�ức Phanxicô trả l�i cuộc ph�ng vấn mới v� nhi�u vấn đ�

Trong cuộc ph�ng vấn mới đây của tạp chí �ức Die Zeit trước khi ngài tham dự tuần tĩnh tâm Mùa Chay, �ức Phanxicô đã trả l�i nhi�u câu h�i khác nhau. Dưới đây là một số đi�u đáng lưu ý trong cuộc ph�ng vấn này.

�ức Hồng Y Burke là một luật sư tuyệt v�i

Trước nhất là v� �ức Hồng Y Raymond Burke. �ức Giáo Hoàng xác nhận �ức Hồng Y Burke vẫn là ngư�i bảo hộ (patron) của Hội Hiệp Sĩ Malta, dù ngài thấy cần phải bổ nhiệm một vị giáo phẩm khác để giám sát việc canh tân thiêng liêng cho Hội này. �ức Giáo Hoàng nói rằng �ức Hồng Y Burke gặp một số vấn đ� của Hội Hiệp Sĩ Malta mà �ức Hồng Y không giải quyết được.

Tuy nhiên, �ức Giáo Hoàng bác b� l�i đồn cho rằng �ức Hồng Y Burke bị phái tới Guam như một hình phạt. �ức Giáo Hoàng cho hay việc ấy vốn có liên quan tới công việc chuyên môn của �ức Hồng Y. �ức Giáo Hoàng nói tiếp: “vì việc này, tôi rất biết ơn ngài; ngài là một luật sư tuyệt v�i�.

Nhưng, cũng nhân dịp này, ngài có nói với t� Die Zeit rằng ngài thấy có vấn đ� với “những ngư�i Công Giáo cực đoan�. Ngài cho rằng việc quá tự tin của những ngư�i Công Giáo loại này khiến ngài nghĩ tới Thánh Phêrô khi vị thánh này tự hào mình sẽ không bao gi� chối Chúa Giêsu.

�ược h�i v� các cuộc khủng hoảng đức tin, �ức Phanxicô nói rằng các cuộc khủng hoảng là đi�u cốt yếu để lớn mạnh, cả ở ngoài đ�i lẫn trong đức tin. Ngài nhắc lại đoạn Tin Mừng trong đó Thánh Phêrô chối Chúa ba lần, sau đó, mới quả quyết rằng ngài sẽ không bao gi� làm thế nữa. �ức Giáo Hoàng bảo: “khi Chúa Giêsu cảm nhận sự chắc chắn ấy của Thánh Phêrô, nó làm tôi nghĩ tới rất nhi�u ngư�i Công Giáo cực đoan�. Ngài nhận định: Thánh Phêrô “chối Chúa Giêsu, trải qua một cuộc khủng hoảng ghê gớm, thế rồi được cử làm giáo hoàng!�

Nữ phó tế và tông du

�ược nhà báo Giovanni di Lorenzo h�i v� ủy ban nghiên cứu vai trò phó tế nữ trong lịch sử, �ức Phanxicô kể lại rằng năm ngoái, trong cuộc gặp gỡ các b� trên dòng nữ tại Tòa Thánh, “tôi được h�i tại sao chúng ta không thiết lập một ủy ban nghiên cứu để tìm hiểu xem các ngư�i đàn bà đó làm gì và có phải h� được thụ phong hay không. Tôi trả l�i, đúng, tại sao không?�.

Nhưng ngài nói thêm: “đây là chuyện thăm dò chủ đ�, chứ không phải mở một cánh cửa… Th�i gian sẽ cho biết ủy ban tìm ra những gì. H� giả thiết sẽ h�p lại lần thứ ba vào tháng Ba này, và tôi sẽ tìm hiểu xem sự việc tiến triển tới đâu�.

Còn đối với câu h�i v� các chuyến tông du trong năm 2017, �ức Phanxicô cho biết: đang sắp xếp chuyến đi Ai Cập. Còn chuyến dự định đi Nam Sudan và hai nước Congo (Cộng Hòa Congo, và Cộng Hòa Dân Chủ Congo) đã bị loại b�.

