“TỨC KHẮC NGƯỜI ẤY ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH”.
BÀI ÄỌC I: Ed 47, 1-9. 12
“Tôi đã thấy nước từ bên phải Ä‘á»n thá» chảy ra, và nước ấy chảy đến ai, thì tất cả Ä‘á»u được cứu rá»—i”.
TrÃch sách Tiên tri Êdêkiel.
Trong những ngà y ấy, thiên thần dẫn tôi đến cá»a nhà Chúa, và đây nước chảy dưới thá»m nhà phÃa hướng đông, vì mặt tiá»n nhà Chúa hướng vá» phÃa đông, còn nước thì chảy từ bên phải Ä‘á»n thá», vá» phÃa nam bà n thá». Thiên thần dẫn tôi qua cá»a phÃa bắc, đưa Ä‘i phÃa ngoà i, đến cá»a ngoà i nhìn vá» hướng đông, và đây nước chảy từ bên phải.
Khi đó có ngưá»i đà n ông Ä‘i ra vá» hướng đông, tay cầm sợi dây, ông Ä‘o má»™t ngà n thước tay và dẫn tôi Ä‘i qua dưới nước tá»›i mắt cá chân. Ông Ä‘o má»™t ngà n thước tay nữa và dẫn tôi Ä‘i qua dưới nước đến đầu gối. Ông còn Ä‘o má»™t ngà n thước tay và dẫn tôi Ä‘i qua dưới nước đến ngang lưng. Ông lại Ä‘o thêm má»™t ngà n thước tay nữa, và đây là suối nước, tôi không thể Ä‘i qua được, vì nước suối dâng lên cao quá, phải lá»™i má»›i Ä‘i qua được, nên ngưá»i ta không thể Ä‘i qua được. Ngưá»i ấy nói vá»›i tôi: “Hỡi ngưá»i, hẳn ngươi đã xem thấy”.
Rồi ông dẫn tôi Ä‘i, rồi dẫn trở lại trên bá» suối. Khi trở lại, tôi thấy hai bên suối có nhiá»u cây cối. Ngưá»i ấy lại nói vá»›i tôi: “Nước nà y chảy vá» phÃa cồn cát, phÃa đông, chảy xuống đồng bằng hoang địa, rồi chảy ra biển, biến mất trong biển và trở nên nước trong sạch. Tất cả những sinh váºt sống động, nhá» suối nước chảy qua, Ä‘á»u được sống. Sẽ có rất nhiá»u cá và nÆ¡i nà o nước nà y chảy đến, nÆ¡i đó sẽ trở nên trong là nh, và sá»± sống sẽ được phát triển ở nÆ¡i mà suối nước chảy đến.
Gần suối nước, hai bên bỠở má»—i phÃa, má»i thứ cây ăn trái sẽ má»c lên; lá cá»§a nó sẽ không khô héo, và trái cá»§a nó sẽ không bao giá» hết; má»—i tháng nó có trái má»›i, vì dòng nước nà y phát xuất từ Ä‘á»n thá»; trái cá»§a nó dùng là m thức ăn, và lá cá»§a nó dùng là m thuốc uống.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 45, 2-3. 5-6. 8-9
Äáp: Chúa thiên binh hằng ở cùng ta, và ta được Chúa Giacóp hằng bảo vệ (c. 8).
Xướng:
1) Chúa là nÆ¡i ẩn náu và là sức mạnh cá»§a chúng ta, Ngưá»i hằng cứu giúp khi ta sầu khổ. Dầu đất có rung chuyển, ta không sợ chi, dầu núi đổ xuống đầy lòng biển cả. – Äáp.
2) Nước dòng sông là m cho thà nh Chúa vui mừng, là m hân hoan cung thánh Äấng Tối Cao hiển ngá»±. Chúa ở giữa thà nh, nên nó không chuyển rung, lúc tinh sương, thà nh được Chúa cứu giúp. – Äáp.
3) Chúa thiên binh hằng ở cùng ta, ta được Chúa Giacóp hằng bảo vệ. Các ngươi hãy đến mà xem má»i kỳ công Chúa là m, Ngưá»i thá»±c hiện muôn kỳ quan trên vÅ© trụ. – Äáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Tv 50, 12a và 14a
Ôi lạy Chúa, xin tạo cho con quả tim trong sạch. Xin ban lại cho con niá»m vui Æ¡n cứu độ.
PHÚC ÂM: Ga 5, 1-3a. 5-16
“Tức khắc ngưá»i ấy được là nh bệnh”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Hôm đó là ngà y lá»… cá»§a ngưá»i Do-thái, Chúa Giêsu lên Giêru-salem. Tại Giêrusalem, gần cá»a “Chiên”, có má»™t cái hồ, tiếng Do-thái gá»i là BếtsaiÄ‘a, chung quanh có năm hà nh lang. Trong các hà nh lang nà y, có rất nhiá»u ngưá»i Ä‘au yếu, mù loà , què quặt, bất toại nằm la liệt. Trong số đó, có má»™t ngưá»i nằm Ä‘au liệt đã ba mươi tám năm. Khi Chúa Giêsu thấy ngưá»i ấy nằm đó và biết anh đã Ä‘au từ lâu, liá»n há»i: “Anh muốn được là nh bệnh không?” Ngưá»i đó thưa: “Thưa Ngà i, tôi không được ai Ä‘em xuống hồ, má»—i khi nước động. Khi tôi lết tá»›i, thì có ngưá»i xuống trước tôi rồi”. Chúa Giêsu nói: “Anh hãy đứng dáºy vác chõng mà vá»”. Tức khắc ngưá»i ấy được là nh bệnh. Anh ta vác chõng và đi. Nhưng hôm đó lại là ngà y Sabbat, nên ngưá»i Do-thái bảo ngưá»i vừa được khá»i bệnh rằng: “Hôm nay là ngà y Sabbat, anh không được phép vác chõng”. Anh ta trả lá»i: “ChÃnh ngưá»i chữa tôi là nh bệnh bảo tôi: “Vác chõng mà đi”. Há» há»i: “Ai là ngưá»i đã bảo anh ‘Vác chõng mà đi’?” Nhưng kẻ đã được chữa là nh không biết Ngưá»i là ai, vì Chúa Giêsu đã lánh và o đám đông tụ táºp nÆ¡i đó.
