Ngà y 9 tháng 7 vừa qua, chương trình Fox News có má»™t đóng góp cá»§a Rick Stedman, vốn được mô tả là má»™t ngưá»i mê sách, má»™t triết gia và là má»™t mục sư, trong hai tháºp niên qua, vón lãnh đạo Adventure Christian Church tại Roseville, California, và tác giả cá»§a nhiá»u cuốn sách, trong đó có cuốn 31 Surprising Reasons to Believe in God: How Superheroes, Art, Environmentalism and Science Point Toward Faith.
Trong bà i nà y, Mục Sư Stedman, tuy đặt tá»±a đỠtrên, nhưng chá»§ yếu, ông thuáºt lại câu truyện ông chinh phục được má»™t nhà vô thần tôn thá» khoa há»c, chỉ nhắc qua các truyện xác chết thà nh ngưá»i sống và các nghệ sÄ© nhạc jazz.
Tôi ngồi xuống dùng bữa trưa với một kỹ sư vô thần và cảm thấy – lúng túng!
Vợ anh ta là ngưá»i đỠnghị chúng tôi gặp nhau vì anh ta hoà i nghi tất cả má»i chuyện liên quan tá»›i Thiên Chúa và Giáo Há»™i, những Ä‘iá»u vợ anh ta bắt đầu dá»± phần.
Nhưng chúng tôi không có Ä‘iá»u gì chung vá»›i nhau cả. Anh ta là má»™t nhà khoa há»c còn tôi, theo cái nhìn cá»§a anh ta, chỉ là má»™t anh gà n tôn giáo. Tệ hÆ¡n nữa, tôi còn là má»™t anh gà n tôn giáo chuyên nghiệp, vì tôi là mục sư cá»§a má»™t nhà thá». Trong đầu óc anh ta, tôi được trả lương để phi lý.
Còn anh ta, trên tất cả những cái khác, là một nhà duy lý – và tự hà o vỠnó.
Chúng tôi trao đổi những chuyện vui đùa há»i hợt khi gá»i món ăn, nhưng cả hai chúng tôi Ä‘á»u cảm thấy không thoải mái. Bởi thế, vá»›i má»™t lòng tá»± tin ở bình diện sức mạnh kỹ nghệ, anh ta láºp tức bóp cò Ä‘iá»u tôi cảm thấy như má»™t nháºn định cá»§a kẻ cả.
“À nà y, vợ tôi đỠnghị chúng ta ăn trưa vá»›i nhau và bà n vá» các nghi vấn cá»§a tôi đối vá»›i tÃnh hợp lý cá»§a tôn giáo. Có lẽ ông chưa nghe kiểu nháºn định nà y bao giá» trước đây, nên tôi hy vá»ng ông không pháºt lòngâ€.
Tôi than thầm trong lòng “Ôi, là m Æ¡n Ä‘i, anh ta nghÄ© anh ta đã là m tôi chết Ä‘iếng chắc. Anh ta không biết mình từng há»c triết ở trình độ Ph.D tại má»™t đại há»c thế tục hay mình từng nói chuyện vá»›i tháºt nhiá»u, tháºt nhiá»u, ngưá»i hoà i nghi trong nhiá»u năm qua. HÆ¡n nữa, mình còn là má»™t mục sư, nên lúc nà y mình cần phải kiên nhẫn hÆ¡n má»›i được, nên mình phải kiểm soát súc cảm và lắng nghe…â€
Nhưng mục tiêu cá»§a tôi là trợ giúp vợ anh ta chứ không chá»c giáºn anh ta, nên tôi chỉ nói, “Váºy thì anh hãy cứ tá»± nhiên nói Ä‘iâ€.
Thế là anh ta nói. Và nói. Vá» khoa há»c, vá» vụ nổ tạo ra vÅ© trụ (big bang), và vá» Bertrand Russell và việc anh ta gián mắt và o cây vả nà y.
Nhưng đây không phải là cuá»™c đấu sức đầu tiên cá»§a tôi, nên tôi biết lý luáºn không dẫn tá»›i việc thay đổi cõi lòng. HÆ¡n nữa, tôi biết má»™t Ä‘iá»u mà anh ta không biết: cả hai chúng tôi Ä‘á»u thá»±c sá»± Ä‘ang tin và quan tâm tá»›i nhiá»u Ä‘iá»u y như nhau. Tôi từng há»c táºp để tìm ra cÆ¡ sở chung vá»›i những ngưá»i hoà i nghi và vô thần, và thuc đẩy há» suy nghÄ© sâu hÆ¡n những Ä‘iá»u há» vốn trân trá»ng.
