“HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”.
BÀI ĐỌC I: Kn 12, 13. 16-19
“Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn trở lại”.
Trích sách Khôn Ngoan.
Ngoài Chúa, không có chúa nào khác chăm sóc mọi sự, ngõ hầu minh chứng rằng Chúa không đoán xét bất công. Vì chưng, sức mạnh của Chúa là nguồn gốc sự công minh, và vì Người là Chúa mọi sự, nên tỏ ra khoan dung với mọi người. Chúa chỉ tỏ sức mạnh Chúa ra khi có kẻ không tin vào uy quyền của Chúa, và triệt hạ kẻ kiêu căng không nhìn biết Người.
Vì là chủ sức mạnh, nên Chúa xét xử hiền lành, Chúa thống trị chúng ta với đầy lòng khoan dung: vì khi Chúa muốn, mọi quyền hành tuân lệnh Người. Khi hành động như thế, Người dạy dỗ dân Người rằng: Người công chính phải ăn ở nhân đạo, và Người làm cho con cái Người đầy hy vọng rằng: Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn sám hối.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 85, 5-6. 9-10. 15-16a
Đáp: Lạy Chúa, Chúa nhân hậu và khoan dung (c. 5a).
Xướng:
1) Lạy Chúa, vì Chúa nhân hậu và khoan dung, giàu lượng từ bi với những ai kêu cầu Chúa. Lạy Chúa, xin nghe lời con khẩn nguyện, và quan tâm đến tiếng con van nài. – Đáp.
2) Các dân tộc mà Chúa tạo thành, họ sẽ tới, lạy Chúa, họ sẽ thờ lạy Ngài, và họ sẽ ca tụng danh Ngài. Vì Ngài cao cả và làm những điều kỳ diệu; duy một mình Ngài là Thiên Chúa. – Đáp.
3) Nhưng lạy Chúa, Ngài là Thiên Chúa từ bi, nhân hậu, chậm bất bình, rất mực khoan dung và thủ tín. Xin đoái nhìn đến con và xót thương con. – Đáp.
BÀI ĐỌC II: Rm 8, 26-27
“Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.
Anh em thân mến, có Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta. Vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp, nhưng chính Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả. Mà Đấng thấu suốt tâm hồn, thì biết điều Thánh Thần ước muốn. Bởi vì Thánh Thần cầu xin cho các thánh theo ý Thiên Chúa.    Đó là lời Chúa.
ALLELUIA: Ga 6, 64b và 69b
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, lời của Chúa là thần trí và là sự sống; Chúa có những lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mt 13, 24-30 hoặc 24-43
“Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Đầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: ‘Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?’ Ông đáp: ‘Người thù của ta đã làm như thế’. Đầy tớ nói với chủ: ‘Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ’. Chủ nhà đáp: ‘Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: “Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”.
Người lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.
Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”.
Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”. Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”.
Đó là lời Chúa.
____________________________________________
1/. BÀI SUY NIỆM (Mt 13, 24-30 hoặc 24-43)
“HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT
Hôm nay Chúa nhật XVI Thường niên năm A, 2020. Phụng vụ đưa chúng ta trở lại Chương 13 Phúc âm Matthêu để tiếp tục chiêm ngưỡng các DỤ NGÔN NƯỚC TRỜI.
Bài Tin mừng hôm nay, chúng ta được nghe đến 3 dụ ngôn:
+ DỤ NGÔN CỎ LÙNG (Mt 13, 24 – 30)
GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG (Mt 13, 36 – 43).
+ DỤ NGÔN HẠT CẢI (Mt 13, 31 – 32)
+ DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT (Mt 13, 33).
Trong đó Dụ ngôn Cỏ lùng là dụ ngôn quan trọng nhất.
1/. DỤ NGÔN CỎ LÙNG – GIẢI THÍCH DỤ NGÔN.
Đây là dụ ngôn trình bày cho chúng ta hiểu được tại sao trong thế giới này: lại có sự tồn tại thiện – ác; tốt – xấu; ánh sáng – tối tăm, tồn tại chung với nhau..
Nó như 2 thái cực không tách rời nhau và cùng tồn tại trên  một mảnh đất là thế giới.
Chính vì điều này mà những người đạo đức, người công chính thường tỏ ra sốt ruột và gay gắt: Tại sao Thiên Chúa lại để cho điều xấu, kẻ xấu tồn tại bên cạnh người tốt, người công chính.
Tại sao Chúa không tiêu diệt nó để cho thế giới này được tốt đẹp và đáng sống hơn.
Nỗi thắc mắc và trăn trở này đã được con người đặt ra không chỉ bây giờ mà nó đã tồn tại mọi thời đại, nó tồn tại trong suốt chiều dài lịch sử.
