�ỨC MẸ VỀ TRỜI

�ỨC MẸ VỀ TRỜI

Hằng năm, ngư�i Công giáo tham dự Thánh Lễ ngày 15 tháng 8 theo Giáo Luật để kính mừng cuộc v� tr�i của �ức Maria. Ni�m tin này gắn li�n với Lễ Mông Triệu đã được cử hành nhi�u thế kỷ qua (nhi�u vị thánh có bài giảng v� �ức Mẹ Mông Triệu), và ni�m tin này được nâng lên thành tín đi�u qua Tông hiến “Munificentissimus Deus� của �GH Piô XII, ban hành ngày 1-11-1950. Tín đi�u minh định rằng �ức Mẹ được đưa v� tr�i cả hồn và xác, �GH Piô XII dẫn chứng v� Giáo Hội Công giáo qua nhi�u thế kỷ. Mặc dù xác định và ủng hộ ni�m tin này qua dòng lịch sử, tài liệu này vẫn mở ra các vấn đ� liên quan cuộc v� tr�i của �ức Mẹ. Cuối cùng, ngư�i ta đưa ra các ý kiến v� sự kiện này.

Bạn có thể nói rằng ngư�i ta giả định v� cuộc v� tr�i của �ức Mẹ – nhất là vấn đ� �ức Mẹ có chết hay không, đi�u đó xảy ra ở đâu, và lúc đó �ức Mẹ bao nhiêu tuổi. Chúng ta hãy nhìn vào các vấn đ� để xem các giả định nào chúng ta có thể đặt ra v� tín đi�u �ức Mẹ Mông Triệu.

1. �ỨC MẸ CÓ “CHẾT� KHÔNG?

Tôi có dịp cử hành lễ �ức Mẹ Lên Tr�i tại một nghĩa địa. Tôi nghĩ rằng đó là hình ảnh khá phù hợp v� việc �ức Mẹ v� tr�i, vì chúng ta hy v�ng được v� nơi Chúa Giêsu đẽ v�, và nơi �ức Mẹ đã trở nên Nữ Vương Tr�i �ất. Lễ �ức Mẹ Lên Tr�i gợi lên cho chúng ta vấn đ� �ức Mẹ có chết hay không. �GH Piô XII không trả l�i câu h�i này, vì ngài muốn phản ánh việc xác �ức Mẹ lên tr�i chứ không phản ánh cái chết của �ức Mẹ, như vậy để chúng ta suy nghĩ v� vấn đ� b� ng� này.

Có ba vấn đ� nổi lên trong thần h�c Mông Triệu: chết như ngủ, lên tr�i, và bất tử. Những ngư�i theo thuyết chết-như-ngủ (dormitionists) tin rằng �ức Mẹ ngủ cho tối khi được di chuyển cả hồn và xác tới nơi vinh quang của Chúa Con. Những ngư�i theo thuyết mông triệu (assumptionists) cho rằng �ức Mẹ chết và được mai táng trong mồ, sau đó ngư�i ta thấy mồ trống rỗng. Những ngư�i theo thuyết bất tử (immortalists) cho rằng �ức Mẹ không chết vì cái chết không là hệ lụy của tội nguyên tổ đối với �ức Mẹ, dù �ức Mẹ không là �ấng cứu độ. H� tin rằng �ức Mẹ được vinh quang và được đưa v� tr�i khi còn sống. (xem Denis Farkasfalvy, The Marian Mystery: Outline of a Mariology, tr. 167)

Tôi giả định thế nào v� �ức Mẹ Mông Triệu? Tôi tự cho mình là ngư�i theo thuyết mông triệu, tôi cho rằng �ức Mẹ chết và được mai táng trong mồ, sau đó thấy mồ trống. � kiến của tôi dựa vào tiểu sử của �ức Mẹ với các tác giả tâm linh và thần bí. Tác phẩm đầu tiên tôi đánh giá cao là của Thánh Maximus (590–662, thần h�c gia ở Constantinople), có tựa đ� là “��i Sống của �ức Mẹ.� Tôi tin tài liệu này vì nó giới thiệu tổng hợp các truy�n thống Công giáo từ Giáo Hội sơ khai tới thế kỷ VII. Tôi cũng đã đ�c các tác phẩm của Bậc đáng kính Maria Agreda và Chân phước Anne Catherine Emmerich, các thị nhân đã thị kiến cuộc đ�i của �ức Mẹ và đ� cập trong tài liệu Thành Phố Bí Ẩn của Thiên Chúa và ��i Sống của �ức Maria. Các tài liệu này có vẻ xác định vị trí lên tr�i. Các tác giả kể lại khoảnh khắc truy�n tin lần thứ hai cho �ức Mẹ, lúc đó thiên thần hiện ra và cho �ức Mẹ biết rằng th�i gian Mẹ tái kết hợp với Con sẽ sớm xảy ra. Các tông đồ được triệu tập đến bên �ức Mẹ và chứng kiến giây phút �ức Mẹ từ biệt thế gian, rồi h� an táng thi hài �ức Mẹ. Sau đó, một tông đồ đến mộ thì thấy cửa mộ mở và trống trơn, chỉ thấy vải liệm.