Chuyến đi khác mà ngài rất muốn thực hiện là tới Nga mà không được “vì tôi phải tới cả Ukraine nữa�.

Tuy nhiên, ngài xác nhận chuyến tông du đã dự trù cho năm 2017 là Colombia, đáng lẽ đã có thể thực hiện ngay từ đầu tri�u giáo hoàng của ngài, và nay càng khả hữu hơn sau khi chính phủ nước này ký th�a ước hòa bình với nhóm du kích lớn nhất trong nước là FARC, chấm dứt cuộc nội chiến lâu đ�i nhất trong lịch sử gần đây.

Ngài cũng xác nhận chuyến tông du Ấn �ộ và Bangladesh, đã được sắp xếp từ lâu, nhưng chưa định ngày gi� nhất định. Nhưng chuyến đi Fatima thì chắc chắn diễn ra giữa tháng Năm.

Luôn bình an dù là một ngư�i có tội

V� các cuộc tấn công đích danh đối với ngài gần đây, �ức Phanxicô cho hay: “Từ lúc tôi được bầu làm giáo hoàng đến nay, tôi chưa bao gi� mất cảm thức bình an. Tôi hiểu một số ngư�i có thể không thích lối hành động của tôi, tôi còn biện minh cho nó nữa: có rất nhi�u lối suy nghĩ; thậm chí còn được phép nữa, hợp nhân bản và ngay cả phong phú nữa�.

V� các bích chương phản đối ngài thiếu lòng thương xót và ấn bản giả của t� L’Osservatore Romano mới đây, �ức Phanxicô cho biết: ngài thấy đi�u sau không phong phú chút nào, nhưng đi�u trước thì có. Ngài nói: “Tiếng địa phương Romanesco trong các bích chương ấy quả tuyệt diệu!�, chắc chắn do một ngư�i có h�c thức cao viết.

“Có phải một ngư�i từ Vatican không?� nhà báo h�i thế, ngài vừa cư�i vừa trả l�i: “Không, nhưng là một ngư�i có h�c thức cao!�

Nhân dịp này, ngài thổ lộ: ngày nào ngài cũng đ�c kinh Ông Thánh Thomas More, xin được ơn biết hài hước. Ngài bảo: “Chúa chưa lấy mất sự bình an của tôi, và Ngư�i ban cho tôi đủ tính hài hước�.

Và cũng như trước đây, ngài thú nhận mình là ngư�i có tội và có những khoảnh khắc ngài nổi điên với Chúa Giêsu hoặc nói rằng ngài không hiểu tại sao một đi�u gì đó lại xẩy ra, kể cả những đi�u chính ngài làm, do “chính tội lỗi tôi: tôi là kẻ có tội, và tôi nổi điên… Bây gi� thì tôi quen rồi�.

�ức Phanxicô cũng cho hay: ngài không cảm thấy ngài là “một ngư�i đặc biệt� và các ch� mong ngư�i ta đặt lên ngài, có hơi cư�ng điệu hóa, quả không công bằng đối với ngài.

Ngài bảo: “tôi không phải là ngư�i tồi, không, nhưng tôi là một ngư�i làm đi�u mình có thể làm, nhưng thông thư�ng. Tôi cảm thấy mình như thế. Và khi ai đó nói với tôi: ‘Không, thưa �ức Thánh Cha, �ức Thánh Cha là…’ đi�u này chẳng ích lợi gì cho tôi�.

�ược h�i ngài có sợ làm ngã lòng các vị ở trong Giáo Tri�u với những l�i lẽ như trên hay không, các vị này cần có một ngư�i cha hoàn hảo, �ức Phanxicô trả l�i: không, không có chuyện ngư�i cha hoàn hảo, vì chỉ có một ngư�i cha hoàn hảo mà thôi, đó là Thiên Chúa.

Ngài bảo: “m�i ngư�i cha đ�u là ngư�i có tội, xin cám ơn Chúa, vì đi�u này sẽ khích lệ chúng ta ra đi và ban phát sự sống trong th�i đại côi cút này, trong đó, ngư�i ta đang cần tình phụ tử�.

Ngài nói thêm: “tôi là ngư�i có tội và tôi dễ sai lầm, và ta không nên quên rằng lý tưởng hóa một con ngư�i cũng luôn là một thứ gây hấn hung hăng siêu phàm�.

“Viri probati” làm linh mục

Cũng trong cuộc ph�ng vấn này, �ức Phanxicô t� ra cởi mở đối với việc phong chức linh mục cho một số ngư�i đàn ông đã có gia đình. Tuy nhiên, ngài ủng hộ việc duy trì luật độc thân khi nhấn mạnh rằng “độc thân nhiệm ý� không phải là một giải pháp đối với cuộc khủng h�ang ơn g�i trong Giáo Hội Công Giáo.

Thực vậy, theo �ức Phanxicô, việc thiếu linh mục trên thế giới hiện nay là một vấn nạn rất lớn cần được giải quyết, nhưng “độc thân nhiệm ý� không phải là một giải pháp.

Tuy nhiên, theo ngài, vấn đ� viri probati, tức những ngư�i đàn ông đã lập gia đình nhưng vững mạnh trong đức tin và nhân đức có thể được ch�n để thụ phong linh mục, là một “khả thể� mà “ta phải xem xét�.

�ức Giáo Hoàng nói: “ta cũng phải xác định xem h� có thể đảm nhiệm những trách vụ gì, thí dụ, tại các cộng đồng xa xôi�.

Nghi lễ La Tinh vốn đã cho một số giáo sĩ không phải là Công Giáo đã có gia đình, sau đó trở lại Công Giáo, được thụ phong linh mục, như các cựu giáo sĩ Anh Giáo chẳng hạn. Các Giáo Hội Công Giáo �ông Phương cho phép phong chức các ngư�i đàn ông đã có vợ làm linh mục, nhưng cũng như các Giáo Hội Chính Thống và Công Giáo La Tinh, h� không cho phép các đám cưới giáo sĩ, nghĩa là không cho phép các linh mục cưới vợ một khi đã thụ phong.

Năm ngoái, �ức Giáo Hoàng Phanxicô bác b� việc hủy b� luật độc thân của các linh mục; ngài nói rằng: nên “duy trì như hiện tại�. Nhưng ngài có gợi ý tới khả thể phong chức cho những ngư�i đàn ông t� ra xứng đáng, tùy sự quyết định của các giám mục địa phương, căn cứ vào tình thế đặc thù. Ngài có nhắc đến một giáo phận tại Mễ Tây Cơ, nơi mỗi cộng đoàn có một phó tế nhưng không có linh mục.

Ngư�i ta cũng biết �ức Giáo Hoàng Phanxicô từng muốn Thượng Hội �ồng Giám Mục kế tiếp thảo luận v� luật độc thân của linh mục, nhưng sáng kiến này đã bị Hội �ồng Thư�ng Trực của Thượng Hội �ồng Giám Mục b� phiếu chống. Tổng thư ký của Thượng Hội �ồng, �ức Hồng Lorenzo Baldisseri, sau đó còn nói thêm rằng vấn đ� này cũng sẽ không được bàn đến trong Thượng Hội �ồng Giám Mục năm 2018 v� “Ngư�i Trẻ, �ức Tin và Việc Biện Phân Ơn G�i�.

Trong l�i tóm tắt cuộc ph�ng vấn, t� Die Zeit tư�ng trình rằng �ức Giáo Hoàng nhấn mạnh đến sự quan tr�ng của cầu nguyện, như phương thế vượt qua cuộc khủng hoảng ơn g�i. Ngài nói: “�i�u còn thiếu là cầu nguyện�.

Theo t� báo, nhi�u tiếng nói tại �ức gần đây đã nghi vấn luật độc thân của linh mục, trong đó, có �ức Cha Dieter Geerlings, giám mục phụ tá của Münster, và Thomas Sternberg, đứng đầu Ủy Ban Trung Ương Các Ngư�i Công Giáo �ức, một cơ chế gồm nhi�u tổ chức giáo dân Công Giáo ở �ức. Sternberg nói rằng luật độc thân bắt buộc đã “mất hết tính khả tín của nó�.