Nỗi trăn trở và thao thức thức này không phải là không chính đáng,vì ai cũng muốn tiêu diệt cái xấu, cái ác, để thế gian này chỉ còn lại điều tốt đẹp thôi.
Tại sao những người ác, người xấu cứ tồn tại, và có vẻ những con người đó lại được ưu đãi, sung sướng, trong khi người công chính lại cứ gặp lao đao bất hạnh.
Tại sao? Tại sao ?
Đó chính là thực trạng đã có, cho dù người ta không muốn chấp nhận, nhưng vẫn phải chấp nhận.
DỤ NGÔN CỎ LÙNG hôm nay sẽ cho ta câu trả lời thỏa đáng.
Dụ ngôn này cũng nêu lên đặc tính của Nước trời, trong đó: THIÊN CHÚA LÀ VỊ THIÊN CHÚA ĐẦY LÒNG NHÂN TỪ, NGÀI VẪN KIÊN NHẪN, TỎ LÒNG THƯƠNG XÓT ĐỐI VỚI NGƯỜI TỘI LỖI, KIÊN TRÌ CHỜ ĐỢI HỌ SÁM HỐI TRỞ VỀ.
Người tội lỗi đó được ví như CỎ LÙNG, Chúa vẫn cho phép nó tồn tại với LÚA (người đạo đức, công chính) trong cùng một thưở ruộng.
Khi chiêm ngưỡng DỤ NGÔN CỎ LÙNG NÀY, Kitô hữu chúng ta mới hiểu được Lòng nhân từ của Thiên Chúa.
Nếu chúng ta có chê ghét và muốn tiêu diệt cỏ lùng, thì hãy coi chừng: CHÍNH CHÚNG TA CŨNG CÓ THỂ LÀ CỎ LÙNG.
Vì thế nếu chúng ta sốt ruột muốn Thiên Chúa tiêu diệt cỏ lùng ngay, thì chính ta đang xin Chúa tiêu diệt chúng ta, không cho chúng ta được tồn tại nữa.
VÌ THẾ KHI ĐỌC LẠI DỤ NGÔN CỎ LÙNG, đó chính là dịp để chúng ta không những nhận ra sự nhẫn nại của Thiên Chúa mà cũng là dịp để ta suy nghĩ về chính đời sống của mình và biết thông cảm, xót thương đối với người tội lỗi.
Mở đầu Dụ ngôn, Matthêu viết:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC CÙNG DÂN CHÚNG RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ NGƯỜI KIA GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG MÌNH. TRONG LÚC MỌI NGƯỜI NGỦ, THÌ KẺ THÙ CỦA ÔNG ĐẾN GIEO CỎ LÙNG VÀO NGAY GIỮA LÚA, RỒI ĐI MẤT”.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC”.
Có nghĩa trước đó (Chúa nhật XV Thường niên) Chúa đã đưa ra Dụ ngôn Người gieo giống, bây giờ là dụ ngôn thứ hai.
“NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ NGƯỜI KIA GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG MÌNH”.
Chúa Giêsu khẳng định: Thiên Chúa chỉ gieo giống tốt trong ruộng của Ngài thôi. Đó cũng là cách hành xử của bất kỳ chủ ruộng nào. Vì không ai dại gì gieo giống xấu trong ruộng, làm như vậy có khác gì tự giết mình.
Như vậy tất cả các điều tốt đep trong thế gian này đều do Thiên Chúa gieo vào.
Nhưng trên thực tế đã có bao điều xấu xuất hiện. Vậy chúng từ đâu mà có?
Dụ ngôn đã cho ta câu trả lời:
“TRONG LÚC MỌI NGƯỜI NGỦ, THÌ KẺ THÙ CỦA ÔNG ĐẾN GIEO CỎ LÙNG VÀO NGAY GIỮA LÚA, RỒI ĐI MẤT”.
“KẺ THÙ CỦA ÔNG” là cụm từ ám chỉ Satan và đồng bọn.
Satan đã gieo gì ?
Thưa: “GIEO CỎ LÙNG VÀO NGAY GIỮA LÚA”.
“CỎ LÙNG” ám chỉ điều xấu, ý tưởng xấu, con người xấu.
Satan ác độc ở chỗ trong việc làm hại ông chủ. Chúng không gieo cỏ lùng ở vùng ngoại biên, bờ cạnh, mà lại gieo vào ngay giữa lúa. Như vậy làm cho cỏ lùng mọc xen lẫn với lúa, điều này sẽ gây khó khăn cho các tá điền muốn tách cỏ lùng riêng ra. Và mặt khác cỏ lùng sẽ chèn ép lúa, không cho lúa phát triển.
Độc giả sẽ thấy ở đây có điểm vô lý:
Tại sao chủ ruộng không cho người canh giữ ruộng mà lại để cho kẻ thù xâm nhập vào dễ dàng như vậy ? Kẻ thù đến lúc nào ?