Tại sao �ức Mẹ chết? Một nhà viết tiểu sử nói rằng �ức Mẹ muốn chết như m�i ngư�i và v� tr�i để cảm nghiệm sự chết. V� việc đến gần Chúa Con, Bậc đáng kính Nữ tu Maria Agreda nói rằng �ức Mẹ muốn trải nghiệm sự chết và ngủ yên trong Chúa. Với những ngư�i theo thuyết mông triệu, có hai đi�u song song là sự sống lại và ngôi mộ trống của �ức Mẹ. Bạn có nghĩ �ức Mẹ chết không? �ức Mẹ v� tr�i như thế nào?

2. �ỨC MẸ LÊN TRỜI TỪ CHỖ NÀO?

�a số khách hành hương tới Thánh �ịa đ�u kính viếng Tu viện Dormition ở Giêrusalem, nơi các tu sĩ Dòng Biển �ức sống và cầu nguyện. Trong hầm mộ nhà th�, khách hành hương sẽ thấy tượng �ức Mẹ nằm trên đòn khiêng đám ma. Trở lại với tiểu sử của tác giả Thánh Maximus, ông nói rằng các tông đồ đã rước thi hài �ức Mẹ trên các con đư�ng ở Giêrusalem từ Núi Sion (nơi có Tu viện Dormition) tới Núi Ô-liu, nơi �ức Mẹ được an táng trong mồ gần Vư�n Gếtsêmani. Tại chân Núi Ô-liu có nhà th� Chính Thống giáo Armenia–Hy Lạp, nơi được coi là nhà mộ của �ức Mẹ. Từ truy�n thống này, có thể cuộc v� tr�i của �ức Mẹ xảy ra tại Giêrusalem, đi�u này được ghi trong tiểu sử của tác giả Thánh Maximus và Bậc đáng kính Maria Agreda. Còn CP Emmerich lại có nhận xét khác, dựa trên các thị kiến thần bí của mình.

Từ trên Thập Giá, Chúa Giêsu đã giao phó �ức Mẹ cho tông đồ Gioan và Gioan cho �ức Mẹ, từ đó Gioan đưa �ức Mẹ v� nhà mình. Nhi�u ngư�i tin rằng �ức Mẹ đã cùng Thánh Gioan tới Êphêsô làm việc tông đồ. Tuy nhiên, Thánh Maximus không đồng ý và cho rằng �ức Mẹ không tới Êphêsô, vì Chúa Giêsu đã hiện ra bảo trở lại Giêrusalem. Bậc đáng kính Maria Agreda cho rằng �ức Mẹ tới Êphêsô nhưng rồi trở lại Giêrusalem. Anne Catherine Emmerich đ� nghị cân nhắc cuộc v� tr�i của �ức Mẹ xảy ra ở Êphêsô. Với mức độ nào đó, cách của Emmerich hầu như được đánh giá cao từ nỗ lực của một nữ tu Dòng �ức Mẹ Thăm Viếng, Nữ tu Marie de Mandat Grancey (1837-1915), ngư�i cảm nhận sâu sắc đ�i sống thần bí của CP Emmerich v� �ức Mẹ (xem Mary’s House in Ephesus – Ngôi Nhà �ức Mẹ ở Êphêsô). �áp lại l�i kêu g�i của �GH Leo XIII v� việc truy�n giáo ở Trung �ông, Nữ tu Marie đến làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ, gần Smyrna, và trong th�i gian đó bà gặp được các tác phẩm của CP Emmerich.