Sau đó, Chúa Giêsu gặp anh ta trong Ä‘á»n thá», Ngưá»i nói: “Nà y, anh đã được là nh bệnh, đừng phạm tá»™i nữa, kẻo phải khốn khổ hÆ¡n trước”. Anh ta Ä‘i nói cho ngưá»i Do-thái biết chÃnh Chúa Giêsu là ngưá»i đã chữa anh ta là nh bệnh.
ViÌ€ thế ngưá»i Do-thái gây sá»± vá»›i Chúa Giêsu, vì Ngưá»i đã là m như thế trong ngà y Sabbat.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Ga 5, 1-3a. 5-16)
“TỨC KHẮC NGƯỜI ẤY ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH”.
Bà i Tin mừng hôm nay thánh sá» Gioan trình bà y cho ta nghe má»™t phép lạ Chúa Giêsu chữa cho ngưá»i nằm Ä‘au liệt 38 năm tại hồ nước BesaiÄ‘a, Giêrusalem.
Trong phép lạ chữa là nh nà y có rất nhiá»u Ä‘iểm đặc biệt.
+ Trước hết hãy nói vỠđiểm đặc biệt của hồ nước.
Há»’ NƯỚC BẾTSAIÄA
Trước thế ká»· 20, các há»c giả cá»§a Tin Mừng Gioan cho hồ nước nà y chỉ là biểu tượng, chứ không có tháºt tại Giêrusalem.
Nhưng trong Bà i Tin mừng, Gioan cho biết:
Hồ nước BếtsaiÄ‘a có má»™t đặc Ä‘iểm: má»—i khi có nước động thì ai xuống hồ trước tiên, ngưá»i ấy sẽ được khá»i bất kỳ bệnh gì Ä‘ang mắc phải. Ngưá»i ta tin, chÃnh Thiên thần được Thiên Chúa sai xuống khuấy nước hồ để chữa bệnh cho con ngưá»i. Như thị kiến cá»§a tiên tri Êdêkiel trong Bà i Ä‘á»c I.
Ngưá»i bị Ä‘au liệt 38 năm trong Bà i Tin mừng đã nói ra cảnh khốn cùng cá»§a anh phải chịu liệt 38 năm.
Gioan viết:
“Ngưá»i đó thưa vá»›i Chúa: “Thưa Ngà i, tôi không được ai Ä‘em xuống hồ, má»—i khi nước động. Khi tôi lết tá»›i, thì có ngưá»i xuống trước tôi rồiâ€
Có nghÄ©a anh luôn là ngưá»i đến sau má»—i khi trong hồ có sá»± kiện nước động.
Có lẽ anh không có ngưá»i thân nà o giúp đỡ, hoặc vì số bệnh nhân quá đông như Gioan mô tả:
“Tại Giêrusalem, gần cá»a “Chiên”, có má»™t cái hồ, tiếng Do-thái gá»i là BếtsaiÄ‘a, chung quanh có năm hà nh lang. Trong các hà nh lang nà y, có rất nhiá»u ngưá»i Ä‘au yếu, mù loà , què quặt, bất toại nằm la liệtâ€.
HỠnằm la liệt ở hồ Bêsaiđa nà y.
Như váºy anh bất toại nà y đã phải nằm ở đây suốt 38 năm.
38 NĂM.
Má»™t thá»i gian Ä‘au khổ dà i đằng đẵng đối vá»›i má»™t con ngưá»i.
Nếu hôm nay Chúa Giêsu không Ä‘i qua đây, có lẽ anh phải chịu cảnh bại liệt nà y đến hết cuá»™c Ä‘á»i.
Chỉ có những ai bị tai biến liệt ná»a ngưá»i, bị đột quỵ, má»›i hiểu và cảm nghiệm được sâu sắc cảnh bất toại 38 năm nà y. Sống không bằng chết.
Mặc dù vẫn còn ý thức được, vẫn thấy được má»i cảnh váºt trước mặt mà không thể là m được gì cho mình. Ngay cả những nhu cầu cÆ¡ bản nhất, như ăn uống, vệ sinh cá nhân, phải hoà n toà n cáºy nhá» và o ngưá»i khác.
Má»™t con ngưá»i tháºt đáng thương và tá»™i nghiệp.
Con số 38 năm sống trong đau bệnh còn diễn tả một ý nghĩa khác.
Äó là 38 năm dân tá»™c Do-thái chịu thá» thách trong sa mạc trước khi tiến và o Äất Hứa. Vì đức tin yếu kém, há» không tìm được ánh sáng hy vá»ng để trở vá». Con số 38 năm cÅ©ng là khoảng thá»i gian dà i tôi luyện để đức tin được trưởng thà nh và đứng vững trong má»i thá» thách.
Viết đến đây tá»± nhiên nhá»› đến bà i hát: “SÃU MÆ¯Æ I NÄ‚M CUỘC ÄỜI†cá»§a nhạc sÄ© Y Vân:
“Em Æ¡i có bao nhiêu 60 năm cuá»™c Ä‘á»i
20 năm đầu sung sướng không bao lâu
20 năm sau sầu thương cao vá»i vợi
20 năm cuối là bao.
Æ là thế Ä‘á»i sống không là bao
Æ là bao lâu Ä‘á»i không lâu là thế
Æ Ä‘Æ°á»£c bao năm sống mà yêu nhau.
………………….
Em Æ¡i có bao nhiêu 60 năm cuá»™c Ä‘á»i
Khi xa em rồi, anh biết yêu thương ai
Nên khi yêu nhau thì yêu cho trá»n Ä‘á»i
Em ơi ta sống được bao.