Chúa cho biết:
“TRONG LÚC MỌI NGƯỜI NGỦ, THÌ KẺ THÙ CỦA ÔNG ĐẾN”.
Điều này cũng đúng trong thực tế, vì sau khi gieo xong, mọi người đều nghỉ ngơi, chờ cho lúa mọc lên mới làm những công đoạn kế tiếp như bón phân, dẫn nước, làm cỏ….
Kẻ thù của chủ chỉ xuất hiện trong lúc mọi người đã ngủ.
Đó cũng là kinh nghiệm của đời sống tâm linh, ma quỷ thường tấn công con người vào những lúc chúng ta ngủ, vì đó là thời gian ta không còn tỉnh thức để chống trả các cơn cám dỗ xuất hiện trong tâm trí, mà ban ngày, vì mải lo làm việc ta ít bị tấn công.
Vì thế, ma quỷ thường tấn công con người vào lúc chúng ta KHÔNG TỈNH THỨC ĐỀ PHÒNG.
Dụ ngôn tiếp tục:
“KHI LÚA LỚN LÊN VÀ TRỔ BÔNG THÌ CỎ LÙNG CŨNG LỘ RA. ĐẦY TỚ CHỦ NHÀ ĐẾN NÓI VỚI ÔNG RẰNG: ‘THƯA ÔNG, THẾ ÔNG ĐÃ KHÔNG GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG ÔNG SAO? VẬY CỎ LÙNG TỪ ĐÂU MÀ CÓ?’ ÔNG ĐÁP: ‘NGƯỜI THÙ CỦA TA ĐÃ LÀM NHƯ THẾ’
“KHI LÚA LỚN LÊN VÀ TRỔ BÔNG THÌ CỎ LÙNG CŨNG LỘ RA”.
Khi cỏ lùng mới gieo, thì giữa cỏ với lúa không thể phân biệt được. Nó chỉ được nhận biết khi cỏ lùng đã lớn lên và lúc đó lúa cũng đã trổ bông, như vậy không thể có sự nhầm lẫn được nữa.
Sự xuất hiện của cỏ lùng đã làm cho các đầy tớ của ông chủ ngạc nhiên, vì mảnh đất đã được chuẩn bị rất kỹ và chẳng có ai gieo cỏ lùng vào đó.
Vậy thì cỏ lùng từ đâu mà có?
Ông chủ mới trả lời cho họ:
“’NGƯỜI THÙ CỦA TA ĐÃ LÀM NHƯ THẾ”.
Thật ra câu trả lời của ông chủ cũng không hoàn toàn đúng lắm. Vì theo kinh nghiệm của nhà nông:
Cỏ là một loài thực vật không biết nó xuất hiện từ đâu.
Vì thế ông bà ta mới có câu: “Trời sinh voi sinh cỏ”.
Có nghĩa: Trời đã sinh ra con voi thì trời cũng sinh ra cỏ để làm lương thực cho nó.
Các bác nông dân, sau khi gieo lúa, một thời gian sau là bắt đầu giai đoạn làm cỏ. Người ta chỉ biết làm cỏ chứ không ai ngồi đó thắc mắc: cỏ từ đâu mà có.
Người nông dân chỉ biết chấp nhận nó có và bây giờ người ta phải nhổ nó, thế thôi, chứ chẳng có ai ngồi đó thắc mắc cỏ do đâu mà có.
“ĐẦY TỚ NÓI VỚI CHỦ: ‘NẾU ÔNG BẰNG LÒNG, CHÚNG TÔI XIN ĐI NHỔ CỎ’. CHỦ NHÀ ĐÁP: ‘KHÔNG ĐƯỢC, KẺO KHI NHỔ CỎ LÙNG, CÁC ANH LẠI NHỔ LUÔN CẢ LÚA CHĂNG. HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”.
Những đầy tớ của chủ là những con người rất nhiệt tình, có trách nhiệm, họ không thể chấp nhận việc trong ruộng lúa tốt đẹp như vậy lại có sự xuất hiện của cỏ lùng. Họ xin chủ tình nguyện đi nhổ cỏ lùng.
Đây là những con người theo chủ nghĩa tôn thờ cái đẹp, cái tốt, yêu chuộng chân thiện mỹ. Nhưng vì nhiệt tình quá mức, cực đoan, họ muốn loại bỏ ngay cỏ lùng, họ không bao giờ chấp nhận cho cái xấu tồn tại trong thế giới này.
Có thể họ có ý tốt. Nhưng nếu đứng trên bình diện quốc qia, những con người có chủ trương cực đoạn và không khoan nhượng trước cái xấu như vậy, có thể họ chính là những con người gây ra sự đổ vỡ cho đại cục.