Nếu Nữ tu Marie là con gái quý tộc, hẳn bà được gia đình ủng hộ gây quỹ khảo cổ ở Êphêsô để định vị ngôi nhà của �ức Mẹ như đã được Emmerich mô tả. Với cách mô tả theo mặc khải tư của CP Emmerich, ngôi nhà �ức Mẹ đã được phát hiện, ngày nay vẫn là nơi hành hương đối với các Kitô hữu và tín đồ Hồi giáo. �i�u này làm tăng lòng tin đối với cách mô tả của CP Emmerich. Nếu một ngư�i chưa tới Êphêsô (CP Emmerich) có thể mô tả chi tiết nơi đó để nhóm khảo cổ khai quật phát hiện ngôi nhà �ức Mẹ, vậy đi�u gì làm cho chúng ta chấp nhận l�i của CP Emmerich theo thị kiến? Cách mô tả của bà đòi h�i chúng ta cân nhắc vị trí khác v� cuộc v� tr�i của �ức Mẹ.

Mặc dù chứng cớ mới đây ủng hộ cách mô tả của CP Emmerich, tôi cho rằng vị trí đó ở Giêrusalem. Có thể vì tôi đã từng hành hương tới Thánh �ịa và cầu nguyện vài lần tại Tu viện Dormition và Mộ �ức Mẹ của Chính Thống giáo. Tôi tin có lịch sử quan tr�ng đối với Giêrusalem, vì Nhà Th� Thánh Mộ có từ những năm 400. Nếu ngày nào đó tôi có dịp hành hương tới Êphêsô, có thể tôi sẽ đổi ý. Nhưng hiện nay, tôi rất ủng hộ giả thuyết này.

3. �ỨC MẸ BAO NHIÊU TUỔI?

Một câu h�i khác ngư�i ta thư�ng h�i tôi v� cuộc đ�i �ức Mẹ liên quan tuổi tác. Tôi không biết tại sao đây lại là vấn đ� quan tr�ng, nhưng nó lại được ngư�i ta đặt ra nhi�u hơn tôi tưởng. Bạn có thể có ý tưởng đơn giản bằng cách tính tuổi �ức Mẹ khi còn thiếu niên cộng với 33 năm sống bên Chúa Giêsu, thêm vài năm sau khi Chúa Giêsu phục sinh và lên tr�i. Các nhà viết tiểu sử nói gì? Theo Thánh Maximus, �ức Mẹ 80 tuổi; theo Agreda, �ức Mẹ 70 tuổi; theo Emmerich, 64 tuổi. Thánh Maximus dựa vào Thánh Vịnh nói là 70 năm, 80 năm đối với những ngư�i kh�e mạnh, chắc là �ức Mẹ kh�e mạnh. Trong ba độ tuổi đó, không có điểm nào liên quan tuổi của �ức Mẹ. Thành thật mà nói, tôi không có giả định v� tuổi của �ức Mẹ, bởi vì tôi không coi đó là vấn đ� quan tr�ng.

4. � TƯỞNG VỀ �ỨC MẸ LÊN TRỜI

Kinh Thánh không cho chúng ta biết nhi�u v� �ức Mẹ. Sự tò mò của trí tuệ luôn muốn biết nhi�u hơn những gì chúng ta biết qua Kinh Thánh. Tôi nghĩ rằng chúng ta có thể tạ ơn Chúa v� cách tổng hợp của Thánh Maximus, thị kiến thần bí của Bậc đáng kính Maria Agreda và CP Anne Catherine Emmerich. Tiểu sử của h� có thể giúp kh�a lấp một số khoảng trống v� cuộc đ�i của �ức Mẹ, nhất là khi chúng ta cố gắng giả định v� cuộc v� tr�i của �ức Mẹ. M�i thứ tôi giới thiệu v� cuộc v� tr�i của �ức Mẹ mở ra cách phê bình, bạn không buộc phải tin hay không tin. Các vấn đ� này chỉ được đặt ra để giúp chúng ta đào sâu hơn v� cách suy nghĩ của mình v� con ngư�i của �ức Mẹ. Dù �ức Mẹ có chết hay không, đi�u đó xảy ra ở đâu, hoặc �ức Mẹ bao nhiêu tuổi, đi�u đó không cần thiết đối với ơn cứu độ của chúng ta. Cách giả định quan tr�ng nhất mà chúng ta có thể đặt ra v� cuộc v� tr�i của �ức Mẹ là thế này: �ức Mẹ đã ở trên tr�i, �ức Mẹ cầu bầu cho chúng ta, và �ức Mẹ biết nhu cầu của chúng ta trước khi chúng ta thực hiện cho chính mình. �ó là cách chúng ta có thể hoàn toàn tin tưởng.

Lm. EDWARD LOONEY

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ CatholicExchange.com)