Theo tá» vi, Ä‘á»i sống con ngưá»i có 60 năm, trong đó chia là m 3 giai Ä‘oạn, má»—i giai Ä‘oạn có 20 năm.
2 giai Ä‘oạn đầu, tức 40 năm (20 x 2) là quãng thá»i gian đẹp nhất cá»§a má»™t Ä‘á»i ngưá»i, đó là khoảng thá»i gian mà tất cả khả năng tiá»m tà ng cá»§a con ngưá»i được bá»™c lá»™ và phát triển đến độ mỹ mãn. Còn 20 năm cuối là giai Ä‘oạn vá» già , ngưá»i ta hưởng thụ những thà nh quả mình đã tao được.
Äó là nói Ä‘á»i ngưá»i theo lá số tá» vi.
Còn trên thá»±c tế, nhiá»u ngưá»i sống quá con số 60 đó, có ngưá»i sống đên 80, 90, 100,…
Anh bất toại trong Bà i Tin mừng hôm nay đã sống trong cảnh bất toại 38 năm, như váºy anh đã bị đánh mất 2 giai Ä‘oạn đẹp nhất trong cuá»™c Ä‘á»i (giai Ä‘oạn I và II).
Váºy Ä‘á»i anh còn gì nữa.
ChÃnh vì váºy, khi Chúa Giêsu lên Giêrusalem đến hồ nước BetsaiÄ‘a, nhìn thấy anh, Ngà i há»i ngay: “ANH MUá»N ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH KHÔNG?”.
Anh bất toại nà y chưa bao giá» gặp Chúa, nay được nghe há»i như thế anh sẽ ngẩn ngưá»i, không ngá» có ngưá»i nói đúng cái khát vá»ng 38 năm cá»§a mình.
Và Chúa đã chữa là nh cho anh.
Gioan viết:
“ANH HÃY ÄỨNG DẬY VÃC CHÕNG MÀ VỀâ€.
Äây còn vượt xa lá»i chữa bệnh, mà nó là má»™t LỆNH TRUYỀN, không những Ä‘i lại được mà còn vác cả chõng mà vá» nữa. Má»™t phép lạ quá hiển nhiên mà không cần đến cái hồ nước BêsaiÄ‘a nữa.
Phép lạ nà y được rất nhiá»u ngưá»i chứng kiến vì quanh hồ nước nà y có rất nhiá»u ngưá»i nằm la liệt.
Nhưng khổ nỗi, Gioan nói hôm ấy lại là ngà y Sabat.
Hà nh động vác chõng cá»§a anh bất toại nà y, đối vá»›i ngưá»i Do Thái là sá»± vi phạm nặng ná» luáºt Sabat.
Nhưng đối vá»›i anh bất toại, anh không quan tam đến Ä‘iá»u đó mà anh chỉ tuân theo lệnh cá»§a Chúa Giêsu, ngưá»i đã chữa anh khá»i bệnh.
Ta có thể nói, phép lạ nà y như đổ thêm dầu và o lá»a, như giá»t nước là m trà n ly sá»± chống đối cá»§a ngưá»i Do Thái.
Sau khi biết Chúa chÃnh là ngưá»i chữa cho anh bất toại.
Gioan viết như sau:
“ViÌ€ thế ngưá»i Do-thái gây sá»± vá»›i Chúa Giêsu, vì Ngưá»i đã là m như thế trong ngà y Sabbatâ€.
Nếu độc giả chịu khó theo dõi, thì trong các thánh sá» nhất lãm (Matthêu, Marcô, Luca), không có thánh sá» nà o tưá»ng thuáºt Chúa thá»±c hiện phép lạ tại Giêrusalem.
Chỉ riêng thánh sá» Gioan, ông đã tưá»ng thuáºt đến 2 phép lạ siêu kinh Ä‘iển:
+ Phép lạ chữa cho ngưá»i bất toại (Ga 5, 1 – 9)
+ Chữa cho ngưá»i mù từ khi má»›i sinh (Ga 9, 1 – 40).
Và nếu độc gả tinh ý má»™t chút nữa, sẽ thấy quan Ä‘iểm cá»§a Chúa Giêsu vá» bệnh táºt, Ä‘au khổ cá»§a con ngưá»i trong 2 phép lạ có vẻ trái ngược nhau.
+ Trong phép lạ chữa cho ngưá»i bất toại. Chúa nói vá»›i anh ta như sau:
“”Nà y, anh đã được là nh bệnh, đừng phạm tá»™i nữa, kẻo phải khốn khổ hÆ¡n trước”.
Như váºy, nguồn gốc bệnh táºt cá»§a anh chÃnh là do tá»™i mà ra, vì thế đừng phạm tá»™i nữa.
+ Nhưng trong phép lạ chữa cho ngưá»i mù từ khi má»›i sinh. Gioan viết:
“Các môn đệ há»i Ngưá»i: “Thưa Thầy, ai đã phạm tá»™i khiến ngưá»i nà y sinh ra đã bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta? ” Äức Giê-su trả lá»i: “Không phải anh ta, cÅ©ng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tá»™i.
Nhưng sở dÄ© như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình cá»§a Thiên Chúa được tá» hiện nÆ¡i anh. Chúng ta phải thá»±c hiện công trình cá»§a Äấng đã sai Thầy, khi trá»i còn sáng; đêm đến, không ai có thể là m việc được. Bao lâu Thầy còn ở thế gian, Thầy là ánh sáng thế gian†(Ga 9, 2 – 5).
Như váºy, việc anh nà y bị mù chẳng do tá»™i cá»§a ai cả, “Không phải anh ta, cÅ©ng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tá»™iâ€
“Nhưng sở dÄ© như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình cá»§a Thiên Chúa được tá» hiện nÆ¡i anhâ€.