Vì thế đứng trước sự nhiệt tình của các đầy tớ. Ông chủ đã phải lên tiếng:
“’KHÔNG ĐƯỢC, KẺO KHI NHỔ CỎ LÙNG, CÁC ANH LẠI NHỔ LUÔN CẢ LÚA CHĂNG. HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”.
“’KHÔNG ĐƯỢC”. Ông chủ không bằng lòng với giải pháp này, vì theo ông: “KẺO KHI NHỔ CỎ LÙNG, CÁC ANH LẠI NHỔ LUÔN CẢ LÚA CHĂNG”.
Và đây là ý của chủ:
“HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”.
“MÙA GẶT”: cụm từ ý ám chỉ ngày TẬN THẾ, ngày kết thúc vũ trụ.
Có nghĩa ông chủ cho phép cỏ lùng được tồn tại chung với lúa cho đến mùa gặt.
Cũng vậy, Thiên Chúa không tiêu diệt người ác, người xấu, người tội lỗi như để tách ra khỏi người tốt, người công chính.
Thiên Chúa chấp nhận cho cái tốt và xấu cùng tồn tại trong thế giới này cho đến ngày TẬN THẾ.
Như vậy cỏ lùng được phép tồn tại cho đến mùa gặt không phải vì bản thân cỏ lùng, mà vì lúa. Chính vì lúa mà cỏ lùng được phép tồn tại.
Người xấu, người ác cũng được phép tồn tại không phải vì bản thân họ mà vì người tốt, người công chính.
Ở đây ta thấy rõ 2 chủ trương, hai cách hành xử khác nhau một trời một vực, tuy cùng xuất hiện vì một thiện ý.
+ NHỮNG NGƯỜI TÁ ĐIỀN muốn diệt cỏ lùng ngay, không cho nó tồn tại làm hại lúa.
Đay là những con người theo CHỦ NGHĨA CỰC ĐOAN, LUÔN NÓNG VỘI VÀ THÍCH CẦU TOÀN, không bao giờ chấp nhận điều xấu nào, dù là điều xấu nhỏ nhất, mọi sự phải được hoàn hảo, không tì vết. Đó cũng là thái độ của những tín hữu đạo đức quá mức, họ tỏ ra rất khó chịu trước các tệ nạn, muốn loại trừ, tiêu diệt ngay, không cho nó tồn tại.
+ THÁI ĐỘ ÔNG CHỦ: tượng trưng cho Thiên Chúa, Ông luôn kiên trì và nhẫn nại với người tội lỗi. Kiên trì đến mức chờ cho đến ngày cuối cùng (tận thế) mới ra tay tiêu diệt cỏ lùng, người xấu.
Nhưng có đôi lúc ta phải tội nghiệp cho Thiên Chúa, tội nghiệp cho ông chủ.
Cho dù ông có chờ bao lâu nữa, thì : LÚA VẪN LÀ LÚA, CỎ LÙNG VẪN LÀ CỎ LÙNG. Nếu ông mong chờ người tội lỗi biết ăn năn sám hối trổ về nẻo chính đường ngay, thì biết đến bao giờ CỎ LÙNG BIẾN THÀNH LÚA.
Cỏ lùng muôn đời là cỏ lùng, lúa muôn đời là lúa, chúng khác nhau từ bản chất, không thể chuyển hóa cho nhau được..
Nhưng trên lãnh vực tâm linh, có rất nhiều sự kiện đối với con người là không thể, nhưng đối với Thiên Chúa lại có thể.
Thiên Chúa làm được mọi sự. Ngài vẫn ban ơn thánh cho người tội lỗi và với ơn thánh đó cộng với nỗ lực của con người, thì người tội lỗi vẫn được biến đổi thành người tốt.
CỎ LÙNG VẪN CÓ THỂ BIẾN THÀNH LÚA, đó là việc Chúa làm.
Kết thúc Dụ ngôn Cỏ lùng, Matthêu viết:
“VÀ ĐẾN MÙA, TA SẼ DẶN THỢ GẶT: “CÁC ANH HÃY NHỖ CỎ LÙNG TRƯỚC, RỒI BÓ LẠI TỪNG BÓ MÀ ĐỐT ĐI, SAU MỚI THU LÚA LẠI CHẤT VÀO LẪM CHO TA”.
Thời gian nhẫn nại của ông chủ, cũng như của Thiên Chúa đã kết thúc. Bây giờ lòng khoan dung sẽ nhường chỗ cho sự xét xử công minh. Bây giờ lúa sẽ được tách ra, nhổ rồi bó lại từng bó và đốt đi . Sau đó sẽ đến số phận của lúa, lúa sẽ được thu lại thu vào lẫm.
