Tư�ng thuật ngày thứ hai chuyến �TC viếng thăm Myanmar

Thứ ba 28 tháng 11 là ngày thứ hai �TC Phanxicô viếng thăm Myanmar. Trước tiên vào lúc 10 gi� ngài gặp gỡ các vị lãnh đạo tôn giáo  của nước này tại Toà tổng giám mục Yangon. Sau đó �TC cử hành thánh lễ riêng, trước khi ra phi trư�ng Yangon đáp máy bay lên thủ đô Nay Pyi Taw (No Pi To). Tiếp đến là cuộc tiếp đón chính thức tại dinh tổng thống cũng như thăm xã giao tổng thống và gặp gỡ bà ngoại trưởng Aung San Suu Kyi. Li�n đó ngài gặp gỡ các giới chức chính quy�n, đại diện xã hội dân sự và ngoại giao đoàn cũng tại thủ đô vào lúc 3 gi� rưỡi chi�u gi� địa phương.

Sau đây là chi tiết các hoạt động của �TC.

Trước tiên tại Toà tổng giám mục Yangon �TC đã gặp gỡ các vị lãnh đạo các tôn giáo ở Myanmar. Cuộc gặp gỡ này không có trong chương trình ban đầu. Mư�i bẩy vị lãnh đạo Phật giáo, Hồi giáo, Do thái giáo, Ấn giáo, Tin lành Baptist, Anh giáo và đại diện Công giáo địa phương đã gặp gỡ �TC trong vòng 40 phút.

Sau l�i giới thiệu vắn tắt của �ức Cha John Hsane Hgyi, GM công giáo của giáo phận Pathein, m�i ngư�i đã trao đổi vắn tắt với nhau, rồi �TC lên tiếng bằng tiếng Tây Ban Nha có một �ức Ông thuộc bộ ngoại giao Toà Thánh ngư�i Anh gốc Gibraltar là lãnh thổ cạnh Tay Ban Nha, thông dịch lại bằng tiếng Anh cho m�i ngư�i.

�ại ý �TC nói: trước tiên tôi chân thành cám ơn quý vị đã đến đây. Tôi muốn thăm từng ngư�i trong quý vị, nhưng quý vị đã quảng đại đến đây, làm cho công việc của tôi được dễ dàng hơn. Xin cám ơn. Tôi nghĩ đến một l�i kinh thánh vịnh, theo đó tất cả chúng ta là anh chị em với nhau, sự hiệp nhất nhưng không phải là sự đồng nhất. Mỗi ngư�i chúng ta có giá trị riêng, những phong phú và cả những thiếu sót của mình. Mỗi tôn giáo có những phonog phú, các truy�n thống, những đi�u phong phú để trao tặng. Nhưng đi�u này chỉ có thể, nếu chúng ta sống an bình với nhau. Và hoà bình được xây dựng trong sự khác biệt, sự hiệp nhất luôn bao hàm sự khác biệt. Một ngư�i trong quý vị đã dùng từ “hoà hợp�, đó thực là hòa bình. Chúng ta đang cảm thấy có một xu hướng tiến đến sự đồng nhất, và đi�u này đang đè nặng trên nhân loại. �ó thực là một thứ thực dân văn hoá. Chúng ta phải trải rộng, phổ biến sự phong phú của chúng ta v� những khác biệt bộ tộc, tôn giáo, bình dân, từ những khác biệt đó chúng ta có sự đối thoại. Mỗi ngư�i coi nhau như anh chị em giứp đỡ nhau xây dựng đất nước này, là một quốc gia xét v� địa lý có biết bao phong phú. Chúng ta có một vị cha chung, chúng ta là anh chị em với nhau, chúng ta thảo luận, tranh luận với nhau như anh em, nhưng rồi chúng ta hoà giải với nhau, luôn luôn muốn là anh chị em với nhau, tôi nghĩ đó là hoà bình.