Như váºy cùng trong má»™t Phúc âm, Gioan đã đưa ra 2 quan Ä‘iểm cá»§a Chúa vá» sá»± liên hệ giữa tá»™i lá»—i và bệnh táºt con ngưá»i.
Hai quan điểm nà y hoà n toà n trái ngược nhau.
Như ta biết:
Theo ngưá»i Do Thái quan niệm bệnh táºt là háºu quả cá»§a tá»™i lá»—i, chẳng thế mà khi gặp anh mù từ lúc má»›i sinh, các môn đệ đã há»i Chúa Giêsu: ai đã phạm tá»™i khiến ngưá»i nà y sinh ra đã bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta? (x. Ga 9,2).
Quan niệm nà y không hoà n toà n đúng trong má»i trưá»ng hợp, nhưng chắc chắn có mối liên hệ giữa tá»™i lá»—i và bệnh táºt. Ngà y nay chúng ta Ä‘ang chứng kiến những bệnh táºt mang tÃnh thá»i đại xuất phát từ tá»™i lá»—i cá»§a thá»i đại.
Như váºy ta có thể kết luáºn: TỘI Lá»–I LÀ MỘT MẦU NHIỆM và ÄAU KHá»” CŨNG LÀ MỘT MẦU NHIỆM.
Ta không thể ggiải thÃch rõ rà ng sá»± liên hệ giữa 2 phạm trù trên.
Nhưng ta có thể khẳng định:
Từ khi Ông bà Nguyên tổ phạm tá»™i, thì tá»™i lá»—i má»›i xâm nháºp và o thế gian và từ đó má»›i có Ä‘au khổ và sá»± chết.
Chúa Giêsu đến thế gian để giải thoát con ngưá»i khá»i tá»™i lá»—i, Ä‘au khổ và sá»± chết nà y.
Kitô hữu chúng ta cÅ©ng thế, có ngưá»i ở trong tình trạng bình thưá»ng khá»e mạnh, cÅ©ng có ngưá»i Ä‘ang bất toại vá» thể xác.
Nhưng có má»™t Ä‘iểm chung nhất, ai trong chúng ta cÅ©ng Ä‘ang bất toại VỀ MẶT TÂM LINH. Dá»±a theo tuổi Ä‘á»i, có ngưá»i bất toại, 20, 30 , 38, 80 năm,…..
Hôm nay ta sẽ nghe Chúa nói: “ANH MUá»N ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH KHÔNG?â€
Ta hãy mạnh dạn thưa vá»›i Chúa: “VÂNG CON MUá»N, CON RẤT MUá»N LÀ ÄÀNG KHÃCâ€.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
_______________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Ga 5, 1-3a. 5-16)
CÂU 4 CHÆ¯Æ NG 5 PHÚC ÂM GIOAN (Ga 5, 4):
Bà i Tin mừng hôm nay bị ngắt quãng một chút do thiếu hẳn câu 4 (Ga 5, 4).
Váºy câu 4 là câu gì?
Câu 4 đầy đủ như sau: “chá» cho nước động, vì thỉnh thoảng có thiên thần Chúa xuống hồ khuấy nước lên; khi nước khuấy lên, ai xuống trước, thì dù mắc bệnh gì Ä‘i nữa, cÅ©ng được khá»iâ€.
Äó là lá»i giải thÃch cá»§a Gioan vá» hồ nước BêtsaiÄ‘a:
Tại sao hồ nước Bêtsaiđa lại có khả năng chữa bệnh?
Khả năng đó chắc chắn không do bản thân cá»§a hồ, vì nước trong hồ cÅ©ng như nước trong các ao hồ khác, không có gì đặc biệt. Cho dù có phân chất, ngưá»i ta cÅ©ng cÅ©ng không thấy gì trong đó.
Khả năng chữa bệnh là do Thiên thần Chúa xuống hồ khuấy nước lên, tức khả năng chữa bệnh của nước trong hồ là do Thiên Chúa, chứ không do bất cứ yếu tố nà o khác. Gioan đã khẳng định chắc chắn, rõ rà ng.
Như váºy, tình thương Thiên Chúa luôn dà nh cho ngưá»i bất hạnh, ngưá»i Ä‘au khổ trong dân Chúa chá»n. Gioan khẳng định: “dù mắc bệnh gì Ä‘i nữa, cÅ©ng được khá»iâ€.
Má»™t hồ nước tháºt kỳ lạ. Ngà y nay trên thế giá»›i vẫn có những hồ nước đặc biệt như váºy, có nghÄ©a tình thương cá»§a Thiên Chúa luôn trải ra qua má»i thá»i và má»i nÆ¡i.
Nhưng có một chi tiết mà ta phải để ý:
Mặc dù bị bất kỳ bệnh gì cÅ©ng được khá»i nhưng vá»›i Ä‘iá»u kiện: KHI NƯỚC KHUẤY LÊN, AI XUá»NG TRƯỚC.
Có nghÄ©a chỉ có ai xuống hồ trước nhất má»›i được khá»i mà thôi.
Có nghÄ©a lúc nà o ngưá»i bệnh cÅ©ng phải ở trong tình trạng sẵn sà ng để đón bắt ân huệ cá»§a Thiên Chúa. Ân huệ Thiên Chúa không dà nh cho những kẻ lưá»i biếng, ù lì, thụ động, cháºm chạp.
Nhưng tại sao Bà i Tin mừng hôm nay lại bỠqua câu 4 nà y?
Hẳn Phụng vụ có dụng ý rõ rà ng: Ngưá»i bị liệt 38 năm nay được khá»i bệnh không do hồ nước BetsaiÄ‘a mà do chÃnh Chúa Giêsu chữa. Như váºy không cần thiết phải trÃch dẫn ra câu 4 nà y.
“HÔM ÄÓ LÀ NGÀY LỄ CỦA NGƯỜI DO-THÃI, CHÚA GIÊSU LÊN GIÊRU-SALEMâ€.