Số phận của cỏ: BỊ ĐỐT ĐI, ý ám chỉ HỎA NGỤC, số phận của lúa: thu vào lẫm, ý ám chỉ THIÊN ĐÀNG.
Như vậy số phận của lúa và cỏ lùng đã được phân định rõ ràng. Không còn ai ca cẩm Thiên Chúa không công bằng nữa.
Cái nhìn và cách hành xử của Thiên Chúa luôn siêu vượt đối với thời gian. Đối với Chúa: 100, 1.000 năm , thiên niên kỷ như một cái chớp mắt, tất cả chỉ là hiện tại. Còn với con người vì sống trong thời gian nên luôn lệ thuộc vào thời gian, người ta thường tỏ ra sốt ruột và nóng vội. Thiên Chúa cần phải có hành động ngay, chứ chờ đến tận thế thì biết đến bao giờ. Những người ác, người xấu vẫn cứ sống phè phỡn mà thấy bực mình.
Luôn có những “cái đầu nóng” như vậy trong thế giới hôm nay, vì thế đã làm hư tất cả.
II/. DỤ NGÔN THỨ HAI: HẠT CẢI:
“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ DỤ NGÔN KHÁC MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH. HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.
Nếu Dụ ngôn thứ nhất (Cỏ lùng) nhiễm màu sắc bi quan về một thế giới lúa và cỏ lùng mọc xen kẽ với nhau, mà Thiên Chúa cứ để cho cỏ lùng tồn tại.
Thì sang đến Dụ ngôn thứ hai (Hạt cải), nó mang đến cho ta niềm phấn khởi tột độ. Nó mang chiều hướng tích cực về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa.
Chúa Giêsu đã ví “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH”.
Hạt cải bên nước Do Thái không như hạt cải ở Việt Nam. Nó là hạt nhỏ nhất trong các hạt mà ta thấy, nhưng hạt cải đó có một tiềm năng rất lớn mà nó đang ẩn chứa trong sự tầm thường nhỏ bé.
Hạt cải bé nhỏ nhưng có tiềm năng thành cây lớn: Giống như một hạt cải bé nhỏ nhưng Thiên Chúa đã cho nó một tiềm năng để trở thành cây lớn;
Tiềm năng được ban cho để sinh lợi cho Thiên Chúa, chứ không ích kỷ giữ cho mình. Như cây cải cung cấp chỗ ở cho chim trời, con người cũng phải dùng ơn thánh Thiên Chúa ban để bảo vệ những người yếu ớt bé nhỏ, chứ không chỉ biết lo lắng cho mình. Nếu ai cũng chỉ biết vun xới cho mình thì Nước Thiên Chúa lan rộng thế nào được?
Nước Thiên Chúa cũng vậy, khởi đi từ một nhóm người Do-Thái bé nhỏ hay từ Nhóm Mười Hai, nay đã chiếm khoảng 1/5 dân số thế giới và vẫn còn đang tiếp tục lan rộng cho đến tận cùng trái đất.
Nhưng hạt cải không tự động nẩy mầm, phải có tác nhân bên trong mới làm cho nó có khả năng này, tác nhân đó, chính là Thiên Chúa. Nếu không có Ngài thì hạt cải muôn đời vẫn là hạt cải.
Muốn sinh hiệu quả, hạt cải phải được “gieo xuống” lòng đất.
Chính Thiên Chúa mới là tác nhân làm cho hạt nảy mầm còn nỗ lực của chúng ta là cộng tác vào Công trình của Ngài. Thiên Chúa luôn cần đến sự cộng tác của mỗi chúng ta để làm cho Nước Thiên Chúa phát triển và lớn mạnh để cả nhân loại được đón nhận Tin mừng hầu biến đổi thế giới này.
Như Thánh Phaolô trong Thư thứ I Côrintô đã viết: “Tôi trồng. Apollo tưới. Nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).
Chúa Giêsu đã diễn tả rất sinh động về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa: “HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.
Ban đầu thì hạt cải nhỏ bé hơn mọi thứ hạt khác. Nhưng đó không phải là thực tại cuối cùng. Cái hiện tại không phải là cái ở tương lai. Cái thực tại cuối cùng còn nằm ở đàng xa mà ta không thấy, nó sẽ lớn lên và thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến nương náu nơi ngành của nó.
Đến ngày Cánh chung cũng thế, Nước Thiên Chúa sẽ lớn mạnh, quy tụ mọi dân nước dưới gầm trời này.
Vì thế ta đừng bao giờ bi quan trước sự bách hại và đàn áp, mà hãy phóng cái nhìn của mình về tương lai, ta sẽ thấy từng đoàn người đông đảo, lũ lượt đến dự Bàn tiệc Nước Trời.