Một lần nữa xin cám ơn quý vị đã viếng thăm tôi, tôi là ngư�i viếng thăm quý vị, cùng nhau chúng ta xây dựng hoà bình, không phải bằng sự thực dân hoá. Chúng ta thực hiện nó qua những khác biệt. Và xin quý vị cho phép tôi đ�c lên một  kinh nguyện: Lậy Chúa, xin chúc lành và bảo vệ chúng con. Xin để cho ân phúc của Chúa chiếu sáng trên chúng con và ban cho chúng con sự bình an�.

Sau cuộc gặp gỡ chung 17 vị lãnh đạo tôn giáo �TC còn gặp riêng vị thủ lãnh phật giáo Sitagu Sayadaw, để đặc biệt khích lệ hoà bình và việc sống chung trong an bình, “như con đư�ng hoà bình duy nhất�.

Sau cuộc gặp gỡ trên đây lúc 11 gi� 15 phút �TC đã cử hành Thánh Lễ riêng tại Toà tổng giám mục Yangon, sau đó ngài dùng bữa trưa,  rồi đi xe ra phi trư�ng Yangon cách đó 18 cây số rưỡi để đáp máy may đi tới thủ đô Nay Pyi Taw, cách đó 341 cây số.

Máy bay chở �TC và đoàn tuỳ tùng đã tới phi trư�ng quốc tế Nay Pyi Taw sau hơn một gi� bay.

Thủ đô No Pi To có nghĩa là “trụ sở của các vua� nằm bên b� hồ Shan, cách thủ đô cũ Yangon 320 cây số vế hướng bắc, và là tân thủ đô của Mayanmar từ năm 2005. Thủ đô được xây giữa các ruộng lúa và đồn di�n trồng mía có hơn 1 triệu 30 ngàn dân cư . Dinh tổng thống và Quốc hội nằm cách xa nhau và có hào sâu bao quanh, vì lý do phòng vệ an ninh. Tân thủ đô gồm 8 quận trải dải trên một diện tích rộng hơn 7.000 cây số vuông với các dinh thự thuộc các bộ của chính quy�n, các trung tâm thương mại và khách sạn. Hệ thống đư�ng lưu thông có tới 20 lằn cho xe chạy và trải dài mút mắt. Trong số các dinh thự quan tr�ng nhất có chùa Uppatasanti, xây theo mẫu của chùa Shwedagon ở Yangon hồi năm 2009. Trong chùa có giữ một chiếc răng của �ức Phật. Tiếp đến là Quốc hội Myanmar gồm 31 dinh thự, Dinh tổng thống và Toà thị sảnh. Thành phố cũng có một công viên Safari, một vư�n bách thú và bốn sân Golf.

Tổng giáo phận Mandalay rộng hơn 212 cây số vuông có 9,7 triệu dân, trong đó có 21.500 giáo dân, gồm 35 giáo xứ do 45 linh mục trông coi. Bên cạnh đó có 26 nữ tu, 28 chủng sinh, 60 tu huynh, 98 thánh viên các dòng nữ. Giáo Hội đi�u hành 8 cơ sở giáo dục và 22 trung tâm bác ái. �TGM Mandalay là �C Nicholas Mang Thang.

** Tiếp đón �TC tại phi trư�ng No Pi To có bộ trưởng dặc phái của tổng thống. �TC đã cùng ông bộ trưởng duyệt qua hàng chào danh dự. Tiếp đến ngài lên xe đến dinh tổng thống cách đó 35 cây số rưỡi.