Nên tôi bắt đầu vá»›i khoa há»c. “Tôi rất vui việc anh yêu khoa há»c và luôn tìm cách Ä‘eo Ä‘uổi phương pháp khoa há»c. Tôi cÅ©ng yêu khoa há»c. Nhưng tôi nháºn thấy có má»™t số Ä‘iá»u phương pháp khoa há»c không thể chứng minhâ€.
“Như Ä‘iá»u chi?â€
“Dạ, nhiá»u Ä‘iá»u lắm, nhưng đây là điá»u hệ trá»ng: anh không thể chứng minh phương pháp khoa há»c bằng phương pháp khoa há»câ€.
Im lặng. Má»™t lần nữa – lúng túng.
Nên tôi há»i “Những ai là nhà khoa há»c má»i thá»i được anh ưa thÃch?â€
Anh ta trả lá»i “Galileo, Kepler, Newton, Einsteinâ€.
“Tôi cÅ©ng thế. Những thiên tà i lạ thưá»ng, má»i ngưá»i há». Và , nhân tiện, tất cả bá»n há» Ä‘á»u tin và o Thiên Chúa. Nhất là Newton, ngưá»i vốn viết nhiá»u trang sách vá» nghiên cứu Thánh Kinh hÆ¡n là vá» khoa há»câ€.
“Tôi không biết Ä‘iá»u đóâ€.
Tôi bảo “Tháºt đó. Vả lại, anh có biết phương pháp khoa há»c chỉ phát triển trong ná»n văn minh Tây Phương vì nó dá»±a và o các nguyên lý cá»§a Kitô Giáo không?â€
“Äiá»u đó không đúngâ€.
“Dạ, tôi có các bằng cấp háºu đại há»c vá» triết há»c và thần há»c, và có má»™t số cuốn sách tuyệt diệu cá»§a các sá» gia vá» khoa há»c kiểm chứng Ä‘iá»u đó – má»™t cuốn do Oxford má»›i xuất bản. Anh có thÃch Ä‘á»c nó vá»›i tôi không, và bá»n mình thảo luáºn các trang cá»§a nó trong khi ăn trưa?â€
Anh ta kêu lên: “Tôi rất thÃch! Và cả vợ tôi nữa!â€. Cả hai chúng tôi Ä‘á»u cưá»i.
Trong các năm sau đó, tôi và anh ta Ä‘á»c hà ng tá sách vá»›i nhau. Và anh ta trở thà nh má»™t ngưá»i bạn thân – và , vá»›i thá»i gian, thà nh má»™t ngưá»i đồng đạo.
Từ đó, tôi đã có nhiá»u cuá»™c gặp gỡ vá»›i những ngưá»i hoà i nghi khác và luôn thấy rằng chúng tôi có nhiá»u Ä‘iá»u chung vá»›i nhau. Chúng tôi yêu âm nhạc, bất luáºn là nhạc rock cổ Ä‘iểnn hay nhạc jazz; chúng tôi thÃch phim ảnh và sách vở, từ khoa há»c giả tưởng tá»›i các câu truyện xác chết thà nh ngưá»i sống; và chúng tôi thÃch thể thao hoặc viện bảo tà ng. HÆ¡n nữa, chúng tôi mạnh mẽ chống đối mãi dâm ở đây và ở khắp thế giá»›i, chúng tôi ghét những ngưá»i tà n bạo vá»›i thú váºt, và chúng tôi nghÄ© Hitler và tên gian ác và xứng đáng bị đánh bại.
Nhưng ngạc nhiên hÆ¡n cả là khi tôi nhìn sâu hÆ¡n và o những Ä‘iá»u thÃch và không thÃch Ä‘a dạng trên đây, tôi thấy má»—i Ä‘iá»u Ä‘á»u chỉ vá» Thiên Chúa, theo cốt cách độc đáo riêng cá»§a chúng. NghÄ©a là má»—i Ä‘iá»u Ä‘á»u có nghÄ©a lý trong quan Ä‘iểm hữu thần hÆ¡n là trong quan Ä‘iểm vô thần.
Tôi đã há»c thấy Thiên Chúa quả có thá»±c, nhưng Ngưá»i ẩn mình trong những Ä‘iá»u ta thÃch hay ghét sâu xa nhất, sẵn sà ng mạc khải Ngưá»i cho chúng ta trong những phần Ä‘á»i sống mà ta quan tâm nhiá»u nhất.
Vũ Văn An
Thanhlinh