Vấn đề là ta sẽ làm gì để cộng tác với Thiên Chúa để làm cho Nước Chúa lớn mạnh, chứ đừng ngồi đó chờ sung rụng. Mội người đều có bổn phận và trách nhiệm làm cho Nước Thiên Chúa lớn lên.
III/. DỤ NGÔN THỨ BA: MEN TRONG BỘT
“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ MỘT DỤ NGÔN KHÁC NỮA MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ MEN NGƯỜI ĐÀN BÀ KIA LẤY ĐEM TRỘN VÀO BA ĐẤU BỘT, CHO ĐẾN KHI BỘT DẬY MEN”.
Men là một tác nhân, chất lên men, được cho vào khối bột để gây nên sự nở cho bột. Với chỉ một nắm men, nhưng được vùi trong cả ba thúng bột, chứ không phải một thúng, và cả ba đều dậy men. Như vậy có một sự biến đổi sâu xa, biến đổi tận căn, trước đó bột vẫn là bột, nhưng khi được ủ men, bột sẽ nở ra.
Nắm men tuy bé nhỏ nhưng lại có tiềm năng làm nở ba thúng bột: Giống như hạt cải bé nhỏ, Thiên Chúa cũng cho men một tiềm năng để làm dậy những khối bột lớn. Và cũng tương tự như thế về Nước Thiên Chúa.
Như vậy, những ai ở trong Nước Thiên Chúa cũng phải ý thức: Mình phải là men để biến đổi môi trường mình sống. Phải là men, có nghĩa phải làm chứng nhân cho người xung quanh bằng đời sống của mình. Nếu ai cũng ý thức được như vậy, người này làm men cho người kia, cứ tiếp tục như thế Nước Thiên Chúa sẽ được rộng mở.
MỐI TƯƠNG QUAN DỤ NGÔN HẠT CẢI – MEN TRONG BỘT.
Ý nghĩa và bài học của dụ ngôn hạt cải luôn đi song song với dụ ngôn men trong bột, và mỗi lần Giáo hội cho đọc Dụ ngôn này, cũng phải cho đọc dụ ngôn kia, không thể tách hai dụ ngôn riêng ra. Vì:
Dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời theo chiều rộng.
Dụ ngôn nắm men trong bột ám chỉ Nước Trời theo chiều sâu, tức là sự biến đổi bên trong.
IV/. CHÚA GIÊSU GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG:
“CHÚA GIÊSU DÙNG DỤ NGÔN MÀ PHÁN NHỮNG ĐIỀU ẤY VỚI DÂN CHÚNG. NGƯỜI KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN, ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN, TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”
Trước khi đi vào phần giải thích của Chúa Giêsu về Dụ ngôn cỏ lùng, thánh sử Matthêu muốn nêu bật đặc điểm lối giảng dạy của Chúa Giêsu, Ngài là một nhà sư phạm bậc Thầy.
Chúa Giêsu “KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN”.
Điều này không những là phong cách của Chúa Giêsu mà ngay điều này cũng để ứng nghiệm Lời tiên tri đã nói về Chúa.
Như vậy Chúa Giêsu đã được các tiên tri loan báo từ thời Cựu ước, không những loan báo về Sứ mệnh, về các việc làm mà còn tiên báo luôn cả cách giảng dạy. Có nghĩa Chúa Giêsu chính là Đấng được Thiên Chúa sai đến mà các tiên tri đã loan báo.
Chính nhờ giảng dạy bằng Dụ ngôn, Con Thiên Chúa mới mạc khải “NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.
Những điều bí nhiệm này ta chỉ có thể lãnh hội qua những dụ ngôn.
Nếu Chúa không giảng bằng dụ ngôn thì ta không thể nào hiểu được, vì với thực tại Nước Trời siêu hình làm sao ngôn ngữ con người có thể diễn tả được.
GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG:
“SAU KHI GIẢI TÁN DÂN CHÚNG, NGƯỜI TRỞ VỀ NHÀ. CÁC MÔN ĐỆ ĐẾN GẶP NGƯỜI VÀ THƯA RẰNG: “XIN THẦY GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG TRONG RUỘNG CHO CHÚNG CON NGHE”
Có lẽ Dụ ngôn Cỏ lùng là dụ ngôn khó hiểu đối với các môn đệ, nên các ông xin Chúa giải thích.
Yêu cầu này của các môn đệ rất hợp lý, vì các ông là người nắm giữ kho tàng Nước trời, là người giảng dạy cho các tín hữu sau này nên các ông cần phải hiểu cặn kẽ.