Dinh tổng thống được xây cất năm 2005 khi chính quy�n quyết định r�i thủ đô v� No Pi To. Dinh nằm trong số 31 dinh thự rất giống nhau dành cho các bộ g�i là Pyidaungsu Hluttaw. Các dinh thự của chính quy�n tách biệt hẳn khu dân cư thủ đô, và chung quanh có hào sâu với nhi�u cây cầu bắc ngang dẫn vào bên trong. Các cầu rất xa nhau, mục đích là để bảo đảm an ninh cho khu vực của chính quy�n kh�i bị tấn công. Bên trong dinh tổng thống có các văn phòng của Uỷ ban hành pháp và nhà ở của tổng thống và các giới chức chính quy�n. Chung quanh dinh tổng thống có nhi�u vư�n rộng rất đẹp. Dinh được xây theo kiểu tân cổ điển, có một cầu thang mầu đ� rộng. Mặt ti�n có nhi�u cột mầu trắng với các đầu cột được trang hoàng mạ vàng. Bên trong dinh tổng thống có 100 phòng.

Lễ nghi tiếp đón chính thức diễn ra tại quảng trư�ng trước dinh tổng thống, có hàng chào danh dự. Sau khi ban nhạc cử quốc thi�u Vaticăng và Myanmar �TC và tổng thống đuyệt qua hàng chào danh dự, và hai bên giới thiệu phái đoàn cho nhau. Tổng thống Myanmar ông Htin Kyaw sinh năm 1946, là con của nhà văn và thi sĩ Min Thu Wun. Ông đã từng theo h�c tại đại h�c Yangon, tại �ại h�c trung ương vi tính, bên Luân �ôn và Trư�ng Liên hiệp vi tính � châu Nhật Bản. Năm 1975 ông là phó giám đốc Bộ Kỹ nghệ và phân bộ liên lạc kinh tế hải ngoại, và đã là cộng sự viên thân tín của bà Aung San Suu Kyi, và năm 2000 cũng đã bị chính quy�n quân phiệt b� tù 6 tháng, vì tội đã tháp tùng bà ra kh�i thủ đô Yangon. Sau khi đảng Liên minh quốc gia dân chủ thắng cử năm 2016, ông đã được bầu làm tổng thống Maynmar. Ông có vợ là bà Su Su Lwin, nhưng không có con.

Sau lễ nghi chào đón chính thức �TC và tổng thống đã bước vào trong dinh theo sau là  phái đoàn của hai bên. �TC đã ký tên vào sổ vàng và chụp hình lưu niệm với tổng thống. Sau đó hai vị hội kiến riêng với nhau. Tiếp đến tổng thống giới thiệu phu nhân, và tặng quà lưu niệm. �TC đã tặng tổng thống một bức tranh tả lại 7 cảnh trong cuộc đ�i của �ức Phật. �ây là một thủ bản vẽ trên giấy  được cất giữ trong Thư Viện Vaticăng.

Tiếp đến tổng thống tháp tùng �TC sang phòng Ngoại giao đoàn, nơi bà ngoại trưởng Aung San Suu Kyi ch� tiếp đón ngài. Bà Aung San Suu Kyi sinh năm 1945 tại thủ đô Yangon và là con của tướng Aung San, thư ký đảng cộng sản Birmania bị các đối thủ chính trị ám sát năm 1947, và bà Khin Kyi đại sứ Birmania bên Ấn �ộ hồi thập niên 1960. Bà có tiến sĩ kinh tế, Khoa h�c chính trị và Triết h�c tại đại h�c Oxford năm 1967. Bà h�c và làm việc tại Liên Hiệp Quốc năm 1969 và thành lập đảng Liên minh quốc gia dân chủ, theo tinh thần bất bạo động của Mahatma Gandhi, và cũng chính vì thế bà bị kết án và quản thúc tại gia từ năm 1989 tới 2010. Năm 1991 bà được giải Nobel Hoà Bình và được trả tự do năm 2010. Năm 2012 đảng của bà chiếm được 1 ghế trong Quốc hội và năm 2015 đảng của bà đã thắng cử. Bà đã từng giư các chức vụ Bộ trưởng ngoại giao, bộ trưởng �iện năng và Năng lượng, Bộ trưởng giáo dục, Bộ trưởng văn phòng tổng thống và ngoại trưởng năm 2016. Năm 2008 bà đã nhận được huy chương danh dự bảo vệ các quy�n con ngư�i cuả Quốc hội Hoa Kỳ và đã đi lãnh giải Nobel hoà bình tại Oslo năm 2012. Bà goá chồng và có hai con.