Nhưng hôm nay cÅ©ng là ngà y Sabbat, đó má»›i là mấu chốt cuá»™c xung đột giữa Chúa Giêsu và lãnh đạo Do Thái, sau khi Ngà i chữa cho ngưá»i bị bại liệt 38 năm.
Hôm nay là lễ gì? Và tại sao Chúa Giêsu phải lên Giêrusalem dự lễ.
Chương 5 của Phúc âm Gioan, mô tả các hoạt động của Chúa Giêsu ở Giêrusalem và o LỄ THỨ HAI.
Lễ Thứ Hai là lễ gì?
Như ta biết nước Do Thái má»—i năm có 3 đại lá»…, mà Gioan gá»i là LỄ HÀNH HÆ¯Æ NG.
Có nghÄ©a và o 3 lá»… nà y, tất cả ngưá»i Do Thái đến tuổi trưởng thà nh Ä‘á»u phải vá» Giêrusalem dá»± lá»…, kết hợp vá»›i hà nh hương, tức 2 trong 1.
Tại sao lại phải vỠGiêrusalem?
Thưa vì trên nước Do Thái chỉ có má»™t Ä‘á»n thá» duy nhất, đó là Äá»n thá» Giêrusalem, còn há»™i đưá»ng thì má»c ở các nÆ¡i mà má»—i ngà y Sabbat, má»i ngưá»i Do Thái phải tụ há»p trong há»™i đưá»ng.
Như váºy, và o má»—i Äại lá»…, số ngưá»i Do Thái đến Giêrusalem rất đông, lên đến hà ng triệu ngưá»i là điá»u bình thưá»ng, đó là chưa kể khách vãng lai.
Các đại lễ nà y là lễ nà o?
Theo Wikipedia, đó là :
1/. LỄ VƯỢT QUA:
Là ngà y lá»… nghỉ kéo dà i má»™t tuần, bắt đầu và o chiá»u tối ngà y thứ 14 cá»§a Nisan (tháng thứ nhất theo lịch Do Thái), để tưởng nhá»› ngà y thoát khá»i Ai Cáºp. Lá»… Vượt qua được mừng trong tám ngà y.
2/. LỄ TUẦN (Shavuot):
Ká»· niệm sá»± mạc khải cá»§a sách Torah cho Con cái Israel trên núi Sinai. Äây còn được gá»i là Lá»… Bikurim (Lá»… há»™i cá»§a hoa quả đầu mùa), lá»… nà y trùng vá»›i mùa thu hoạch lúa mì.
Lá»… nà y chÃnh là lá»… Thứ Hai mà Bà i Tin mừng hôm nay đỠcáºp.
3/. LỄ LỀU TẠM (Sukkot):
Tưởng nhá»› con cái Israel phải mất 40 năm Ä‘i qua sa mạc trở vá» miá»n Äất Hứa. Lá»… nà y ká»· niệm việc dá»±ng các lá»u tạm (sukkot) khi dân Israel lưu đà y trên đất Ai Cáºp. Lá»… nà y trùng vá»›i mùa thu hoạch hoa quả và đánh dấu sá»± kết thúc má»™t chu kỳ trồng cấy.
(Theo Wikipedia)
Ngưá»i ta gá»i chung các lá»… nà y là LỄ HÀNH HÆ¯Æ NG, vì má»i ngưá»i phải hà nh hương vá» Giêrusalem
Phúc âm cá»§a Gioan sẽ đỠcáºp đủ 3 Äại lá»… nà y:
+ Chương 5, Gioan mô tả các hoạt động của Chúa Giêsu trong Lễ Thứ Hai (Lễ Tuần).
+ Chương 6 mô tả các hoạt động trong Lễ Vượt Qua
+ Chương 7 mô tả các hoạt động trong Lá»… Lá»u.
“TẠI GIÊRUSALEM, GẦN CỬA “CHIÊN”, CÓ MỘT CÃI Há»’, TIẾNG DO-THÃI GỌI LÀ BẾTSAIÄA, CHUNG QUANH CÓ NÄ‚M HÀNH LANG. TRONG CÃC HÀNH LANG NÀY, CÓ RẤT NHIỀU NGƯỜI ÄAU YẾU, MÙ LOÀ, QUÈ QUẶT, BẤT TOẠI NẰM LA LIỆTâ€.
Các Tin Mừng Nhất lãm (Matthêu, Marcô, Luca) không đỠcáºp đến sá»± kiện nà o Chúa chữa bệnh tại Giêrusalem.
Riêng Tin Mừng Gioan có nói đến chuyện Ngà i chữa bệnh cho má»™t anh bất toại ở má»™t cái hồ, gần Cá»a Chiên dẫn và o khuôn viên Äá»n thá» Giêrusalem, Hồ Bếtsaida.
Hồ nà y khá lá»›n, có hình chữ nháºt, được ngăn là m hai phần. ChÃnh vì thế có đến năm hà nh lang, nÆ¡i đây ngưá»i bệnh nằm la liệt. Há» mắc đủ thứ bệnh hoạn khác nhau, nhưng ai đến đây cÅ©ng Ä‘á»u nuôi hy vá»ng khá»i bệnh như ta đã đỠcáºp ở phần trên.
“TRONG Sá» ÄÓ, CÓ MỘT NGƯỜI NẰM ÄAU LIỆT Äà BA MÆ¯Æ I TÃM NÄ‚M. KHI CHÚA GIÊSU THẤY NGƯỜI ẤY NẰM ÄÓ VÀ BIẾT ANH Äà ÄAU TỪ LÂU, LIỀN HỎI: “ANH MUá»N ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH KHÔNG?”
Tại hà ng lang nà y, theo như Gioan mô tả “NGƯỜI ÄAU YẾU, MÙ LOÀ, QUÈ QUẶT, BẤT TOẠI NẰM LA LIỆTâ€, đây là má»™t tình trạng tháºt bi đát mà bất kỳ ai đến đó cÅ©ng phải má»§i lòng, đến độ không muốn chứng kiến. Tháºt là thương tâm.
