�ược cứu chuộc nh� sự hy sinh của một ngư�i

Chúng ta được cứu chuộc nh� cái chết của Chúa Giê-su! M�i Ki-tô hữu đ�u tin đi�u đó. �ó là nguyên lý tr�ng tâm đức tin của Ki-tô hữu và là tr�ng tâm của hầu hết m�i hệ thống biểu tượng Ki-tô. Cái chết của Chúa Giê-su trên thập giá đã vĩnh viễn thay đổi lịch sử. Trên thực tế, chúng ta lấy mốc đó để đo th�i gian. Tác động của cái chết này đã ghi dấu trên thế giới tới mức, không lâu sau khi Ngư�i chết, thế giới bắt đầu đo th�i gian bằng Ngư�i. Chúng ta hiện đang ở năm thứ 2011 kể từ sau khi Chúa Giê-su ra đ�i.

Nhưng làm sao như vậy được? Làm sao cái chết của một ngư�i có thể dội lên lịch sử, đi v� trước, lùi lại đàng sau theo th�i gian, cách nào đó vượt lên trên th�i gian, để có tác động tới tất cả quá khứ, hiện tại và tương lai cùng một lúc, như thể cái chết đó mãi mãi xảy ra ở th�i điểm hiện tại? Liệu có phải đi�u này đơn giản chỉ là một chuyện bí ẩn hay siêu hình trong Thánh Thần mà không phải để cho chúng ta hiểu trong bất kỳ phạm trù thông thư�ng nào của chúng ta?

Tôi tin, quá thư�ng xuyên chúng ta nhận được câu trả l�i đơn giản như thế này: �ó là mầu nhiệm. Cứ tin vậy đi. Bạn không cần phải hiểu.

Và trong đó cũng chứa sự thông thái. Việc chúng ta được rửa sạch bằng máu của Chúa như thế nào là đi�u chúng ta hiểu bằng trực giác nhi�u hơn là bằng đầu. Chúng ta biết chân lý của nó, dù không hiểu nó. Trên thực tế chúng ta biết chân lý đó thật sâu sắc đến nỗi chúng ta giao phó toàn bộ cuộc đ�i mình cho nó. Ngày nay tôi sẽ không là linh mục và sứ vụ viên của Phúc âm nếu tôi không tin chúng ta được cứu chuộc nh� cái chết của Chúa Giê-su. Nhưng làm sao để giải thích chuyện đó?

Trong cuộc kiếm tìm với tư cách nhà thần h�c và đơn giản là trong nỗ lực tìm cách hợp nhất đức tin Ki-tô giáo của tôi, tôi đã đi tìm các khái niệm, các lý thuyết tưởng tượng, và một ngôn ngữ để theo đó hiểu được và giải thích đi�u này: bằng cách nào cái chết của một ngư�i cách đây 2000 năm lại có thể là một hành động cứu chuộc chúng ta ngày nay? Một trong những đi�u giúp cho cuộc tìm kiếm của tôi, đó là l�i khuyên từ Edward Schillebeeckx trong cuốn sách gây chấn động của ông v� Giê-su như Bí tích của Chúa, chỉ đơn giản nói rằng chúng ta không có siêu hình h�c gì để theo đó giải thích đi�u này. C.H. Dodd, mà tôi sẽ trích dẫn sau đây, chỉ đơn giản nói, “Ở đây có nhi�u đi�u hơn mức có thể kể hết dựa trên tầm mức lịch sử hay con ngư�i. Chúa ở trong đó.� Một phần của chuyện này là mầu nhiệm.

Nhưng, khi chấp nhận những giới hạn đó, tôi muốn đưa ra ở đây hai đoạn, một của Thomas Keating và một của C.H. Dodd, mà ít nhất đối với tôi là hữu ích trong việc cố gắng hiểu đôi đi�u mà phần lớn là không thể diễn đạt bằng l�i. Cái nhìn sâu sắc của Keating mang tính chất mầu nhiệm và nên thơ nhi�u hơn, nhưng gây ấn tượng sâu sắc tuyệt v�i; đoạn của Dodd mang tính cách lý luận hiện tượng hơn, nhưng cũng không kém phần hữu ích:

Thomas Keating đưa ra nhận xét đáp lại một câu h�i: Chúng ta đã bao gi� thật sự hiểu bằng cách nào chúng ta được cứu chuộc nh� cái chết của Giê-su cách đây hai thiên niên kỷ chưa?