Trong những năm qua, một số các vị cố vấn và bạn bè của �ức Giáo Hoàng cũng xa gần cổ vũ các thay đổi đối với luật độc thân của linh mục. Trong đó, có các vị Hồng Y Pietro Parolin, nay là Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, và Claudio Hummes, một ngư�i bạn của �ức Phanxicô và trước đây đứng đầu Thánh Bộ Giáo Sĩ.

Các thay đổi như cho phép một hình thức linh mục có vợ nào đó, việc rước lễ liên phái và có thể cả phó tế phụ nữ là ba cuộc cải tổ mà một số quan sát viên của Giáo Hội cho là có thể xẩy ra trong mấy tháng sắp đến. Cũng như đối với việc cho phép những ngư�i ly dị tái hôn lãnh nhận các bí tích, những ngư�i này lo sợ rằng các luật trừ đối với mỗi việc cải tổ này, cuối cùng, sẽ kết thúc ở chỗ kết liễu các kỷ luật như luật độc thân của linh mục và một cách tổng quát sẽ phá hủy tín lý của Giáo Hội v� chức linh mục và Phép Thánh Thể.

Nhưng, trong cuộc ph�ng vấn, �ức Phanxicô lý luận rằng Giáo Hội không nên sợ hãi khi phải đối diện với thay đổi. Ngài nói: “sự thật có nghĩa đừng sợ hãi. Sợ hãi đóng cửa, tự do mở cửa. Và nếu tự do nh� nhoi, thì ít nhất nó cũng mở được chiếc cửa sổ nh��.

Tấn công chủ nghĩa dân túy

Theo Catholic World News, �ức Phanxicô cho rằng thiếu linh mục, “Giáo Hội yếu đi, vì một Giáo Hội không có Thánh Thể thì không có sức mạnh: Giáo Hội làm ra Phép Thánh Thể, nhưng Phép Thánh Thể cũng làm ra Giáo Hội�.

Hãng này cũng tư�ng thuật rằng �ức Phanxicô tấn công chủ nghĩa duy quốc gia và chủ nghĩa dân túy (populism). Ngài bảo: “chủ nghĩa dân túy là chủ nghĩa ghê tởm và sẽ kết liễu tồi tệ, như thế kỷ vừa qua đã chứng minh�. Ngài cho rằng chủ nghĩa này “luôn cần một vị thiên sai�, và nêu kinh nghiệm �ức và việc xuất hiện của Hitler làm điển hình.

�ài Phát Thanh Vatican tư�ng thuật thêm rằng, �ức Phanxicô nói với ngư�i ph�ng vấn: “tôi cũng có những khoảnh khắc trống rỗng�. Ngài nói đến “những khoảnh khắc đen tối thiêng liêng� trong đ�i ngài, những lúc ngài thưa với Thiên Chúa: “Lạy Chúa, con không hiểu đi�u này�. Theo ngài, “không ai lớn lên mà lại không gặp khủng hoảng: trong đ�i ngư�i, cùng một việc đó xẩy ra. Cả tăng trưởng sinh h�c cũng là một cuộc khủng hoảng, không phải sao? Cuộc khủng hoảng của một em nh� trở thành ngư�i lớn. Và đức tin cũng thế�.

V� đức tin, ngài bảo đó là một hồng ơn, ta không thể tự mình phục hồi được đức tin của mình mà phải cầu xin Thiên Chúa: “Tôi xin và Ngư�i đáp ứng. Chẳng chóng thì chầy, đúng không? Nhưng có lúc ông phải đợi thôi, trong cơn khủng hoảng�.

�ài Vatican cũng cho biết �ức Thánh Cha còn nói tới lòng sùng kính của ngài đối với �ức Mẹ, �ức Mẹ Tháo Nút cũng như đi�u ngài g�i là “Thế Chiến Thứ Ba� đang diễn ra từng mảng, như tại Châu Phi, Ukraine, � Châu, Iraq…

�ức Phanxicô kết thúc cuộc ph�ng vấn với một l�i xin lỗi: “tôi xin lỗi nếu tôi không th�a mãn mong ước của ông… Xin cầu cho tôi!�

Vũ Văn An

Thanhlinh