Nhưng trong số đó, Gioan lại chú ý đặc biệt đến má»™t ngưá»i mà Gioan nói “NẰM ÄAU LIỆT Äà BA MÆ¯Æ I TÃM NÄ‚Mâ€.
“38 nămâ€, má»™t thá»i gian dà i đằng đẳng, đủ giết chết má»i tia hy vá»ng nÆ¡i ngưá»i bệnh, là m há» rÆ¡i và o tâm trạng an pháºn, chẳng còn muốn xuống hồ khi nước động nữa, vì luôn có ngưá»i xuống trước rồi. Chắc chắn ngưá»i nà y đã rÆ¡i và o cảnh tuyệt vá»ng.
“ANH MUá»N ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH KHÔNG?”
Äối vá»›i má»™t bệnh nhân đã 38 năm luôn sống trong căn bệnh cá»§a mình, lại không có ngưá»i thân bên cạnh. Chúa đã nhìn thấy và thấu hiểu Ä‘iá»u đó. Ngà i đã tá» tình thương đối vá»›i anh. Chúa liá»n há»i anh: “Anh muốn được là nh bệnh khôngâ€?
Chúa há»i anh câu nà y như muốn đánh thức anh niá»m hy vá»ng đã tắt ngúm bao năm nay. Có lẽ anh chẳng còn hy vá»ng gì nữa vì đã 38 năm rồi chứ Ãt gì!
Hôm nay Chúa cÅ©ng há»i tôi: Con có muốn được là nh mạnh không? Con có muốn ra khá»i sá»± bất toại kinh niên cá»§a mình không?
Ngà i má»i tôi đứng lên và mạnh dạn bước Ä‘i, bá» lại quá khứ tá»™i lá»—i. Sau khi được chữa là nh, ngà i dặn tôi đừng phạm tá»™i nữa
“NGƯỜI ÄÓ THƯA: “THƯA NGÀI, TÔI KHÔNG ÄÆ¯á»¢C AI ÄEM XUá»NG Há»’, Má»–I KHI NƯỚC ÄỘNG. KHI TÔI LẾT TỚI, THÃŒ CÓ NGƯỜI XUá»NG TRƯỚC TÔI Rá»’I”.
“TÔI KHÔNG ÄÆ¯á»¢C AI ÄEM XUá»NG Há»’â€.
Như váºy ngưá»i bại liệt nà y đã nằm đây 38 năm mà không có ngưá»i thân bên cạnh, không được ai Ä‘em xuống hồ. Anh ta không những chịu những ná»—i Ä‘au vá» thân xác mà nặng nhất là ná»—i Ä‘au tinh thần: Cô đơn và cô độc.
Anh không còn ngưá»i thân ư?
Ta không biết, nhưng có Ä‘iá»u: nếu còn ngưá»i thân thì ngưá»i ta cÅ©ng bá» anh vì biết anh vô phương cứu chữa nên hỠđã chán và buông xuôi vì há» còn phải lo cho biết bao việc khác. Thế còn những ngưá»i chung quanh, há» cÅ©ng không Ä‘oái hoà i đến.
“KHI TÔI LẾT TỚI, THÃŒ CÓ NGƯỜI XUá»NG TRƯỚC TÔI Rá»’I”
Qua câu nói cá»§a ngưá»i bị liệt 38 năm nà y, Thánh sá» Gioan đã cho chúng ta biết Ä‘iá»u quan trá»ng sau đây:
Hồ nước BếtsaiÄ‘a có má»™t đặc Ä‘iểm: má»—i khi có nước động thì ai xuống hồ trước tiên, ngưá»i ấy sẽ được khá»i bất kỳ bệnh gì Ä‘ang mắc phải.
“CÓ NGƯỜI XUá»NG TRƯỚC TÔI Rá»’Iâ€
Như váºy anh ta luôn là ngưá»i đến sau. Tháºt cay đắng, cứ má»—i lần anh ta cố gắng lết tá»›i hồ thì có ngưá»i đến trước rồi. Như váºy, có thể nói anh ta bị bại liệt nặng nhất trong số những ngưá»i bệnh, anh là ngưá»i Ä‘au khổ nhất và cÅ©ng là ngưá»i bất hạnh nhất trong những ngưá»i bất hạnh.
“CHÚA GIÊSU NÓI: “ANH HÃY ÄỨNG DẬY VÃC CHÕNG MÀ VỀ”. TỨC KHẮC NGƯỜI ẤY ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH. ANH TA VÃC CHÕNG VÀ ÄI
Chúa không cần anh phải xuống hồ nữa, vì phương án đó đã thất bại hÆ¡n 38 năm nay, nếu cứ chá» cho xuống hồ trước nhất thì không chừng anh còn phải chỠđến 38 năm nữa và có khi còn chỠđến hết cuá»™c Ä‘á»i anh mà cÅ©ng không được. ChÃnh Chúa sẽ dùng quyá»n năng Thiên Chúa để chữa anh khá»i bệnh.
Chúa nói: “Anh hãy đứng dáºy vác chõng mà vá»â€. Äây là má»™t lá»i ra lệnh, má»™t lệnh truyá»n từ Chúa, má»™t lá»i đầy uy quyá»n
Bất ngá», nhanh chóng và dá»… dà ng, anh đã đứng lên và đi được. Cái chõng đã vác anh, bây giá» anh vác nó. Ta hãy nhìn những bước Ä‘i đầu tiên cá»§a ngưá»i ba mươi tám năm bất toại, tháºt xúc động, nước mắt ta sẽ trà o ra vì sung sướng.
Anh đã trở nên là nh mạnh, dù anh không xin hay bà y tá» lòng tin nà o. Äức Giêsu đến vá»›i anh như má»™t ngưá»i bạn là m anh trở nên là nh mạnh
Gioan mô tả: “Tức khắc ngưá»i ấy được là nh bệnh, anh ta vác chõng mà điâ€.