** Sau khi hội kiến với bà ngoại trưởng Aung San Suu Kyi �TC đi xe đến Trung tâm hội nghị quốc tế cách đó 11 cây số để gặp gỡ các giới chức  lãnh đạo chính quy�n, xã hội   và ngoại giao đoàn.

Trung tâm này t�a lại tại khu vực Zabuthin rộng 16 mẫu, và có diện tích 95 ngàn mét vuông. Thính phòng bên trong có chỗ cho 1.900 ngư�i. Trung tâm do Cộng hoà dân chủ Trung hoa xây cất và hoàn thành năm 2010, có các phòng h�p, phòng tiếp tân, phòng diễn thuyết, khu vực giải trí.

Mặt ti�n trang hoàng các cột phía sau đó là một bức tư�ng bằng kính trong suốt. Bên ngoài trung tâm hội nghị quốc tế được trang hoàng bằng các vư�n hoa và một phông ten nước rất lớn treo c� nhi�u mầu.

Cuộc gặp gỡ diễn ra lúc 5 gi� 15 phút chi�u gi� Myanmar. �TC được bà ngoại trưởng Aung San Suu Kyi tiếp đón cùng với vài trẻ em mặc y phục truy�n thống thuộc nhi�u chủng tộc khác nhau. Các em đã tháp tùng �TC cho tới khán đài. Lên tới khán đài các em đã chụp hình lưu niệm với �TC.

Bà ngoại trưởng Aung San Suu Kyi đã đ�c diễn văn chào mừng �TC.

Ng� l�i với hàng lãnh đạo chính trị dân sự và ngoại giao đoàn, �TC cám ơn l�i m�i của chính quy�n và H�GM Myanamar, và  bầy t� lòng biết ơn tất cả những ai đã liên tục làm việc vất vả để tổ chức chuyến viếng thăm này. �TC xác định mục đích chuyến viếng thăm của ngài như sau:

Nhất là tôi đến để cầu nguyện với cộng đoàn công giáo bé nh� nhưng sốt mến của quốc gia để củng cố nó trong đức tin và khích lệ nó trong sự góp phần mệt nh�c cho thiện ích của đất nước. Tôi rất vui mừng vì chuyến viếng thăm của tôi được thực hiện sau việc thiết lập các liên lạc ngoại giao giữa Myanmar và Toà Thánh. Tôi muốn coi quyết định này như dấu chỉ dấn thân của quốc gia theo đuổi sự đối thoại và cộng tác xây dựng bên trong cộng đoàn quốc tế to lớn hơn, cũng như của sự canh tân tế bào xã hội dân sự.

** Tôi cũng muốn rằng chuyến viếng thăm của tôi có thể ôm trong vòng tay toàn dân Myanmar và cống hiến một l�i khích lệ cho tất cả m�i ngư�i đang làm việc để xây dựng một trật tự xã hội công bằng, hoà giải và bao gồm m�i ngư�i. Myanmar đã được chúc phúc với một vẻ đẹp ngoại thư�ng và nhi�u tài nguyên thiên nhiên, nhưng kho tàng lớn lao nhất của nó chắc chắn là dân tộc của nó, đã đau khổ và còn đang đau khổ vì các xung đột nội bộ và thù nghịch đã kéo dài quá lâu và đã tạo ra các chia rẽ sâu xa. Bởi vì gi� đây quốc gia dấn thân tái lập hoà bình, chữa lành các vết thương đó, nên nó cần được coi như một ưu tiên chính trị và tinh thần n�n tảng. Tôi chỉ có thể bầy t� sự trân tr�ng của tôi đối với các cố gắng của chính quy�n trong việc đương đầu với thách đố này, cách đặt biệt qua Hội nghị hoà bình Panglong, quy tụ đại diện của nhi�u nhóm trong nỗ lực chấm dứt bạo lực, xây dựng sự tin tưởng và bảo đảm việc tôn tr�ng các quy�n của tất cả những ngư�i coi vùng đất này là nhà của mình.