Sách Thánh đưa ra các gương mẫu v� những nhân vật đã thật sự có cái nhìn sâu sắc đối với đi�u này – chẳng hạn Maria vùng Bê-ta-ni, xức dầu thơm cho Chúa Giê-su ở nhà ông Simon, ngư�i bị hủi. Khi đập vỡ l� thạch cao tuyết hoa đựng nước hoa rất đắt ti�n và xức cho Chúa Giê-su, và khiến cả căn nhà tràn ngập mùi hương tuyệt diệu đó, dư�ng như cô đã trực cảm đi�u Chúa Giê-su sẽ làm trên thánh giá. Các nhà chức trách đã sửa soạn để giết ngư�i. �i�u tượng trưng qua hành động hào hiệp của cô là ý nghĩa sâu sắc nhất v� lòng thương khó và cái chết của Chúa Giê-su. Nhiệm thể Chúa Kitô là l� chứa chất nước hoa quý giá nhất của m�i th�i gian, đó là Chúa Thánh thần. Nó sẽ phải bị đập vỡ ra để Chúa Thánh thần mới tuôn đổ ra trên toàn bộ nhân loại – quá khứ, hiện tại và tương lai – với sự hào hiệp vô biên. Chừng nào thân thể đó còn chưa bị đập vỡ trên thánh giá, thì tr�n vẹn món quà của Thượng đế nơi Chúa và những khả năng chuyển hóa của nó đối với nhân loại vẫn không thể nào được biết tới hay đoán trước dù xa xăm.

C.H.Dodd miêu tả cái chết của Chúa Giê-su đã dội trong lịch sử như thế nào bằng những câu chữ sau: Ở đây có nhi�u đi�u hơn mức có thể kể hết trên cấp độ lịch sử hay con ngư�i. Chúa ở trong đó. Mục đích sáng tạo của Chúa là tiếp tục vĩnh viễn trong thế giới này của Ngư�i. �i�u đó gặp phải ý chí ương ngạnh của con ngư�i. Nếu ở bất kỳ th�i điểm nào lịch sử loài ngoài cần trở nên hoàn toàn quy thuận Chúa, hoàn toàn trong sáng trước chương trình hoạch định của Chúa – thì từ th�i điểm đó mục đích sáng tạo đó sẽ phát huy tác dụng với sức mạnh chưa từng thấy. �ó chính là những gì sự quy phục hoàn toàn đối với Chúa Giê-su sẽ tạo ra. Trong bản chất con ngư�i và lịch sử loài ngư�i, con ngư�i đã tạo ra một th�i điểm hoàn toàn quy thuận đối với ý Chúa, và hoàn toàn trong sáng đối với ý định của Ngư�i. Khi chúng ta quay v� giây phút đó, nó sẽ trở thành th�i đương đại và chúng ta sẽ được mở ng� ra với nguồn năng lượng sáng tạo sẽ vĩnh viễn hoạt động để tạo ra con ngư�i theo hình ảnh của Chúa. Sự phục tùng Chúa là sự giải phóng sức mạnh sáng tạo để hoàn thiện đ�i sống con ngư�i. Một quyết định do một con ngư�i vĩ đại đưa ra có thể thay đổi m�i mặt của cuộc sống, đối với hiện tại và với tất cả những gì sau đó.

M�i hành động luân lý của chúng ta đ�u để lại dấu vết, và đôi khi, nếu hành động luân lý đó tương đương với việc tách nguyên tử thì tác dụng của nó sẽ tiếp tục mãi mãi v� sau. Cái chết của Giê-su đã tách nguyên tử luân lý.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn