Má»™t số tác giả tôi yêu thÃch là những ngưá»i theo thuyết bất khả tri, những ngưá»i chân thà nh và dÅ©ng cảm đối diện cuá»™c Ä‘á»i mà không có đức tin và o má»™t Thiên Chúa cá»§a mình. Hầu như há» Ä‘á»u khắc ká»·, những ngưá»i bình an vá»›i việc có lẽ Thiên Chúa không tồn tại và có lẽ chết là hết. Tôi thấy được Ä‘iá»u nà y nÆ¡i James Hillman, má»™t ngưá»i mà tôi vô cùng ngưỡng má»™ và là ngưá»i có rất nhiá»u Ä‘iá»u để dạy cho các tÃn hữu vỠý nghÄ©a cá»§a việc lắng nghe và tôn trá»ng linh hồn con ngưá»i.
Nhưng có má»™t Ä‘iá»u tôi không ngưỡng má»™ nÆ¡i các nhà khắc ká»· bất khả tri. Dù há» dÅ©ng cảm đối diện vá»›i giả định rằng Thiên Chúa không tồn tại và chết là hết, nhưng há» lại không có cùng dÅ©ng cảm đó để đặt ra chất vấn vá» chuyện nếu Thiên Chúa tồn tại và chết không phải là hết thì sẽ thế nà o. Nếu như có Thiên Chúa và nếu giáo lý cá»§a đức tin chúng ta đúng thì sao? Há» cÅ©ng cần phải đối diện vá»›i chất vấn đó nữa.
Tôi tin rằng Thiên Chúa tồn tại, không phải bởi tôi chưa từng có chút nghi ngá», cÅ©ng không phải bởi tôi được nuôi dạy trong đức tin vá»›i những ngưá»i đã là m chứng sâu Ä‘áºm cho chân lý cá»§a đức tin đó, cÅ©ng không phải bởi đại Ä‘a số nhân loại trên hà nh tinh nà y tin và o Thiên Chúa. Tôi tin rằng má»™t Thiên Chúa cá»§a lòng mình tồn tại vì những lý do mà tôi không thể nói rõ được: là sá»± tốt là nh cá»§a các thánh, má»™t hạt giống không bao giá» phôi phai trong lòng tôi, biểu hiện cá»§a đức tin trong cảm nghiệm cá»§a riêng tôi, lòng dÅ©ng cảm cá»§a các báºc tỠđạo xuyên suốt dòng lịch sá», chiá»u sâu thăm thẳm trong giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu, những thấu suốt sâu sắc trong các tôn giáo khác, trải nghiệm thần nghiệm cá»§a vô số ngưá»i, nháºn thức cá»§a chúng ta vá» mối liên kết vá»›i cá»™ng Ä‘oà n các thánh và những ngưá»i thân yêu đã qua Ä‘á»i, những lá»i chứng chung và riêng cá»§a hà ng trăm ngưá»i đã chết lâm sà ng rồi được sống lại, những chuyện chúng ta trá»±c cảm vượt ngoà i má»i lý luáºn lô-gÃch, vòng tuần hoà n hồi sinh trong cuá»™c Ä‘á»i chúng ta, chiến thắng cá»§a sá»± tháºt và sá»± thiện trong suốt lịch sá», sá»± tháºt rằng hy vá»ng không bao giá» chết, sá»± cưỡng bách không nguôi trong chúng ta muốn được hòa giải vá»›i ngưá»i khác trước khi chết, chiá»u sâu vô táºn cá»§a trái tim con ngưá»i, và việc các nhà vô thần và bất khả tri trá»±c cảm rằng có thể Ä‘iá»u nà y cÅ©ng hợp lý. Tất cả cho tôi thấy sá»± hiện hữu cá»§a má»™t Thiên Chúa sống động cá»§a tôi.
Tôi tin Thiên Chúa hiện hữu vì đức tin thà nh sá»±, Ãt nhất là thà nh sá»± đến mức độ cá»§a chúng ta. Sá»± hiện hữu cá»§a Thiên Chúa tá»± chứng minh đến mức độ mà chúng ta đón nháºn má»™t cách nghiêm túc và sống cuá»™c Ä‘á»i mình dá»±a trên Ä‘iá»u đó. Nói đơn giản, chúng ta hạnh phúc và bình an đến mức độ chúng ta liá»u mình sống đức tin, má»™t cách rõ rà ng hay không chút nghi hoặc gì. Những ngưá»i hạnh phúc nhất mà tôi biết cÅ©ng là những ngưá»i đáng kÃnh, dá»… thương, vị tha, và quảng đại nhất tôi biết. Äây không phải tình cá».
Leon Bloy từng nói rằng trong Ä‘á»i chỉ có má»™t ná»—i buồn thá»±c sá»±, đó là không được là m thánh. Chúng ta thấy trong câu chuyện vá» chà ng thanh niên già u có trong Tin mừng đã từ chối lá»i má»i cá»§a Chúa Giêsu muốn anh sống đức tin sâu sắc hÆ¡n. Anh đã buồn rầu bá» Ä‘i. DÄ© nhiên, là m má»™t vị thánh và sống buồn bã, không phải là chuyện trắng hay Ä‘en, cả hai Ä‘á»u có những mức độ. Nhưng trong chuyện nà y có sá»± nối tiếp. Chúng ta hạnh phúc hay buồn bã cÅ©ng tương xứng vá»›i mức độ chúng ta thà nh tÃn hay bất tÃn vá»›i những gì là độc nhất, là chân, thiện, mỹ. Tôi biết rõ Ä‘iá»u nà y trong Ä‘á»i mình. Tôi hạnh phúc và bình an đến mức độ tôi đón nháºn đức tin cách nghiêm túc và sống đức tin trong thà nh tÃn, cà ng thà nh tÃn tôi cà ng thấy bình an, và ngược lại.
Trong tất cả chuyện nà y, còn có má»™t “luáºt nghiệp quả†nói cụ thể là vÅ© trụ trả lại cho chúng ta chÃnh xác những gì chúng ta cho nó. Như Chúa Giêsu đã nói, “Anh em Ä‘ong bằng đấu nà o sẽ được Ä‘ong lại bằng đấu ấy.†Những gì chúng ta thở ra, đến cuối cùng chÃnh là những gì chúng ta hÃt và o. Nếu chúng ta thở ra Ãch ká»· thì sẽ hÃt và o Ãch ká»·, nếu chúng ta thở ra cay đắng thì sẽ gặp đắng cay, nếu chúng ta thở ra tình yêu, nhân từ và tha thứ thì chúng ta sẽ nháºn lại cùng mức độ đó. Cuá»™c sống và vÅ© trụ cá»§a chúng ta có má»™t cÆ¡ cấu yêu thương và công bằng thâm sâu, tá»± nhiên và không thể bà n cãi đã được viết sẵn, má»™t cÆ¡ cấu chỉ có thể được viết nên bởi má»™t trà tuệ thần thiêng sống động và má»™t tâm hồn yêu thương.
DÄ© nhiên, không Ä‘iá»u nà o trong những Ä‘iá»u nà y chứng minh sá»± hiện hữu cá»§a Thiên Chúa vá»›i những bằng chứng theo kiểu khoa há»c hay toán há»c, nhưng đâu thể tìm được Thiên Chúa bằng má»™t thà nghiệm kinh nghiệm luáºn, má»™t phương trình toán há»c hay má»™t tam Ä‘oạn luáºn triết há»c. Chúng ta tìm thấy Thiên Chúa, rõ rà ng và dứt khoát, nÆ¡i má»™t Ä‘á»i sống quên mình, nhân từ, chân thà nh và tốt là nh. Äiá»u nà y có thể có trong tôn giáo hay ngoà i tôn giáo.
Thầy dòng Biển Äức ngưá»i Bỉ, Benoit Standaert, đã nói rằng khôn ngoan là ba sá»± thêm má»™t. Khôn ngoan là tôn trá»ng tri thức, tôn trá»ng sá»± chân tháºt và vẻ đẹp, tôn trá»ng mầu nhiệm. Và điá»u thứ tư, khôn ngoan là tôn trá»ng má»™t Äấng nà o đó.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