Thật thế, tiến trình xây dựng hoà bình và hoà giải quốc gia cam go  chỉ có thể tiến tới qua dấn thân cho công bằng và tôn tr�ng các quy�n con ngư�i. Sự khôn ngoan của các hi�n nhân đã định nghĩa công bằng như ý chí thừa nhận cho từng ngư�i đi�u phải có cho h�, trong khi các ngôn sứ xưa kia đã coi nó như n�n tảng của hoà bình đích thật và lâu b�n. Các trực giác được xác nhận bởi kinh nghiệm thê thảm của hai thế chiến, đã đưa tới việc thành lập Liên Hiệp Quốc và Bản tuyên ngôn đại đồng v� các quy�n con ngư�i như n�n tảng cho các cố gắng của cộng đồng quốc tế thăng tiến công lý, hoà bình và phát triển nhân bản trên khắp thế giới, và để giải quyết các xung đột qua đối thoại chứ không phải với việc sử dụng sức mạnh. Trong nghĩa này, sự hiện diện của Ngoại giao đoàn giữa chúng ta không chỉ làm chứng cho thế đứng mà Myanmar có giữa các quốc gia, nhưng cũng làm chứng cho dấn thân của quốc gia trong việc duy trì và tuân giữ các nguyên tắc n�n tảng này.

Tiếp tục diễn văn �TC khẳng định tuơng lai của Myanmar như sau:

Tương lại của Myanmar phải là hoà bình, một n�n hoà bình xây dựng trên việc tôn tr�ng phẩm giá và các quy�n lợi của mỗi một thành phần xã hội, trên việc tôn tr�ng mỗi nhóm chủng tộc và căn tính của nó, trên việc tôn tr�ng nhà nước pháp quy�n và một trật tự dân chủ cho phép mỗi cá nhân và mỗi nhóm – không loại trừ ai – cống hiến phần đóng góp hợp pháp của mình cho công ích.

** Trong việc hoà giải và hoà hợp quốc gia các cộng đoàn tôn giáo của Myanmar có một vai trò đặc ân cần chu toàn. Các khác biệt tôn giáo không được là nguồn gốc cho chia rẽ và không tin tưởng, nhưng phải là một sức mạnh cho sự hiệp nhất, cho sự tha thứ, cho lòng khoan nhượng và việc khôn ngoan xây dựng Quốc gia. Các tôn giáo có thể nắm giữ một vai trò ý nghĩa trong việc chữa lành các vết thương cảm xúc, tinh thần và tâm lý của những ngư�i đã khổ đau trong các năm xung khắc. Khi kín múc nơi các giá trị đâm rễ sâu, chúng có thể giúp nhổ tận gốc rễ các lý do của xung đột, xây các cây cầu đối thoại, tìm kiếm công lý và là tiếng nói ngôn sứ cho những kẻ khổ đau. Thật là một dấu chỉ hy v�ng lớn lao, khi giới lãnh đạo của các truy�n thống tôn giáo khác nhau của quốc gia này đang dấn thân cùng nhau làm việc cho hoà bình, để cứu giúp dân nghèo và giáo dục sống các gia trị tôn giáo và nhân bản đích thật với tinh thần hoà hợp và tôn tr�ng lẫn nhau. Trong việc tìm kiếm xây dựng một n�n văn minh của sự gặp gỡ và liên đới, chúng góp phần vào thiện ích chung, và đặt các n�n tảng luân lý cần thiết cho một tuơng lai hy v�ng và thịnh vượng cho các thế hệ sẽ đến.

