Louis Braille: Ngư�i nhạc sĩ Công giáo mù đã phát minh ra chữ nổi

Ông phát minh ra hệ thống chữ nổi bằng chính công cụ đã lấy đi đôi mắt của ông

M�i ngư�i đ�u biết Beethoven, nhà soạn nhạc cổ điển Công giáo bị điếc. Nhưng bạn có biết rằng nhà phát minh ra hệ thống chữ nổi cũng là một nhà soạn nhạc xuất sắc và một ngư�i Công giáo nhiệt thành? Nheo mắt nhìn thật gần, cậu bé ấn cái dùi xuống quá mạnh và nó trượt kh�i miếng da, đâm vào mắt của cậu.

Không có cách gì chữa được, và cậu bé chịu đau đớn kinh khủng vì mắt của cậu bị nhiễm trùng. Nhiễm trùng lan sang mắt còn lại. Lên năm tuổi cậu bé mù hoàn toàn. “Tại sao lúc nào cũng tối đen vậy?� cậu bé liên tục h�i cha mẹ, cậu không hiểu rằng cậu sẽ chẳng bao gi� còn nhìn thấy được.

Cha của cậu làm cho cậu một cái gậy và dạy cậu cách đi lại một mình. Các thầy cô giáo và linh mục trong vùng Coupvray rất ấn tượng với sự chín chắn và tính kiên trì của Braille, h� giới thiệu cậu thiếu niên Braille 13 tuổi vào Trư�ng Thiếu niên Khiếm thị Hoàng gia, một trong những trư�ng đầu tiên cho ngư�i mù trên toàn thế giới. Trư�ng được thành lập bởi Valentin Haüy, một nhà hảo tâm không bị mù.

H�c sinh được h�c đ�c với hệ thống chữ nổi được Haüy sáng tạo. Tuy nhiên, quy trình làm sách là một công việc vô cùng vất vả, và ban đầu khi trư�ng được thành lập chỉ có ba quyển sách. Trẻ em cũng không thể viết bằng hệ thống chữ này. Cha của Braille làm cho cậu một bộ chữ cái bằng da dày, để cậu có thể viết thư v� nhà bằng cách đồ lại theo các ký tự.

Lên 12 tuổi, Braille được h�c một hệ thống giao tiếp bằng các dấu chấm nổi và gạch ngang in nổi trên giấy, được phát minh bởi �ại úy Charles Barbier cho binh sĩ truy�n thông tin vào ban đêm mà không phải nói hay dùng ánh sáng. Quân đội đã b� hệ thống này vì nó quá phức tạp.

Trong suốt ba năm trư�ng, Braille làm việc cần mẫn để phát triển một hệ thống tương tự và đơn giản hơn cho ngư�i mù, bằng một cái dùi, một công cụ đã làm mù đôi mắt của cậu. Cậu nói, “Tiếp cận được với sự giao tiếp theo ý nghĩa rộng lớn nhất là tiếp cận với kiến thức, và đi�u này vô cùng quan tr�ng cho chúng tôi nếu chúng tôi [ngư�i khiếm thị] muốn không tiếp tục bị khinh thư�ng hoặc quá lệ thuộc vào những ngư�i sáng mắt. Chúng tôi không cần sự thương hại, chúng tôi cũng không cần được nhắc nhở rằng chúng tôi là những ngư�i dễ bị tổn thương. Chúng tôi phải được đối xử bình đẳng – và giao tiếp là một con đư�ng có thể mang đến đi�u này.�

Cuối cùng, sau một số lần sửa đổi, Braille đã tạo ra được một bộ chữ cái cho ngư�i mù khoảng năm cậu lên 15 tuổi. Cậu công bố hệ thống đó 5 năm sau, mở rộng nó bằng cách thêm vào những biểu tượng hình h�c và nốt nhạc. Braille vô cùng say mê âm nhạc, là một tay vĩ cầm và organ tài năng. Cậu là ngư�i chơi organ giáo đư�ng tại Nhà th� Thánh Nicolas-des-Champs ở Paris từ năm 1834 đến 1839, và sau đó là Nhà th� Thánh Vinh sơn de Paul. Braille được m�i chơi organ cho các nhà th� trên khắp nước Pháp.

Khi Braille hoàn tất các môn h�c, cậu được m�i ở lại làm trợ giảng. Cậu được bổ nhiệm làm giáo sư năm 24 tuổi. Braille dạy lịch sử, hình h�c và đại số tại trư�ng trong hầu suốt cuộc đ�i.

Tuy nhiên hệ thống chữ viết của Braille không được chấp nhận tại trư�ng. Những ngư�i kế nhiệm của Haüy căm thù với phát minh này và sa thải hiệu trưởng là Tiến sĩ Alexandre François-René Pignier vì ông có một quyển sách lịch sử được chuyển sang hệ thống chữ braille.

Braille chết vì bệnh lao năm 43 tuổi. Hai năm sau khi qua đ�i, hệ thống của ông cuối cùng được Trư�ng chấp nhận do sự khăng khăng yêu cầu của h�c sinh. Nó được sử dụng rộng rãi trong khắp thế giới nói tiếng Pháp.

Hội nghị Liên Âu đầu tiên cho giáo viên dạy ngư�i khiếm thị được tổ chức năm 1873. Bác sĩ mù ngư�i Anh, Tiến sĩ Thomas Rhodes Armitage bảo vệ cho hệ thống chữ braille này tại hội nghị, và nó bắt đầu phát triển và phổ biến trên khắp thế giới. Giám đốc Trư�ng ngư�i Khiếm thị California, Tiến sĩ Richard Slating French nói: “Nó mang dấu ấn của một thiên tài, cũng giống như hệ thống mẫu tự Roma.�

Bây gi�, gần hai thế kỷ trôi qua từ khi Louis Braille bắt đầu kết hợp các dấu chấm, hệ thống chữ braille vẫn còn là một công cụ quan tr�ng để giao tiếp. Nó được tìm thấy trên các nút bấm thang máy và các biển hiệu nơi công cộng. Braille thậm chí đã mở ra cho nó con đư�ng đi vào công nghệ vi tính, với thư điện tử RoboBraille và mã Nemeth Braille Code cho toán h�c.

T.S. Eliot viết: “Có lẽ vinh dự b�n lâu nhất để ghi công trạng của Louis Braille là vinh dự chúng ta trao cho ông bằng cách đặt tên của ông cho hệ thống chữ viết do chính ông phát minh – và, ở đất nước này [Anh], chấp nhận cách phát âm tên của ông trong ngôn ngữ của chúng ta. Chúng ta tôn vinh Braille khi chúng ta nói đến hệ thống chữ braille. Tôn vinh ông bằng cách này là cách tôn vinh b�n lâu nhất hơn bất kỳ cách tôn vinh những ngư�i nổi tiếng khác.�

Khi bạn nhìn thấy một dấu hiệu của chữ braille, hãy đ�c một kinh cầu nguyện cho con ngư�i đã sáng tạo ra nó, biến một thảm kịch của tuổi thơ thành một sự phúc lành cho hàng triệu con ngư�i “luôn chìm trong cảnh tối tăm.� Nguyện xin ánh sáng bất diệt luôn chiếu t�a trên Louis Braille.

[Nguồn: aleteia]

[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 19/11/2017]

daminhtamhiep