“TỨC KHẮCâ€
Má»™t cụm từ tháºt ấn tượng, đánh mạnh và o trà tưởng tượng cá»§a chúng ta, không có má»™t thá»i gian chần chừ, má»™t sá»± trì hoãn nà o. Ngà y nay dù y há»c có tiến bá»™ đến đâu cÅ©ng phải sững sá» trước má»™t uy quyá»n tuyệt đối. Con ngưá»i ngà y nay chỉ biết ngưỡng má»™ và thắp lên trong trái tim băng giá nguá»™i lạnh cá»§a mình má»™t niá»m tin vững mạnh và o Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa.
Như váºy ta có thể nói đây là “dấu lạ†thứ ba theo Phúc âm Gioan:
+ Dấu lạ thứ nhất: Biến nước thà nh rượu trong tiệc cưới Cana.
+ Dấu lạ thứ hai: cho đứa con viên sĩ quan được sống cũng tại Cana.
+ Dấu lạ thứ ba: Chữa ngưá»i bất toại tại hồ BếtsaiÄ‘a, Giêrusalem.
Phú âm cá»§a Gioan mô tả rất Ãt phép lạ cá»§a Chúa Giêsu, không như các Thánh sá» Nhất lãm. Nhưng má»—i phép lạ mà Gioan tưá»ng thuáºt luôn để lại má»™t ấn tượng và sâu sắc.
Tháºt may mắn cho bệnh nhân, Chúa Giêsu đã hiện diện. Ngà i đã chữa là nh cho anh. Ngà i chÃnh là “nguồn nước†chữa là nh và ban sá»± sống cho con ngưá»i.
Lạy Chúa, xin cho con biết chia sẻ và nâng đỡ những ngưá»i yếu Ä‘au bất hạnh. Xin cho con dám hy sinh dấn thân phục vụ, sống bác ái yêu thương để Ä‘em niá»m vui cho ngưá»i khác như Chúa đã chữa là nh cho cho ngưá»i bệnh táºt trong bà i Tin mừng hôm nay.
Amen.
“NHƯNG HÔM ÄÓ LẠI LÀ NGÀY SABBAT, NÊN NGƯỜI DO-THÃI BẢO NGƯỜI VỪA ÄÆ¯á»¢C KHỎI BỆNH RẰNG:
“HÔM NAY LÀ NGÀY SABBAT, ANH KHÔNG ÄÆ¯á»¢C PHÉP VÃC CHÕNG”.
ANH TA TRẢ LỜI: “CHÃNH NGƯỜI CHá»®A TÔI LÀNH BỆNH BẢO TÔI: “VÃC CHÕNG MÀ ÄI”.
HỌ HỎI: “AI LÀ NGƯỜI Äà BẢO ANH ‘VÃC CHÕNG MÀ ÄI’?” NHƯNG KẺ ÄÃ ÄÆ¯á»¢C CHá»®A LÀNH KHÔNG BIẾT NGƯỜI LÀ AI, VÃŒ CHÚA GIÊSU Äà LÃNH VÀO ÄÃM ÄÔNG TỤ TẬP NÆ I ÄÓ.
“NHƯNG HÔM ÄÓ LẠI LÀ NGÀY SABBATâ€
Gioan xác định hôm nay là ngà y Sabbat. Thế là lại nổ ra má»™t cuá»™c tranh luáºn vá» ngà y Sabbat nữa. Nhưng cuá»™c tranh luáºn hôm nay không còn xảy ra tại Há»™i đưá»ng như các thánh sá» Nhất Lãm đã tưá»ng thuáºt, mà Gioan mô tả nó xảy ra tại chÃnh Giêrusalem, kinh đô cá»§a Do Thái giáo, nÆ¡i mà lá» luáºt được tuân giữ nghiêm ngặt.
Như váºy theo Phúc âm cá»§a Gioan các cuá»™c tranh luáºn sẽ kịch tÃnh hÆ¡n và nảy lá»a hÆ¡n vì nó dụng chạm và o chÃnh các thà nh phần lãnh đạo chá»§ chốt chứ không còn là phe kinh sư và Pharisiêu.
“NGƯỜI DO-THÃIâ€.
Cụm từ “ngưá»i Do Thái†trong Phúc Âm Gioan không xác định rõ thà nh phần nà o: Luáºt sÄ©, Kinh sư,… nhưng luôn ám ý đến các thà nh phần lãnh đạo Do Thái giáo.
“CHÃNH NGƯỜI CHá»®A TÔI LÀNH BỆNH BẢO TÔI: “VÃC CHÕNG MÀ ÄIâ€
Có lẽ anh bất toại nà y không biết Chúa Giêsu là ai và tên gì. Anh chỉ gá»i Ngà i là “Ngưá»i chữa tôi là nh bệnhâ€. ChÃnh Ngưá»i đó đã nói anh “Vác chõng mà điâ€.
Gioan rất sâu sắc khi viết câu nà y, Gioan có ý muốn mượn lá»i anh bất toại để nói rằng: Chúa Giêsu còn cao trá»ng hÆ¡n cả lá» luáºt và vâng lá»i Ngà i hÆ¡n cả việc tuân giữ lá» luáºt. Luáºt Sabbat không cho anh vác chõng Ä‘i trong ngà y Sabbat nhưng Chúa Giêsu bảo anh: “Hãy vác chõng mà vá»â€. Anh đã nghe theo lá»i Ngà i, mà không thèm để ý đến hình phạt Ä‘ang chá» anh.
Hôm nay là ngà y Sa-bát, ngưá»i Do Thái thấy ngưá»i vác chõng. Má»i ngưá»i Ä‘á»u biết anh là kẻ bị tê liệt lâu năm nằm ở hà nh lang hồ Bết-Ä‘a-tha.
