Khi truyá»n thống, thần há»c và huyá»n thoại lẫn và o nhau
Tất cả bắt đầu từ Äức Giáo hoà ng Piô V, ngà i là tu sÄ© Dòng Äa Minh và ngà i không muốn bá» chiếc áo trắng Dòng mình dù đã được bầu Giáo hoà ng: Tu sÄ© Michele Ghislieri (tên cá»§a ngà i trước khi và o Dòng là Antonio), là ngưá»i kế vị thứ 224 Thánh Phêrô cá»§a Giáo há»™i Công giáo La Mã, ngà i có tên là Piô V. Năm 1566, ngà i quyết định giữ lại áo trắng cá»§a Dòng Äa Minh và buá»™c đây là phẩm phục giáo hoà ng.
Äó là truyá»n thống kể lại. Thá»±c tế, Thánh Piô V chỉ đơn giản tiếp tục mặc áo cá»§a Dòng mình vì khiêm tốn và vì lòng mến Dòng đã đà o tạo mình.
Theo má»™t truyá»n thống khác, được tác giả Filippo Bonanni kể trong quyển sách “Thứ báºc Thánh giải thÃch qua phẩm phục dân sá»± và giáo sÄ© (Rome 1720), phong tục mặc áo trắng có từ sá»± xuất hiện chim bồ câu trắng khi thánh Giáo hoà ng Fabien được chá»n là m giáo hoà ng. Ngà i tỠđạo và o năm 250 (L’Osservatore Romano, 14 tháng 7- 2010).
Như thế, phẩm phục trắng có từ rất xưa. Trong bà i khảo luáºn vá» phụng vụ ‘Rationale divinorum officiorum’ được viết và o khoảng năm 1286, Guillaume Durand giải thÃch được xem là đầy đủ vá» mà u trắng cá»§a phẩm phục Giáo hoà ng: mà u trắng tượng trưng sá»± tinh khiết và thánh thiện cá»§a cuá»™c sống, mà u đỠtượng trưng máu thánh Chúa Giêsu đã đổ ra cho nhân loại.
Buổi lá»… đầu tiên nói vá» phẩm phục Giáo hoà ng là buổi lá»… do Giáo hoà ng Grégoire X (giữa năm 1272 và năm 1273) kể lại, nhưng sá»± chuẩn hóa chÃnh xác cá»§a phẩm phục được ghi lại trong quyển sách cá»§a Agostino Patrizi – Piccolomini và Giovanni Bucardo và o cuối những năm 1400.
Äức Giáo hoà ng vừa má»›i được bầu sẽ mặc áo khoác ngắn Ä‘á», giữ dây lá»… cá»§a Dòng mình và mang mÅ© giáo hoà ng. Tân Giáo hoà ng mặc như trên và sẽ tiếp các hồng (L’Osservatore Romano, 14 tháng 7-2010). Nghi lá»… nà y tồn tại cho đến ngà y hôm nay dù có và i khác biệt nhỠ– Äức Phanxicô không ngồi trên ngai khi tiếp các hồng y, ngà i đứng.
Khách viếng thăm Äan viện Thánh Sabina, trên đồi Aventin, trụ sở chÃnh cá»§a Dòng Äa Minh có thể đến nhà nguyện Thánh Piô V, nhà nguyện được sắp xếp ở nÆ¡i hồng y Ghislieri sẽ là Giáo hoà ng. Nhìn lên, sẽ thấy hình ảnh khắc Giáo hoà ng mặc phẩm phục trắng, quỳ trước cây thánh giá.
Äức Giáo hoà ng có thói quen hôn thánh giá má»—i buổi tối, nhưng má»™t hôm Ä‘iá»u kỳ lạ đã xảy ra. Cây thánh giá rá»›t dưới chân thánh Piô V, vì ngưá»i ta bá» thuốc độc. Dù sao, đây chỉ là chuyện huyá»n thoại…
Trên tưá»ng trước mặt, là bức tranh thánh Piô V ở bên cạnh thiên thần Ä‘ang chỉ cho ngà i xem tráºn chiến hải quân. Ngưá»i ta kể Äức Giáo hoà ng chá» tin tráºn chiến ở Lépante cá»§a lá»±c lượng tÃn hữu Kitô và quân đội Thổ ở Ali Pascià ngà y 7 tháng 10 năm 1571.
Trong lúc cầu nguyện, Giáo hoà ng Piô V có thị kiến: các thiên thần hát chung quanh Äức Mẹ, Äức Mẹ bồng Chúa Giêsu trên tay và cầm trà ng hạt. Sau chuyện kỳ diệu nà y – và o buổi trưa – Äức Giáo hoà ng ra lệnh đổ tất cả các chuông ở Rôma, hai ngà y sau, ngưá»i đưa tin mang tin thắng tráºn cá»§a lá»±c lượng tÃn hữu Kitô.
Ngà y lá»… Äức Mẹ Chiến Thắng, sau đó là ngà y lá»… Mân Côi được ká»· niệm và o ngà y nà y và từ đó, và o buổi trưa cá»§a ngà y 7 tháng 10, các chuông được đánh lên để ghi nhá»› việc Truyá»n Tin.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

