌNH TA ƠN.

Lạy Chúa! con tạ ơn Chúa vì biết bao ơn lành Chúa đã ban cho con trong suốt năm A này. Ước gì cuộc đời con luôn nhớ đến ơn Chúa.

Amen.
_____________________________________

BÀI CHIA SẺ (Lc 21, 34-36).

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Bảy Tuần XXXIV thường niên, Bài Tin mừng hôm nay là phần kết của Chương 21 Phúc âm Luca và cũng là Bài kết thúc trong loạt Bài Cánh chung luận theo quan điểm Luca.

Có một câu ấn tượng nhất đập vào mắt ta, đó là:

“NGÀY ĐÓ THÌNH LÌNH ĐẾN VỚI CÁC CON NHƯ CHIẾC LƯỚI CHỤP XUỐNG MỌI NGƯỜI SỐNG TRÊN MẶT ĐẤT” (Lc 21, 34b)

“NGÀY ĐÓ”

Là ngày Cánh chung, ngày Tận thế

“THÌNH LÌNH”

Diễn tả một sự bất ngờ, đột ngột.

“NHƯ CHIẾC LƯỚI CHỤP XUỐNG”

Các thảm hoạ Cánh chung, sự huỷ diệt được Chúa Giêsu ví như chiếc lưới bất ngờ chụp xuống, nó không phải được quăng xuống mà là “chụp xuống”, một động tác có chủ ý, quyết liệt, và dứt khoát. Không một sinh vật nào đỡ được.

Chiếc lưới đó phải đủ lớn để chụp xuống cả vũ trụ chứ không riêng gì con người trên trái đất. Vì tận thế phải hiểu là sự chấm dứt của cả vũ trụ chứ không riêng gì trái đất.

Những cụm từ này thật kinh hãi, làm ta hoang mang, hốt hoảng.

VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Chúa Giêsu mặc dù không cho biết thời điểm chính xác xảy ra tận thế, nhưng Ngài đã cho ta những dấu hiệu báo trước.

Vậy tại sao tận thế còn BẤT NGỜ nữa?

Qua bài Tin mừng hôm nay ta thấy rõ một chân lý:

Mặc dù đã biết được những dấu hiệu báo trước, nhưng khi tận thế xảy ra con người vẫn bất ngờ.

Vì VẪN CÓ MỘT THỜI GIAN GIỮA DẤU HIỆU BÁO TRƯỚC VÀ TẬN THẾ. Không hẳn khi có những dấu hiệu báo trước như vậy, tận thế sẽ xảy ra ngay mà vẫn có một khoảng thời gian có khi 5 năm, 10 năm,… vì đó là thời gian của Chúa.

Chính vì có thời gian ở giữa 2 sự kiện này làm cho con người rơi vào tâm trạng ỷ i. Người môn đệ Chúa phải nhìn thời gian này là hồng ân Chúa ban cho, để ta kịp chuẩn bị, đề phòng, ăn năn sám hối.

Như vậy, mặc dù chiếc lướt bất thình lình chụp xuống không ai đỡ được. Nhưng trong chiếc lưới đó có người hân hoan vui mừng, có người đau khổ tuyệt vọng.

Vì thế Chúa Giêsu muốn khuyên chúng ta:

“Vậy anh em phải đề phòng, chớ để lòng mình ra nặng nề vì chè chén say sưa, lo lắng sự đời” (Lc 21, 34).

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay:

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
_____________________________

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON HÃY GIỮ MÌNH, KẺO LÒNG CÁC CON RA NẶNG NỀ BỞI CHÈ CHÉN SAY SƯA VÀ LO LẮNG VIỆC ĐỜI, MÀ NGÀY ĐÓ THÌNH LÌNH ĐẾN VỚI CÁC CON NHƯ CHIẾC LƯỚI CHỤP XUỐNG MỌI NGƯỜI SỐNG TRÊN MẶT ĐẤT.”

“CÁC CON HÃY GIỮ MÌNH, KẺO LÒNG CÁC CON RA NẶNG NỀ”

Bài Tin mừng hôm nay là một phần của diễn từ Cánh chung luận trong đó Chúa Giêsu nói tới những việc sẽ xảy ra vào ngày cuối cùng. Nhưng hôm nay, Chúa Giêsu không dừng lại ở việc mô tả các dấu chỉ, nhưng chú ý đến thái độ mà môn đệ của Ngài phải có.

Đức Giêsu cảnh báo lối sống không được phép xảy ra nơi cuộc sống của người môn đệ, trong khi chờ đợi ngày quang lâm. “Các con hãy giữ mình, kẻo lòng các con ra nặng nề”.

Cái gì làm cho ta ra nặng nề?

Chúa Giêsu nói rõ, đó là:

+ CHÈ CHÉN SAY SƯA.
+ LO LẮNG VIỆC ĐỜI.