“NGƯỜI ĐÁP LẠI RẰNG: “KẺ GIEO GIỐNG TỐT LÀ CON NGƯỜI. RUỘNG LÀ THẾ GIAN. CÒN HẠT GIỐNG TỐT LÀ CON CÁI NƯỚC TRỜI. CỎ LÙNG LÀ CON CÁI GIAN ÁC. KẺ THÙ GIEO CỎ LÙNG LÀ MA QUỶ. MÙA GẶT LÀ NGÀY TẬN THẾ. THỢ GẶT LÀ CÁC THIÊN THẦN”
Trước khi giải thích, Chúa đã giới thiệu các nhân vật, các nhân tố trong Dụ ngôn Cỏ lùng.
+ Kẻ gieo giống tốt: Con người (Chúa Giêsu).
+ Kẻ gieo cỏ lùng: Ma quỷ.
+ Ruộng: là thế gian.
+ Hạt giống tốt: Con cái Nước trời.
+ Cỏ lùng: Con cái gian ác.
+ Thợ gặt: Các Thiên thần.
+ Mùa gặt: Ngày tận thế.
“CŨNG NHƯ NGƯỜI TA THU LẤY CỎ LÙNG, RỒI THIÊU ĐỐT TRONG LỬA THẾ NÀO, THÌ NGÀY TẬN THẾ CŨNG SẼ XẢY RA NHƯ VẬY:
CON NGƯỜI SẼ SAI CÁC THIÊN THẦN ĐI THU TẤT CẢ GƯƠNG XẤU VÀ MỌI KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC KHỎI NƯỚC CHÚA, RỒI NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG.
BẤY GIỜ KẺ LÀNH SẼ SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI TRONG NƯỚC CỦA CHA MÌNH”.
Trong phần giải thích, Chúa đã đốt giai đoạn, Ngài không đề cập đến phần giữa của Dụ ngôn mà đi ngay vào phần kết cục, đó là thời điểm mùa gặt, ngày tận thế: “NGÀY TẬN THẾ CŨNG SẼ XẢY RA NHƯ VẬY”
Trong phần giữa của dụ ngôn, chúng ta để ý đến chi tiết: Đầy tớ đến thưa với chủ: “Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy? ” Ông chủ đáp: “Kẻ thù đã làm đó! ” Đầy tớ nói: “Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không? ” (Mt 13, 27-28).
Nhưng ông chủ không cho đầy tớ làm việc này, lý do ông đưa ra: “Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa” (Mt 13, 29).
Ông chủ có ý muốn nói rằng, công việc phân biệt lúa và cỏ lùng không phải là công việc của các tá điền, các người thợ. Chúa Giêsu cũng muốn nói rằng: việc tách biệt kẻ xấu ra khỏi người tốt không phải là việc của con người, đó là việc của Thiên Chúa, của  các Thiên thần.
Vì làm sao con người có thể nhìn sâu vào tâm khảm của mỗi người để kết luận họ tốt hay xấu. Con người chỉ xét theo bề ngoài mà thôi, mà nhìn theo bề ngoài đầy phiếm diện, chủ quan và con người cũng chỉ xét theo hiện tại thôi mà không biết đến quá khứ và tương lai của người đó. Họ sẽ ra sao, có tốt hơn không, không ai biết được..
Chỉ có Thiên Chúa mới nhìn thấu suốt con người, Ngài nhìn rõ cả quá khứ, hiện tại và tương lai, cái nhìn của Ngài mới trọn vẹn, nên việc tách biệt kẻ lành người dữ đó là việc của Thiên Chúa và của các Thiên thần..
Như vậy, ông chủ đã cho cỏ lùng được tồn tại cùng với lúa”. Lòng yêu thương của Thiên Chúa nằm ở chỗ đó, Ngài vẫn cho phép kẻ xấu, điều xấu tồn tại mà không huỷ diệt, Ngài cho họ có đủ thời gian để ăn năn sám hối và trở về.
Bây giờ đến phần chung cuộc, thể hiện đặc tính: Thiên Chúa công bằng vô cùng:
“CON NGƯỜI SẼ SAI CÁC THIÊN THẦN ĐI THU TẤT CẢ GƯƠNG XẤU VÀ MỌI KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC KHỎI NƯỚC CHÚA, RỒI NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”
Số phận của cỏ lùng, của người xấu được đề cập trước. Chúa Giêsu sẽ sai các Thiên thần đi gom các kẻ xấu lại. Các Thiên thần sau khi tách kẻ xấu ra khỏi người lành, dĩ nhiên không thể có sự nhầm lẫn, dù là sự nhầm lẫn nhỏ nhất. Các ngài sẽ “NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA”. Động từ “ném” diễn tả điều gì đó thật kinh khủng, đáng sợ, không chút khoan nhượng như người ta vất đi cái cần vứt bỏ, không thương tiếc.
“KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG” là cụm từ Kinh thánh thường dùng để diễn tả về hoả ngục.