Nhưng ngưá»i ta không ngạc nhiên hay thắc mắc, tại sao trong chốc lát, anh đã Ä‘i được. Sá»± lạ lùng nà o đã xảy ra cho anh, sao anh đã được khá»i? ngưá»i ta chỉ chú ý đến việc anh vác chõng xúc phạm đến luáºt nghỉ lá»… ngà y Sa-bát: má»™t gương mù quá tệ, má»™t sá»± xúc phạm lá» luáºt?
Ngưá»i Do thái không quan tâm tìm hiểu chân lý đó, mặc kệ chân lý! Há» chỉ biết có luáºt và mù quáng trung thà nh giữ luáºt thôi.
NHƯNG KẺ ÄÃ ÄÆ¯á»¢C CHá»®A LÀNH KHÔNG BIẾT NGƯỜI LÀ AI, VÃŒ CHÚA GIÊSU Äà LÃNH VÀO ÄÃM ÄÔNG TỤ TẬP NÆ I ÄÓ
Chỉ có Ä‘iá»u, sau khi chữa cho ngưá»i bất toại, Chúa Giêsu đã lẫn và o đám đông, để ngưá»i vừa được chữa là nh má»™t mình đối đáp vá»›i ngưá»i Do Thái.
Tại sao Chúa Giêsu không ra mặt để bảo vệ ngưá»i vừa được chữa là nh? Tại sao Ngà i phải lánh và o đám đông tránh va chạm?
Tháºt ra Chúa Giêsu không Ä‘i đâu hết, Ngà i vẫn ở đó vì Gioan viết: “ Chúa Giêsu đã lánh và o đám đông tụ táºp nÆ¡i đóâ€, có nghÄ©a Ngà i vẫn ở hà nh lang hồ BếtsaiÄ‘a. Tháºt khó hiểu khi Chúa Giêsu chữa cho anh, vì đó là chá»— đông ngưá»i mà ngưá»i Do Thái lại không biết. Há» dá»ng dưng vá»›i ngưá»i bất toại như váºy sao?
Tháºt quá vô cảm!
Chúa tránh mặt Ä‘i để cho ngưá»i vừa được chữa là nh có cÆ¡ há»™i biểu lá»™ lòng tin cá»§a mình, anh phải can đảm đối diện vá»›i sá»± thá» thách và nguy hiểm má»™t mình, có như váºy lòng tin cá»§a anh má»›i vững mạnh và được cá»§ng cố để anh xứng đáng vá»›i hồng ân mà anh đã lãnh nháºn.
“SAU ÄÓ, CHÚA GIÊSU GẶP ANH TA TRONG ÄỀN THỜ, NGƯỜI NÓI: “NÀY, ANH ÄÃ ÄÆ¯á»¢C LÀNH BỆNH, ÄỪNG PHẠM TỘI Ná»®A, KẺO PHẢI KHá»N KHá»” HÆ N TRƯỚC”.
ANH TA ÄI NÓI CHO NGƯỜI DO-THÃI BIẾT CHÃNH CHÚA GIÊSU LÀ NGƯỜI ÄÃ CHá»®A ANH TA LÀNH BỆNH.
VÃŒ THẾ NGƯỜI DO-THÃI GÂY Sá»° VỚI CHÚA GIÊSU, VÃŒ NGƯỜI Äà LÀM NHƯ THẾ TRONG NGÀY SABBAT
“SAU ÄÓ, CHÚA GIÊSU GẶP ANH TA TRONG ÄỀN THỜâ€
Như váºy, sau khi được chữa là nh, viiệc đầu tiên anh là m đó là và o Äá»n Thá», anh ta muốn tạ Æ¡n Thiên Chúa vá»›i hồng ân cao cả mà anh vừa được nháºn lãnh.
Việc là m cá»§a anh rất đúng và phải lẽ, đó cÅ©ng sẽ là hà nh động cá»§a ta, ta cÅ©ng và o Nhà thỠđể tạ Æ¡n khi nháºn được má»™t Æ¡n là nh nà o đó.
“CHÃNH CHÚA GIÊSU LÀ NGƯỜI Äà CHá»®A ANH TA LÀNH BỆNHâ€
Bây giá» anh ta má»›i biết Ngưá»i chữa cho anh ta là Chúa Giêsu. Bây giá» anh má»›i biết Ngà i và Ngà i má»›i tá» cho anh. Và anh đã trả lá»i cho Ngưá»i Do Thái biết.
Äá»™c giả có thể thắc mắc:
Tại sao anh ta lại Ä‘i báo cho ngưá»i Do Thái biết?
Tương tá»± như trong trưá»ng hợp Chúa Giêsu chữa cho ngưá»i bị mù từ khi má»›i sinh, cÅ©ng do Gioan tưá»ng thuáºt. Ngưá»i bệnh chỉ biết Chúa Giêsu sau nà y và cÅ©ng Ä‘i báo lại cho ngưá»i Do Thái biết.
Ta cÅ©ng nên hiểu Ä‘á»i sống cá»§a nước Do Thái lúc bấy giá» rất nặng ná», ngưá»i ta bị áp lá»±c rất mạnh trước sá»± đè nặng cá»§a lá» luáºt. Ai cÅ©ng muốn tránh va chạm để cho mình và gia đình được yên ổn, không muốn bị rắc rối, nên ngưá»i được chữa là nh sẽ cung cấp thông tin cho những ngưá»i lãnh đạo biết tên ngưá»i đã chữa cho cho mình
“VÃŒ THẾ NGƯỜI DO-THÃI GÂY Sá»° VỚI CHÚA GIÊSUâ€
Gioan cho biết: Sau khi há» biết được Chúa Giêsu là Ngưá»i chữa là nh, thì thay vì hỠđến vá»›i Chúa Giêsu để ca ngợi Ngà i. Nhưng không phải váºy, Gioan nói rõ: “NGƯỜI DO-THÃI GÂY Sá»° VỚI CHÚA GIÊSUâ€, đó là cách xá» sá»± cá»§a những kẻ nhá» má»n, những kẻ tiểu nhân.
Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