1/. CHÈ CHÉN SAY SƯA:

Ăn quá độ làm thân xác con người ra nặng nề và chỉ muốn ngủ. Một thân xác ù lỳ như thế sẽ không có nghị lực làm bất cứ việc gì. Uống quá độ làm con người say xỉn và con người không còn trí khôn sáng suốt để làm theo những điều hay, lẽ phải.

Con người phải ăn uống điều độ mới có thể giữ cho tinh thần minh mẫn nhận ra và làm những gì Chúa dạy.

Ngày nay giữa bao xáo trộn của xã hội, giữa bao thảm hoạ đang xảy ra, sắp sửa mất nước đến nơi, nhưng người Việt Nam dường như chẳng thèm quan tâm mà cứ nhậu nhẹt và quán nhậu nào cũng đầy người. Vui cũng nhậu, buồn cũng nhậu, có lẽ càng buồn người ta nhậu càng nhiều hơn. Bia cứ rót ra như suối. Như vậy thảm hoạ xảy đến là điều tất nhiên

2/. LO LẮNG SỰ ĐỜI:

Dĩ nhiên con người phải biết lo lắng, làm việc bao lâu còn sống trong trần gian để có phương tiện sinh sống, nhưng không được dành hết thời giờ để lo lắng sự đời.

Chúa Giêsu đã từng khuyên dân chúng: “Đừng làm việc để kiếm cho mình những lương thực sẽ hư nát, nhưng cho lương thực sẽ đem lại cuộc sống đời đời” (Ga 6:27).

Chúa Giêsu chỉ đưa ra 2 nguyên nhân làm cho chúng ta ra nặng nề, nhưng thực tế còn biết bao thứ khác cũng làm cho ta ra nặng nề, như: tiền bạc, danh vọng, đam mê hưởng thụ, chức quyền ……

Những nỗi lo toan về cuộc sống vật chất vắt kiệt con người, khiến con người không còn khả năng mở ra trước Chúa và tha nhân. Con người giàu lên, nhưng lại thấy mình nghèo đi về đời sống tâm linh, và luôn thấy bất hạnh và gia đình đổ vỡ.

“NGÀY ĐÓ THÌNH LÌNH ĐẾN VỚI CÁC CON NHƯ CHIẾC LƯỚI CHỤP XUỐNG MỌI NGƯỜI…”

“CHIẾC LƯỚI CHỤP XUỐNG”.

Chúa Giêsu dùng hình ảnh chiếc lưới chụp xuống để diễn tả ngày Tận thế thật ấn tượng và kinh hãi. Ngày đó đến thật bất ngờ, mau lẹ, và dứt khoát.

Chiếc lưới bất thần chụp xuống cho ta thấy cái chết và số phận của mỗi người: không ai thoát được.

Ngày Chúa đến thật bất ngờ, như một cái bẫy sập xuống, không phải chỉ trên người Do Thái, nhưng trên mọi dân cư ở khắp mặt địa cầu. Cả thế giới phải chịu phán xét chẳng trừ ai.

Ngày mai ta không biết mình sẽ ra sao, ngày cuối đời lại càng mù mịt hơn nữa.

Xin Chúa cho ta biết sống từng giây phút hiện tại, sao luôn được Chúa chúc lành và được tình thương Chúa che chở, để ngày Chúa đến sẽ là ngày hạnh phúc cho ta.

Cái chết thường đến cách bất ngờ.

Trong bài Tin Mừng này, Chúa Giêsu đã nói rõ điều ấy “Chúng con hãy tỉnh thức vì chúng con không biết ngày nào giờ nào”. Đành rằng có nhiều người bị bệnh một thời gian khá lâu rồi mới chết, nhưng chẳng ai ngờ mình sẽ chết vào ngày nào, giờ nào.

Tuy bất ngờ nhưng không phải hoàn toàn bất ngờ, vì Chúa thương ta, Ngài luôn ban cho ta nhiều tín hiệu báo trước cái chết để ta kịp chuẩn bị.

Mỗi khi ta thấy một người qua đời, đó là một tín hiệu ; mỗi khi chải đầu thấy mái tóc mình bạc hơn, đó cũng là một tín hiệu ; một chiếc răng bị hư, đôi mắt mờ đi, tay chân yếu đi, một chứng bệnh xuất hiện… tất cả đều là những tín hiệu

“VẬY CÁC CON HÃY TỈNH THỨC VÀ CẦU NGUYỆN LUÔN, ĐỂ CÓ THỂ THOÁT KHỎI NHỮNG VIỆC SẮP XẢY ĐẾN VÀ ĐỨNG VỮNG TRƯỚC MẶT CON NGƯỜI!”

CÁC CON HÃY TỈNH THỨC VÀ CẦU NGUYỆN LUÔN.

Bởi đó, thái độ cần có của người môn đệ là TỈNH THỨC VÀ CẦU NGUYỆN LUÔN, để có sức thoát khỏi mọi điều sắp xảy ra.

Tỉnh thức là đề tài ta gặp thường xuyên trong Tin mừng và nhất là càng về cuối năm Phụng vụ đề tài này càng được nhấn mạnh và nổi bật hơn nữa.