Trong hoả ngục chỉ có nghiến răng và cay cú, chứ không thể có tiếng cười hoan lạc. Những kẻ dữ chỉ còn biết đay nghiến về mình và nguyền rủa Thiên Chúa. Thật kinh khủng và hình phạt đó là vĩnh viễn, không còn chút hy vọng gì ra khỏi đó.
Các cụm từ: “Lửa, khóc lóc, nghiến răng” làm cho bất kỳ ai khi còn sống cũng phải run sợ hãi hùng. Ông bà ta thường nói: Nếu biết trước có ngày mình sẽ sa vào chốn đó thì tại sao mình còn làm, còn sống trong tội lỗi như vậy.
Tiếp đến Chúa Giêsu nói về số phận của lúa, của những người lành:
“BẤY GIỜ KẺ LÀNH SẼ SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI TRONG NƯỚC CỦA CHA MÌNH”
“SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI” là cụm từ Kinh thánh thường dùng để diễn tả cuộc sống trên thiên đàng. Lúc này họ không cần mặt trời, mặt trăng và các tinh tú đem lại sự sống, ánh sáng cho họ nữa, ví chính họ đã trở thành mặt trời rồi, họ sẽ sống vĩnh viễn. Thật là sự tương phản giữa hoả ngục và thiên đàng.
Dụ ngôn Cỏ lùng luôn là bài học cho mỗi Kitô hữu chúng ta, nó luôn mang tính thời sự.
Ta đừng bao giờ thất vọng hay bi quan trước những cảnh nhiễu nhương, bất công, thối nát đang xảy ra trong xã hội hôm nay, ta hãy hướng về ngày Cánh chung để tin tưởng rằng Thiên Chúa công bằng vô cùng. Nếu cuộc đời này không thể có sự công bằng, thì sự công bằng sẽ được thể hiện tuyệt đối trong ngày sau cùng.
Kitô hữu chúng ta cũng ý thức được thời gian Chúa cho cỏ lùng và lúa cùng tồn tại, đó là thời gian ta thực hiện cuộc thay đổi cho cuộc đời mình, đừng sống trong các thói quen tội lỗi bấy lâu. Hãy can đảm đứng lên để tự sửa chữa mình trong ơn thánh của Chúa, hãy dứt khoát với tội lỗi, hãy dứt khoát với quá khứ để bắt đầu làm lại cuộc đời.
“AI CÓ TAI ĐỂ NGHE THÌ HÃY NGHE”
Đó là kiểu nói Chúa Giêsu thường dùng để mời gọi mọi người hãy lắng nghe lời Ngài. Ngài mời gọi tất cả mọi người vì ai cũng có tai. Nhưng vấn đề là ta có tai để nghe không, hay là bịt tai lại không chịu nghe Lời Chúa mà dùng cái tai để nghe những lời vô bổ, nhăng nhít, những lời thóa mạ người khác.
Chúa Giêsu đã giải thích dụ ngôn Cỏ lùng quá rõ ràng, vấn đề là ta hãy nghe Chúa nói để có những quyết định thiết thực cho mình.
Các bài đọc hôm nay muốn làm nổi bật sự khôn ngoan của Thiên Chúa trong việc quan phòng thế giới; đồng thời cũng nói lên những giới hạn về sự hiểu biết của con người.
TRONG BÀI ĐỌC I  Trích sách Khôn Ngoan, tác giả Sách Khôn Ngoan chứng minh Thiên Chúa luôn hành động khôn ngoan và đối xử nhân từ cũng như công bằng với hết mọi người.
TRONG BÀI ĐỌC II  Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma, thánh Phaolô mạc khải cho chúng ta một chân lý: vì con người không biết cách cầu nguyện thế nào cho đúng, nên Thiên Chúa ban cho con người chính Thần Khí của Ngài, để giúp con người dâng lên những lời cầu nguyện thích hợp, vừa đẹp lòng Thiên Chúa vừa sinh ích lợi cho con người.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu trả lời một vấn nạn thường xuyên bị chất vấn bởi con người: Tại sao Thiên Chúa không tiêu diệt kẻ gian ác, mà cứ để chúng sống phè phỡn, làm hại dân lành?
Với Bài Tin mừng hôm nay, chúng ta hãy dâng lên Chúa lời cầu nguyện sau đây:
Lạy Chúa Giêsu, xin Chúa cho chúng con đừng chiều theo những cám dỗ, nhưng biết làm chủ lấy mình. Mỗi ngày con sẽ chú ý tập luyện một tính tốt và loại trừ tật xấu để trở nên con chiên gương mẫu, nên lúa tốt và có thể giúp cỏ lùng biến đổi thành lúa trong thửa ruộng của Ngài.
Amen.
_______________________________
Giuse Vĩnh Tâm.