Tương lai đó ngày nay còn ở trong tay của giới trẻ của quốc gia. Các ngư�i trẻ là món quà cần yêu thương và khích lệ, một đầu tư sẽ chỉ sinh l�i trước các cơ may có việc làm thực sự và một n�n giáo dục tốt. �ây là một đòi h�i cấp thiết của công bằng giữa các thế hệ. Tương lai của Myanmar trong một thế giới tiến triển mau lẹ và liên hệ với nhau, sẽ tuỳ thuộc nơi việc đào tạo  ngư�i trẻ của mình, không chỉ trong các lãnh vực kỹ thuật, mà nhất là trong các giá trị luân lý đạo đức của sự liêm chính, toàn vẹn, và tình  liên đới nhân bản, có thể bảo đảm cho việc củng cố n�n dân chủ và lớn lên của sự hiệp nhất và n�n hoà bình trên m�i bình diện xã hội. Ngoài ra, sự công bằng giữa các thế hệ cũng đòi buộc rằng các thế hệ tương lai có thể thừa hưởng một môi sinh không bị ô nhiễm bởi lòng tham và cướp bóc của con ngư�i. Thật cần thiết rằng các ngư�i trẻ của chúng ta không bị đánh cắp ni�m hy v�ng và khả thể dấn thân lý tưởng và các tài năng của h�  trong việc dự phóng tương lai của đất nước h�, còn hơn thế nữa của toàn gia đình nhân loại.

** Thưa bà ngoại trưởng, các bạn thân mến, trong các ngày này tôi ước mong khích lệ các anh chị em công giáo của tôi kiên trì trong đức tin, và tiếp tục diễn tả sứ điệp hoà giải và tình huynh đệ qua các công tác giáo dục và nhân đạo, mà toàn xã hội được hưởng. Và ni�m hy v�ng của tôi đó là trong việc cộng tác trân tr�ng tín hữu các tôn giáo khác  và với m�i ngư�i thiện chí, h� góp phần mở ra một kỷ nguyên mới của hoà hợp và tiến bộ cho các dân tộc của quốc gia yêu quý này. Myanmar muôn năm! Tôi xin cám ơn quý vị vì sự chú ý và với các l�i cầu chúc tốt đẹp nhất cho việc phục vụ của quý vị cho công ích, tôi khẩn nài trên tất cả quý vị các phúc lành của Thiên Chúa, sự khôn ngoan, sức mạnh và hoà bình.

Sau buổi gặp gỡ bà ngoại trưởng đã tháp tùng �TC ra xe đi phi trư�ng No Pi To cách đó 20 cây số. Máy bay chở �TC đã r�i phi trư�ng lúc 6 gi� 20 phút và v� đến phi trư�ng Yangon sau hơn một gi� bay. Từ phi trư�ng �TC đã đi xe v� Toà Tổng Giám Mục dùng bữa tối và nghỉ qua đêm .

Thư tư 29 tháng 11 hôm nay �TC có ba sinh hoạt chính. Lúc 8 gi� rưỡi sáng ngài chủ sự Thánh Lễ cho tín hữu tại trung tâm thể thao thể dục Kyaikhasan. �ây là vùng đất rộng 60 mẫu nơi có bộ thể thao và bao gồm nhi�u bộ môn thể thao thể dục khác nhau, gồm cả trư�ng đua ngựa. Từ thập niên 1960 cho tới nay đây cũng là nơi tổ chức các lễ hội như Ngày hiệp nhất, Ngày của giới nông dân, Ngày lao động vv… Năm 1992 trư�ng đua ngựa cũ được biến thành H�c viện thể thao thể dục. Vùng đất này có thể chứa được 250.000 ngư�i.

Vào ban chi�u �TC đến trung tâm Kaba Aye để gặp gỡ Hội đồng tối cao Sangha của các nhà sư Phật giáo. Sau cùng là buổi gặp gỡ các Giám Mục Myanmar tại toà tổng giám mục Yangon.

Trần �ức Anh Linh Tiến Khải

RV