Tỉnh thức không có nghĩa là không ngủ nhưng không ngủ mê mệt, ngủ không cần người kêu dậy, tự mình đến giờ là có thể dậy cách tỉnh táo. Trong ý niệm của người Ki-tô hữu, tỉnh thức là có thể nhận ra ý Chúa trong mọi biến cố cuộc đời.

Thánh Kinh khi nói đến việc tỉnh thức, thì thường dùng hình ảnh người đầy tớ đợi chủ về. Việc tỉnh thức này là một sự chuẩn bị cả hồn lẫn xác, lúc nào cũng sẵn sàng.

Tỉnh thức và cầu nguyện là thái độ cần thiết cho ngày Chúa đến, ngày đó là ngày cuối cùng của đời người và nhân loại.

Tỉnh thức còn có nghĩa là giữ mình khỏi mọi thứ đam mê, không dính bén vào những tật xấu mà còn phải gia tăng lòng mến Chúa qua việc luôn cầu nguyện!

Thực tế cho thấy con người dễ chìm vào giấc ngủ sâu của những đam mê vật chất, danh vọng, thú vui. Muốn tỉnh thức, mỗi người cần giữ mình khỏi mọi thứ tật xấu, không đua tranh danh lợi, dửng dưng với những lời mời gọi thế gian, sống đúng lời khuyên Phúc Âm.

MUỐN TỈNH THỨC PHẢI CẦU NGUYỆN LUÔN.

Tỉnh thức trong xã hội hôm nay thật không dễ chút nào, làm sao ta không bị lôi cuốn vào vòng xoáy. Biết bao sự lo lắng bủa vây ta từng giờ từng phút.

Lo lắng cho nhu cầu của chúng ta, lo lắng cho những những nhu cầu của người thân chúng ta, của con cái chúng ta.

Vì thế ta luôn dán mắt vào thực tại mà quên mất cái ngày chiếc lưới bất ngờ chụp xuống, quên mất cái cùng đích của đời mình.

Vì thế ta phải tỉnh thức, mà muốn tỉnh thức ta phải cầu nguyện luôn. Vì chỉ có trong cầu nguyện ta mới có sức mạnh khỏi sa chước cám dỗ.

ĐỂ CÓ THỂ THOÁT KHỎI NHỮNG VIỆC SẮP XẢY ĐẾN VÀ ĐỨNG VỮNG TRƯỚC MẶT CON NGƯỜI.

Ở đây độc giả có thể thắc mắc:

Ngày Tận thế đến với những biến động cực mạnh trong toàn vũ trụ, nó như chiếc lưới bất thần chụp xuống mọi người thì làm sao chúng ta có thể thoát được.

Cụm từ: “CÓ THỂ THOÁT KHỎI” mà Luca dùng ở đây có một ý nghĩa đặc biệt

Mặc dù tất cả mọi người đều ở trong chiếc lưới đó, nhưng số phận của mỗi người khác nhau.

Ta hãy đọc lại Dụ ngôn “Chiếc lưới” trong Tin mừng Matthêu:

“Nước Trời giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, rồi quăng chúng vào lò lửa. Ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng.” (Mt 13, 47 – 50)

Như vậy, sau khi chiếc lưới chụp xuống thì tiếp theo đó sẽ có cuộc sàng lọc, “Các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, rồi quăng chúng vào lò lửa”.

Đây chính là chung cuộc khác nhau của mỗi người ở trong chiếc lưới đó, mà Luca nói “CÓ THỂ THOÁT KHỎI NHỮNG VIỆC SẮP XẢY ĐẾN”.

“ĐỨNG VỮNG TRƯỚC MẶT CON NGƯỜI.”

Để chuẩn bị cho cái chung cuộc, thì ta phải sống đều đặn cái hàng ngày.

Làm sao để khi Đức Giêsu trở lại trên mây trời, Ngài thấy chúng ta đang ở tư thế đứng thẳng, không phải xấu hổ cúi đầu, không bị ràng buộc bởi đam mê, nhưng vui sướng vì mình đã không uổng công chờ đợi. Có những lo âu vẫn chi phối làm ta nặng lòng. Có những mê đắm kéo ghì ta xuống và bắt ta làm nô lệ.

Mùa Vọng sắp đến, mong chờ Chúa Giêsu đến lần thứ hai, mời gọi ta tỉnh thức và cầu nguyện, để đứng lên.

Ta hãy cảm tạ Chúa vì đã trải qua một năm Phụng vụ bằng an, đồng hành với Chúa Giêsu qua mọi biến cố cuộc đời Ngài và đã được Chúa dạy dỗ biết bao điều.

Cho dù có gì bất trắc xảy đến với ta, nhưng biết bao ơn lành cũng đến với ta, và cuối cùng, ta vẫn có thể nói rằng: TẤT CẢ ĐỀU LÀ HỒNG ÂN. Chúng ta hãy tạ ơn Chúa.

Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.